←

sources.avar.me / av-be

биж

6 статей

→
Оглавление страницы (6)

бижагъ

сообщить о неточности
{
  "word": "бижагъ",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "бижагъ",
    "бижагъалъ",
    "бижагъалъул",
    "бижагъал"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "стог",
      "examples": [
        {
          "av": "харил бижагъ гьабизе (чӏвазе)",
          "be": "класці сена ў стог, скірдаваць сена"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "назоўнік",
  "form": "назоўны"
}

бижаражо

сообщить о неточности
{
  "word": "бижаражо",
  "stress": 2,
  "stem": "б",
  "forms": [
    "бижаражо",
    "бижаражоялъ",
    "бижаражоялъул",
    "рижаражал"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "фурункул, чырэй, нарыў"
    }
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "тӏихь",
      "kind": "see"
    }
  ],
  "pos": "назоўнік",
  "form": "назоўны"
}

бижи

сообщить о неточности
{
  "word": "бижи",
  "stress": 2,
  "stem": "б",
  "forms": [
    "бижи"
  ],
  "senses": [
    {
      "labels": [
        "масдар",
        "дзеяслоў"
      ],
      "masdarfrom": "бижизе"
    }
  ],
  "pos": "дзеяслоў",
  "form": "масдар"
}

бижизаби

сообщить о неточности
{
  "word": "бижизаби",
  "stress": 2,
  "stem": "б",
  "forms": [
    "бижизаби"
  ],
  "senses": [
    {
      "labels": [
        "масдар",
        "каўзатыўная форма",
        "дзеяслоў"
      ],
      "masdarforceto": "бижизабизе"
    }
  ],
  "pos": "дзеяслоў",
  "form": "масдар"
}

бижизабизе

сообщить о неточности
{
  "word": "бижизабизе",
  "stress": 2,
  "stem": "бижизаб",
  "forms": [
    "бижизабизе",
    "бижизабула",
    "бижизабила",
    "бижизабуна",
    "бижизабе"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "вырошчваць, выгадаваць што-небудзь",
      "labels": [
        "каўзатыўная форма"
      ],
      "examples": [
        {
          "av": "ахикь цӏибил бижизабизе",
          "be": "вырошчваць, вырасціць у садку вінаград"
        },
        {
          "av": "колхозчагӏаз лъикӏаб тӏорщел бижизабуна",
          "be": "калгаснікі вырасцілі добры ўраджай"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "будзіць, абудзіць; узбуджаць, узбудзіць; выклікаць, выклікаць",
      "comment": "аб пачуццях",
      "examples": [
        {
          "av": "божилъи бижизабизе",
          "be": "выклікаць давер"
        },
        {
          "av": "дагӏба-рагӏи бижизабизе",
          "be": "узбуджаць спрэчку, пярэчанне"
        },
        {
          "av": "тушманлъи бижизабизе",
          "be": "распальваць варожасць"
        },
        {
          "av": "яхӏ-намус бижизабизе",
          "be": "зваць да гонару і сумлення"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "ствараць, стварыць; будаваць; (с)тварыць што-небудзь"
    }
  ],
  "pos": "дзеяслоў",
  "form": "каўзатыўная форма"
}

бижизе

сообщить о неточности
{
  "word": "бижизе",
  "stem": "биж",
  "forms": [
    "бижизе",
    "бижула",
    "бижила",
    "бижана",
    "бижа",
    "биже"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "расці, вырасці, вырастаць",
      "examples": [
        {
          "av": "магӏарухъ хъарпуз бижуларел бакӏалги руго",
          "be": "у гарах ёсць месцы, дзе кавуны не растуць"
        },
        {
          "av": "нижер хурзабахъ бугӏа бижула",
          "be": "у нашых палях расце ячмень"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "парасці чым-небудзь",
      "examples": [
        {
          "av": "сухъмахъазда хер бижун буго",
          "be": "сцежкі зараслі травой"
        },
        {
          "av": "хабатӏа мичӏ бижаги дур",
          "be": "хай зарастае крапівой магіла твая",
          "labels": [
            "лаянкавае слова",
            "выраз"
          ]
        }
      ]
    },
    {
      "text": "нарадзіцца; урадзіцца",
      "examples": [
        {
          "av": "исана цӏоросаролъ лъикӏ бижана",
          "be": "сёлета кукуруза ўрадзіла добра"
        },
        {
          "av": "цӏад бан хадуб хер лъикӏ бижана",
          "be": "пасля дажджу трава пайшла ў рост"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "утварыцца, з'яўляцца",
      "examples": [
        {
          "av": "гъира бижана",
          "be": "цікавасць з'явілася"
        },
        {
          "av": "тушманлъи бижана",
          "be": "узнікла варожасць"
        },
        {
          "av": "тӏихь бижана",
          "be": "з'явіўся нарыў"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "нараджацца, нарадзіцца дзе-небудзь",
      "examples": [
        {
          "av": "вижараб ракь",
          "be": "родная зямля, радзіма",
          "comment": "літ. тая зямля, дзе нарадзіўся"
        },
        {
          "av": "вижараб ракьалде кьалбал риччай",
          "be": "укараняйся там, дзе нарадзіўся",
          "labels": [
            "прыказка"
          ]
        },
        {
          "av": "вижараб ракьалъул эркенлъиялъе гӏоло къеркьеялъе къоло щуго соналъ бетӏерлъи гьабуна къадруяв Шамилица",
          "be": "дастойны Шаміль чвэрць стагоддзя ўзначальваў барацьбу за волю роднай зямлі"
        },
        {
          "av": "вижараб росу",
          "be": "родны аул",
          "comment": "дасл. аул, дзе нарадзіўся"
        },
        {
          "av": "Бицунгела, эбел, рекъечӏеб хабар, Тезе кколеб бугин вижараб росу",
          "be": "Не вядзі, маці, такую цяжкую гаворку, Аул родны пакінуць прыйдзецца мне",
          "labels": [
            "фальклор"
          ]
        },
        {
          "av": "вижугеги къурав чи, къинлъугеги лагъаб чехь",
          "be": "хай не нараджаецца [на свет] чалавек прыгнечаны, хай не нараджае ўлонне нявольніцы",
          "labels": [
            "прыказка"
          ]
        }
      ]
    },
    {
      "text": "ствараць, стварыць, стваральнічаць што-небудзь; (с)тварыць што-небудзь",
      "examples": [
        {
          "av": "Аллагьас дуниял бижана",
          "be": "Бог стварыў свет"
        },
        {
          "av": "тӏадегӏанав Бетӏергьанас вижарав инсан",
          "be": "Госпадам Усевышнім створаны чалавек"
        },
        {
          "av": "дуниял бижаралдаса",
          "be": "ад стварэння свету"
        }
      ]
    }
  ],
  "pos": "дзеяслоў",
  "form": "інфінітыў"
}