{
"word": "батӏа",
"stress": 5,
"stem": "б",
"forms": [
"батӏа",
"батӏаго"
],
"senses": [
{
"text": "асобна, раздзельна, паасобку, уразбор; у асобнасці",
"labels": [
"прыслоўе"
],
"examples": [
{
"av": "батӏа бахъизе",
"be": "даведацца, распазнаць"
},
{
"av": "бецӏаб бакӏалда чи ватӏа вахъизе захӏмалъула",
"be": "у цёмным месцы цяжка распазнаць чалавека"
},
{
"av": "батӏа гьабизе",
"be": "аддзяляць, аддзяліць; адбрыць, турнуць"
},
{
"av": "кьагӏи гӏиядаса ратӏа гьаризе",
"be": "аддзяляць ягнят ад авечак"
},
{
"av": "батӏа гьабизе",
"be": "адрозніваць каго-што-небудзь ад каго-чаго-небудзь"
},
{
"av": "гьал ясал цоцадаса ратӏа гьаризе лъаларо",
"be": "гэтых дзяўчынак немагчыма адрозніць адна ад адной"
},
{
"av": "лъикӏабги квешабги батӏа гьабизе лъаларо досда",
"be": "ён не можа адрозніваць добрае ад благага"
},
{
"av": "батӏа гьабизе",
"be": "пазбавіць чаго-небудзь"
},
{
"av": "хӏалтӏудаса ватӏа гьавизе",
"be": "пазбавіць працы, зняць з працы"
},
{
"av": "батӏа тезе",
"be": "вылучыць",
"comment": "з сям'і"
},
{
"av": "доз вас ватӏа тана",
"be": "яны вылучылі сына"
},
{
"av": "батӏа тӏезе",
"be": "аддзяляцца, аддзяліцца; адасобляцца, адасобіцца"
},
{
"av": "батӏа тӏун",
"be": "асобна, адасобіўшыся; раздзельна"
},
{
"av": "ватӏа кӏанцӏун чӏезе",
"be": "аддзяліцца, адасобіцца",
"comment": "супрацьпастаўляючы сябе іншым"
},
{
"av": "ватӏа чӏезе",
"be": "жыць асобна, вылучыцца",
"comment": "з сям'і"
},
{
"av": "ратӏа гьаризе",
"be": "разнімаць, разняць"
},
{
"av": "рагъулел ратӏа гьаризе",
"be": "разняць тых, хто б'ецца"
},
{
"av": "батӏаго лъезе",
"be": "пакласці, паставіць асобна"
},
{
"av": "гьаб тӏехь батӏаго лъе",
"be": "пакладзі гэтую кнігу асобна"
},
{
"av": "батӏаго бугеб",
"be": "асобны"
},
{
"av": "батӏаго бугеб рукъ",
"be": "асобны пакой"
},
{
"av": "лъимал нижеда цадахъ гьечӏо, батӏаго руго",
"be": "дзеці жывуць не з намі, а асобна"
},
{
"av": "батӏаго гӏумру гьабизе",
"be": "асобна жыць"
}
]
},
{
"text": "асабліва; у асаблівасці; адасоблена",
"examples": [
{
"av": "батӏаго лъикӏ бижун буго ролъ",
"be": "асабліва добра ўрадзіла пшаніца"
},
{
"av": "киназего гьабулеб кумек, дие батӏаго щай гьабулареб?",
"be": "дапамогу, якую аказваюць усім, чаму мне асабліва не аказваюць?"
}
]
}
],
"pos": "прыслоўе",
"form": "—"
}
{
"word": "батӏайиса",
"stress": 5,
"forms": [
"батӏайиса"
],
"senses": [
{
"text": "па-іншаму, інакш",
"labels": [
"прыслоўе"
],
"examples": [
{
"av": "батӏайиса абизе",
"be": "гаварыць інакш"
},
{
"av": "батӏайиса гьабизе",
"be": "рабіць па-іншаму"
},
{
"av": "гьанже кинабго батӏайиса буго",
"be": "цяпер усё па-іншаму"
},
{
"av": "батӏайиса букӏине рес гьечӏо",
"be": "інакш не можа быць"
}
]
}
],
"pos": "прыслоўе",
"form": "—"
}
{
"word": "батӏалъи",
"stress": 5,
"stem": "б",
"forms": [
"батӏалъи",
"батӏалъиялъ",
"батӏалъиялъул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"дзеяслоў"
],
"masdarfrom": "батӏалъизе"
},
{
"text": "розніца, рознства",
"examples": [
{
"av": "батӏалъи гьабизе",
"be": "адрозніваць, адрозніваць ад каго-чаго-небудзь",
"comment": "каго-небудзь, што-небудзь"
},
{
"av": "батӏалъи гьабичӏого",
"be": "не робячы розніцы"
},
{
"av": "батӏалъи гьечӏо",
"be": "усё роўна, усё адно; няма розніцы"
},
{
"av": "гьезда гьоркьоб кӏудияб батӏалъи гьечӏо",
"be": "паміж імі няма вялікай розніцы"
},
{
"av": "батӏалъи щиб?",
"be": "якая розніца?"
},
{
"av": "щибго батӏалъи гьечӏо",
"be": "няма ніякай розніцы"
}
]
},
{
"text": "адметная рыса, асаблівасць; спецыфіка, спецыфічнасць",
"examples": [
{
"av": "миллияб батӏалъи",
"be": "нацыянальная спецыфіка"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "батӏалъизаби",
"stress": 5,
"stem": "б",
"forms": [
"батӏалъизаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"каўзатыўная форма",
"дзеяслоў"
],
"masdarforceto": "батӏалъизабизе"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "батӏалъизабизе",
"stress": 5,
"stem": "батӏалъизаб",
"forms": [
"батӏалъизабизе",
"батӏалъизабула",
"батӏалъизабила",
"батӏалъизабуна",
"батӏалъизабе"
],
"senses": [
{
"text": "аддзяляць, аддзяліць; выдзяляць, выдзеліць; адторкваць, адторкнуць; адасабляць, адасобіць што-небудзь",
"labels": [
"каўзатыўная форма"
],
"examples": [
{
"av": "могьодаса накку батӏалъизабизе",
"be": "аддзяляць мякіну ад збожжа"
},
{
"av": "гӏоркьилаздаса ватӏалъизавизе ккела вас",
"be": "давядзецца аддзяліць сына ад гуляк"
},
{
"av": "батӏалъизабураб член",
"be": "абасоблены член",
"labels": [
"граматыка"
]
}
]
},
{
"text": "прымушаць, прымусіць каго-небудзь расстацца з кім-небудзь; сысці ад каго-небудзь; разлучаць, разлучыць каго-небудзь з кім-небудзь; разводзіць, развесці каго-небудзь з кім-небудзь",
"examples": [
{
"av": "вокьулесдаса ятӏалъизаюна дой",
"be": "яе разлучылі з каханым"
},
{
"av": "чӏужуялдаса ватӏалъизавизе",
"be": "садзейнічаць разводу з жонкай"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "каўзатыўная форма"
}
{
"word": "батӏалъизе",
"stress": 5,
"stem": "батӏалъ",
"forms": [
"батӏалъизе",
"батӏалъула",
"батӏалъила",
"батӏалъана",
"батӏалъе"
],
"senses": [
{
"text": "стаць асобным, аддзяляцца, аддзяліцца; выдзяляцца, вылучыцца; адторгацца, адторгнуцца; адасабляцца, адасобіцца",
"examples": [
{
"av": "тӏубанго батӏалъизе",
"be": "цалкам адпасці"
},
{
"av": "гьанадаса ракьа батӏалъана",
"be": "мяса адышло ад косці"
},
{
"av": "цо гӏака рохьдодаса батӏалъана",
"be": "адна карова адбілася ад статка"
},
{
"av": "щай мун гьалмагъзабаздаса ватӏалъарав?",
"be": "чаму ты аддзяліўся ад таварышаў?"
}
]
},
{
"text": "раставацца, расстацца; разлучацца, разлучыцца; развітвацца з кім-небудзь; сыходзіць, сысці, адыходзіць ад каго-небудзь; пазбаўляцца каго-чаго-небудзь",
"examples": [
{
"av": "гьудуласдаса ватӏалъизе",
"be": "развітацца з сябрам"
},
{
"av": "гӏарцудаса ватӏалъана дов",
"be": "ён пазбавіўся грошай"
},
{
"av": "нилъедаса ватӏалъизе",
"be": "паміраць, сысці ад нас"
},
{
"av": "цоцадаса ратӏалъуларел гьудулзаби",
"be": "неразлучныя сябры"
},
{
"av": "чӏужуялдаса ватӏалъана дов",
"be": "ён пайшоў ад жонкі, расстаўся з жонкай; ён развеўся з жонкай; ён пазбавіўся жонкі, яго жонка сканала"
}
]
},
{
"text": "адрознівацца чым-небудзь ад чаго-небудзь; адрознівацца; вылучацца чым-небудзь"
},
{
"text": "выдзяляцца; аддзяліцца, абасобіцца",
"comment": "з сям'і",
"examples": [
{
"av": "инсудаса ватӏалъана дов",
"be": "ён адасобіўся ад бацькі; у яго ўжо свая гаспадарка"
}
]
},
{
"text": "адрознівацца чым-небудзь",
"examples": [
{
"av": "сундалъун батӏалъулеб лъикӏабги квешабги?",
"be": "чым адрозніваецца добрае ад благага?"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "інфінітыў"
}
{
"word": "батӏаргьаби",
"stress": 5,
"stem": "батӏаргьаб",
"forms": [
"батӏаргьаби",
"батӏаргьабаз",
"батӏаргьабазул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"множны лік"
],
"pluralfor": "батӏаргьин"
}
],
"see_also": [
{
"target": "батӏаргьин",
"kind": "from"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "множны лік"
}
{
"word": "батӏаргьадул",
"stress": 5,
"forms": [
"батӏаргьадул"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "батӏаргьин",
"comment": "родны склон"
}
],
"see_also": [
{
"target": "батӏаргьин",
"kind": "from"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "родны"
}
{
"word": "батӏаргьин",
"stress": 5,
"forms": [
"батӏаргьин",
"батӏаргьиналъ",
"батӏаргьаца",
"батӏаргьиналъул",
"батӏаргьадул",
"батӏаргьаби"
],
"senses": [
{
"text": "рэмень, сплецены з воўны",
"comment": "для прывязвання ношы да спіны або для мацавання грузу на аслах",
"examples": [
{
"av": "батӏаргьада тӏаде тӏи бараб гӏадин",
"be": "падобна таму, як на рэмень, сплетэны з воўны, солад паклалі",
"comment": "пра бязглуздую дзею"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "батӏа-батӏаго",
"stress": 5,
"forms": [
"батӏа-батӏаго"
],
"senses": [
{
"text": "асобна; паасобку; паасобна; раздзельна; індывідуальна",
"labels": [
"прыслоўе"
],
"examples": [
{
"av": "батӏа-батӏаго лъезе",
"be": "класці паасобку"
},
{
"av": "яцал цадахъ хӏалтӏуларо, батӏа-батӏаго хӏалтӏула",
"be": "сёстры працуюць не разам, а паасобку"
}
]
},
{
"text": "рознастайна, розна, па-рознаму; неаднолькава",
"examples": [
{
"av": "батӏа-батӏаго белъун буго ххам",
"be": "матэрыя пафарбавана неаднолькава"
}
]
}
],
"pos": "прыслоўе",
"form": "—"
}
{
"word": "батӏа-батӏалъи",
"stress": 5,
"forms": [
"батӏа-батӏалъи"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"дзеяслоў"
],
"masdarfrom": "батӏа-батӏалъизе"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "батӏа-батӏалъизе",
"stress": 5,
"stem": "батӏа-батӏалъ",
"forms": [
"батӏа-батӏалъизе",
"батӏа-батӏалъула",
"батӏа-батӏалъила",
"батӏа-батӏалъана",
"батӏа-батӏалъе"
],
"senses": [
{
"text": "стаць разрозненым, незгуртаваным"
},
{
"text": "стаць разнастайным"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "інфінітыў"
}
{
"word": "батӏияб",
"stress": 5,
"stem": "батӏия",
"forms": [
"батӏияб"
],
"gender_forms": [
"батӏияб",
"батӏияв",
"батӏияй"
],
"senses": [
{
"text": "іншы, другі; асобны",
"examples": [
{
"av": "думалъго (тӏубанго) батӏияб",
"be": "зусім іншы"
},
{
"av": "батӏияб къагӏида",
"be": "іншы спосаб"
},
{
"av": "батӏияб къимат",
"be": "іншая ацэнка"
},
{
"av": "батӏияб нух",
"be": "іншая дарога, іншы шлях"
},
{
"av": "дов батӏияб росулъа ккола",
"be": "ён з іншай вёскі"
}
]
},
{
"text": "адменны ад каго-небудзь ці чаго-небудзь",
"examples": [
{
"av": "гьелдаса батӏияб",
"be": "адрозны ад гэтага"
},
{
"av": "цогидаздаса батӏияб",
"be": "адметны ад іншых"
}
]
},
{
"text": "асаблівы; самабытны, спецыфічны; незвычайны",
"examples": [
{
"av": "батӏияб букӏине",
"be": "быць асаблівым, спецыфічным"
},
{
"av": "батӏияб хабар щиб бугеб?",
"be": "якія навіны?"
},
{
"av": "гьаб куй батӏияб тайпаялъул буго",
"be": "гэты баран асаблівай пароды"
},
{
"av": "батӏияв инсан вуго дов",
"be": "незвычайны ён чалавек"
}
]
},
{
"text": "акрамя",
"comment": "з рознымі часцінамі мовы ў мясцовым склоне перакладаецца прыслоўем",
"examples": [
{
"av": "гьалдаса батӏияб",
"be": "акрамя гэтага"
},
{
"av": "батӏияб бетӏер баккиларо",
"be": "можна і не паесці; іншая галава не вырасце",
"comment": "дасл. калі не пакушай таго, чаго мала на стале"
}
]
}
],
"pos": "прыметнік",
"form": "—"
}
{
"word": "батӏияб-тӏокӏаб",
"stress": 5,
"forms": [
"батӏияб-тӏокӏаб"
],
"gender_forms": [
"батӏияб-тӏокӏаб",
"батӏияв-тӏокӏав",
"батӏияй-тӏокӏай"
],
"senses": [
{
"text": "выключны, незвычайны"
}
],
"pos": "прыметнік",
"form": "—"
}
{
"word": "батӏи-батӏияб",
"stress": 5,
"stem": "батӏи-батӏия",
"forms": [
"батӏи-батӏияб"
],
"gender_forms": [
"батӏи-батӏияб",
"батӏи-батӏияв",
"батӏи-батӏияй"
],
"senses": [
{
"text": "разнастайны, розны; усялякі",
"examples": [
{
"av": "батӏи-батӏияб заманалда",
"be": "у розны час"
},
{
"av": "батӏи-батӏияб къагӏидаялъ",
"be": "па-рознаму, рознымі спосабамі"
},
{
"av": "батӏи-батӏияб кьералъул",
"be": "рознакаляровы"
},
{
"av": "батӏи-батӏияб рахъалдасан",
"be": "з розных бакоў, адусюль"
},
{
"av": "гъотӏода тӏамахги батӏи-батӏияб букӏуна",
"be": "і лісце на дрэве рознае бывае",
"labels": [
"прыказка"
]
},
{
"av": "тукаде батӏи-батӏияб къайи бачӏун буго",
"be": "у краму паступілі разнастайныя тавары"
},
{
"av": "магӏарде дол батӏи-батӏияб нухдасан ана",
"be": "у горы яны пайшлі рознымі шляхамі"
},
{
"av": "батӏи-батӏиял пикраби рижулел руго ботӏролъ",
"be": "у галаве ўзнікаюць разнастайныя думкі"
},
{
"av": "батӏи-батӏиял суалал кьезе",
"be": "задаваць разнастайныя пытанні"
},
{
"av": "батӏи-батӏиял харбалги рицун, гӏадамал гуккула дос",
"be": "рознымі байкамі ён дурыць людзей"
}
]
}
],
"pos": "прыметнік",
"form": "—"
}
{
"word": "батӏрикъ",
"stress": 6,
"forms": [
"батӏрикъ",
"батӏрикъас",
"батӏрикъасул",
"батӏрикъал"
],
"senses": [
{
"text": "патрык, патрыярх, патрыкій",
"labels": [
"кніжнае"
],
"comment": "царкоўны тытул"
},
{
"text": "Батрык",
"precomment": "вялікая літара 'B'",
"forms": [
"батӏрикъица",
"батӏрикъил"
],
"comment": "імя ўласнае мужчынскае"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "батӏул",
"stress": 5,
"forms": [
"батӏул"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"av": "батӏул гьабизе",
"be": "адвяргаць, адвергнуць; лічыць ілжывым ці неабгрунтаваным"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "батӏулаб",
"stress": 5,
"forms": [
"батӏулаб"
],
"gender_forms": [
"батӏулаб",
"батӏулав",
"батӏулай"
],
"senses": [
{
"text": "ілжывы, падробны; хлуслівы",
"examples": [
{
"av": "батӏулаб жо",
"be": "хлусня"
},
{
"av": "батӏулаб калам",
"be": "хлуслівая гаворка"
}
]
},
{
"text": "адпрэчаны",
"examples": [
{
"av": "батӏулаб пикру",
"be": "адпрэчанае меркаванне"
}
]
},
{
"text": "неабгрунтаваны",
"examples": [
{
"av": "батӏулаб дагӏба",
"be": "неабгрунтаваная спрэчка"
}
]
}
],
"pos": "прыметнік",
"form": "—"
}
{
"word": "батӏуллъи",
"stress": 5,
"forms": [
"батӏуллъи"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"дзеяслоў"
],
"masdarfrom": "батӏуллъизе"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "батӏуллъизе",
"stress": 5,
"stem": "батӏуллъ",
"forms": [
"батӏуллъизе",
"батӏуллъула",
"батӏуллъила",
"батӏуллъана",
"батӏуллъе"
],
"senses": [
{
"text": "быць, стаць ілжывым"
},
{
"text": "быць, стаць неабгрунтаваным",
"examples": [
{
"av": "досул пикру киназего батӏуллъана",
"be": "яго меркаванне для ўсіх стала неабгрунтаваным"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "інфінітыў"
}