{
"word": "бег",
"forms": [
"бег",
"бегас",
"бегасул",
"бегзаби"
],
"senses": [
{
"text": "бек",
"examples": [
{
"av": "бегзабазул тухум",
"be": "тухум бекаў"
},
{
"av": "ханзабазулги бегзабазулги заман ана",
"be": "мінуў час ханаў і бекаў"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "бегавул",
"stress": 4,
"forms": [
"бегавул",
"бегавулас",
"бегавулсул",
"бегавулзаби"
],
"senses": [
{
"text": "старшыня аула",
"labels": [
"устарэлае слова"
],
"examples": [
{
"av": "бегавул гьечӏеб росу букӏунареб",
"be": "няма авула без старэйшыны",
"labels": [
"прымаўка"
]
},
{
"av": "бегавулъун тӏамизе",
"be": "прызначыць старэйшынай авула"
},
{
"av": "гӏадлу хвезабураздаса гӏакӏа бахъулаан некӏо бегавулас",
"be": "раней старшыня аула штрафаваў парушальнікаў дысцыпліны"
}
]
},
{
"text": "кіраўнік адміністрацыі аула",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "бегавуллъи",
"stress": 4,
"forms": [
"бегавуллъи",
"бегавуллъиялъ",
"бегавуллъиялъул"
],
"senses": [
{
"text": "пасада старшыні аула",
"labels": [
"устарэлае слова"
],
"examples": [
{
"av": "бегавуллъи гӏезегӏан къадруяб хъулухъ букӏана",
"be": "пасада старшыні аула была даволі паважанай"
},
{
"av": "бегавуллъи гьабизе",
"be": "служыць старшынёй авула"
},
{
"av": "бегавуллъиги щун вуго дов",
"be": "ён дасягнуў пасады старшыні авула"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "бегари",
"stress": 4,
"stem": "б",
"forms": [
"бегари"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"шматразовая форма",
"дзеяслоў"
],
"masdarfrom": "бегаризе"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "бегаризаби",
"stress": 4,
"stem": "б",
"forms": [
"бегаризаби"
],
"labels": [
"масдар",
"шматразовая форма",
"каўзатыўная форма",
"дзеяслоў"
],
"see_also": [
{
"target": "бегаризабизе",
"kind": "see"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "бегаризабизе",
"stress": 4,
"stem": "бегаризаб",
"forms": [
"бегаризабизе",
"бегаризабула",
"бегаризабила",
"бегаризабуна",
"бегаризабе"
],
"senses": [
{
"forceto": "бегаризе",
"labels": [
"каўзатыўная форма",
"шматразовая форма"
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "бегаризе",
"kind": "from"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "каўзатыўная форма"
}
{
"word": "бегаризе",
"stress": 4,
"stem": "бегар",
"forms": [
"бегаризе",
"бегарула",
"бегарила",
"бегарана",
"бегаре"
],
"senses": [
{
"text": "працаваць на ворыве, быць занятым на ворыве",
"examples": [
{
"av": "жакъа ниж регарулел руго",
"be": "сёння мы заняты ворывам"
},
{
"av": "сваказегӏан вегарана Вахӏид",
"be": "Вахід араў да знямогі"
}
]
},
{
"text": "хістацца; качацца"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "інфінітыў"
}
{
"word": "бега-битӏи",
"stress": 2,
"stem": "бега-б",
"forms": [
"бега-битӏи"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"дзеяслоў"
],
"masdarfrom": "бега-битӏизе"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "бега-битӏизаби",
"stress": 2,
"stem": "бега-б",
"forms": [
"бега-битӏизаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"каўзатыўная форма",
"дзеяслоў"
],
"masdarforceto": "бега-битӏизабизе"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "бега-битӏизабизе",
"stress": 2,
"stem": "бега-битӏизаб",
"forms": [
"бега-битӏизабизе",
"бега-битӏизабула",
"бега-битӏизабила",
"бега-битӏизабуна",
"бега-битӏизабе"
],
"senses": [
{
"labels": [
"каўзатыўная форма"
],
"forceto": "бега-битӏизе"
}
],
"see_also": [
{
"target": "бега-битӏизе",
"kind": "from"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "каўзатыўная форма"
}
{
"word": "бега-битӏизе",
"stress": 2,
"stem": "бега-битӏ",
"forms": [
"бега-битӏизе",
"бега-битӏула",
"бега-битӏила",
"бега-битӏана",
"бега-битӏе"
],
"senses": [
{
"text": "пераварочваць, перавярнуць; (пера)варашыць",
"examples": [
{
"av": "тӏохтӏа тӏибитӏараб хер бега-битӏизе",
"be": "варушыць сена пры сушцы на даху"
},
{
"av": "бега-битӏун балагьизе",
"be": "разглядаць, аглядаць з усіх бакоў, круцячы ў руках"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "інфінітыў"
}
{
"word": "бегемот",
"stress": 6,
"forms": [
"бегемот",
"бегемоталъ",
"бегемотал"
],
"senses": [
{
"text": "бегемот"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "беги",
"stress": 2,
"stem": "б",
"forms": [
"беги"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"дзеяслоў"
],
"masdarfrom": "бегизе"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "бегизаби",
"stress": 2,
"stem": "б",
"forms": [
"бегизаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"каўзатыўная форма",
"дзеяслоў"
],
"masdarforceto": "бегизабизе"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "бегизабизе",
"stress": 2,
"stem": "бегизаб",
"forms": [
"бегизабизе",
"бегизабула",
"бегизабила",
"бегизабуна",
"бегизабе"
],
"senses": [
{
"text": "пакласці; падрыхтаваць ложак",
"examples": [
{
"av": "вас вегизаве",
"be": "пакладзі хлопчыка"
},
{
"av": "гьоболас дун хинаб рокъов вегизавуна",
"be": "кунак падрыхтаваў мне пасцель у цёплым пакоі"
}
]
},
{
"text": "пакласці, укласці",
"comment": "хворага",
"examples": [
{
"av": "унтарав больницаялда вегизавуна",
"be": "хворага паклалі ў бальніцу"
}
]
},
{
"text": "перакульваць, перакуліць; пераварочваць, перавярнуць; пераварочваць; (з)валіць; паваліць",
"examples": [
{
"av": "бакӏ бегизабизе",
"be": "перакульваць крэсла"
},
{
"av": "гьороца гъветӏ бегизабуна",
"be": "вецер зваліў дрэва"
},
{
"av": "оц бегизабизе",
"be": "зваліць быка",
"comment": "на забой"
},
{
"av": "хӏуби бегизабизе",
"be": "паваліць слуп"
},
{
"av": "зани бегизабизе",
"be": "пераходзіць усякія граніцы, выйсці з рамкаў прыстойнасці; зрушыць мяжовы камень",
"labels": [
"адпавядае рускаму"
],
"comment": "літ. перагнуць палку"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "інфінітыў"
}
{
"word": "бегизе",
"stress": 2,
"stem": "бег",
"forms": [
"бегизе",
"бегула",
"бегила",
"бегана",
"беге"
],
"senses": [
{
"text": "ляжаць, легчы, класціся; ісці на бакавую",
"examples": [
{
"av": "гӏака бегун буго",
"be": "карова ляжыць"
},
{
"av": "бегун кьаралъулеб, кьижун бицалъулеб",
"be": "ляжыць — тлунее, спіць — таўсцее",
"labels": [
"загадка"
],
"comment": "'хъабахъ' гарбуз"
},
{
"av": "вегизе вахъа",
"be": "ідзі кладзіся"
},
{
"av": "вегун бечелъиларо",
"be": "ляжыш — не разбагацееш",
"labels": [
"прыказка"
]
},
{
"av": "дагьабги мехалъ егун чӏа",
"be": "паляжы яшчэ крыху"
}
]
},
{
"text": "перакульвацца, перакуліцца; пераварочвацца, перавярнуцца",
"examples": [
{
"av": "гӏеретӏ бегана",
"be": "збан перакуліўся"
},
{
"av": "оц хвани — гьан, гьоко бегани — цӏул",
"be": "вол здохне — мяса будзе, арба перавернецца — дровы будуць",
"labels": [
"прымаўка"
]
}
]
},
{
"text": "падаць, паваліцца, зваліцца",
"examples": [
{
"av": "гъветӏ бегана",
"be": "дрэва павалілася"
},
{
"av": "чали бегана",
"be": "агароджа павалілася"
}
]
},
{
"text": "палягаць",
"examples": [
{
"av": "бугӏа бегун буго",
"be": "ячмень палёг"
}
]
},
{
"text": "быць уратым",
"examples": [
{
"av": "хур тракторалъ бегун буго",
"be": "поле ўранае трактарам"
}
]
},
{
"text": "пераварочваць, перавярнуць",
"examples": [
{
"av": "тӏамач бегизе",
"be": "пераварочваць старонку",
"comment": "кнігі і т. п."
},
{
"av": "тӏехь бегизе",
"be": " пагартаць кнігу"
}
]
},
{
"text": "араць, уараць",
"examples": [
{
"av": "хасалихъе хур бегизе",
"be": "араць поле восенню"
}
]
},
{
"text": "адводзіць, адвесці, накіроўваць, накіраваць",
"comment": "у іншае рэчышча",
"examples": [
{
"av": "гьабихъе лъим бегизе",
"be": "адводзіць ваду на млын"
},
{
"av": "рахъниса лъим бегизе",
"be": "адводзіць ваду з арыка"
}
]
},
{
"text": "пераходзіць, перайсці што-небудзь, перавальваць, пераваліць праз што-небудзь; мінаваць што-небудзь",
"examples": [
{
"av": "мугӏрул регун, щобал регун, щванила ал цо ризаб рохьоре",
"be": "перавалілі праз горы, перавалілі праз хрыбты — дабраліся яны да дрымучага лесу",
"labels": [
"фальклор"
]
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "інфінітыў"
}
{
"word": "беглъи",
"stress": 2,
"forms": [
"беглъи",
"беглъиялъ",
"беглъиялъул"
],
"senses": [
{
"text": "уцёкі"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "бегунгарацӏ",
"stress": 2,
"forms": [
"бегунгарацӏ",
"бегунгарацӏалъ",
"бегунгарацӏалъул",
"бегунгарцӏал"
],
"senses": [
{
"text": "ляжачы вузел",
"comment": "від вузла; літ. ляжачы вузел"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "бегунгарцӏал",
"stress": 2,
"stem": "бегунгарцӏа",
"forms": [
"бегунгарцӏал",
"бегунгарцӏаз",
"бегунгарцӏазул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"множны лік"
],
"pluralfor": "бегунгарацӏ"
}
],
"see_also": [
{
"target": "бегунгарацӏ",
"kind": "from"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "множны лік"
}
{
"word": "бегуниса",
"stress": 2,
"stem": "б",
"forms": [
"бегуниса"
],
"senses": [
{
"text": "навіл; у перавернутым выглядзе; навыварот",
"labels": [
"прастамоўнае слова",
"прыслоўе"
],
"examples": [
{
"av": "бегуниса бахъизе",
"be": "выварочваць, выварочваць навыварат"
},
{
"av": "чванта бегуниса бахъизе",
"be": "вывярнуць кішэню"
},
{
"av": "чванта бегуниса бахъизе",
"be": "вытраціць усе грошы, заставацца без грошай у кішэні",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
]
},
{
"av": "бегуниса букъизе",
"be": "перашыць навыварат"
},
{
"av": "бегуниса ккезабизе",
"be": "перавярнуць дагары дном"
},
{
"av": "лъачӏого дос гурде бегуниса ретӏун бугоан",
"be": "па памылцы ён апрануў кашулю навыварат"
},
{
"av": "бегуниса рахъ",
"be": "вываратка, адваротны бок"
},
{
"av": "гурдел бегуниса рахъ",
"be": "вываратка кашулі",
"comment": "ці сукенкі"
},
{
"av": "регуниса руссинаризе",
"be": "пераварочваць"
}
]
}
],
"pos": "прыслоўе",
"form": "—"
}
{
"word": "бегунисатӏагъур",
"stress": 2,
"forms": [
"бегунисатӏагъур",
"бегунисатӏагъуралъ",
"бегунисатӏагъуралъул",
"бегунисатӏаргъал"
],
"senses": [
{
"text": "шапка з адваротам",
"labels": [
"устарэлае слова"
],
"comment": "з аўчыны"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "бегунисатӏаргъал",
"stress": 2,
"stem": "бегунисатӏаргъа",
"forms": [
"бегунисатӏаргъал",
"бегунисатӏаргъаз",
"бегунисатӏаргъазул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"множны лік"
],
"pluralfor": "бегунисатӏагъур"
}
],
"see_also": [
{
"target": "бегунисатӏагъур",
"kind": "from"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "множны лік"
}
{
"word": "бег-беги",
"stress": 6,
"stem": "бег-б",
"forms": [
"бег-беги"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"шматразовая форма",
"дзеяслоў"
],
"masdarfrom": "бег-бегизе"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "бег-бегизаби",
"stress": 6,
"stem": "бег-б",
"forms": [
"бег-бегизаби"
],
"labels": [
"масдар",
"шматразовая форма",
"каўзатыўная форма",
"дзеяслоў"
],
"see_also": [
{
"target": "бег-бегизабизе",
"kind": "see"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "бег-бегизабизе",
"stress": 6,
"stem": "бег-бегизаб",
"forms": [
"бег-бегизабизе",
"бег-бегизабула",
"бег-бегизабила",
"бег-бегизабуна",
"бег-бегизабе"
],
"senses": [
{
"text": "паваліць, зваліць",
"labels": [
"шматразовая форма"
],
"examples": [
{
"av": "цӏороца бег-бегизабун буго хурзабахъ ролъ",
"be": "град паваліў пшаніцу на палях"
}
]
},
{
"text": "пець з надзеяй",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
],
"examples": [
{
"av": "бег-бегизабун ахӏулеб буго долъ кечӏ",
"be": "яна спявае з упаваннем"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "шматразовая форма"
}
{
"word": "бег-бегизе",
"stress": 6,
"stem": "бег-бег",
"forms": [
"бег-бегизе",
"бег-бегула",
"бег-бегила",
"бег-бегана",
"бег-беге"
],
"senses": [
{
"text": "паваліцца, зваліцца; палягаць",
"labels": [
"шматразовая форма"
],
"examples": [
{
"av": "гьорол кутакалъ бег-бегун буго хер",
"be": "ад моцнага ветру трава палегла"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "шматразовая форма"
}