{
"word": "бижагъ",
"stress": 4,
"forms": [
"бижагъ",
"бижагъалъ",
"бижагъалъул",
"бижагъал"
],
"senses": [
{
"text": "стог",
"examples": [
{
"av": "харил бижагъ гьабизе (чӏвазе)",
"be": "класці сена ў стог, скірдаваць сена"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "бижаражо",
"stress": 2,
"stem": "б",
"forms": [
"бижаражо",
"бижаражоялъ",
"бижаражоялъул",
"рижаражал"
],
"senses": [
{
"text": "фурункул, чырэй, нарыў"
}
],
"see_also": [
{
"target": "тӏихь",
"kind": "see"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "бижи",
"stress": 2,
"stem": "б",
"forms": [
"бижи"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"дзеяслоў"
],
"masdarfrom": "бижизе"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "бижизаби",
"stress": 2,
"stem": "б",
"forms": [
"бижизаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"каўзатыўная форма",
"дзеяслоў"
],
"masdarforceto": "бижизабизе"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "бижизабизе",
"stress": 2,
"stem": "бижизаб",
"forms": [
"бижизабизе",
"бижизабула",
"бижизабила",
"бижизабуна",
"бижизабе"
],
"senses": [
{
"text": "вырошчваць, выгадаваць што-небудзь",
"labels": [
"каўзатыўная форма"
],
"examples": [
{
"av": "ахикь цӏибил бижизабизе",
"be": "вырошчваць, вырасціць у садку вінаград"
},
{
"av": "колхозчагӏаз лъикӏаб тӏорщел бижизабуна",
"be": "калгаснікі вырасцілі добры ўраджай"
}
]
},
{
"text": "будзіць, абудзіць; узбуджаць, узбудзіць; выклікаць, выклікаць",
"comment": "аб пачуццях",
"examples": [
{
"av": "божилъи бижизабизе",
"be": "выклікаць давер"
},
{
"av": "дагӏба-рагӏи бижизабизе",
"be": "узбуджаць спрэчку, пярэчанне"
},
{
"av": "тушманлъи бижизабизе",
"be": "распальваць варожасць"
},
{
"av": "яхӏ-намус бижизабизе",
"be": "зваць да гонару і сумлення"
}
]
},
{
"text": "ствараць, стварыць; будаваць; (с)тварыць што-небудзь"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "каўзатыўная форма"
}
{
"word": "бижизе",
"stem": "биж",
"forms": [
"бижизе",
"бижула",
"бижила",
"бижана",
"бижа",
"биже"
],
"senses": [
{
"text": "расці, вырасці, вырастаць",
"examples": [
{
"av": "магӏарухъ хъарпуз бижуларел бакӏалги руго",
"be": "у гарах ёсць месцы, дзе кавуны не растуць"
},
{
"av": "нижер хурзабахъ бугӏа бижула",
"be": "у нашых палях расце ячмень"
}
]
},
{
"text": "парасці чым-небудзь",
"examples": [
{
"av": "сухъмахъазда хер бижун буго",
"be": "сцежкі зараслі травой"
},
{
"av": "хабатӏа мичӏ бижаги дур",
"be": "хай зарастае крапівой магіла твая",
"labels": [
"лаянкавае слова",
"выраз"
]
}
]
},
{
"text": "нарадзіцца; урадзіцца",
"examples": [
{
"av": "исана цӏоросаролъ лъикӏ бижана",
"be": "сёлета кукуруза ўрадзіла добра"
},
{
"av": "цӏад бан хадуб хер лъикӏ бижана",
"be": "пасля дажджу трава пайшла ў рост"
}
]
},
{
"text": "утварыцца, з'яўляцца",
"examples": [
{
"av": "гъира бижана",
"be": "цікавасць з'явілася"
},
{
"av": "тушманлъи бижана",
"be": "узнікла варожасць"
},
{
"av": "тӏихь бижана",
"be": "з'явіўся нарыў"
}
]
},
{
"text": "нараджацца, нарадзіцца дзе-небудзь",
"examples": [
{
"av": "вижараб ракь",
"be": "родная зямля, радзіма",
"comment": "літ. тая зямля, дзе нарадзіўся"
},
{
"av": "вижараб ракьалде кьалбал риччай",
"be": "укараняйся там, дзе нарадзіўся",
"labels": [
"прыказка"
]
},
{
"av": "вижараб ракьалъул эркенлъиялъе гӏоло къеркьеялъе къоло щуго соналъ бетӏерлъи гьабуна къадруяв Шамилица",
"be": "дастойны Шаміль чвэрць стагоддзя ўзначальваў барацьбу за волю роднай зямлі"
},
{
"av": "вижараб росу",
"be": "родны аул",
"comment": "дасл. аул, дзе нарадзіўся"
},
{
"av": "Бицунгела, эбел, рекъечӏеб хабар, Тезе кколеб бугин вижараб росу",
"be": "Не вядзі, маці, такую цяжкую гаворку, Аул родны пакінуць прыйдзецца мне",
"labels": [
"фальклор"
]
},
{
"av": "вижугеги къурав чи, къинлъугеги лагъаб чехь",
"be": "хай не нараджаецца [на свет] чалавек прыгнечаны, хай не нараджае ўлонне нявольніцы",
"labels": [
"прыказка"
]
}
]
},
{
"text": "ствараць, стварыць, стваральнічаць што-небудзь; (с)тварыць што-небудзь",
"examples": [
{
"av": "Аллагьас дуниял бижана",
"be": "Бог стварыў свет"
},
{
"av": "тӏадегӏанав Бетӏергьанас вижарав инсан",
"be": "Госпадам Усевышнім створаны чалавек"
},
{
"av": "дуниял бижаралдаса",
"be": "ад стварэння свету"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "інфінітыў"
}