{
"word": "бахъари",
"stress": 5,
"stem": "б",
"forms": [
"бахъари"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"шматразовая форма",
"дзеяслоў"
],
"masdarfrom": "бахъаризе"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "бахъаризаби",
"stress": 5,
"stem": "б",
"forms": [
"бахъаризаби"
],
"labels": [
"масдар",
"шматразовая форма",
"каўзатыўная форма",
"дзеяслоў"
],
"see_also": [
{
"target": "бахъаризабизе",
"kind": "see"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "бахъаризабизе",
"stress": 5,
"stem": "бахъаризаб",
"forms": [
"бахъаризабизе",
"бахъаризабула",
"бахъаризабила",
"бахъаризабуна",
"бахъаризабе"
],
"senses": [
{
"text": "спрыяць частаму ўставанню",
"labels": [
"шматразовая форма",
"каўзатыўная форма"
],
"examples": [
{
"av": "гӏемераб лъим гьекъон букӏиндал, сардилъ вахъаризавуна",
"be": "ад таго, што шмат вады выпіў, уначы прыходзілася часта ўставаць"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "каўзатыўная форма"
}
{
"word": "бахъаризе",
"stress": 5,
"stem": "бахъар",
"forms": [
"бахъаризе",
"бахъарула",
"бахъарила",
"бахъарана",
"бахъаре"
],
"senses": [
{
"text": "часта ўставаць",
"labels": [
"шматразовая форма"
],
"examples": [
{
"av": "къурущ ханазда тӏаса бахъарулеб буго",
"be": "квактуха часта ўстае з яек"
},
{
"av": "гӏемер вахъаричӏого, гӏодовчӏун дарсал лъазаре",
"be": "вывучы ўрокі без частых уставанняў"
},
{
"av": "унтун ватани, вахъаруге, вегун чӏа",
"be": "калі хворыш, ляжы, не ўставай часта"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "шматразовая форма"
}
{
"word": "бахъи",
"stress": 2,
"stem": "б",
"forms": [
"бахъи"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"дзеяслоў"
],
"masdarfrom": "бахъизе"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "бахъи",
"stress": 5,
"forms": [
"бахъи",
"бахъиялъ",
"бахъиялъул"
],
"senses": [
{
"text": "адняцце",
"labels": [
"матэматыка"
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "бахъизаби",
"stress": 2,
"stem": "б",
"forms": [
"бахъизаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"каўзатыўная форма",
"дзеяслоў"
],
"masdarforceto": "бахъизабизе"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "бахъизабизе",
"stress": 2,
"stem": "бахъизаб",
"forms": [
"бахъизабизе",
"бахъизабула",
"бахъизабила",
"бахъизабуна",
"бахъизабе"
],
"senses": [
{
"labels": [
"каўзатыўная форма"
],
"forceto": "бахъизе"
}
],
"see_also": [
{
"target": "бахъизе",
"kind": "from"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "каўзатыўная форма"
}
{
"word": "бахъизе",
"stress": 2,
"stem": "бахъ",
"forms": [
"бахъизе",
"бахъула",
"бахъила",
"бахъана",
"бахъе"
],
"senses": [
{
"text": "атрымлівацца, атрымацца; выходзіць, выйсьці",
"examples": [
{
"av": "гьеб тӏохьол тӏагъур бахъила",
"be": "з гэтай аўчыны выйдзе папаха"
},
{
"av": "гьаб чӏалул щуго хъарщи бахъула",
"be": "з гэтага бервяна атрымаецца пяць дошак"
},
{
"av": "исана нижее гӏемераб ламадур бахъана",
"be": "у гэтым годзе морквы ў нас атрымалася больш"
}
]
},
{
"text": "выходзіць",
"comment": "пра прыплод",
"examples": [
{
"av": "гӏемераб бурутӏ бахъана нижее",
"be": "у нас багаты прыплод казлянят"
}
]
},
{
"text": "здымаць, зняць, сцягваць каго-небудзь, што-небудзь адкуль-небудзь; выцягваць, выцягнуць; выносіць, вынесці каго-небудзь, што-небудзь адкуль-небудзь; адымаць, адабраць, адбіваць, адбіць каго-небудзь у каго-небудзь; вызваляць, вызваліць каго-небудзь",
"comment": "напрыклад з агню",
"examples": [
{
"av": "гӏаздакьа бахъизе",
"be": "выцягнуць з-пад снегу"
},
{
"av": "хьуцӏилъа гамущ бахъизе",
"be": "выцягнуць буйвала з балота"
},
{
"av": "кьурулъ хутӏарав чи вахъизе",
"be": "зняць чалавека, які захрас у скале"
},
{
"av": "туснахъалдаса къватӏиве вахъизе",
"be": "вызваліць з турмы",
"comment": "букв. выцягнуць"
},
{
"av": "хвалил квачӏикьа вахъизе",
"be": "вызваліць з лап смерці"
},
{
"av": "хъамун арав чи хъачагъазухъа вахъизе",
"be": "адбіць у бандытаў выкрадзенага чалавека"
}
]
},
{
"text": "здымаць, зняць, сцягваць што-небудзь з каго-небудзь або з сябе",
"comment": "як выкуп, каб абмываў што-небудзь, напрыклад нараджэнне сына",
"examples": [
{
"av": "партал бахъизе",
"be": "зняць адзенне, распрануцца"
},
{
"av": "тӏагъур бахъизе",
"be": "зняць шапку"
},
{
"av": "тӏагъур бахъизе",
"be": "прасіць, маліць",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
]
},
{
"av": "тӏажу бахъизе",
"be": "зняць штаны"
},
{
"av": "тӏажу бахъизе",
"be": "асароміць, знеславіць",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
]
},
{
"av": "хьитал рахъизе",
"be": "зняць абутак, разуцца"
},
{
"av": "лъарахъе щвечӏого хьитал бахъуге",
"be": "не дайшоўшы да рэчкі, не скідвай абутку",
"labels": [
"прыказка"
]
},
{
"av": "бахъун рехизе",
"be": "скідаць, скінуць",
"comment": "з сябе"
}
]
},
{
"text": "здымаць, зняць",
"comment": "нешта насаджанае, завешанае",
"examples": [
{
"av": "нуцӏа бахъизе",
"be": "зняць дзверы"
},
{
"av": "роххнодаса гӏоркь бахъизе",
"be": "знять дзяржальне з лапаты"
}
]
},
{
"text": "здраць, садраць",
"examples": [
{
"av": "тӏом бахъизе",
"be": "вырываць зуб",
"labels": [
"у прамым і пераносным значэнні"
]
},
{
"av": "бахъизе тӏом гуреб, тӏезе гьан гуреб",
"be": "выкопваць бульбу",
"labels": [
"прымаўка"
],
"comment": "пра худую жывёлу"
},
{
"av": "хъал бахъизе",
"be": "лупіць лупіну"
}
]
},
{
"text": "выймаць, выняць, выцягваць, выцягнуць, здабываць, здабыць, выхопліваць, выхопіць, выкладваць, выкласці",
"examples": [
{
"av": "гӏучӏ бахъизе",
"be": "выняць палачку",
"comment": "пры жраб'ёўцы"
},
{
"av": "заз бахъизе",
"be": "выняць скалку"
},
{
"av": "можоро бахъизе",
"be": "выняць жэрабя"
},
{
"av": "гьоркьоса бахъизе",
"be": "выняць, выдраць; прарэдзіць; выключыць",
"comment": "адкуль-небудзь"
},
{
"av": "хвалчен бахъизе",
"be": "выхапіць шаблю",
"comment": "з похваў"
},
{
"av": "чвантиниса къалам бахъизе",
"be": "выняць аловак з кішэні"
},
{
"av": "кодоса бахъизе",
"be": "выхапіць з рук, адыняць, адабраць"
},
{
"av": "кӏалдиса бахъизе",
"be": "выцягваць з рота; разнуздаць",
"comment": "пра каня"
},
{
"av": "гӏор щун букӏаго, цӏул бахъе",
"be": "выцягвай дровы, пакуль рака разлілася",
"labels": [
"прыказка"
],
"comment": "куй жалеза, пакуль гарачае"
},
{
"av": "бахъанищ ханжар — кьабе, кьабунищ ханжар — къотӏе",
"be": "выхапіў кінжал — удар, ударыў кінжалам — адсячы",
"labels": [
"прыказка"
]
},
{
"av": "бахъараб хвалчен гӏадин",
"be": "як выняты [з пожны] меч"
}
]
},
{
"text": "выдзіраць, выдраць; вырываць, вырваць; выкапуваць, выкапаць",
"examples": [
{
"av": "гӏус бахъизе",
"be": "выдурgваць зуб"
},
{
"av": "картошка бахъизе",
"be": "выкапваць бульбу"
},
{
"av": "ламадур бахъизе",
"be": "вырваць моркву"
},
{
"av": "магӏ бахъизе",
"be": "выцягваць цвік"
},
{
"av": "кьолболъа бахъизе",
"be": "вырваць з карэннем"
}
]
},
{
"text": "выпускаць, выпусціць, выдаваць, выдаць што-небудзь",
"examples": [
{
"av": "газет бахъизе",
"be": "выпускаць газету"
},
{
"av": "тӏехь бахъизе",
"be": "выдаць кнігу"
}
]
},
{
"text": "(вы)ціснуць, (вы)ціскаць, выціскаць што-небудзь",
"examples": [
{
"av": "гӏаракъи бахъизе",
"be": "гнаць гарэлку"
},
{
"av": "пихъил лъим бахъизе",
"be": "выціскаць сок з фруктаў"
},
{
"av": "чагъир бахъизе",
"be": "ціснуць віно"
}
]
},
{
"text": "выводзіць, вывесці, вывозіць, вывезці каго-што-небудзь куды-небудзь",
"examples": [
{
"av": "рак бахъизе",
"be": "намаляваць карту"
}
]
},
{
"text": "выводзіць, вывесці, выседджваць, выседзець каго-небудзь",
"examples": [
{
"av": "хъазица тӏанчӏи рахъана",
"be": "гука вывела гусянят"
}
]
},
{
"text": "спаганяць; садраць, здзіраць",
"examples": [
{
"av": "тӏадерахъи бахъизе",
"be": "прышчапляць воспу"
}
]
},
{
"text": "праходзіць, прайсці, працякаць; праводзіць, правесці",
"comment": "пра час; час",
"examples": [
{
"av": "анкь бахъана дов вуссаралдаса",
"be": "прайшоў тыдзень, як ён вярнуўся"
},
{
"av": "инсуца росулъ моцӏ бахъана",
"be": "бацька правёў у сяле месяц"
}
]
},
{
"text": "здабываць, здабыць, выключаць, выключыць што-небудзь; распрацоўваць, распрацаваць; капаць",
"examples": [
{
"av": "гӏери бахъизе",
"be": "здабываць торф"
},
{
"av": "месед бахъизе",
"be": "выкапаць золата"
},
{
"av": "нарт бахъизе",
"be": "здабываць нафту"
}
]
},
{
"text": "зводзіць, звольніць, здымаць, зняць, вызваляць, вызваліць",
"examples": [
{
"av": "хъулухъалдаса вахъизе",
"be": "звесці са службы, звольніць са службы"
},
{
"av": "дой хӏалтӏудаса яхъун йиго",
"be": "яе знялі з працы"
}
]
},
{
"text": "(на)маляваць, (на)крэсліць што-небудзь",
"examples": [
{
"av": "карта бахъизе",
"be": "начэрціць карту"
},
{
"av": "проект бахъизе",
"be": "праектаваць"
},
{
"av": "сурат бахъизе",
"be": "намаляваць карціну; фатаграфаваць, фатаграфавацца"
}
]
},
{
"text": "пракладваць, праводзіць",
"examples": [
{
"av": "нух бахъизе",
"be": "пракладваць дарогу"
},
{
"av": "рахъ бахъизе",
"be": "капаць канаву"
}
]
},
{
"text": "адкладваць, адкласці, пераносіць, перанесці што-небудзь",
"examples": [
{
"av": "итни къоялде бахъизе",
"be": "адкласці на панядзелак",
"comment": "што-небудзь"
},
{
"av": "бертин хасалоялде бахъун буго",
"be": "вяселле перанесена на зіму"
},
{
"av": "жакъа гьабизе бегьулеб жо метералде бахъуге",
"be": "не адкладай на заўтра тое, што можна зрабіць сёння",
"labels": [
"прымаўка"
]
}
]
},
{
"text": "спаганяць; сдраць, сдзіраць",
"examples": [
{
"av": "гӏакӏа бахъизе",
"be": "спаганяць штраф"
},
{
"av": "магъало бахъизе",
"be": "спаганяць даніну"
},
{
"av": "хъумус бахъизе",
"be": "спаганяць пятую частку",
"labels": [
"гістарычны тэрмін"
],
"comment": "ад здабычы"
},
{
"av": "кӏиго багьа бахъизе",
"be": "здраць дзве цаны"
},
{
"av": "нижехъа нус-нус гъурущ бахъана",
"be": "з нас здзерлі па сто рублёў"
}
]
},
{
"text": "прызначаць, прызначыць што-небудзь",
"examples": [
{
"av": "пенсия бахъизе",
"be": "прызначаць пенсію"
}
]
},
{
"text": "вылічыць, адыняць",
"labels": [
"матэматыка"
],
"examples": [
{
"av": "щугоялдаса кӏиго бахъизе",
"be": "з пяці выняць два"
}
]
},
{
"text": "зрабіць што-небудзь з чаго-небудзь; перарабляць, перарабіць што-небудзь",
"examples": [
{
"av": "рахь бахъизе",
"be": "апрацоўваць малако",
"comment": "праз сепаратар"
},
{
"av": "хӏан бахъизе",
"be": "рабіць сыр"
},
{
"av": "бахъараб рахь",
"be": "абрат, абястлушчанае малако"
}
]
},
{
"text": "сачыняць, сачыніць",
"examples": [
{
"av": "бакъан бахъизе",
"be": "сачыніць музыку",
"comment": "літ. матыў"
},
{
"av": "кечӏ бахъизе",
"be": "скласці верш",
"labels": [
"дыялектызм"
]
}
]
},
{
"text": "захопліваць, захапіць; браць прыступам",
"examples": [
{
"av": "хъала бахъизе",
"be": "браць крэпасць"
},
{
"av": "чияр ракьал рахъизе",
"be": "захопліваць чужыя землі"
}
]
},
{
"text": "пакончыць з чым-небудзь, спыняць, спыніць што-небудзь",
"examples": [
{
"av": "къороллъи бахъизе",
"be": "пакончыць з удаўством"
},
{
"av": "чӏегӏер бахъизе",
"be": "зняць траур"
}
]
},
{
"text": "праяўляць, праявіць, прыкладаць, прыкласці што-небудзь",
"examples": [
{
"av": "жигар бахъизе",
"be": "праявіць спрыт"
},
{
"av": "хӏаракат бахъизе",
"be": "прыкласці намаганні"
},
{
"av": "яхӏ бахъизе",
"be": "паспрабаваць у чым-небудзь"
}
]
},
{
"text": "аддзяліць",
"examples": [
{
"av": "закагӏат бахъизе",
"be": "аддзяліць міласціну",
"comment": "ад празмернасцей"
}
]
},
{
"text": "выключаць, выключыць",
"examples": [
{
"av": "сияхӏалдаса вахъизе",
"be": "выключыць са спіса"
},
{
"av": "бер бахъизе",
"be": "выкаляць вока"
},
{
"av": "бокь бахъизе",
"be": "пачысціць хлеў",
"comment": "ад бруду"
},
{
"av": "лага бахъизе",
"be": "вырасці, выцягнуцца",
"comment": "у целе"
},
{
"av": "нич бахъизе",
"be": "страціць сумленне"
},
{
"av": "рухӏ бахъизе",
"be": "выпусціць дух, памерці"
},
{
"av": "свери бахъизе",
"be": "зрабіць круг",
"comment": "вакол чаго-небудзь"
},
{
"av": "тӏад квер бахъизе",
"be": "пагладзіць"
},
{
"av": "хӏухь бахъизе",
"be": "адпачываць, адпачыць, перадыхнуць; перавесці дух"
},
{
"av": "хӏухьел бахъизе",
"be": "выпарацца"
},
{
"av": "цӏар бахъизе",
"be": "згадаць; праславіцца",
"comment": "пра каго-небудзь"
},
{
"av": "ургъун бахъизе",
"be": "выдумаць, прыдумаць"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "інфінітыў"
}
{
"word": "бахъин",
"stress": 2,
"stem": "б",
"forms": [
"бахъин"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"дзеяслоў"
],
"masdarfrom": "бахъине"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "бахъинаби",
"stress": 2,
"stem": "б",
"forms": [
"бахъинаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"каўзатыўная форма",
"дзеяслоў"
],
"masdarforceto": "бахъинабизе"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "бахъинабизе",
"stress": 2,
"stem": "бахъинаб",
"forms": [
"бахъинабизе",
"бахъинабула",
"бахъинабила",
"бахъинабуна",
"бахъинабе"
],
"senses": [
{
"text": "прымушаць, прымусіць каго-небудзь устаць, падымацца; падымаць, падняць",
"labels": [
"каўзатыўная форма"
],
"examples": [
{
"av": "бегараб оц бахъинабизе",
"be": "падняць ляжачага вала"
},
{
"av": "радал сагӏат анлъгоялда вахъинавизе",
"be": "падымаць у шэсць гадзін раніцы"
}
]
},
{
"text": "падымаць; распаўсюджваць што-небудзь",
"comment": "напрыклад шум",
"examples": [
{
"av": "ахӏи бахъинабизе",
"be": "падымаць шум"
},
{
"av": "гьури бахъинабизе",
"be": "даць размах",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
],
"comment": "у працы"
},
{
"av": "махӏ бахъинабизе",
"be": "распаўсюдзіць пах"
},
{
"av": "хӏур бахъинабизе",
"be": "садзейнічаць падняццю пылу"
}
]
},
{
"text": "прымусіць выйсці, крануцца, адправіцца куды-небудзь; адправіць каго-небудзь куды-небудзь",
"examples": [
{
"av": "чӏегӏербоцӏи хъутаналде бахъинабизе",
"be": "адправіць буйную рагатую жывёлу на зімовыя пашы"
},
{
"av": "сапаралде вахъинавизе",
"be": "адправіць у дарогу"
},
{
"av": "чанаве вахъинавизе",
"be": "адправіць на паляванне"
}
]
},
{
"text": "запрашаць куды-небудзь",
"examples": [
{
"av": "доскаялде вахъинавизе",
"be": "запрашаць да дошкі"
}
]
},
{
"text": "скончыць, закончыць, завяршыць што-небудзь",
"examples": [
{
"av": "лъилъари рагӏалде бахъинабизе",
"be": "скончыць жніво"
}
]
},
{
"text": "перасяліць куды-небудзь",
"examples": [
{
"av": "колоде вахъинавизе",
"be": "перасяліць на хутар"
}
]
},
{
"text": "зрабіць, каб хто-небудзь стаў кім-небудзь",
"examples": [
{
"av": "ГӀумарил устар вахъинавизе",
"be": "зрабіць, каб Амар стаў майстрам"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "каўзатыўная форма"
}
{
"word": "бахъине",
"stress": 2,
"stem": "бахъ",
"forms": [
"бахъине",
"бахъуна",
"бахъина",
"бахъана",
"бахъе"
],
"senses": [
{
"text": "уставаць, устаць",
"examples": [
{
"av": "квачӏид бахъине",
"be": "стаць на дыбы"
},
{
"av": "бахъун ине",
"be": "устаць і сыходзіць; адабраць, забраць"
},
{
"av": "радал гӏодочӏарал бакъанимех щвезегӏан рахъинчӏо дол",
"be": "раніцай селі яны і ўсталі толькі пад вечар"
},
{
"av": "рагьтӏе вахъине",
"be": "выходзіць у двор"
},
{
"av": "вахъине кӏолеб хӏал гьечӏо",
"be": "няма сілаў устаць"
},
{
"av": "рогьалил как базе яхъана кӏодо",
"be": "бабуля ўстала для ранішняга намазу"
}
]
},
{
"text": "пачынацца, падымацца; з'яўляцца, з'явіцца; распаўсюджвацца, распаўсюдзіцца",
"comment": "напрыклад аб ветры",
"examples": [
{
"av": "буран бахъана",
"be": "бура паднялася"
},
{
"av": "гьури бахъана",
"be": "вецер падняўся"
},
{
"av": "кӏкӏуй бахъана",
"be": "дым з'явіўся"
},
{
"av": "махӏ бахъана",
"be": "пах пашырыўся"
},
{
"av": "хӏур бахъана",
"be": "пыл падняўся"
}
]
},
{
"text": "раздавацца, раздацца",
"examples": [
{
"av": "гъугъай бахъана",
"be": "прагучаў грукат"
},
{
"av": "хъуй бахъана",
"be": "прагучаў шум"
}
]
},
{
"text": "рушыцца, выступаць, выступіць; выходзіць, выйсці; кранацца, крануцца; адпраўляцца, адправіцца",
"examples": [
{
"av": "данде вахъине",
"be": "выйсці насустрач, сустрэць; выйсці ў круг партнёрам",
"comment": "пры лязгінцы"
},
{
"av": "данде вахъине",
"be": "выступіць супраць",
"comment": "каго-небудзь"
},
{
"av": "къватӏиве вахъине",
"be": "выйсці на вуліцу, выйсці вонкі"
},
{
"av": "больницаялдаса къватӏиве вахъине",
"be": "выйсці, выпісацца з бальніцы"
},
{
"av": "дой рокъоса къватӏие яхъунаро",
"be": "яна не выходзіць з дома"
},
{
"av": "нухда рахъине",
"be": "рушыць у дарогу"
},
{
"av": "сапаралъ вахъине",
"be": "адправіцца ў падарожжа"
},
{
"av": "хваралъуса вахъине",
"be": "уваскрашацца"
},
{
"av": "хваралъуса яхъарай гӏадин йиго дой",
"be": "яна быццам уваскрэсла"
},
{
"av": "цеве вахъине",
"be": "выступаць",
"comment": "напр. на сходзе"
},
{
"av": "чанаве вахъине",
"be": "адправіцца на паляванне"
},
{
"av": "щуго къоялъ хӏалтӏуде яхъинчӏо дой",
"be": "яна пяць дзён не выходзіла на працу"
}
]
},
{
"text": "выйсці да чаго-небудзь; стаць ля чаго-небудзь",
"examples": [
{
"av": "доскаялде вахъине",
"be": "выйсці да дошкі"
}
]
},
{
"text": "пачынаць, прыступаць да чаго-небудзь",
"examples": [
{
"av": "рекьуде рахъине",
"be": "пачаць ворыва"
},
{
"av": "харде рахъине",
"be": "прыступіць да сенакосу"
}
]
},
{
"text": "сканчацца, скончыцца; заканчвацца, закончыцца; завяршацца, завяршыцца",
"examples": [
{
"av": "хӏалтӏи рагӏалде бахъине ккола",
"be": "работа павінна скончыцца"
},
{
"av": "мина бан бахъана",
"be": "будаўніцтва дома завяршылася"
}
]
},
{
"text": "перасяліцца, пераехаць куды-небудзь; перасунуцца, перасесці",
"examples": [
{
"av": "гьаниве вахъа",
"be": "перасядзь сюды"
},
{
"av": "дов росулъе вахъун вуго",
"be": "ён перасяліўся ў аул"
}
]
},
{
"text": "пераходзіць, перайсці",
"examples": [
{
"av": "дов тӏасияб классаде вахъана",
"be": "ён перайшоў у наступны клас"
}
]
},
{
"text": "станавіцца кім-небудзь, даслужвацца",
"examples": [
{
"av": "мугӏалимлъун вахъине",
"be": "стаць настаўнікам"
},
{
"av": "капитанлъун вахъине",
"be": "даслужыцца да капітана"
}
]
},
{
"text": "ператварацца ў каго-небудзь, станавіцца кім-небудзь",
"examples": [
{
"av": "гьекъолдухъанлъун вахъине",
"be": "стаць п'яніцай"
}
]
},
{
"text": "уставаць, прачынацца",
"examples": [
{
"av": "хъахӏлъи барабго вахъуна дов",
"be": "ён устае са світанкам"
}
]
},
{
"comment": "з дзеяпрыслоўем іншага дзеяслова выступае ў ролі дапаможнага дзеяслова з агульным значэннем закончанасці, завяршэння дзеяння",
"examples": [
{
"av": "кванан рахъине",
"be": "закончыць трапезу, скончыць есці"
},
{
"av": "цӏалун бахъине",
"be": "прачытаць, дачытаць"
},
{
"av": "цӏалун вахъине",
"be": "вывучыцца, скончыць навучальную ўстанову"
},
{
"av": "гӏи мугӏрузде гочун бахъана",
"be": "скончылася перакачоўка авечак на летнія пашы"
}
]
},
{
"comment": "у спалучэнні з мэтавай формай пэўных дзеясловаў азначае выступіць, выйсці",
"examples": [
{
"av": "гугаризе вахъана",
"be": "змагаўся",
"comment": "літ. выступіў змагацца"
},
{
"av": "кьурдизе яхъана",
"be": "патанчыла",
"comment": "літ. выйшла танцаваць"
},
{
"av": "кӏалъазе рахъана",
"be": "выступілі з прамовай",
"comment": "літ. гаварыць выйшлі"
}
]
},
{
"comment": "у спалучэнні з мэтавай формай пэўных дзеясловаў азначае незавершанасць дзеяння; ледзь не",
"examples": [
{
"av": "лъимер гӏодизе бахъана",
"be": "дзіця ледзь не заплакала"
},
{
"av": "дов гӏодовккезе вахъана",
"be": "ён ледзь не ўпаў"
},
{
"av": "гӏинкълъизе яхъана",
"be": "ледзь не аглухла"
},
{
"av": "гӏоралъ ине рахъана дол",
"be": "рака ледзь не панесла іх"
},
{
"av": "гъира бахъине",
"be": "гарэць жаданнем"
},
{
"av": "къо борхизе вахъине",
"be": "выканаць свой доўг"
},
{
"av": "магӏу бахъине",
"be": "аб'явіць траур, аб'явіць пра смерць",
"comment": "каго-небудзь"
},
{
"av": "халат бахъине",
"be": "працягнуцца"
},
{
"av": "ихдаде бахъине",
"be": "дажыць да вясны, перазимаваць",
"comment": "пра жывёлу"
},
{
"av": "жамагӏат бахъун",
"be": "ўсёй грамадой"
},
{
"av": "росу бахъун",
"be": "усім сялом"
},
{
"av": "бахъун ккезе",
"be": "выжыць"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "інфінітыў"
}
{
"word": "бахъунчӏезаби",
"stress": 5,
"stem": "б",
"forms": [
"бахъунчӏезаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"каўзатыўная форма",
"дзеяслоў"
],
"masdarforceto": "бахъунчӏезабизе"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "бахъунчӏезабизе",
"stress": 5,
"stem": "бахъунчӏезаб",
"forms": [
"бахъунчӏезабизе",
"бахъунчӏезабула",
"бахъунчӏезабила",
"бахъунчӏезабуна",
"бахъунчӏезабе"
],
"senses": [
{
"text": "паставіць адвесна, вертыкальна; паспрыяць уставанню; падымаць, падняць",
"labels": [
"каўзатыўная форма"
],
"examples": [
{
"av": "хӏуби бахъунчӏезабизе",
"be": "падняць слуп, паставіць слуп вертыкальна"
},
{
"av": "киназдаго вихьизе вахъунчӏезаве гьев хъурумсахъ",
"be": "паднімі(це) гэтага падлюку, каб усе бачылі"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "каўзатыўная форма"
}
{
"word": "бахъунчӏезе",
"stress": 5,
"stem": "бахъунчӏ",
"forms": [
"бахъунчӏезе",
"бахъунчӏола",
"бахъунчӏела",
"бахъунчӏана",
"бахъунчӏа"
],
"senses": [
{
"text": "стаяць, знаходзіцца ў вертыкальным, стаячым становішчы",
"examples": [
{
"av": "бохдузда вахъунчӏезе",
"be": "падняцца, устаць на ногі",
"labels": [
"у прамым і пераносным значэнні"
]
},
{
"av": "кьуричӏого вахъунчӏезе",
"be": "стаяць нерухома"
},
{
"av": "ци нахъисел квачӏазда бахъунчӏана",
"be": "мядзведзь стаў на заднія лапы"
},
{
"av": "гьаний яхъунчӏа",
"be": "стой тут",
"comment": "жанчыне"
},
{
"av": "гӏемер вахъунчӏун махӏаби унтун руго",
"be": "ад доўгага стаяння ногі баляць"
},
{
"av": "бахъунчӏовухъе",
"be": "стоячы, стойма"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "інфінітыў"
}
{
"word": "бахъунчӏей",
"stress": 5,
"stem": "б",
"forms": [
"бахъунчӏей"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"дзеяслоў"
],
"masdarfrom": "бахъунчӏезе"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "бахъухъ",
"stress": 5,
"forms": [
"бахъухъ",
"бахъухъалъ",
"бахъухъалъул"
],
"senses": [
{
"text": "мучная халва",
"comment": "мясцовая"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "бахъ-бахъи",
"stress": 7,
"stem": "бахъ-б",
"forms": [
"бахъ-бахъи"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"шматразовая форма",
"дзеяслоў"
],
"masdarfrom": "бахъ-бахъизе"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "бахъ-бахъизаби",
"stress": 7,
"stem": "бахъ-б",
"forms": [
"бахъ-бахъизаби"
],
"labels": [
"масдар",
"шматразовая форма",
"каўзатыўная форма",
"дзеяслоў"
],
"see_also": [
{
"target": "бахъ-бахъизабизе",
"kind": "see"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "бахъ-бахъизабизе",
"stress": 7,
"stem": "бахъ-бахъизаб",
"forms": [
"бахъ-бахъизабизе",
"бахъ-бахъизабула",
"бахъ-бахъизабила",
"бахъ-бахъизабуна",
"бахъ-бахъизабе"
],
"senses": [
{
"forceto": "бахъ-бахъизе",
"labels": [
"каўзатыўная форма",
"шматразовая форма",
"дзеяслоў"
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "бахъ-бахъизе",
"kind": "from"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "каўзатыўная форма"
}
{
"word": "бахъ-бахъизе",
"stress": 7,
"stem": "бахъ-бахъ",
"forms": [
"бахъ-бахъизе",
"бахъ-бахъула",
"бахъ-бахъила",
"бахъ-бахъана",
"бахъ-бахъе"
],
"senses": [
{
"text": "здымаць, зняць што-небудзь хутка, адразу",
"labels": [
"шматразовая форма"
],
"examples": [
{
"av": "бахъ-бахъун ретӏелгун, лъелъе кӏанцӏе",
"be": "хутка скінуўшы адзенне, скокні(це) ў ваду"
}
]
},
{
"text": "разбіраць, разабраць што-небудзь",
"comment": "на часткі",
"examples": [
{
"av": "сагӏат бахъ-бахъизе",
"be": "разабраць гадзіннік"
}
]
},
{
"text": "выпіваць",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
],
"examples": [
{
"av": "дос лъикӏго бахъ-бахъула",
"be": "ён добра выпівае [спіртное]"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "шматразовая форма"
}