{
"word": "бачӏин",
"stress": 2,
"stem": "б",
"forms": [
"бачӏин"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"дзеяслоў"
],
"masdarfrom": "бачӏине",
"examples": [
{
"av": "къуват бачӏинин",
"be": "прыліў сіл"
},
{
"av": "унти бачӏинин",
"be": "прыступы хваробы"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "бачӏин",
"stress": 5,
"forms": [
"бачӏин",
"бачӏиналъ",
"бачӏиналъул"
],
"senses": [
{
"text": "ураджай",
"examples": [
{
"av": "бечедаб бачӏин",
"be": "багаты ўраджай"
},
{
"av": "тӏорщалил лъикӏаб бачӏин",
"be": "добры ўраджай збожжавых"
},
{
"av": "цӏикӏкӏараб бачӏин кьолеб",
"be": "высокаўраджайны"
},
{
"av": "бачӏин бакӏаризе",
"be": "збіраць, сабраць ураджай"
},
{
"av": "бачӏин цӏикӏкӏинабизе",
"be": "зрабіць больш ураджайным, павышаць ураджайнасць"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "бачӏинаби",
"stress": 2,
"stem": "б",
"forms": [
"бачӏинаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"каўзатыўная форма",
"дзеяслоў"
],
"masdarforceto": "бачӏинабизе"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "бачӏинабизе",
"stress": 2,
"stem": "бачӏинаб",
"forms": [
"бачӏинабизе",
"бачӏинабула",
"бачӏинабила",
"бачӏинабуна",
"бачӏинабе"
],
"senses": [
{
"text": "запатрабаваць; выпісаць",
"examples": [
{
"av": "архивалдаса документалъул копия бачӏинабизе",
"be": "запатрабаваць з архіва копію дакумента"
}
]
},
{
"text": "выклікаць каго-небудзь, што-небудзь",
"examples": [
{
"av": "магӏу бачӏинабизе",
"be": "выклікаць слёзы"
},
{
"av": "релъи бачӏинабизе",
"be": "выклікаць смех, рассмяшыць"
},
{
"av": "яхӏ-намус бачӏинабизе",
"be": "будзіць сумленне, заклікаць да сумлення"
},
{
"av": "судалде вачӏинавизе",
"be": "выклікаць на суд"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "інфінітыў"
}
{
"word": "бачӏинахъего",
"stress": 5,
"stem": "б",
"forms": [
"бачӏинахъего"
],
"senses": [
{
"text": "спачатку, з самага пачатку, адразу; з першага разу, з першай спробы",
"labels": [
"прыслоўе"
],
"examples": [
{
"av": "бачӏинахъего бичӏчӏичӏо дида щиб досие къваригӏун бугебали",
"be": "спачатку я не зразумеў, чаго ён хацеў"
},
{
"av": "бачӏинахъего щай битӏун бицинчӏеб кин гьеб ккарабали?",
"be": "чаму з самага пачатку не расказаў праўдзіва пра тое, як гэта здарылася?"
},
{
"av": "рачӏинахъего нохъоде лъугьанила гьев лъабавго багьадур",
"be": "з хаду зайшлі ў пячору гэтыя тры багатыры",
"labels": [
"фальклор"
]
}
]
}
],
"pos": "прыслоўе",
"form": "—"
}
{
"word": "бачӏине",
"stress": 2,
"stem": "бачӏ",
"forms": [
"бачӏине",
"бачӏуна",
"бачӏина",
"бачӏана",
"бачӏа"
],
"senses": [
{
"text": "прыходзіць, прыйсці; прыязджаць, прыехаць; падыходзіць, падысці; прыбываць, прыбыць; прылятаць, прыляцець; паступаць, паступіць; прывозіць, прывезці; з'яўляцца, з'явіцца",
"examples": [
{
"av": "поезд бачӏана",
"be": "цягнік прыбыў"
},
{
"av": "самолёт бачӏана",
"be": "самалёт прыляцеў"
},
{
"av": "вертолёталда нижее цӏам бачӏана",
"be": "соль нам прывезлі на верталёце"
},
{
"av": "гӏака рохьдолъа жибго бачӏана рокъобе",
"be": "карова сама прыйшла дамоў са статка"
},
{
"av": "вачӏинеги лъа, инеги лъа",
"be": "умей прыходзіць, умей і сыходзіць",
"labels": [
"прымаўка"
]
},
{
"av": "дов самолёталда вачӏана",
"be": "ён прыбыў, прыляцеў самалётам"
},
{
"av": "дой лъелго ячӏана",
"be": "яна прыйшла пешшу"
},
{
"av": "дол поездалда рачӏана",
"be": "яны прыехалі цягніком"
},
{
"av": "Залму духъе ячӏарайищ?",
"be": "Залму прыйшла да цябе?"
},
{
"av": "кумек гьабизе вачӏа",
"be": " падыдзі на дапамогу"
},
{
"av": "бачӏун тӏаде щвезе",
"be": "наступіць"
},
{
"av": "вачӏун гӏодов чӏезе",
"be": "падысці і сесці"
},
{
"av": "сон поч бачӏинчӏо",
"be": "учора пошта не паступіла"
},
{
"av": "торгӏо хӏалезул къокъа жакъа Махӏачхъалаялде бачӏана",
"be": "каманда валейбалістаў сёння прыбыла ў Махачкалу"
}
]
},
{
"text": "пераязджаць, пераехаць; перасяляцца, перасяліцца куды-небудзь",
"examples": [
{
"av": "дозул хъизан шагьаралде бачӏана",
"be": "іх сям'я пераехала ў горад"
},
{
"av": "Ражаб росулъ чӏезе вачӏана",
"be": "Раджаб перасяліўся ў вёску"
}
]
},
{
"text": "наступаць, наступіць; набліжацца, наблізіцца; наставаць, настаць",
"examples": [
{
"av": "квач бачӏана",
"be": "насталі халады, пахаладала"
},
{
"av": "ракъи бачӏана",
"be": "наступіў голад"
},
{
"av": "рии бачӏана",
"be": "наступіла лета"
},
{
"av": "хасел хинаб бачӏана",
"be": "зіма выдалася цёплая"
},
{
"av": "хасел инчӏого, их бачӏунаро",
"be": "пакуль зіма не пройдзе, вясна не наступіць",
"labels": [
"прыказка"
]
},
{
"av": "цӏад базе бачӏунеб буго",
"be": "надыходзіць дождж"
},
{
"av": "бачӏунаго лълъар кквечӏони, лъутун унаго рачӏ кквезе щоларо",
"be": "калі не возьмеш быка за рогі пры набліжэнні, не схопіш яго за хвост, калі ён уцякае",
"labels": [
"прыказка"
]
}
]
},
{
"text": "пасцігаць; абрушвацца",
"examples": [
{
"av": "досде балагь бачӏана",
"be": "яго спасцігла бяда, на яго абрынулася бяда"
}
]
},
{
"text": "атрымліваць, атрымаць",
"examples": [
{
"av": "вацасул кагъат бачӏана",
"be": "атрымаў ліст ад брата"
},
{
"av": "дие моцӏрое азарго гъурущ бачӏуна",
"be": "я атрымліваю за месяц тысячу рублёў"
},
{
"av": "дос диде салам бачӏана",
"be": "я атрымаў ад яго прывітанне"
},
{
"av": "лъикӏаб хабар бачӏана",
"be": "атрымалі добрую вестку"
}
]
},
{
"comment": "з дзеяпрыслоўем іншага дзеяслова выступае ў ролі дапаможнага дзеяслова з агульным значэннем прыбыцця, набліжэння і таму падобнага",
"examples": [
{
"av": "битӏун бачӏине",
"be": "даслаць"
},
{
"av": "векерун вачӏине",
"be": "прыбегчы"
},
{
"av": "къуват бачӏана",
"be": "сілы прыбыло"
},
{
"av": "намус бачӏана",
"be": "сумленне прачнулася"
},
{
"av": "рухӏ бачӏана",
"be": "ажывіўся"
},
{
"av": "тӏури бачӏана",
"be": "ашалеў"
},
{
"av": "унти бачӏун буго досде",
"be": "у яго прыступ хваробы"
},
{
"av": "щаклъи бачӏана",
"be": "з'явіўся сумнеў"
},
{
"av": "тӏасан бачӏана",
"be": "уцёк",
"comment": "напр. пра малако"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "інфінітыў"
}
{
"word": "бачӏи-бачӏинахъего",
"stress": 5,
"stem": "бачӏи-б",
"forms": [
"бачӏи-бачӏинахъего"
],
"labels": [
"прыслоўе"
],
"see_also": [
{
"target": "бачӏинахъего",
"kind": "see"
}
],
"pos": "прыслоўе",
"form": "—"
}
{
"word": "бачӏунеб",
"stress": 2,
"forms": [
"бачӏунеб"
],
"senses": [
{
"labels": [
"дзеепрыметнік"
],
"participlefrom": "бачӏине"
},
{
"text": "наступны, будучы",
"examples": [
{
"av": "бачӏунеб соналъ",
"be": "у будучым годзе"
},
{
"av": "бачӏунеб заман",
"be": "будучы час",
"labels": [
"граматыка"
]
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "бачӏине",
"kind": "from"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "дзеепрыметнік"
}
{
"word": "бачӏ-бачӏин",
"stress": 7,
"stem": "бачӏ-б",
"forms": [
"бачӏ-бачӏин"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"шматразовая форма",
"дзеяслоў"
],
"masdarfrom": "бачӏ-бачӏине"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "бачӏ-бачӏине",
"stress": 7,
"stem": "бачӏ-бачӏ",
"forms": [
"бачӏ-бачӏине",
"бачӏ-бачӏуна",
"бачӏ-бачӏина",
"бачӏ-бачӏана",
"бачӏ-бачӏа"
],
"senses": [
{
"text": "часта прыходзіць, часта прыязджаць",
"labels": [
"шматразовая форма"
],
"examples": [
{
"av": "дов вачӏ-вачӏуна росулъе",
"be": "ён часта прыязджае ў пасёлак"
},
{
"av": "эбелалде яккизе ячӏ-ячӏуна дой",
"be": "яна часта прыходзіць наведваць маму"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "шматразовая форма"
}