{
"word": "бичари",
"stress": 4,
"stem": "б",
"forms": [
"бичари"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"дзеяслоў"
],
"masdarfrom": "бичаризе"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "бичаризе",
"stress": 4,
"stem": "бичариз",
"forms": [
"бичаризе",
"бичаризула",
"бичаризила",
"бичаризана"
],
"senses": [
{
"comment": "практычна не ўжываецца"
}
],
"see_also": [
{
"target": "вичаризе",
"kind": "see"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "інфінітыў"
}
{
"word": "бичасул",
"stress": 4,
"forms": [
"бичасул"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "бечед",
"comment": "родны склон"
},
{
"text": "Божы",
"examples": [
{
"av": "бичасул малаик",
"be": "Божы анёл"
},
{
"av": "бичасул цӏоб",
"be": "божая ласка"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "бечед",
"kind": "from"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "родны"
}
{
"word": "бичасхӏа",
"stress": 4,
"forms": [
"бичасхӏа"
],
"senses": [
{
"text": "клянуся богам, ёй-богу"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "бича-хиси",
"stress": 2,
"forms": [
"бича-хиси",
"бича-хисиялъ",
"бича-хисиялъул"
],
"senses": [
{
"text": "гандаль; купля-продаж",
"comment": "літ. продаж і абмен",
"labels": [
"зборны назоўнік"
],
"examples": [
{
"av": "бича-хисиялъ чи бечелъула",
"be": "гандаль узбагачае чалавека"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "бичи",
"stress": 2,
"homonym": 1,
"stem": "б",
"forms": [
"бичи"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"дзеяслоў"
],
"masdarfrom": "бичизе",
"refwordnum": "1"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "бичи",
"stress": 2,
"homonym": 2,
"forms": [
"бичи"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"дзеяслоў"
],
"masdarfrom": "бичизе",
"refwordnum": "2"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "бичизаби",
"stress": 2,
"homonym": 1,
"forms": [
"бичизаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"каўзатыўная форма",
"дзеяслоў"
],
"masdarforceto": "бичизабизе",
"refwordnum": "1"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "бичизаби",
"stress": 2,
"homonym": 2,
"forms": [
"бичизаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"каўзатыўная форма",
"дзеяслоў"
],
"masdarforceto": "бичизабизе",
"refwordnum": "2"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "бичизабизе",
"stress": 2,
"homonym": 1,
"stem": "бичизаб",
"forms": [
"бичизабизе",
"бичизабула",
"бичизабила",
"бичизабуна",
"бичизабе"
],
"senses": [
{
"labels": [
"каўзатыўная форма"
],
"forceto": "бичизе",
"refwordnum": "1"
}
],
"see_also": [
{
"target": "бичизе",
"kind": "from",
"refwordnum": "1"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "каўзатыўная форма"
}
{
"word": "бичизабизе",
"stress": 2,
"homonym": 2,
"stem": "бичизаб",
"forms": [
"бичизабизе",
"бичизабула",
"бичизабила",
"бичизабуна",
"бичизабе"
],
"senses": [
{
"labels": [
"каўзатыўная форма"
],
"forceto": "бичизе",
"refwordnum": "2"
}
],
"see_also": [
{
"target": "бичизе",
"kind": "from",
"refwordnum": "2"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "каўзатыўная форма"
}
{
"word": "бичизе",
"stress": 2,
"homonym": 1,
"stem": "бич",
"forms": [
"бичизе",
"бичула",
"бичила",
"бичана",
"биче"
],
"senses": [
{
"text": "развязваць, развязаць што-небудзь; разгортваць, развярнуць; раскутваць, распеленаць",
"examples": [
{
"av": "гарацӏ бичизе",
"be": "развязаць вузел"
},
{
"av": "квар бичизе",
"be": "развязваць вяроўку"
},
{
"av": "лъимер бичизе",
"be": "распяленаць дзіця"
},
{
"av": "хьитил чӏалал ричизе",
"be": "развязваць абуковыя шнуркі"
},
{
"av": "дун вичейилан ахӏтӏолев вукӏана дов",
"be": "\"Развяжыце мяне!\" — крычаў ён"
}
]
},
{
"text": "размотваць, разматаць што-небудзь",
"examples": [
{
"av": "гӏомо бичизе",
"be": "размотваць клубок"
},
{
"av": "хьухьараб жо бичизе",
"be": "распускаць вязку"
}
]
},
{
"text": "адвязваць, адвязаць",
"examples": [
{
"av": "гьой бичизе",
"be": "адвязаць сабаку",
"comment": "з прывязі"
}
]
},
{
"text": "разбіраць, разабраць што-небудзь",
"examples": [
{
"av": "къед бичизе",
"be": "разабраць сцяну"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "інфінітыў"
}
{
"word": "бичизе",
"stress": 2,
"homonym": 2,
"stem": "бич",
"forms": [
"бичизе",
"бичула",
"бичила",
"бичана",
"биче"
],
"senses": [
{
"text": "прадавацца",
"examples": [
{
"av": "гьаниб чед бичула, гӏаракъи бичуларо",
"be": "тут прадаецца хлеб, а гарэлка не прадаецца"
}
]
},
{
"text": "прадаваць, прадаць каго-небудзь, што-небудзь",
"examples": [
{
"av": "базаралда бичизе",
"be": "прадаваць на рынку"
},
{
"av": "гӏака бичизе",
"be": "прадаць карову"
},
{
"av": "гъараваш йичизе",
"be": "прадаць рабыню"
},
{
"av": "лагъ вичизе",
"be": "прадаць раба"
},
{
"av": "намус бичизе бегьуларо",
"be": "нельга прадаваць сумленне; нельга страціць сумленне"
},
{
"av": "учузго бичизе",
"be": "прадаваць танна"
},
{
"av": "хираго бичизе",
"be": "прадаваць па высокай цане; прадаць даражэй"
},
{
"av": "хур бичизе",
"be": "прадаць пасяўны ўчастак"
},
{
"av": "бичун босизе",
"be": "купляць"
},
{
"av": "бичун ине",
"be": "прадасць"
}
]
},
{
"text": "предаваць, выдаваць",
"examples": [
{
"av": "Ватӏан бичарасда нич букӏунаро",
"be": "Радзіму здрадзіўшы не мае сумлення",
"labels": [
"прыказка"
]
},
{
"av": "сахав чияс гьудул вичуларо",
"be": "парадны чалавек не здраджвае сябру",
"labels": [
"прыказка"
]
}
]
},
{
"text": "збаўляцца, пазбаўляцца чаго-небудзь",
"examples": [
{
"av": "рокьи бичизе",
"be": "страціць любоў, прыхільнасць да каго-небудзь"
},
{
"av": "свак бичана",
"be": "стамлёнасць прайшла"
}
]
},
{
"text": "вырашаць, вырашыць",
"labels": [
"дыялектызм"
],
"examples": [
{
"av": "Ахӏмад масъала бичулев вуго",
"be": "Ахмед вырашае задачу"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "інфінітыў"
}
{
"word": "бичиргъан",
"stress": 4,
"forms": [
"бичиргъан",
"бичиргъаналъ",
"бичиргъаналъул"
],
"senses": [
{
"text": "макрэц",
"labels": [
"ветэрынарыя"
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "биччадго",
"stress": 2,
"stem": "б",
"forms": [
"биччадго"
],
"senses": [
{
"text": "мокра, сыра, вільготна",
"labels": [
"прыслоўе"
],
"examples": [
{
"av": "хер биччадго буго",
"be": "сена яшчэ мокрае"
}
]
}
],
"pos": "прыслоўе",
"form": "—"
}
{
"word": "биччазаби",
"stress": 5,
"stem": "б",
"forms": [
"биччазаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"каўзатыўная форма",
"дзеяслоў"
],
"masdarforceto": "биччазабизе"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "биччазабизе",
"stress": 5,
"stem": "биччазаб",
"forms": [
"биччазабизе",
"биччазабула",
"биччазабила",
"биччазабуна",
"биччазабе"
],
"senses": [
{
"text": "вызваляць, вызваліць, садзейнічаць вызваленню каго-небудзь; выпускаць, выпусціць каго-небудзь",
"labels": [
"каўзатыўная форма"
],
"examples": [
{
"av": "жаниб тӏамураб гӏака къватӏибе биччазабизе",
"be": "выпусціць карову",
"comment": "якую загналі куды-небудзь за патраву пасеваў"
},
{
"av": "туснахъалдаса виччазавизе",
"be": "спрыяць вызваленню з турмы, з зняволення",
"comment": "каго-небудзь"
}
]
},
{
"text": "прасіць пусціць (дазволіць выкарыстоўваць) каго-небудзь для якой-небудзь працы",
"examples": [
{
"av": "гьабихъе бачине хӏама биччазабизе",
"be": "папрасіць, каб пусцілі асла на млын",
"comment": "для вывозу зерня на памол"
},
{
"av": "хур бекьизе оц биччазабизе",
"be": "прасіць дазволу ўзяць быка, каб араць на ім поле"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "каўзатыўная форма"
}
{
"word": "биччазе",
"stress": 5,
"stem": "бичч",
"forms": [
"биччазе",
"биччла",
"биччна",
"биччй"
],
"senses": [
{
"text": "вызваляцца, вызваліцца",
"examples": [
{
"av": "туснахъалдаса виччана дов",
"be": "ён вызваліўся з-пад арышту"
}
]
},
{
"text": "вызваляць, вызваліць каго-небудзь",
"examples": [
{
"av": "биччан тезе",
"be": "адпускаць, адпусціць; выпускаць; пераставаць трымаць"
},
{
"av": "берзукьа биччазе",
"be": "пускаць з поля зроку"
},
{
"av": "бураналдасан нижеца тӏоцебе эбелаб гӏи биччана",
"be": "цераз паром мы спачатку прапусцілі маткавы статак авечак"
},
{
"av": "гьури биччазе",
"be": "выпускаць газы"
},
{
"av": "дарс биччазе",
"be": "прапускаць урок"
},
{
"av": "дир гӏин биччай!",
"be": "пусці маё вуха!"
},
{
"av": "дов щай виччалев, дун щай виччаларев?",
"be": "чаму яго адпускаеце, а мяне — не?"
},
{
"av": "гӏи сагаялде биччан буго",
"be": "атара выпушчана на луг"
},
{
"av": "кодоса биччазе",
"be": "выпусціць з рук"
},
{
"av": "къватӏибе биччазе",
"be": "выпусціць"
},
{
"av": "кьалбал риччазе",
"be": "пускаць карані, укараняцца",
"labels": [
"у прамым і пераносным значэнні"
]
},
{
"av": "лъимал каникулалъ риччана",
"be": "дзяцей распусцілі на канікулы"
},
{
"av": "нахъе биччазе",
"be": "адпусціць"
},
{
"av": "рокъове виччазе",
"be": "адпускаць дадому"
},
{
"av": "тукаде къайи биччазе",
"be": "адпускаць тавар у магазін"
},
{
"av": "хӏалтӏудаса йиччазе",
"be": "адпускаць з працы"
},
{
"av": "эбелалъ ведро гъуялъубе биччана",
"be": "маці ўпусціла вядро ў калодзеж"
}
]
},
{
"text": "дазваляць, дазволіць; дазваляць, дазволіць",
"comment": "нешта рабіць",
"examples": [
{
"av": "билизе биччаге",
"be": "не губляй"
},
{
"av": "бортизе биччаге",
"be": "не давай падаць"
},
{
"av": "гъалмагъир гьабизе биччаге",
"be": "не дазваляйце скандаліць"
}
]
},
{
"text": "запускаць, запусціць што-небудзь",
"examples": [
{
"av": "мотор биччазе",
"be": "запусціць матор"
},
{
"av": "ракета биччазе",
"be": "запускаць ракету"
},
{
"av": "хьитаз лъим жанибе биччалеб буго",
"be": "абутак прапускае ваду"
},
{
"av": "хӏоринибе ччугӏа биччазе",
"be": "пусціць рыбу ў сажалку"
}
]
},
{
"text": "распаўсюджваць, распаўсюдзіць што-небудзь",
"examples": [
{
"av": "хабар биччазе",
"be": "распаўсюджваць чутку"
}
]
},
{
"text": "выпускаць, выпусціць; выдаваць, выдаць",
"examples": [
{
"av": "газета биччазе",
"be": "выпускаць газету"
},
{
"av": "тӏехь биччазе",
"be": "выдаць кнігу"
}
]
},
{
"text": "пускаць у ход, запусціць, уводзіць [у строй], прыводзіць у дзеянне; заводзіць; уключаць, уключыць што-небудзь",
"examples": [
{
"av": "станок биччазе",
"be": "прывесці станок у дзеянне, запусціць станок"
},
{
"av": "телевизор биччазе",
"be": "уключыць тэлевізар"
},
{
"av": "хӏалтӏизе биччазе",
"be": "пускаць у ход"
}
]
},
{
"text": "пускаць, пусціць, ганяць, гнаць",
"examples": [
{
"av": "чу биччазе",
"be": "пусціць каня ўскач"
}
]
},
{
"text": "зводзіць, звесці (жывёлу)",
"comment": "жывёла",
"examples": [
{
"av": "гӏакдаде бугъа биччазе",
"be": "зводзіць быка з каровай"
},
{
"av": "би биччазе",
"be": "ліць кроў",
"labels": [
"медыцына"
]
},
{
"av": "гъалай биччазе",
"be": "палудзіць",
"comment": "нешта; напрыклад, збан"
},
{
"av": "нух биччазе",
"be": "саступіць дарогу"
},
{
"av": "кӏал биччазе",
"be": "разгавіцца"
},
{
"av": "хӏухьел биччазе",
"be": "уздыхнуць"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "інфінітыў"
}
{
"word": "биччанте",
"stress": 5,
"stem": "б",
"forms": [
"биччанте"
],
"senses": [
{
"text": "добра ўжо, хай, няхай",
"comment": "часціца",
"examples": [
{
"av": "вачӏине виччанте",
"be": "добра ўжо, хай прыйдзе"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "биччантезе",
"stress": 5,
"stem": "биччант",
"forms": [
"биччантезе",
"биччантола",
"биччантела",
"биччантана",
"биччанте"
],
"senses": [
{
"labels": [
"дапаможны дзеяслоў"
],
"comment": "з дзеясловам іншага дзеяслова выступае ў ролі дапаможнага дзеяслова з агульным значэннем завершанасці дзеяння",
"examples": [
{
"av": "ахӏун биччантезе",
"be": "закрычаць; запець"
},
{
"av": "гьищтӏун биччантезе",
"be": "засвістаць"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "інфінітыў"
}
{
"word": "биччантей",
"stress": 5,
"forms": [
"биччантей"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"дзеяслоў"
],
"masdarfrom": "биччантезе"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "биччараб",
"stress": 2,
"stem": "б",
"forms": [
"биччараб"
],
"senses": [
{
"labels": [
"дзеепрыметнік",
"дзеяслоў"
],
"participlefrom": "биччизе"
},
{
"text": "сыры, мокры, вільготны",
"examples": [
{
"av": "биччараб ракь",
"be": "сырая, мокрая зямля"
},
{
"av": "биччараб ретӏел",
"be": "мокрае адзенне"
},
{
"av": "биччараб сали",
"be": "сыры пясок"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "биччизе",
"kind": "from"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "дзеепрыметнік"
}
{
"word": "бичча-бихъантезе",
"stress": 5,
"stem": "бичча-бихъант",
"forms": [
"бичча-бихъантезе",
"бичча-бихъантола",
"бичча-бихъантела",
"бичча-бихъантана",
"бичча-бихъанте"
],
"senses": [
{
"text": "распускаць; даць слабіну; паказаць аплошнасць",
"examples": [
{
"av": "гӏадлу бичча-бихъантезе",
"be": "аслабіць дысцыпліну"
},
{
"av": "лъимал ричча-рихъантезе",
"be": "распускаць дзяцей"
},
{
"av": "хӏалтӏи бичча-бихъантезе",
"be": "працаваць спусціўшы рукавы"
}
]
},
{
"text": "весці сябе неакуратна; быць, стаць неахайным",
"examples": [
{
"av": "вичча-вихъантарав чи",
"be": "неакуратны чалавек"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "інфінітыў"
}
{
"word": "бичча-бихъантей",
"stress": 5,
"stem": "бичча-бихъанте",
"forms": [
"бичча-бихъантей",
"бичча-бихъантеялъ",
"бичча-бихъантеялъул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"дзеяслоў"
],
"masdarfrom": "бичча-бихъантезе"
},
{
"text": "аплошнасць; аслабіна; безалабернасць",
"examples": [
{
"av": "бичча-бихъантей бихьизабизе",
"be": "паказаць бязладнасць"
},
{
"av": "бичча-бихъантей гьабуге",
"be": "не аплашай"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "биччи",
"stress": 2,
"stem": "б",
"forms": [
"биччи"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"дзеяслоў"
],
"masdarfrom": "биччизе"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "биччизаби",
"stress": 2,
"stem": "б",
"forms": [
"биччизаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"каўзатыўная форма",
"дзеяслоў"
],
"masdarforceto": "биччизабизе"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "биччизабизе",
"stress": 2,
"stem": "биччизаб",
"forms": [
"биччизабизе",
"биччизабула",
"биччизабила",
"биччизабуна",
"биччизабе"
],
"senses": [
{
"text": "мачыць, змочваць, замачыць, вымачыць што-небудзь; рабіць мокрым",
"labels": [
"каўзатыўная форма"
],
"examples": [
{
"av": "рас биччизабизе изе",
"be": "мачыць валасы"
},
{
"av": "цӏадаца ракь биччизабуна — хӏур букӏинаро",
"be": "дажджык намочыў зямлю — пылу не будзе"
},
{
"av": "цӏадаца цӏалтун виччизавуна дун",
"be": "дождж намочыў мяне наскрозь"
},
{
"av": "щекъер биччизабизе лъим кье",
"be": "дай вады намачыць горла"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "каўзатыўная форма"
}
{
"word": "биччизе",
"stress": 2,
"stem": "бичч",
"forms": [
"биччизе",
"биччула",
"биччила",
"биччана",
"бичче",
"бичча"
],
"senses": [
{
"text": "намокнуць, прамокчы, вымокнуць; станавіцца мокрым; асырэць, адсыраць, станавіцца сырым; рабіцца вільготным, вільгатнець, увільгатняцца, станавіцца вільготным, прапітвацца вільгаццю",
"examples": [
{
"av": "гурде биччана",
"be": "кашуля прамокла; сукенка прамокла"
},
{
"av": "дир хӏатӏал риччун руго",
"be": "я замачыў ногі"
},
{
"av": "досул берал риччун руго",
"be": "вочы яго сталі вільготнымі"
},
{
"av": "цӏадакье ккун, цӏалтун йиччана дой",
"be": "яна трапіла пад дождж і прамокла да ніткі"
},
{
"av": "цӏам биччун буго",
"be": "соль намакла"
},
{
"av": "виччун чи холаро, рекӏун чу холаро",
"be": "ад таго, што промакне, чалавек не памірае, ад таго, што наездзяць, конь не здохне",
"labels": [
"прыказка"
]
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "інфінітыў"
}
{
"word": "бичч-бакъ",
"stress": 2,
"forms": [
"бичч-бакъ"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"av": "бичч-бакъ гьечӏолъи",
"be": "невыхованасць, нетактычнасць; авантурызм"
},
{
"av": "бичч-бакъ гьечӏев",
"be": "невыхаваны, нетактоўны, безбашэнны"
},
{
"av": "бичч-бакъ гьечӏев чи",
"be": "невыхаваны чалавек"
}
]
}
],
"pos": "выраз",
"form": "—"
}
{
"word": "бичч-цӏам",
"stress": 2,
"forms": [
"бичч-цӏам"
],
"see_also": [
{
"target": "бичч-бакъ",
"kind": "see"
}
],
"pos": "выраз",
"form": "—"
}