{
"word": "бицадул",
"stress": 4,
"forms": [
"бицадул"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "бицен",
"comment": "родны склон"
}
],
"see_also": [
{
"target": "бицен",
"kind": "from"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "родны"
}
{
"word": "бицалъи",
"stress": 4,
"stem": "б",
"forms": [
"бицалъи",
"бицалъиялъ",
"бицалъиялъул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"дзеяслоў"
],
"masdarfrom": "бицалъизе"
},
{
"text": "таўшчыня, таўшчыня пласта",
"examples": [
{
"av": "къадал бицалъи",
"be": "таўшчыня сцяны"
},
{
"av": "чӏалул бицалъиялда кӏикъоялда анцӏго сантиметр буго",
"be": "таўшчыня бервяна пяцьдзесят сантыметраў"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "бицалъизаби",
"stress": 4,
"stem": "б",
"forms": [
"бицалъизаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"каўзатыўная форма",
"дзеяслоў"
],
"masdarforceto": "бицалъизабизе"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "бицалъизабизе",
"stress": 4,
"stem": "бицалъизаб",
"forms": [
"бицалъизабизе",
"бицалъизабула",
"бицалъизабила",
"бицалъизабуна",
"бицалъизабе"
],
"senses": [
{
"text": "патаўшчаць, патаўсціць; зрабіць што-небудзь тоўстым ці таўсцейшым; ушчыльняць, ушчыльніць, зрабіць што-небудзь шчыльным ці шчыльнейшым",
"labels": [
"каўзатыўная форма"
],
"examples": [
{
"av": "квар бицалъизабизе",
"be": "зрабіць вяроўку таўсцейшай"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "каўзатыўная форма"
}
{
"word": "бицалъизе",
"stress": 4,
"stem": "бицалъ",
"forms": [
"бицалъизе",
"бицалъула",
"бицалъила",
"бицалъана",
"бицалъе"
],
"senses": [
{
"text": "патаўшчацца, патаўсцець; станавіцца, стаць тоўстым або таўсцейшым; ушчыльняцца, ушчыльніцца, станавіцца, стаць шчыльным або шчыльнейшым; таўсцець, паправіцца",
"comment": "пра чалавека",
"examples": [
{
"av": "габур бицалъизе",
"be": "станавіцца масіўным — пра шыю; разлівацца",
"comment": "пра раку"
},
{
"av": "гӏурул габур бицалъун буго",
"be": "рака разлілася"
},
{
"av": "дов цӏакъ вицалъун вуго",
"be": "ён моцна патаўсцеў"
},
{
"av": "йицалъиялъ йилълъине кӏолеб гьечӏо долда",
"be": "ад ажырэння яна не можа хадзіць"
},
{
"av": "кӏудияб гӏунагӏан гъотӏол рохти бицалъула",
"be": "па меры росту ствол дрэва патаўшчаецца"
},
{
"av": "хъалиян таралдаса вицалъана дов",
"be": "ён паправіўся пасля таго, як кінуў курыць"
},
{
"av": "хабар бицалъана",
"be": "размова прыняла сур'ёзны абарот"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "інфінітыў"
}
{
"word": "бицанихъе",
"stress": 4,
"forms": [
"бицанихъе"
],
"senses": [
{
"text": "быццам; нібыта; кажуць, што",
"labels": [
"прыслоўе"
],
"examples": [
{
"av": "бицанихъе дос жеги лъади ячун гьечӏо",
"be": "кажуць, што ён яшчэ не жанаты"
}
]
}
],
"pos": "прыслоўе",
"form": "—"
}
{
"word": "бицанкӏо",
"stress": 4,
"stem": "бицанкӏ",
"forms": [
"бицанкӏо",
"бицанкӏоялъ",
"бицанкӏялъул",
"бицанкӏаби"
],
"senses": [
{
"text": "загадка",
"examples": [
{
"av": "бицанкӏо тӏамизе",
"be": "загадаць загадку"
},
{
"av": "лъималазе бицанкӏаби тӏамизе бокьула",
"be": "дзеці любяць загадваць загадкі"
},
{
"av": "бицанкӏо чӏвазе",
"be": "разгадаць загадку"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "бицарди",
"stress": 4,
"forms": [
"бицарди"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"шматразовая форма",
"дзеяслоў"
],
"masdarfrom": "бицардизе"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "бицардизаби",
"stress": 4,
"forms": [
"бицардизаби"
],
"labels": [
"масдар",
"шматразовая форма",
"каўзатыўная форма",
"дзеяслоў"
],
"see_also": [
{
"target": "бицардизабизе",
"kind": "see"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "бицардизабизе",
"stress": 4,
"stem": "бицардизаб",
"forms": [
"бицардизабизе",
"бицардизабула",
"бицардизабила",
"бицардизабуна",
"бицардизабе"
],
"senses": [
{
"text": "прымушаць, прымусіць каго-небудзь размаўляць, перагаворвацца; даваць, даць падставу для размоў, плётак",
"labels": [
"каўзатыўная форма",
"шматразовая форма"
],
"examples": [
{
"av": "гӏадамал бицардизаруге",
"be": "не давай нагоды людской гаворцы"
}
]
},
{
"text": "прымушаць, прымусіць рабіць папрокі, асуджэнні; выклікаць папрокі, асуджэнні; садзейнічаць лаянцы",
"examples": [
{
"av": "эбел бицардизаюге нужеца",
"be": "не прымушайце маму рабіць заўвагі"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "каўзатыўная форма"
}
{
"word": "бицардизе",
"stress": 4,
"stem": "бицард",
"forms": [
"бицардизе",
"бицардула",
"бицардила",
"бицардана",
"бицарде"
],
"senses": [
{
"text": "размаўляць, перагаворвацца",
"labels": [
"дыялектызм"
],
"examples": [
{
"av": "Гьелъул-долъул бицун бицардулаго, Бица-бицаралда божун рукӏаго…",
"be": "Дык пра тое, пра тое размовы вялі І верылі кожнаму пушчанаму чутку...",
"labels": [
"фальклор"
]
},
{
"av": "нуж бицардизейищ рачӏарал яги хӏалтӏизейищ?",
"be": "вы прыйшлі размаўляць ці працаваць?"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "гаргадизе",
"kind": "see",
"refwordnum": "2"
},
{
"target": "бицаризе",
"kind": "see"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "інфінітыў"
}
{
"word": "бицардухъан",
"stress": 4,
"stem": "бицардухъа",
"forms": [
"бицардухъан",
"бицардухъанас",
"бицардухъаналъ",
"бицардухъанасул",
"бицардухъаналъул",
"бицардухъаби"
],
"senses": [
{
"text": "балакун і балакуха",
"labels": [
"дыялектызм",
"размоўнае слова"
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "бицари",
"stress": 4,
"forms": [
"бицари"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"дзеяслоў"
],
"masdarfrom": "бицаризе"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "бицаризе",
"stress": 4,
"stem": "бицар",
"forms": [
"бицаризе",
"бицарула",
"бицарила",
"бицаруна",
"бицаре"
],
"senses": [
{
"text": "дакаряць, парыцаць; (па)лаяць каго-небудзь; (па)сварыцца з кім-небудзь",
"labels": [
"дыялектызм"
],
"examples": [
{
"av": "мугӏалим бицарана лъималазде",
"be": "настаўнік выказаў дзецям асуджэнне"
},
{
"av": "ниж бицаризе ккана",
"be": "мы пасварыліся"
},
{
"av": "эмен васасде бицарана",
"be": "бацька папракнуў сына; бацька палаяў сына"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "семизе",
"kind": "see"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "інфінітыў"
}
{
"word": "бицат",
"stress": 4,
"stem": "б",
"forms": [
"бицат",
"бицатго"
],
"senses": [
{
"text": "тоўста, масіўна",
"examples": [
{
"av": "бицат гьабизе",
"be": "зрабіць тоўстым, масіўным"
},
{
"av": "магӏарда гӏазу жеги бицатго буго",
"be": "на гары яшчэ ляжыць тоўсты слой снегу"
}
]
}
],
"pos": "прыметнік",
"form": "—"
}
{
"word": "бицатаб",
"stress": 4,
"stem": "бицата",
"forms": [
"бицатаб"
],
"gender_forms": [
"бицатаб",
"бицатав",
"бицатай"
],
"senses": [
{
"text": "тоўсты, масіўны; поўны; тучны, тлусты",
"examples": [
{
"av": "бицатаб габур",
"be": "масіўная шыя"
},
{
"av": "бицатаб гӏазу",
"be": "тоўсты слой снегу"
},
{
"av": "бицатаб квар",
"be": "тоўсты канат"
},
{
"av": "бицатаб кун",
"be": "тоўстая нітка"
},
{
"av": "бицатаб чӏалу",
"be": "тоўстае бервяно"
},
{
"av": "килищалъ бицатаб",
"be": "таўшчынёй у палец"
},
{
"av": "вицатав чиясе вилълъине захӏмалъула",
"be": "паўнаватаму чалавеку хадзіць нялёгка, тоўстуну хадзіць цяжка"
},
{
"av": "йицатай гӏадан",
"be": "тоўстая жанчына, таўстуха"
},
{
"av": "рицатал кьунсрул",
"be": "густыя бровы"
},
{
"av": "рицатал кӏутӏби",
"be": "тоўстыя вусны"
},
{
"av": "тӏом бицатав",
"be": "таўстаскуры"
},
{
"av": "чванта бицатав",
"be": "з тугой машняй",
"comment": "багаты"
}
]
}
],
"pos": "прыметнік",
"form": "—"
}
{
"word": "бица-бихъатаб",
"stress": 4,
"stem": "бица-б",
"forms": [
"бица-бихъатаб"
],
"see_also": [
{
"target": "бицатаб",
"kind": "see"
}
],
"pos": "прыметнік",
"form": "—"
}
{
"word": "бица-кицаде",
"stress": 4,
"forms": [
"бица-кицаде"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"av": "бица-кицаде букӏине (хутӏизе)",
"be": "стаць прыказкай, паданнем"
}
]
}
],
"pos": "выраз",
"form": "—"
}
{
"word": "бицен",
"stress": 4,
"forms": [
"бицен",
"биценалъ",
"биценалъул",
"бицадул",
"биценал"
],
"senses": [
{
"text": "паданне",
"examples": [
{
"av": "умумузул бицен",
"be": "паданне продкаў"
},
{
"av": "бицен гьабизе",
"be": "весці гаворку; намякаць на што-небудзь пры размове",
"comment": "пра што-небудзь"
},
{
"av": "бицаде хутӏизе",
"be": "заставацца паданнем"
}
]
},
{
"text": "мова",
"examples": [
{
"av": "бицен — кьарияб, кьей — хӏалакъаб",
"be": "словы — тучныя, а карысць — худая",
"labels": [
"прыказка"
]
},
{
"av": "бицен лъикӏаб бугониги, лъугьен къадараб батула",
"be": "тое, пра што ідзе добрая гаворка, звычайна заканчваецца блага",
"labels": [
"прымаўка"
]
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "бицин",
"stress": 2,
"stem": "б",
"forms": [
"бицин"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"дзеяслоў"
],
"masdarfrom": "бицине"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "бицинаби",
"stress": 2,
"stem": "б",
"forms": [
"бицинаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"каўзатыўная форма",
"дзеяслоў"
],
"masdarforceto": "бицинабизе"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "бицинабизе",
"stress": 2,
"stem": "бицинаб",
"forms": [
"бицинабизе",
"бицинабула",
"бицинабила",
"бицинабуна",
"бицинабе"
],
"senses": [
{
"labels": [
"каўзатыўная форма"
],
"forceto": "бицине"
}
],
"see_also": [
{
"target": "бицине",
"kind": "from"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "каўзатыўная форма"
}
{
"word": "бицине",
"stress": 2,
"stem": "биц",
"forms": [
"бицине",
"бицуна",
"бицина",
"бицана",
"бице"
],
"senses": [
{
"text": "гаварыць, казаць",
"examples": [
{
"av": "бихьараб жо бицине",
"be": "інфармаваць пра ўбачанае"
},
{
"av": "жиндирго пикру бицине",
"be": "выказаць сваё меркаванне"
},
{
"av": "макьу бицине",
"be": "расказаць пра сон"
},
{
"av": "ракӏалда бугеб жо бицине",
"be": "выказаць тое, што на душы"
},
{
"av": "хабар бицине",
"be": "весці гутарку"
},
{
"av": "цӏияб хабар бицине",
"be": "паведаміць навіны"
},
{
"av": "чӏанда бицине",
"be": "пустасловіць, гаварыць лухту"
},
{
"av": "бицине бегьулареб жо гьабичӏого те",
"be": "не рабі таго, пра што нельга казаць"
},
{
"av": "бицине махщел буго досул",
"be": "ён майстар гаварыць"
},
{
"av": "бицине нечараб гьабуге, гьикъизе намусаб ургъуге",
"be": "не рабі таго, пра што сорамна казаць, ды не думай пра тое, пра што нязручна спытаць",
"labels": [
"прыказка"
]
},
{
"av": "бицине тӏамизе",
"be": "выпытаць; прымусіць прагаварыцца"
},
{
"av": "бицинего бицунге!",
"be": "і не кажы!; што і казаць!"
},
{
"av": "бица-бицаралда божизе",
"be": "паверыць чуткам; паверыць кожнаму пушчанаму слуху"
},
{
"av": "бица-таралдаса тӏасаги лъугьа",
"be": "выбачай, калі не тое сказаў"
},
{
"av": "бицун пайда щиб!",
"be": "што толку казаць!"
},
{
"av": "бицунаго тӏаде вачӏана мун",
"be": "лёгкі ты на паміне",
"comment": "дасл. ты прыйшоў, калі гаворка ішла пра цябе"
},
{
"av": "бицунеб-толеб жо гӏантаб буго досул",
"be": "ён выказваецца па-дурному"
},
{
"av": "бицуневги ГӀали, велъулевги ГӀали",
"be": "Алі распавядае, Алі ж і смяецца",
"labels": [
"прымаўка"
],
"comment": "аварцы не адобраюць звычку чалавека, які смяецца над тым, пра што сам расказвае, не пачакаўшы, пакуль публіка пасмяецца"
},
{
"av": "бицанила ас жиндиргоги парччахӏасулги лъугьа-бахъараб",
"be": "расказаў ён, што адбылося ў яго з царом",
"labels": [
"фальклор"
]
},
{
"av": "бицине — бигьаяб, гьабизе — захӏматаб",
"be": "сказаць-то лёгка, ды зрабіць цяжка",
"labels": [
"прыказка"
]
},
{
"av": "бицинчӏониги лъала дида гьеб",
"be": "я пра гэта ведаю, хоць і не скажаш"
},
{
"av": "битӏараб бице",
"be": "скажы праўду"
},
{
"av": "гьаб бице, доб бице, дуе бокьанщинаб бице",
"be": "раскажы пра гэта, раскажы пра тое, раскажы пра што ты хочаш"
},
{
"av": "дуца бицунеб жо щиб?",
"be": "пра што ты гаворыш?"
},
{
"av": "лъалебщинаб жо бицине кколаро",
"be": "усё, што ведаеш, не абавязкова расказваць"
},
{
"av": "лъица щиб бицаниги",
"be": "аб чым бы хто ні гаварыў"
},
{
"av": "сундул бицунел нуж ругел?",
"be": "пра што ідзе гаворка?"
},
{
"av": "дарс бицине",
"be": "адказаць урок"
},
{
"av": "жиндирго цӏар бицине",
"be": "назваць сваё імя"
},
{
"av": "кечӏ рекӏехъе бицине",
"be": "прачытаць верш на памяць"
},
{
"av": "салам бицине",
"be": "перадаць прывітанне"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "інфінітыў"
}
{
"word": "бицун",
"stress": 2,
"forms": [
"бицун"
],
"senses": [
{
"labels": [
"дзеепрыслоўе"
],
"deverbfrom": "бицине"
},
{
"text": "вусна, слоўна",
"examples": [
{
"av": "бицун хӏал кӏоларо",
"be": "словамі не выказаць"
},
{
"av": "бицунги хъванги жаваб кье",
"be": "адказвай(це) вусна і пісьмова"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "бицине",
"kind": "from"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "дзеепрыслоўе"
}