{
"word": "бер",
"homonym": 1,
"forms": [
"бер",
"бералъ",
"берзул",
"берал"
],
"senses": [
{
"text": "вока",
"examples": [
{
"av": "беццаб бер",
"be": "сляпое вока"
},
{
"av": "беццаб бер",
"be": "тое, чаго не існуе",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
]
},
{
"av": "ма, дуе беццаб бер",
"be": "на табе сляпое вока",
"comment": "г. зн. тое, чаго не існуе"
},
{
"av": "кваранаб бер",
"be": "правае вока"
},
{
"av": "квегӏаб бер",
"be": "левае вока"
},
{
"av": "квешаб бер",
"be": "здогад; злы вока"
},
{
"av": "лъураб бер",
"be": "штучнае вока; пратэз вока"
},
{
"av": "бер балагьизе",
"be": "глядзець на што-небудзь"
},
{
"av": "балагьараб бер гӏола",
"be": "адно позірку хопіць"
},
{
"av": "бер балагьичӏого тезе",
"be": "закрыць вочы на што-небудзь"
},
{
"av": "бер бахъизе",
"be": "выкалоць, выбіць вока"
},
{
"av": "бер бахъарасдаса нич бахъарав сурукъав вукӏуна",
"be": "бессаромны пачварнейшы за бязвокага",
"labels": [
"прыказка"
]
},
{
"av": "бер бахъизе",
"be": "дастаць"
},
{
"av": "бер бахъун буго дир гьал тӏутӏаз",
"be": "надакучылі мне гэтыя мухі"
},
{
"av": "бер бахъизе",
"be": "нахабна дамагацца чаго-небудзь"
},
{
"av": "бер биххун хутӏана дов, дихъ гӏемераб гӏарац бихьидал",
"be": "у яго вочы разбегліся, калі ўбачыў у мяне так шмат грошай"
},
{
"av": "бер биххараб хъантӏи",
"be": "страшная жадрывасць"
},
{
"av": "бер бихъараб питна гьабуна",
"be": "ўчыніў страшны скандал"
},
{
"av": "бер биччизе",
"be": "пасплаக்கць, паплакаць"
},
{
"av": "цо бер биччичӏо",
"be": "ні ў адным воку не было слязінкі"
},
{
"av": "бер бичӏичӏого",
"be": "не адкрываючы вачэй"
},
{
"av": "бер беццлъизе",
"be": "аслепнуць, страціць зрок"
},
{
"av": "бер бухьине",
"be": "перавязаць вока"
},
{
"av": "бер бухьине",
"be": "пускаць пыль у вочы; уціраць акуляры, займацца акуляравыціраннем",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
]
},
{
"av": "бер бухьине",
"be": "гіпнатызаваць"
},
{
"av": "бер бухьарав чи гӏадин",
"be": "як загіпнатызаваны чалавек"
},
{
"av": "бер гъапуллъизе (гъезе)",
"be": "падрэмаць; уздрэмнуць"
},
{
"av": "бер гӏезе",
"be": "сурочыць"
},
{
"av": "бер гӏорцӏизе",
"be": "задавальняцца тым, што ёсць",
"comment": "літ. насыціцца — пра вочы"
},
{
"av": "бер гӏорцӏуларо",
"be": "вочы не насыцяцца"
},
{
"av": "лъималазул лъикӏлъиялдаса эбел-инсул бер гӏорцӏулареб",
"be": "бацькі не бываюць задаволеныя дабрынёй дзяцей",
"labels": [
"прымаўка"
]
},
{
"av": "бер данде бачине",
"be": "заплюшчыць вочы"
},
{
"av": "бер данде бачинчӏо дос рогьинегӏан",
"be": "ён не сомкнуў вачэй да раніцы"
},
{
"av": "бер данде бачинчӏого",
"be": "не заплюшчыўшы вачэй"
},
{
"av": "бер данде бачунарев",
"be": "няспаны, пільны"
},
{
"av": "бер данде къазе",
"be": "плюскаць вачыма; зажмурваць вочы"
},
{
"av": "бер данде къачого рогьана сордо",
"be": "усю ноч вока не заплюшчыў"
},
{
"av": "бер — каранда, квер — мугъалда, кӏал — гӏадалъ",
"be": "вока — на грудзях, рука — на спіне, рот — на галаве",
"labels": [
"загадка"
],
"comment": "'гулгун' кумган",
"comment_lang": "av"
},
{
"av": "бер ккезе",
"be": "падвяргацца сурокам; быць сурочаным"
},
{
"av": "бер ккезе гурин",
"be": "каб не зглазіць"
},
{
"av": "бергӏаги ккогеги",
"be": "каб не зглазіць"
},
{
"av": "бер къанщун",
"be": "не задумваючыся, з заплюшчанымі вачыма"
},
{
"av": "бер къанщизегӏан",
"be": "імгненна, у міг вока"
},
{
"av": "бер къапизегӏан заманалда (лахӏзаталда)",
"be": "імгненна, у міг вока"
},
{
"av": "бер къапилалде",
"be": "не паспеўшы вокам міргнуць"
},
{
"av": "бер къапичӏого",
"be": "не заплюшчыўшы вачэй"
},
{
"av": "бер къвакизе (къинкӏизе)",
"be": "міргнуць вокам"
},
{
"av": "бер кӏутӏизе",
"be": "убачыць мімаходзь, заўважыць"
},
{
"av": "досул бер кӏутӏана гъолда",
"be": "погляд яго ўпаў на яе; ён заўважыў яе"
},
{
"av": "бер кӏутӏарабго лъана",
"be": "адразу пазнаў",
"comment": "літ. як убачыў, так і пазнаў"
},
{
"av": "гъоркьан бер речӏчӏизабизе",
"be": "глядзець спадылоба, кідаць позіркі крадком"
},
{
"av": "бер тохлъизе",
"be": "недагледзець; выпусціць з вока"
},
{
"av": "бер берцин тӏамичӏо",
"be": "нават не паглядзеў"
},
{
"av": "бер тӏаде щолареб",
"be": "непрыкметны"
},
{
"av": "бер тӏаса босизе",
"be": "перавесці вочы, адвесці вочы"
},
{
"av": "бер тӏаса босичӏо дос",
"be": "ён нічога не выпусціў з поля зроку"
},
{
"av": "бер тӏаса босичӏого",
"be": "не адрываючы вачэй; вачэй не зводзячы",
"comment": "каго-небудзь, чаго-небудзь"
},
{
"av": "бер тӏаса босичӏого валагьизе",
"be": "пільна глядзець, уставіцца",
"comment": "на каго-небудзь, на што-небудзь"
},
{
"av": "бер тӏеркӏезе",
"be": "падрагваць, тузацца — пра павекі"
},
{
"av": "бер тӏезе",
"be": "здымаць сурокі"
},
{
"av": "бер тӏуркӏизе",
"be": "сцёгнуцца — пра вока"
},
{
"av": "бахъаяб бер тӏуркӏана жакъаги",
"be": "і сёння смыкнула вока — хай яно выколлецца",
"comment": "старажытныя аварцы верылі ў тое, што дзёрганне павек правага вока ў мужчын, левага — у жанчын да бяды, а калі наадварот, то да дабра"
},
{
"av": "бер унтун буго",
"be": "баліць вока"
},
{
"av": "бер хъагӏизе",
"be": "пашкадаваць; стаць скупым"
},
{
"av": "бер хъантӏизе",
"be": "скупіцца"
},
{
"av": "бер хъантӏарав",
"be": "жадны"
},
{
"av": "бер хӏинкъизе",
"be": "быць спалоханым"
},
{
"av": "бер цӏодорав",
"be": "добра бачачы, зоркі"
},
{
"av": "бер чӏвазе",
"be": "убачыць, заўважыць"
},
{
"av": "гъосда бер чӏвазе бокьун гьечӏо дие",
"be": "я бачыць яго не хачу"
},
{
"av": "дир васасда берго чӏвачӏищ доба?",
"be": "не ўбачыў там майго сына?"
},
{
"av": "бер щвезабизе",
"be": "прабегчы вачыма"
},
{
"av": "сверухъе бер щвезабизе",
"be": "агледзецца вакол"
},
{
"av": "бер щвезе",
"be": "убачыць мімаходзь, заўважыць"
},
{
"av": "бер щолебщинаб бакӏ",
"be": "наколькі хапае вачэй"
},
{
"av": "бералъ босизе",
"be": "намеціць, выбраць, спыніць свой выбар; упадабаць",
"comment": "на кім-небудзь"
},
{
"av": "берзул балагьи",
"be": "погляд, зір"
},
{
"av": "берзул канлъи",
"be": "зрок"
},
{
"av": "берзул канлъи босад",
"be": "той, каму жадаюць пазбавіцца зрэння",
"labels": [
"лаянкавае слова"
]
},
{
"av": "берзул канлъи ине",
"be": "аслепнуць, страціць зрок"
},
{
"av": "берзул канлъи",
"be": "святло вачэй чыіх-небудзь",
"labels": [
"у пераносным значэнні",
"ласкальная форма"
]
},
{
"av": "дир берзул канлъи",
"be": "неглядны мой, любімы мой"
},
{
"av": "берзул манзил",
"be": "адлегласць на вока"
},
{
"av": "берзул магӏу тӏезе",
"be": "зрок"
},
{
"av": "берзул нур",
"be": "зрок"
},
{
"av": "берзул нур свинабизе",
"be": "асляпіць"
},
{
"av": "берзул нур свине",
"be": "аслепнуць"
},
{
"av": "берзул нур",
"be": "святло вачэй",
"labels": [
"ласкальная форма"
]
},
{
"av": "берзул пардав",
"be": "рагавіца вока"
},
{
"av": "берул тӏелхал",
"be": "вейкі"
},
{
"av": "берзуе гӏечӏо дие гъов",
"be": "я стаўлюся да яго пагардліва"
},
{
"av": "берда цебе",
"be": "на вачах; перад вачыма"
},
{
"av": "берда цебеса тӏагӏине (тӏерхьине)",
"be": "знікнуць з вачэй"
},
{
"av": "бералда бихьараб — битӏараб, гӏиналда рагӏараб — гьереси",
"be": "вачма ўбачыў — праўда, вушамі чуў — хлусня",
"labels": [
"прыказка"
]
},
{
"av": "бералда бихьараб гурони кӏалалъ бицунге",
"be": "толькі тое гавары вуснамі, што бачыў вачыма",
"labels": [
"прымаўка"
]
},
{
"av": "бералда бихьулаго",
"be": "перад вачыма, на вачах"
},
{
"av": "бералда бихьулаго гьереси бицуна",
"be": "хлусіць і вокам не моргне",
"labels": [
"прымаўка"
]
},
{
"av": "бералдаги бихьичо",
"be": "і ў вочы не бачыў"
},
{
"av": "берде макьу бачӏунаро",
"be": "сон не бярэ"
},
{
"av": "берцинал берал",
"be": "прыгожыя вочы"
},
{
"av": "нур сварал берал",
"be": "патухлыя вочы"
},
{
"av": "хъантӏарал берал",
"be": "жадныя вочы"
},
{
"av": "ццидалал берал",
"be": "злыя вочы"
},
{
"av": "цӏахӏилал берал",
"be": "блакітныя вочы"
},
{
"av": "цӏодорал берал",
"be": "вострыя вочы; пільныя вочы"
},
{
"av": "чӏахӏиял берал",
"be": "вялікія вочы"
},
{
"av": "чӏегӏерал берал",
"be": "чорныя вочы"
},
{
"av": "берал беццлъизе",
"be": "аслепнуць"
},
{
"av": "берал гьаризе",
"be": "падаваць знакі вачыма, падміргваць"
},
{
"av": "берал гьечӏого тӏолеб магӏу",
"be": "слёзы льюцца, а вачэй няма",
"labels": [
"загадка"
],
"comment": "'цӏад' дождж"
},
{
"av": "берал гӏаданире хъамизе",
"be": "закаціцца пад лоб — пра вочы"
},
{
"av": "берал гӏачӏихинаризе",
"be": "(вы)тарашчыць вочы"
},
{
"av": "берал гӏодоре тӏамизе",
"be": "апусціць вочы"
},
{
"av": "берал данде унел руго",
"be": "вочы зліпаюцца, клоніць у сон"
},
{
"av": "берал жанире рортизе",
"be": "уваліцца, глыбока залегчы — пра вочы"
},
{
"av": "берал кенчӏана",
"be": "вочы заблішчэлі"
},
{
"av": "берал къватӏире кӏанцӏаги дур",
"be": "хай вылезуць вочы твае з арбіт",
"labels": [
"лаянкавае слова"
]
},
{
"av": "берал къанщизе",
"be": "зачыняць, зачыніць вочы"
},
{
"av": "берал къанщизе",
"be": "памерці",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
]
},
{
"av": "къанщун берералгун",
"be": "з заплюшчанымі вачыма"
},
{
"av": "берал къапезаризе",
"be": "маргаць вачыма"
},
{
"av": "берал кӏвекӏизе",
"be": "церці вочы"
},
{
"av": "берал магӏил цӏуна долъул",
"be": "вочы яе напоўніліся слязьмі; яна праслезілася"
},
{
"av": "магӏил цӏун бералгун",
"be": "са слёзамі на вачах, зарэванымі вачыма"
},
{
"av": "берал рагьизе",
"be": "адкрываць, адкрыць, раскрыць вочы"
},
{
"av": "берал ричӏизе",
"be": "адкрываць вочы"
},
{
"av": "берал нухъица рахъайги дур",
"be": "хай выклюе воран вочы твае",
"labels": [
"лаянкавае слова"
]
},
{
"av": "берал руго — канлъи гьечӏо, кверал руго — рухӏ гьечӏо",
"be": "вочы ёсьць — зроку няма, рукі ёсьць — сілы няма",
"labels": [
"прымаўка"
],
"comment": "пра старасць"
},
{
"av": "берал рукӏаралъур картӏал хутӏаги",
"be": "хай застануцца дзіркі там, дзе вочы знаходзіліся",
"labels": [
"лаянкавае слова"
]
},
{
"av": "берал рухӏизаризе",
"be": "рэзаць вочы, адчуваць рэзь у вачах"
},
{
"av": "берал ххенезаризе",
"be": "вярціць вачыма, прабегчы вачыма; зіркаць вачыма"
},
{
"av": "берал цӏа-цӏазаризе",
"be": "вытарашчыць вочы"
},
{
"av": "берал чӏваркьана досул",
"be": "вочы ў яго лезлі на лоб"
},
{
"av": "бералги нахъе хъамун",
"be": "з закаціўшыміся пад лоб вачыма"
},
{
"av": "бераз кӏкӏвине",
"be": "паядаць вачыма",
"comment": "каго-небудзь; дасл. праглануць"
},
{
"av": "беразул хъахӏиллъи",
"be": "сінявіна вачэй"
},
{
"av": "бераздаса канлъи босизе",
"be": "аслепнуць"
},
{
"av": "бераздаса канлъи босизе",
"be": "выходзіць з сябе",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
],
"comment": "ад гневу"
},
{
"av": "бераздаса канлъи ине",
"be": "страціць зрок"
},
{
"av": "бераздаса канлъи ине",
"be": "раззлавацца",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
]
},
{
"av": "лъикӏаб бакӏалда рижун гьечӏо дур берал",
"be": "нахабныя твае вочы"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "бер",
"homonym": 2,
"forms": [
"бер",
"бералъ",
"бералъул",
"бурдул"
],
"senses": [
{
"text": "рама",
"examples": [
{
"av": "гордул бер",
"be": "аконная рама"
},
{
"av": "горда бер лъезе",
"be": "зашкліць аконную раму"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "бер",
"homonym": 3,
"forms": [
"бер",
"бералъ",
"бералъул",
"бурдул"
],
"senses": [
{
"text": "кола"
}
],
"see_also": [
{
"target": "гьакил бер",
"kind": "see",
"link_helper": "гьакил"
},
{
"target": "гьакибер",
"kind": "see"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "беразул",
"stress": 2,
"forms": [
"беразул"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "берал",
"comment": "родны склон"
},
{
"text": "вочны",
"examples": [
{
"av": "беразул тохтур",
"be": "вочны ўрач, акуліст"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "берал",
"kind": "from"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "родны"
}
{
"word": "бералберцин",
"stress": 2,
"forms": [
"бералберцин",
"бералберциница",
"бералберцинил"
],
"senses": [
{
"text": "той (тая), у каго вочы прыгожыя",
"labels": [
"паэтычнае слова",
"ласкальная форма"
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "бералгьетӏ",
"stress": 2,
"forms": [
"бералгьетӏ",
"бералгьетӏица",
"бералгьетӏил"
],
"senses": [
{
"text": "той (тая), у каго вочы касыя; косавокі і косавокая",
"examples": [
{
"av": "ле, бералгьетӏ, гьанивехун вусса",
"be": "эй, касавокі, павярніся сюды"
}
]
}
],
"pos": "прыметнік",
"form": "—"
}
{
"word": "бералквеш",
"stress": 2,
"forms": [
"бералквеш",
"бералквешица",
"бералквешил"
],
"senses": [
{
"text": "той (тая), у каго вочы непрыгожыя",
"comment": "літ. дрэнныя вочы",
"labels": [
"прастамоўнае слова"
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "бералрахъад",
"stress": 2,
"forms": [
"бералрахъад",
"бералрахъадица",
"бералрахъадил"
],
"senses": [
{
"text": "той (тая), каму жадаюць, каб вочы выкалоліся",
"labels": [
"лаянкавае слова"
]
},
{
"text": "каб табе вочы выкалолі"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "бералцӏахӏил",
"stress": 2,
"forms": [
"бералцӏахӏил",
"бералцӏахӏилица",
"бералцӏахӏилил"
],
"senses": [
{
"text": "той (тая), у каго вочы блакітныя, — блакітнавокі, сіневокі",
"comment": "ці сінія"
}
],
"pos": "прыметнік",
"form": "—"
}
{
"word": "бералчалухъ",
"stress": 2,
"forms": [
"бералчалухъ",
"бералчалухъица",
"бералчалухъил"
],
"senses": [
{
"text": "той (тая), у каго млосныя вочы",
"labels": [
"паэтычнае слова"
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "бералчӏегӏер",
"stress": 2,
"forms": [
"бералчӏегӏер",
"бералчӏегӏерица",
"бералчӏегӏерил"
],
"senses": [
{
"text": "той (тая), у каго вочы чорныя; чарнавокі і чарнавокая; чарнаглазы і чарнаглазая",
"labels": [
"прастамоўнае слова"
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "бербазе",
"stress": 2,
"stem": "берба",
"forms": [
"бербазе",
"бербала",
"бербана"
],
"senses": [
{
"text": "сурочыць",
"comment": "каго-небудзь"
}
],
"see_also": [
{
"target": "бер",
"kind": "see"
},
{
"target": "берккезе",
"kind": "see"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "інфінітыў"
}
{
"word": "бербай",
"stress": 2,
"forms": [
"бербай"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"дзеяслоў"
],
"masdarfrom": "бербазе"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "бербалагьи",
"stress": 2,
"forms": [
"бербалагьи",
"бербалагьиялъ",
"бербалагьиялъул"
],
"senses": [
{
"text": "прыгляд, нагляд, назіранне",
"examples": [
{
"av": "лъимал бербалагьи гьечӏого тоге",
"be": "не пакідай(це) дзяцей без нагляду"
},
{
"av": "тохтурасул бербалагьиялда гъоркь",
"be": "пад наглядам лекара"
}
]
},
{
"text": "адносіны",
"examples": [
{
"av": "доб сордоялдаса хадуб цо-цо гӏадамазул бербалагьи хисана нилъедехун",
"be": "пасля той ночы стаўленне некаторых людзей змянілася да нас"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "берберцин",
"stress": 2,
"forms": [
"берберцин",
"берберциница",
"берберцинил"
],
"senses": [
{
"text": "той (тая), у каго прыгожае вока",
"labels": [
"ласкальная форма"
]
}
],
"pos": "прыметнік",
"form": "—"
}
{
"word": "бербиххи",
"stress": 2,
"forms": [
"бербиххи"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"дзеяслоў"
],
"masdarfrom": "бербиххизе"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "бербиххизаби",
"stress": 2,
"forms": [
"бербиххизаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"каўзатыўная форма",
"дзеяслоў"
],
"masdarforceto": "бербиххизабизе"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "бербиххизабизе",
"stress": 2,
"stem": "бербиххизаб",
"forms": [
"бербиххизабизе",
"бербиххизабула",
"бербиххизабила",
"бербиххизабуна",
"бербиххизабе"
],
"senses": [
{
"text": "прыводзіць, прывесці ў здзіўленне; здзіўляць, здзівіць, уражваць, уразіць каго-небудзь",
"examples": [
{
"av": "бербиххизабулеб къуват",
"be": "паражальная сіла"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "інфінітыў"
}
{
"word": "бербиххизе",
"stress": 2,
"stem": "бербихх",
"forms": [
"бербиххизе",
"бербиххула",
"бербиххила",
"бербиххана",
"бербиххе"
],
"senses": [
{
"text": "прыходзіць, прыйсці ў здзіўленне; здзіўляцца, здзівіць, уражвацца, уразіцца чым-небудзь",
"examples": [
{
"av": "зодихъе арал минаби рихьидал, досул бербиххана",
"be": "пры выглядзе хмарачосаў ён здзівіўся"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "інфінітыў"
}
{
"word": "бергъезе",
"stress": 2,
"stem": "бергъ",
"forms": [
"бергъезе",
"бергъола",
"бергъела",
"бергъуна",
"бергъе"
],
"senses": [
{
"text": "падрэмаць; уздрэмнуць",
"examples": [
{
"av": "цодагьаб бергъезе бокьун буго",
"be": "хачу крыху задрамаць"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "інфінітыў"
}
{
"word": "бергъей",
"stress": 2,
"forms": [
"бергъей"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"дзеяслоў"
],
"masdarfrom": "бергъезе"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "бергъу",
"stress": 6,
"forms": [
"бергъу",
"бергъуялъ",
"бергъуялъул",
"бергъуял"
],
"senses": [
{
"text": "павець, навес, шалаш",
"labels": [
"дыялектызм"
],
"examples": [
{
"av": "бергъу гӏадаб кӏал",
"be": "бязубы рот",
"comment": "літ. рот, падобны на [пусты] шалаш"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "бергъучӏ",
"stress": 6,
"forms": [
"бергъучӏ",
"бергъучӏалъ",
"бергъучӏалъул",
"бергъучӏал"
],
"senses": [
{
"text": "дуля, шыш, фіга",
"examples": [
{
"av": "бергъучӏ бихьизабизе",
"be": "паказаць дулю"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "бергьараб",
"stress": 2,
"stem": "бергьара",
"forms": [
"бергьараб"
],
"senses": [
{
"labels": [
"дзеепрыметнік",
"дзеяслоў"
]
},
{
"text": "вельмі добры; буйны, вялікі; магутны",
"examples": [
{
"av": "бергьараб гьунар",
"be": "вялікі подзвіг"
}
]
},
{
"text": "вядомы, знакаміты",
"examples": [
{
"av": "бергьарав цӏулал устар",
"be": "вядомы цесля"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "бергьине",
"kind": "see"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "дзеепрыметнік"
}
{
"word": "бергьенлъи",
"stress": 6,
"forms": [
"бергьенлъи",
"бергьенлъиялъ",
"бергьенлъиялъул"
],
"senses": [
{
"text": "перамога",
"examples": [
{
"av": "тушманасда тӏад бергьенлъи босизе",
"be": "атрымаць перамогу над ворагам"
},
{
"av": "бергьенлъи щвезе",
"be": "перамагаць"
},
{
"av": "бергьенлъиялъул байрахъ",
"be": "сцяг перамогі"
},
{
"av": "Бергьенлъиялъул къо",
"be": "Дзень Перамогі"
}
]
},
{
"text": "поспех",
"examples": [
{
"av": "хӏалтӏулъ бергьенлъи",
"be": "поспех у працы"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "бергьенлъиялда",
"stress": 6,
"forms": [
"бергьенлъиялда"
],
"senses": [
{
"text": "паспяхова",
"labels": [
"прыслоўе"
],
"examples": [
{
"av": "рекьи бергьенлъиялда тӏобитӏана",
"be": "паспяхова правялі сяўбу"
}
]
}
],
"pos": "прыслоўе",
"form": "—"
}
{
"word": "бергьин",
"stress": 2,
"forms": [
"бергьин"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"дзеяслоў"
],
"masdarfrom": "бергьине"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "бергьинаби",
"stress": 2,
"forms": [
"бергьинаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"каўзатыўная форма",
"дзеяслоў"
],
"masdarforceto": "бергьинабизе"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "бергьинабизе",
"stress": 2,
"stem": "бергьинаб",
"forms": [
"бергьинабизе",
"бергьинабула",
"бергьинабила",
"бергьинабуна",
"бергьинабе"
],
"senses": [
{
"labels": [
"каўзатыўная форма"
],
"forceto": "бергьине"
}
],
"see_also": [
{
"target": "бергьине",
"kind": "from"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "каўзатыўная форма"
}
{
"word": "бергьине",
"stress": 2,
"stem": "бергь",
"forms": [
"бергьине",
"бергьуна",
"бергьина",
"бергьана",
"бергьа"
],
"senses": [
{
"text": "выходзіць пераможцам; перамагаць каго-небудзь; браць верх над кім-небудзь; пабарыць, адолець",
"examples": [
{
"av": "бергьарав — тӏад, тӏамурав — гъоркь",
"be": "той, хто перамог, зверху, каго паклаў — унізе",
"labels": [
"прымаўка"
],
"comment": "пра барацьбу"
},
{
"av": "гугарун бергьине",
"be": "перамагчы ў барацьбе",
"labels": [
"спартыўны тэрмін"
]
},
{
"av": "дун досдаса бергьана",
"be": "я пабароў яго"
},
{
"av": "къецазда бергьине",
"be": "перамагчы ў спаборніцтве"
},
{
"av": "нижер колхозалъул чу бергьана сон",
"be": "учора перамог [на скачках] нашы калгасны конь"
},
{
"av": "рагъда бергьине",
"be": "перамагчы ў вайне"
},
{
"av": "тушманасдаса бергьине",
"be": "перамагчы ворага"
}
]
},
{
"text": "выйгрываць, выйграць што-небудзь",
"examples": [
{
"av": "можрица бергьине",
"be": "выйграць жрэцый"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "інфінітыў"
}
{
"word": "бергьун",
"stress": 2,
"forms": [
"бергьун"
],
"senses": [
{
"labels": [
"дзеепрыслоўе"
],
"deverbfrom": "бергьине"
},
{
"text": "вельмі",
"labels": [
"прыслоўе"
],
"comment": "у спалучэнні з іншымі прыметнікамі перадае значэнне найвышэйшай ступені",
"examples": [
{
"av": "бергьун гӏакъилаб",
"be": "вельмі разумны, найразумнейшы"
},
{
"av": "бергьун къуватаб",
"be": "вельмі моцны, наймацнейшы"
},
{
"av": "бергьун кӏудияб",
"be": "вельмі вялікі, вялізны"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "бергьине",
"kind": "from"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "дзеепрыслоўе"
}
{
"word": "бергӏеличӏал",
"stress": 6,
"stem": "бергӏеличӏа",
"forms": [
"бергӏеличӏал",
"бергӏеличӏаз",
"бергӏеличӏазул"
],
"senses": [
{
"text": "грымасы",
"labels": [
"множны лік"
],
"examples": [
{
"av": "бергӏеличӏал гьаризе",
"be": "крывіцца"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "множны лік"
}
{
"word": "берданка",
"stress": 5,
"forms": [
"берданка",
"берданкаялъ",
"берданкаялъул",
"берданкадул",
"берданкаби"
],
"senses": [
{
"text": "бярдэнка",
"comment": "туманкӏ",
"comment_lang": "av"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "березе",
"stress": 4,
"stem": "бер",
"forms": [
"березе",
"берола",
"берела",
"берана"
],
"senses": [
{
"text": "бурліць",
"labels": [
"шматразовая форма"
],
"examples": [
{
"av": "иццул лъим беролеб буго",
"be": "вада ў крыніцы журчыць"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "шматразовая форма"
}
{
"word": "берей",
"stress": 4,
"forms": [
"берей"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"шматразовая форма",
"дзеяслоў"
],
"masdarfrom": "березе"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "берело",
"stress": 4,
"stem": "берел",
"forms": [
"берело",
"берелоялъ",
"берелоялъул",
"берелодул",
"берелаби"
],
"senses": [
{
"text": "вадаварот"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "берзабухъди",
"stress": 5,
"forms": [
"берзабухъди"
],
"labels": [
"масдар",
"дзеяслоў",
"шматразовая форма"
],
"gender_forms": [
"берзабухъди",
"берзавухъди",
"берзайухъди"
],
"see_also": [
{
"target": "берзавухъдизе",
"kind": "see"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "берзабухъдизе",
"stress": 5,
"stem": "берза(в)ухъд",
"forms": [
"берзавухъдула",
"берзавухъдила",
"берзавухъдана",
"берзавухъде"
],
"gender_forms": [
"берзабухъдизе",
"берзавухъдизе",
"берзайухъдизе"
],
"senses": [
{
"text": "мазоліць вочы, муляць вочы",
"labels": [
"шматразовая форма"
],
"examples": [
{
"av": "дида цеве берзавухъдуге",
"be": "не мазоль мне вочы"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "шматразовая форма"
}
{
"word": "берзукъ",
"stress": 5,
"forms": [
"берзукъ",
"берзукъго"
],
"senses": [
{
"text": "нікчэмна, жаласна; непрывабна",
"labels": [
"прыслоўе"
],
"examples": [
{
"av": "берзукъго бихьизе",
"be": "стаць у жаласным выглядзе"
}
]
}
],
"pos": "прыслоўе",
"form": "—"
}
{
"word": "берзукъаб",
"stress": 5,
"forms": [
"берзукъаб"
],
"gender_forms": [
"берзукъаб",
"берзукъав",
"берзукъай"
],
"senses": [
{
"text": "нікчэмны, жаласны"
}
],
"pos": "прыметнік",
"form": "—"
}
{
"word": "берзукълъи",
"stress": 5,
"forms": [
"берзукълъи"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"дзеяслоў"
],
"masdarfrom": "берзукълъизе"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "берзукълъизе",
"stress": 5,
"stem": "берзукълъ",
"forms": [
"берзукълъизе",
"берзукълъула",
"берзукълъила",
"берзукълъана",
"берзукълъе"
],
"senses": [
{
"text": "быць, стаць нікчэмным, жаласным"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "інфінітыў"
}
{
"word": "берзукь",
"forms": [
"берзукь",
"берзукье",
"берзукьа",
"берзукьан"
],
"senses": [
{
"comment": "месцавы склон",
"locativefrom": "бер"
},
{
"text": "на вачах; у полі зроку; перад вачыма; пад наглядам",
"labels": [
"прыслоўе"
],
"examples": [
{
"av": "берзукь вукӏине",
"be": "быць пад наглядам"
},
{
"av": "берзукьа ворчӏизе тоге",
"be": "не выпускай з вока, не губляй з поля зроку"
},
{
"av": "берзукьа тӏагӏа",
"be": "ідзі з вачэй, з вачэй прэч"
},
{
"av": "берзукь бер сверулеб буго",
"be": "галава кругом ідзе"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "бер",
"kind": "from"
}
],
"pos": "прыслоўе",
"form": "—"
}
{
"word": "берзул",
"stress": 5,
"forms": [
"берзул"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "бер",
"comment": "родны склон"
},
{
"text": "вочны",
"examples": [
{
"av": "берзул хӏебецӏ",
"be": "вачнік, гной у вочах",
"comment": "выдзяленні, што збіраюцца ў кутках вачэй"
},
{
"av": "берзул балагьи",
"be": "пацалунак вачэй"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "бер",
"kind": "from"
},
{
"target": "берзулаб",
"kind": "see"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "родны"
}
{
"word": "берзулаб",
"stress": 5,
"forms": [
"берзулаб"
],
"gender_forms": [
"берзулаб",
"берзулав",
"берзулай"
],
"senses": [
{
"text": "вочны; глядзельны; наглядны",
"examples": [
{
"av": "берзулаб агитация",
"be": "наглядная агітацыя"
},
{
"av": "берзулаб диктант",
"be": "зоравы дыктант; візуальны дыктант"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "берзул",
"kind": "see"
}
],
"pos": "прыметнік",
"form": "—"
}
{
"word": "берзухъахъди",
"stress": 5,
"forms": [
"берзухъахъди"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"шматразовая форма",
"дзеяслоў"
],
"masdarfrom": "берзухъахъдизе"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "берзухъахъдизе",
"stress": 5,
"stem": "берзухъахъд",
"forms": [
"берзухъахъдизе",
"берзухъахъдула",
"берзухъахъдила",
"берзухъахъдана",
"берзухъахъде"
],
"senses": [
{
"text": "мазоліць вочы, трапляцца на вочы",
"labels": [
"шматразовая форма"
],
"examples": [
{
"av": "гьадав чи цӏакъ берзухъахъдулев вуго",
"be": "гэты чалавек часта трапляецца мне на вочы"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "шматразовая форма"
}
{
"word": "берзухъе",
"forms": [
"берзухъе"
],
"senses": [
{
"locativefrom": "бер",
"comment": "месцавы склон"
},
{
"text": "на вока; візуальна",
"labels": [
"прыслоўе"
],
"examples": [
{
"av": "берзухъе борцана",
"be": "вымераў на вока"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "бер",
"kind": "from"
}
],
"pos": "прыслоўе",
"form": "—"
}
{
"word": "берич",
"stress": 2,
"forms": [
"берич",
"беричго"
],
"senses": [
{
"text": "прыгожа, прыемна; сімпатычна",
"labels": [
"прыслоўе"
],
"examples": [
{
"av": "берич гьабизе",
"be": "зрабіць прыгожым, прыемным на выгляд, сімпатычным"
},
{
"av": "берталъ дой беричго йикӏана",
"be": "на вяселлі яна выглядала прыемна, сімпатычна"
}
]
}
],
"pos": "прыслоўе",
"form": "—"
}
{
"word": "беричаб",
"stress": 2,
"stem": "берича",
"forms": [
"беричаб"
],
"gender_forms": [
"беричаб",
"беричав",
"беричай"
],
"senses": [
{
"text": "прыгожы, прыемны (з выгляду); сімпатычны",
"examples": [
{
"av": "беричаб гьумер",
"be": "прыгожы твар"
},
{
"av": "беричаб сипат",
"be": "прыемная знешнасць"
},
{
"av": "беричав гӏолохъанчи",
"be": "сімпатычны юнак"
}
]
}
],
"pos": "прыметнік",
"form": "—"
}
{
"word": "беричлъи",
"stress": 2,
"forms": [
"беричлъи",
"беричлъиялъ",
"беричлъиялъул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"дзеяслоў"
],
"masdarfrom": "беричлъизе"
},
{
"text": "прыгажосць, прыемнасць, сімпатычнасць",
"examples": [
{
"av": "долъул беричлъиялъул бицунеб букӏана",
"be": "расказвалі пра яе сімпатычнасць"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "беричлъизаби",
"stress": 2,
"forms": [
"беричлъизаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"каўзатыўная форма",
"дзеяслоў"
],
"masdarforceto": "беричлъизабизе"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "беричлъизабизе",
"stress": 2,
"stem": "беричлъизаб",
"forms": [
"беричлъизабизе",
"беричлъизабула",
"беричлъизабила",
"беричлъизабуна",
"беричлъизабе"
],
"senses": [
{
"labels": [
"каўзатыўная форма"
],
"forceto": "беричлъизе"
}
],
"see_also": [
{
"target": "беричлъизе",
"kind": "from"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "каўзатыўная форма"
}
{
"word": "беричлъизе",
"stress": 2,
"stem": "беричлъ",
"forms": [
"беричлъизе",
"беричлъула",
"беричлъила",
"беричлъана",
"беричлъе"
],
"senses": [
{
"text": "набываць прыгажосць, станавіцца прыгожым, прыемным, сімпатычным",
"examples": [
{
"av": "росасе аралдаса дагьайги беричлъана дой",
"be": "пасля замужжа яшчэ прыгажэйшай стала яна"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "інфінітыў"
}
{
"word": "беркал",
"stress": 2,
"stem": "берка",
"forms": [
"беркал",
"берказ",
"берказул"
],
"senses": [
{
"text": "расцегаі",
"labels": [
"дыялектызм"
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "берккезе",
"stress": 2,
"stem": "беркк",
"forms": [
"берккезе",
"берккола",
"берккела",
"берккана"
],
"senses": [
{
"text": "падвяргацца сурокам; быць сурочаным"
}
],
"see_also": [
{
"target": "бер",
"kind": "see"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "інфінітыў"
}
{
"word": "берккей",
"stress": 2,
"stem": "беркке",
"forms": [
"берккей",
"берккеялъ",
"берккеялъул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"дзеяслоў"
],
"masdarfrom": "берккезе"
},
{
"text": "сурокі",
"examples": [
{
"av": "берккеялдаса хӏинкъизе",
"be": "баяцца сурокаў"
},
{
"av": "берккелеб хӏалалъ",
"be": "вельмі добра, выдатна; так, што можна сурочыць"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "бер",
"kind": "see"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "беркъазаби",
"stress": 2,
"forms": [
"беркъазаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"каўзатыўная форма",
"дзеяслоў"
],
"masdarforceto": "беркъазабизе"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "беркъазабизе",
"stress": 2,
"stem": "беркъазаб",
"forms": [
"беркъазабизе",
"беркъазабула",
"беркъазабила",
"беркъазабуна",
"беркъазабе"
],
"senses": [
{
"text": "прымушаць, прымусіць каго-небудзь баяцца каго-чаго-небудзь",
"labels": [
"каўзатыўная форма"
],
"examples": [
{
"av": "хӏалтӏудаса гӏадамазул беркъазабуге",
"be": "не прымушай людзей баяцца працы"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "каўзатыўная форма"
}
{
"word": "беркъазе",
"stress": 2,
"stem": "беркъа",
"forms": [
"беркъазе",
"беркъала",
"беркъана"
],
"senses": [
{
"text": "баяцца каго-чаго-небудзь; адступаць, адступіць ад чаго-небудзь",
"examples": [
{
"av": "беркъачӏого",
"be": "нічога не баючыся"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "інфінітыў"
}
{
"word": "беркъай",
"stress": 2,
"stem": "беркъа",
"forms": [
"беркъай",
"беркъаялъ",
"беркъаялъул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"дзеяслоў"
],
"masdarfrom": "беркъазе"
},
{
"text": "страх перад кім-чым-небудзь; адыход, адступленне",
"examples": [
{
"av": "беркъай гьечӏев",
"be": "хто не баіцца, смелы"
},
{
"av": "беркъай лъаларев",
"be": "які не ведае страху"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "беркъапи",
"stress": 2,
"forms": [
"беркъапи"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"дзеяслоў"
],
"masdarfrom": "беркъапизе"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "беркъапизаби",
"stress": 2,
"forms": [
"беркъапизаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"каўзатыўная форма",
"дзеяслоў"
],
"masdarforceto": "беркъапизабизе"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "беркъапизабизе",
"stress": 2,
"stem": "беркъапизаб",
"forms": [
"беркъапизабизе",
"беркъапизабула",
"беркъапизабила",
"беркъапизабуна",
"беркъапизабе"
],
"senses": [
{
"labels": [
"каўзатыўная форма"
],
"forceto": "беркъапизе"
}
],
"see_also": [
{
"target": "беркъапизе",
"kind": "from"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "каўзатыўная форма"
}
{
"word": "беркъапизе",
"stress": 2,
"stem": "беркъап",
"forms": [
"беркъапизе",
"беркъапула",
"беркъапила",
"беркъапана",
"беркъапе"
],
"senses": [
{
"text": "міргаць, міргнуць",
"examples": [
{
"av": "беркъапичӏого валагьун чӏезе",
"be": "глядзець не мігаючы"
},
{
"av": "беркъапилалде",
"be": "у міг, у імгненне вока"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "інфінітыў"
}
{
"word": "беркӏал",
"stress": 2,
"forms": [
"беркӏал",
"беркӏалалъ",
"беркӏалалъул"
],
"senses": [
{
"text": "твар",
"examples": [
{
"av": "беркӏал чуризе",
"be": "памыць твар"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "гьумер",
"kind": "see"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "беркӏалрацӏцӏ",
"stress": 2,
"forms": [
"беркӏалрацӏцӏ",
"беркӏалрацӏцӏалъ",
"беркӏалрацӏцӏалъул",
"беркӏалрацӏцӏал"
],
"senses": [
{
"text": "ручнік",
"labels": [
"размоўнае слова"
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "беркӏутӏи",
"stress": 2,
"forms": [
"беркӏутӏи"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"дзеяслоў"
],
"masdarfrom": "беркӏутӏизе"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "беркӏутӏизе",
"stress": 2,
"stem": "беркӏутӏ",
"forms": [
"беркӏутӏизе",
"беркӏутӏула",
"беркӏутӏила",
"беркӏутӏана",
"беркӏутӏе"
],
"senses": [
{
"text": "пабачыць мільгаком, заўважыць, заўважаць каго-небудзь, што-небудзь",
"examples": [
{
"av": "бацӏида беркӏутӏутӏарабго, гьаби тӏаде рортун ана",
"be": "як толькі заўважылі воўка, сабакі накінуліся на яго"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "інфінітыў"
}
{
"word": "берпалгъазе",
"stress": 2,
"stem": "берпалгъа",
"forms": [
"берпалгъазе",
"берпалгъала",
"берпалгъана"
],
"senses": [
{
"text": "адчуваць галавакружэнне над прорвай"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "інфінітыў"
}
{
"word": "берпалгъай",
"stress": 2,
"stem": "берпалгъа",
"forms": [
"берпалгъай",
"берпалгъаялъ",
"берпалгъаялъул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"дзеяслоў"
],
"masdarfrom": "берпалгъазе"
},
{
"text": "галавакружэнне",
"comment": "на краі прорвы і таму падобнае",
"examples": [
{
"av": "борхатаб кьурул рагӏалда дие берпалгъай бачӏуна",
"be": "на краі крутога ўцёса ў мяне пачынаецца галавакружэнне"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "берречӏчӏи",
"stress": 2,
"forms": [
"берречӏчӏи"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"дзеяслоў"
],
"masdarfrom": "берречӏчӏизе"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "берречӏчӏизаби",
"stress": 2,
"forms": [
"берречӏчӏизаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"каўзатыўная форма",
"дзеяслоў"
],
"masdarforceto": "берречӏчӏизабизе"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "берречӏчӏизабизе",
"stress": 2,
"stem": "берречӏчӏизаб",
"forms": [
"берречӏчӏизабизе",
"берречӏчӏизабула",
"берречӏчӏизабила",
"берречӏчӏизабуна",
"берречӏчӏизабе"
],
"senses": [
{
"text": "паглядзець крадком; кінуць позірк на каго-што-небудзь",
"labels": [
"каўзатыўная форма"
],
"examples": [
{
"av": "ясалда берречӏчӏизабизе",
"be": "кінуць позірк на дзяўчыну"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "каўзатыўная форма"
}
{
"word": "берречӏчӏизе",
"stress": 2,
"stem": "берречӏчӏ",
"forms": [
"берречӏчӏизе",
"берречӏчӏула",
"берречӏчӏила",
"берречӏчӏана",
"берречӏчӏе"
],
"senses": [
{
"text": "трапіць у поле зроку, заўважыць, убачыць",
"examples": [
{
"av": "ГӀусманида берречӏчӏичӏищ дур жакъа?",
"be": "не бачыў ты сёння Асмана?"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "інфінітыў"
}
{
"word": "берсен",
"stress": 5,
"forms": [
"берсен",
"берсеналъ",
"берсеналъул"
],
"senses": [
{
"text": "блювоціна, ваніты",
"comment": "тое, што вывергнута пры ванітах"
},
{
"text": "брыдота",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
],
"examples": [
{
"av": "гьоцӏо бецӏцӏулебги — мацӏ, берсен лагӏулебги — мацӏ",
"be": "з языка і мёд цячэ, з языка і гадосць выходзіць",
"labels": [
"прыказка"
]
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "бертаби",
"stress": 2,
"stem": "бертаб",
"forms": [
"бертаби",
"бертабаз",
"бертабзул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"множны лік"
],
"pluralfor": "бертин"
}
],
"see_also": [
{
"target": "бертин",
"kind": "from"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "множны лік"
}
{
"word": "бертадул",
"stress": 2,
"forms": [
"бертадул"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "бертин",
"comment": "родны склон"
},
{
"text": "вясельны",
"examples": [
{
"av": "бертадул гӏадатал",
"be": "вясельныя абрады"
},
{
"av": "бертадул кучӏдул",
"be": "вясельныя песні"
},
{
"av": "бертадул сордо",
"be": "вясельная ноч"
},
{
"av": "бертадул тӏутӏ",
"be": "вясельнае застолле, вясельная трапеза"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "бертин",
"kind": "from"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "родны"
}
{
"word": "бертин",
"stress": 2,
"forms": [
"бертин",
"бертаца",
"бертадул",
"бертаби"
],
"senses": [
{
"text": "вяселле",
"examples": [
{
"av": "бертин гьабизе",
"be": "спраўляць, згуляць вяселле"
},
{
"av": "бертин халалъаги, рохел гӏемерлъаги",
"be": "хай прадоўжыцца вяселле, хай памножыцца радасць",
"labels": [
"прымаўка"
]
},
{
"av": "бертиналъ кьурдизе",
"be": "танцаваць на вяселлі"
},
{
"av": "бертиналъе ахӏизе",
"be": "запрашаць на вяселле"
},
{
"av": "бертиналъа вуссине",
"be": "вяртацца з вяселля"
},
{
"av": "бертадул къо",
"be": "дзень вяселля"
},
{
"av": "бертадул тамада",
"be": "распараднік на вяселлі, тамада вяселля"
},
{
"av": "бертада, рохалида хутӏаги",
"be": "хай застанецеся вы заўсёды ў вясельнай радасці"
},
{
"av": "бертаде хӏадурлъизе",
"be": "рыхтавацца да вяселля"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "бертин-той",
"stress": 2,
"stem": "бертин-то",
"forms": [
"бертин-той",
"бертин-тоялъ",
"бертин-тоялъул"
],
"senses": [
{
"text": "святочныя мерапрыемствы; урачыстасці ў гонар чаго-небудзь",
"labels": [
"зборны назоўнік"
],
"examples": [
{
"av": "рохалил бертин-тоялде регӏун гьечӏо ниж",
"be": "нам не да вясёлых урачыстасцей"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "бертӏами",
"stress": 2,
"forms": [
"бертӏами"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"дзеяслоў"
],
"masdarfrom": "бертӏамизе"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "бертӏамизе",
"stress": 2,
"stem": "бертӏам",
"forms": [
"бертӏамизе",
"бертӏамула",
"бертӏамила",
"бертӏамуна",
"бертӏаме"
],
"senses": [
{
"text": "звяртаць, звярнуць позірк, (па)глядзець, зірнуць на каго-што-небудзь; звяртаць, звярнуць увагу на каго-што-небудзь"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "інфінітыў"
}
{
"word": "берцин",
"stress": 2,
"forms": [
"берцин",
"берцинго"
],
"senses": [
{
"text": "прыгожа; ладна",
"examples": [
{
"av": "берцин гьабизе",
"be": "зрабіць прыгожым; упрыгожваць, упрыгожыць; размалёўваць, размаляваць",
"labels": [
"размоўнае слова",
"выраз"
]
},
{
"av": "берцинго ретӏа-къазе",
"be": "вытанчана апранацца"
},
{
"av": "берцинго хъвазе",
"be": "прыгожа пісаць"
},
{
"av": "гьаниб цӏакъ берцинго буго",
"be": "тут вельмі прыгожа"
}
]
},
{
"text": "спакойна, ціха",
"examples": [
{
"av": "берцинго гӏодов чӏезе",
"be": "сядзець ціха"
},
{
"av": "берцинго кьижизе",
"be": "спаць спакойна"
},
{
"av": "гьанже берцинго рокъове а",
"be": "цяпер спакойна ідзі дахаты"
}
]
},
{
"text": "прыстойна, прылічна",
"examples": [
{
"av": "берцинго хьвадизе",
"be": "весці сябе прыстойна"
}
]
},
{
"text": "добра, як след",
"labels": [
"размоўнае слова"
],
"examples": [
{
"av": "берцинго къай нуцӏа",
"be": "зачыні дзверы як след"
},
{
"av": "берцинго кӏалъазе заман гӏечӏо",
"be": "не хапіла часу добра пагаварыць"
}
]
},
{
"text": "прыгожа; прыгожым",
"comment": "выглядаць, здавацца",
"examples": [
{
"av": "къайи берцинго сокӏкӏине",
"be": "прыгожа раскласці тавары"
},
{
"av": "берцин бихьизе",
"be": "спадабацца; ухваліць"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "берцинлъизабизе",
"kind": "see"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "берцинаб",
"stress": 2,
"stem": "берцина",
"forms": [
"берцинаб",
"берцинал"
],
"gender_forms": [
"берцинаб",
"берцинав",
"берцинай"
],
"senses": [
{
"text": "прыгожы; вытанчаны; мілавідны",
"labels": [
"размоўнае слова"
],
"examples": [
{
"av": "берцинаб гьумер",
"be": "мілавідны твар"
},
{
"av": "берцинаб тӏегь",
"be": "прыгожая кветка"
},
{
"av": "берцинаб рилълъин",
"be": "грацыёзная хада"
},
{
"av": "берцинаб цӏар",
"be": "прыгожае імя"
},
{
"av": "берцинав гӏолохъанчи",
"be": "прыгожы юнак"
},
{
"av": "берцинай бахӏарай",
"be": "прыгожая нявеста"
},
{
"av": "берцинай яс",
"be": "прыгожая дзяўчына"
},
{
"av": "берцинал мусудул",
"be": "прыгожыя дзяўчаты, дзяўчаты-прыгажуні"
},
{
"av": "Рокъоб эбел-инсул дагӏба батана, Дун берцинайилан, чалухайилан",
"be": "Дома бацька і маці размовы вядуць, Быццам я прыгожая і ветраная я",
"labels": [
"фальклор"
]
}
]
},
{
"text": "прыемны",
"examples": [
{
"av": "берцинаб гьаракь",
"be": "прыемны голас"
},
{
"av": "берцинаб махӏ",
"be": "прыемны пах, водар"
},
{
"av": "берцинаб надалда хур бекьуларо",
"be": "на прыгожым ілбе хлеба не вырасціш",
"labels": [
"прыказка"
],
"comment": "з твару вады не піць"
},
{
"av": "цӏакъго берцинаб",
"be": "вельмі прыгожы"
}
]
},
{
"text": "добры, прыстойны, прылічны",
"examples": [
{
"av": "берцинаб гӏамал-хасият",
"be": "добры нораў, характар"
}
]
},
{
"text": "ветлівы",
"examples": [
{
"av": "берцинаб рагӏи",
"be": "ветлівае слова"
},
{
"av": "берцинаб рагӏуца борхатаб мегӏерги тӏуцлъизабулеб",
"be": "ветлівае слова нават высокую гару зробіць нізкай",
"labels": [
"прыказка"
],
"comment": "г. зн., даступным"
},
{
"av": "берцинаб кӏал кӏалъазе",
"be": "размаўляць ветліва"
},
{
"av": "берцинаб кӏалзуе кӏиго бутӏа щвараб",
"be": "хто ветлівы на язык, таму далі два разы больш",
"labels": [
"прымаўка"
]
},
{
"av": "берцинаб мацӏ бицине",
"be": "ветліва папрасіць"
}
]
},
{
"text": "з прыгожым; з добрым, прыстойным; з прыемным",
"examples": [
{
"av": "катӏари берцинав бихьинчи",
"be": "мужчына з прыгожай шавялюрай"
},
{
"av": "цӏар берцинав вас",
"be": "хлопчык з прыгожым імем"
},
{
"av": "тӏабигӏат берцинай гӏадан",
"be": "жанчына з добрым характарам"
},
{
"av": "гьаракь берцинай кочӏохъан",
"be": "спявачка з прыемным голасам"
}
],
"comment": "у спалучэнні з некаторымі імёнамі"
}
],
"pos": "прыметнік",
"form": "—"
}
{
"word": "берцинлъи",
"stress": 2,
"forms": [
"берцинлъи"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"дзеяслоў"
],
"masdarfrom": "берцинлъизе"
},
{
"text": "прыгажосць; вытанчанасць",
"examples": [
{
"av": "берцинлъи бижун буго берзул лазат босизе",
"be": "прыгажосць створана для асалоды сузіраннем"
},
{
"av": "берцинлъи бихьулищ!",
"be": "якая прыгажосць!"
},
{
"av": "мугӏрузул берцинлъи",
"be": "прыгажосць гор"
},
{
"av": "тӏабигӏаталъул берцинлъи",
"be": "прыгажосць прыроды"
},
{
"av": "бахӏаралъул берцинлъиялъ киналго хӏайран гьаруна",
"be": "прыгажосць нявесты здзівіла ўсіх"
},
{
"av": "ясгӏаданалъул берцинлъи",
"be": "дзявочая прыгажосць"
},
{
"av": "дур беразул берцинлъи",
"be": "якія ў цябе прыгожыя вочы",
"comment": "змова супраць суроку з боку суразмоўцы"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "берцинлъизаби",
"stress": 2,
"forms": [
"берцинлъизаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"каўзатыўная форма",
"дзеяслоў"
],
"masdarforceto": "берцинлъизабизе"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "берцинлъизабизе",
"stress": 2,
"stem": "берцинлъизаб",
"forms": [
"берцинлъизабизе",
"берцинлъизабула",
"берцинлъизабила",
"берцинлъизабуна",
"берцинлъизабе"
],
"senses": [
{
"text": "рабіць прыгожым, упрыгожваць каго-небудзь ці што-небудзь",
"labels": [
"каўзатыўная форма"
],
"examples": [
{
"av": "тӏугьдуз берцинлъизабизе",
"be": "упрыгожваць кветкамі"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "каўзатыўная форма"
}
{
"word": "берцинлъизе",
"stress": 2,
"stem": "берцинлъ",
"forms": [
"берцинлъизе",
"берцинлъула",
"берцинлъила",
"берцинлъана",
"берцинлъе"
],
"senses": [
{
"text": "прыгажэць, папрыгажэць; харашэць, пахарашэць",
"examples": [
{
"av": "ихдал мугӏрул дагьалги берцинлъана",
"be": "вясною горы сталі яшчэ прыгажэйшымі"
},
{
"av": "нижер росу къойидаса-къойиде берцинлъулеб буго",
"be": "наша вёска дзень у дзень прыгажэе"
},
{
"av": "яс берцинлъун йиго",
"be": "дзеўка стала прыгожай"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "інфінітыў"
}
{
"word": "берцинхъвай",
"stress": 2,
"stem": "берцинхъва",
"forms": [
"берцинхъвай",
"берцинхъваялъ",
"берцинхъваялъул"
],
"senses": [
{
"text": "чыстапісанне"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "берчӏвазаби",
"stress": 2,
"forms": [
"берчӏвазаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"каўзатыўная форма",
"дзеяслоў",
"масдар"
],
"masdarforceto": "берчӏвазабизе"
}
],
"see_also": [
{
"target": "берчӏвазабизе",
"kind": "from"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "берчӏвазабизе",
"stress": 2,
"stem": "берчӏвазаб",
"forms": [
"берчӏвазабизе",
"берчӏвазабула",
"берчӏвазабила",
"берчӏвазабуна",
"берчӏвазабе"
],
"senses": [
{
"labels": [
"каўзатыўная форма"
],
"forceto": "берчӏвазе"
}
],
"see_also": [
{
"target": "берчӏвазе",
"kind": "from"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "каўзатыўная форма"
}
{
"word": "берчӏвазе",
"stress": 2,
"stem": "берчӏва",
"forms": [
"берчӏвазе",
"берчӏвала",
"берчӏвана"
],
"senses": [
{
"text": "убачыць міжволі, заўважыць каго-небудзь",
"examples": [
{
"av": "берчӏвазе чӏоларо",
"be": "хаваецца з вачэй, стараецца не трапляць на вочы"
},
{
"av": "берчӏван вихьичӏо",
"be": "у вочы не бачыў"
},
{
"av": "досда нижер берчӏвачӏо",
"be": "мы яго не заўважылі"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "інфінітыў"
}
{
"word": "берчӏвай",
"stress": 2,
"forms": [
"берчӏвай"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"дзеяслоў"
],
"masdarfrom": "берчӏвазе"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "берчӏегӏерлъи",
"stress": 2,
"forms": [
"берчӏегӏерлъи",
"берчӏегӏерлъиялъ",
"берчӏегӏерлъиялъул"
],
"senses": [
{
"text": "завісць",
"examples": [
{
"av": "берчӏегӏерлъи букӏине",
"be": "зайздросціць каму-небудзь"
},
{
"av": "берчӏегӏерлъи гьабизе",
"be": "пазайздросціць",
"comment": "каму-небудзь"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "бер-кӏал",
"stress": 2,
"forms": [
"бер-кӏал"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"av": "бер-кӏал гьабизе",
"be": "крывіцца; корчыць рожу, корчыць рожы"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "—"
}