{
"word": "бусаби",
"stress": 4,
"stem": "бусаб",
"forms": [
"бусаби",
"бусабаз",
"бусабазул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"множны лік"
],
"pluralfor": "бусен"
}
],
"see_also": [
{
"target": "бусен",
"kind": "from"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "множны лік"
}
{
"word": "бусадул",
"stress": 4,
"forms": [
"бусадул"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "бусен",
"comment": "родны склон"
}
],
"see_also": [
{
"target": "бусен",
"kind": "from"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "родны"
}
{
"word": "бусби",
"stress": 2,
"stem": "бусб",
"forms": [
"бусби",
"бусбуз",
"бусбул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"множны лік"
],
"pluralfor": "баси"
}
],
"see_also": [
{
"target": "баси",
"kind": "from"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "множны лік"
}
{
"word": "бусен",
"stress": 4,
"forms": [
"бусен",
"бусеналъ",
"бусаца",
"бусеналъул",
"бусадул",
"бусаби"
],
"senses": [
{
"text": "пасцель, матрац",
"examples": [
{
"av": "тамахаб бусен",
"be": "мяккая пасцель"
},
{
"av": "бусен бакӏаризе",
"be": "сцілаць ложак"
},
{
"av": "бусен тезе",
"be": "паправіць пасцель",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
],
"comment": "літ. пакінуць ложак"
},
{
"av": "бусен тӏамизе",
"be": "слаць ложак"
},
{
"av": "бусен цолъизе",
"be": "легчы ў адзін ложак, пераспаць з кім-небудзь"
},
{
"av": "бусатӏа вегизе",
"be": "легчы ў ложак"
},
{
"av": "унтун бусатӏе ккезе",
"be": "легчы ў ложак з-за хваробы"
},
{
"av": "бусалъ гуризе",
"be": "уткнуцца ў пасцель, зарыцца ў пасцель"
}
]
},
{
"text": "лягова; бярлога",
"examples": [
{
"av": "гӏалхул жанаваралъул бусен",
"be": "логава дзікага звера"
}
]
},
{
"text": "гняздо",
"examples": [
{
"av": "къадкил бусен",
"be": "гняздо вераб'я"
},
{
"av": "мокъокъил бусен",
"be": "курапаткавае гняздо"
},
{
"av": "хӏанчӏил бусен",
"be": "птушынае гняздо"
},
{
"av": "цӏудул бусен",
"be": "арлінае гняздо"
},
{
"av": "бусен гьабизе",
"be": "звіць гняздо"
},
{
"av": "бусен лъезе",
"be": "зладзіць гняздо, гняздзіцца"
},
{
"av": "бусен щущине",
"be": "ляпіць гняздо"
},
{
"av": "бусен биххараб хӏинчӏ гӏадин",
"be": "без прытулку; без даху над галавой",
"comment": "літ. быццам птушка, у якой гняздо разарана"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "буссари",
"stress": 5,
"stem": "б",
"forms": [
"буссари"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"шматразовая форма",
"дзеяслоў"
],
"masdarfrom": "буссаризе"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "буссаризаби",
"stress": 5,
"stem": "б",
"forms": [
"буссаризаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"шматразовая форма",
"дзеяслоў"
],
"masdarfrom": "буссаризабизе"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "буссаризабизе",
"stress": 5,
"stem": "буссаризаб",
"forms": [
"буссаризабизе"
],
"senses": [
{
"forceto": "буссаризе",
"labels": [
"каўзатыўная форма",
"шматразовая форма",
"дзеяслоў"
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "буссаризе",
"kind": "from"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "каўзатыўная форма"
}
{
"word": "буссаризе",
"stress": 5,
"stem": "буссар",
"forms": [
"буссаризе",
"буссарула",
"буссарила",
"буссарана",
"буссаре"
],
"senses": [
{
"text": "перыядычна, неаднаразова вяртацца; часта хадзіць куды-небудзь да каго-небудзь і тут жа вяртацца",
"labels": [
"шматразовая форма"
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "шматразовая форма"
}
{
"word": "бусса-бутӏин",
"stress": 2,
"stem": "бусса-б",
"forms": [
"бусса-бутӏин"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"дзеяслоў"
],
"masdarfrom": "бусса-бутӏине"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "бусса-бутӏинаби",
"stress": 2,
"stem": "бусса-б",
"forms": [
"бусса-бутӏинаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"каўзатыўная форма",
"дзеяслоў"
],
"masdarforceto": "бусса-бутӏинабизе"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "бусса-бутӏинабизе",
"stress": 2,
"stem": "бусса-бутӏинаб",
"forms": [
"бусса-бутӏинабизе",
"бусса-бутӏинабула",
"бусса-бутӏинабила",
"бусса-бутӏинабуна",
"бусса-бутӏинабе"
],
"senses": [
{
"text": "супакоіць",
"labels": [
"каўзатыўная форма"
],
"examples": [
{
"av": "чӏужуялъ дов вусса-вутӏинавуна",
"be": "жонка супакоіла яго"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "каўзатыўная форма"
}
{
"word": "бусса-бутӏине",
"stress": 2,
"stem": "бусса-бутӏ",
"forms": [
"бусса-бутӏине",
"бусса-бутӏуна",
"бусса-бутӏина",
"бусса-бутӏана",
"бусса-бутӏа"
],
"senses": [
{
"text": "супакоіцца"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "інфінітыў"
}
{
"word": "бусса-свери",
"stress": 2,
"stem": "б",
"forms": [
"бусса-свери",
"бусса-свериялъ",
"бусса-свериялъул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"дзеяслоў"
],
"masdarfrom": "бусса-сверизе"
},
{
"text": "памяркоўнасць, пахіснасць",
"examples": [
{
"av": "вусса-свери гьечӏев",
"be": "неступчывы, непахісны"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "бусса-сверизаби",
"stress": 2,
"stem": "б",
"forms": [
"бусса-сверизаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"каўзатыўная форма",
"дзеяслоў"
],
"masdarforceto": "бусса-сверизабизе"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "бусса-сверизабизе",
"stress": 2,
"stem": "бусса-сверизаб",
"forms": [
"бусса-сверизабизе",
"бусса-сверизабула",
"бусса-сверизабила",
"бусса-сверизабуна",
"бусса-сверизабе"
],
"senses": [
{
"text": "зрабіць пахісным, саступлівым",
"labels": [
"каўзатыўная форма"
],
"examples": [
{
"av": "кинго вусса-сверизавизе кӏолев чи гуро дов",
"be": "ён чалавек, якога ніяк немагчыма пахіснуць"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "каўзатыўная форма"
}
{
"word": "бусса-сверизе",
"stress": 2,
"stem": "бусса-свер",
"forms": [
"бусса-сверизе",
"бусса-сверула",
"бусса-сверила",
"бусса-сверана",
"бусса-свере"
],
"senses": [
{
"text": "адыходзіць ад чаго-небудзь; стаць пахісным"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "інфінітыў"
}
{
"word": "бусси",
"stress": 2,
"stem": "б",
"forms": [
"бусси"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"дзеяслоў"
],
"masdarfrom": "буссизе"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "буссизаби",
"stress": 2,
"stem": "б",
"forms": [
"буссизаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"каўзатыўная форма",
"дзеяслоў"
],
"masdarforceto": "буссизабизе"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "буссизабизе",
"stress": 2,
"stem": "буссизаб",
"forms": [
"буссизабизе",
"буссизабула",
"буссизабила",
"буссизабуна",
"буссизабе"
],
"senses": [
{
"labels": [
"каўзатыўная форма"
],
"forceto": "буссизе"
}
],
"see_also": [
{
"target": "буссизе",
"kind": "from"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "каўзатыўная форма"
}
{
"word": "буссизе",
"stress": 2,
"stem": "бусс",
"forms": [
"буссизе",
"буссула",
"буссила",
"буссана",
"буссе"
],
"senses": [
{
"text": "рэзаць, разрэзаць, нарэзаць, пасячы, сячы, разрэзаць, нарэзаць, парубіць, разрубіць, нарубіць што-небудзь; крышыць, крэмсаць, іскрэмсаць што-небудзь; здрабняць; шанкаваць",
"comment": "на дробныя кавалкі",
"examples": [
{
"av": "гени буссизе",
"be": "нарэзаць грушы",
"comment": "на прасушку"
},
{
"av": "гьан буссизе",
"be": "нарэзаць мяса",
"comment": "на дробныя кавалкі"
},
{
"av": "гӏеч буссизе",
"be": "нарэзаць яблыкі",
"comment": "на прасушку"
},
{
"av": "капуста буссизе",
"be": "шынкаваць капусту"
},
{
"av": "ламадур буссизе",
"be": "накрышыць моркву"
},
{
"av": "пер буссизе",
"be": "накрышыць цыбулю"
},
{
"av": "хер буссизе",
"be": "драбніць сена",
"comment": "на корм быдлу"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "інфінітыў"
}
{
"word": "буссин",
"stress": 2,
"stem": "б",
"forms": [
"буссин"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"дзеяслоў"
],
"masdarfrom": "буссине"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "буссинаби",
"stress": 2,
"stem": "б",
"forms": [
"буссинаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"каўзатыўная форма",
"дзеяслоў"
],
"masdarforceto": "буссинабизе"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "буссинабизе",
"stress": 2,
"stem": "буссинаб",
"forms": [
"буссинабизе",
"буссинабула",
"буссинабила",
"буссинабуна",
"буссинабе"
],
"senses": [
{
"text": "прымусіць вярнуцца, вярнуць каго-небудзь",
"labels": [
"каўзатыўная форма"
],
"examples": [
{
"av": "рехъен къавутӏе буссинабуна",
"be": "атару вярнулі ў стойбішча"
}
]
},
{
"text": "супакойваць, супакоіць; суцяшаць, суцешыць; пагуляць; не даваць плакаць",
"comment": "напрыклад, плачучага дзіцяці; напрыклад, з дзіцем",
"examples": [
{
"av": "лъимер буссинабизе",
"be": "не даваць дзіцяці плакаць; пагуляць з дзіцем"
}
]
},
{
"text": "пераводзіць, перавесці што-небудзь",
"comment": "на іншую мову",
"examples": [
{
"av": "гӏурус мацӏалдаса магӏарул мацӏалде буссинабизе",
"be": "перавесці з рускай на аварскую [мову]"
}
]
},
{
"text": "адварочваць ад каго-небудзь ці чаго-небудзь",
"examples": [
{
"av": "диналдаса вуссинавизе",
"be": "адвярнуць ад веры"
}
]
},
{
"text": "угаварыць, каб змяніў свой намер"
},
{
"examples": [
{
"av": "бер буссинабизе",
"be": "паглядзець на каго-што-небудзь; накіраваць позірк у які-небудзь бок"
},
{
"av": "къеч буссинабизе",
"be": "тамуваць смагу"
},
{
"av": "кӏвар буссинабизе",
"be": "удзяліць увагу"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "каўзатыўная форма"
}
{
"word": "буссинабурав",
"stress": 2,
"stem": "буссинабура",
"forms": [
"буссинабурав",
"буссинабурас",
"буссинабурасул"
],
"senses": [
{
"text": "перакладчык",
"labels": [
"субстантываваны назоўнік"
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "буссинабурай",
"stress": 2,
"stem": "буссинабура",
"forms": [
"буссинабурай",
"буссинабуралъ",
"буссинабуралъул"
],
"senses": [
{
"text": "перакладчыца",
"labels": [
"субстантываваны назоўнік"
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "буссине",
"stress": 2,
"stem": "бусс",
"forms": [
"буссине",
"буссуна",
"буссина",
"буссана",
"бусса"
],
"senses": [
{
"text": "вяртацца, вярнуцца",
"examples": [
{
"av": "аралъуса вуссунгеги мун",
"be": "хай не вернешся ты туды, куды накіраваўся; хай загінеш ты",
"labels": [
"лаянкавае слова",
"выраз"
]
},
{
"av": "вуссунареб Сибиралде витӏаги мун",
"be": "хай адправяць цябе ў Сібір, адкуль не вяртаюцца",
"labels": [
"лаянкавае слова",
"выраз"
]
},
{
"av": "Вусса, гӏамал берцин, гӏарцул каранде",
"be": "Вярніся, мой добры, да грудзей маіх сярэбраных",
"labels": [
"фальклор"
]
}
]
},
{
"text": "адвярнуцца ад каго-, чаго-небудзь",
"examples": [
{
"av": "диналдаса вуссине",
"be": "адвярнуцца ад веры, стаць вераадступнікам"
}
]
},
{
"text": "звярнуцца да каго-небудзь, чаго-небудзь",
"examples": [
{
"av": "исламалде вуссине",
"be": "перайсці ў мусульманства, прыняць іслам"
}
]
},
{
"text": "паварочвацца, павярнуцца куды-небудзь",
"comment": "у які-небудзь бок",
"examples": [
{
"av": "бакъбаккудехун буссун",
"be": "павярнуўшыся на ўсход, у напрамку на ўсход"
},
{
"av": "дидехун вусса",
"be": "павярніся да мяне"
},
{
"av": "гьо, бусса!",
"be": "паварочвайся!",
"comment": "вочнік пры ворцы"
},
{
"av": "вуссине свери гурев, сверизе тӏокъо гурев",
"be": "ні кала ні двара",
"labels": [
"прымаўка"
]
},
{
"av": "агъалтӏа буссине",
"be": "адысці назад"
},
{
"av": "къеч буссана",
"be": "смага утолілася"
},
{
"av": "тӏегьдаса буссана",
"be": "адцвіў"
},
{
"av": "хьул буссана",
"be": "страціў надзею; расчараваўся, адчаіўся"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "інфінітыў"
}
{
"word": "бусс-бусси",
"stress": 7,
"stem": "бусс-б",
"forms": [
"бусс-бусси"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"шматразовая форма",
"дзеяслоў"
],
"masdarfrom": "бусс-буссизе"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "бусс-буссизаби",
"stress": 7,
"stem": "бусс-б",
"forms": [
"бусс-буссизаби"
],
"labels": [
"масдар",
"шматразовая форма",
"каўзатыўная форма",
"дзеяслоў"
],
"see_also": [
{
"target": "бусс-буссизабизе",
"kind": "see"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "бусс-буссизабизе",
"stress": 7,
"stem": "бусс-буссизаб",
"forms": [
"бусс-буссизабизе",
"бусс-буссизабула",
"бусс-буссизабила",
"бусс-буссизабуна",
"бусс-буссизабе"
],
"senses": [
{
"forceto": "бусс-буссизе",
"labels": [
"каўзатыўная форма",
"шматразовая форма",
"дзеяслоў"
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "бусс-буссизе",
"kind": "from"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "каўзатыўная форма"
}
{
"word": "бусс-буссизе",
"stress": 7,
"stem": "бусс-бусс",
"forms": [
"бусс-буссизе",
"бусс-буссула",
"бусс-буссила",
"бусс-буссана",
"бусс-буссе"
],
"senses": [
{
"text": "быць разрэзаным, разрубленым, пакрашаным, пасечаным",
"labels": [
"шматразовая форма"
]
},
{
"text": "(раз)рэзаць, (раз)рубіць каго-што-небудзь (на кавалкі); (рас)крышыць, (рас)крамсаць, іскрамсаць што-небудзь"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "шматразовая форма"
}
{
"word": "бусурбаби",
"stress": 4,
"stem": "бусурбаб",
"forms": [
"бусурбаби",
"бусурбабаз",
"бусурбабазул"
],
"senses": [
{
"text": "мусульмане",
"labels": [
"множны лік"
],
"examples": [
{
"av": "бусурбабазул квердаса баркат тӏалаб гьабула дица",
"be": "я жадаю атрымліваць благаславенні з рук мусульман"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "множны лік"
}
{
"word": "бусурман",
"stress": 4,
"forms": [
"бусурман"
],
"senses": [
{
"text": "мусульманскі",
"examples": [
{
"av": "бусурман дин",
"be": "іслам, магаметанства",
"comment": "літ. мусульманская вера"
},
{
"av": "бусурман гьавизе",
"be": "навярнуць у мусульманства"
}
]
}
],
"pos": "прыметнік",
"form": "—"
}
{
"word": "бусурманаб",
"stress": 4,
"forms": [
"бусурманаб"
],
"gender_forms": [
"бусурманаб",
"бусурманав",
"бусурманай"
],
"senses": [
{
"text": "які прыняў іслам; мусульманскі, ісламскі",
"examples": [
{
"av": "бусурманаб халкъ (уммат)",
"be": "мусульманскі народ"
}
]
},
{
"text": "праведны",
"examples": [
{
"av": "бусурманаб жен",
"be": "праведны джын"
},
{
"av": "бусурманаб рижи",
"be": "дзіця ад бацькоў-мусульман"
}
]
}
],
"pos": "прыметнік",
"form": "—"
}
{
"word": "бусурманлъи",
"stress": 4,
"forms": [
"бусурманлъи",
"бусурманлъиялъ",
"бусурманлъиялъул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"дзеяслоў"
],
"masdarfrom": "бусурманлъизе"
},
{
"text": "мусульманства, іслам"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "бусурманлъизе",
"stress": 4,
"stem": "бусурманлъ",
"forms": [
"бусурманлъизе",
"бусурманлъула",
"бусурманлъила",
"бусурманлъана",
"бусурманлъе"
],
"senses": [
{
"text": "прыняць іслам, стаць мусульманінам або мусульманкай; быць праведным",
"examples": [
{
"av": "гьеб бакӏалда бусурманлъанила гьев гӏарабияв",
"be": "тут жа на месцы прыняў іслам гэты араб",
"labels": [
"фальклор"
]
},
{
"av": "бусурманлъун как гурев, капурлъун хъанч гурев",
"be": "і намазу не здзяйсняе як мусульманін, і не хрысціцца як хрысціянін",
"labels": [
"прыказка"
]
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "інфінітыў"
}
{
"word": "бусурманчи",
"stress": 4,
"forms": [
"бусурманчи",
"бусурманчияс",
"бусурманчиясул"
],
"senses": [
{
"text": "мусульманін",
"examples": [
{
"av": "бусурманчи рахӏмуяв вукӏине ккола",
"be": "мусульманін павинны быць міласэрным"
},
{
"av": "мун бусурманчи гурищ?",
"be": "ты што, не мусульманін?",
"comment": "выраз пры адмове ў просьбе або пры ўчыненні кім-небудзь брыдкіх учынкаў"
},
{
"av": "бусурманчияс гӏадамазе лъикӏлъи гьабизе ккола",
"be": "мусульманін павінен рабіць людзям дабро"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "бусурманчӏужу",
"stress": 4,
"forms": [
"бусурманчӏужу",
"бусурманчӏужуялъ",
"бусурманчӏужуялъул"
],
"senses": [
{
"text": "мусульманка"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}