{
"word": "бухӏ",
"forms": [
"бухӏ"
],
"exclamation": "бухӏ!",
"senses": [
{
"text": "ась, агонь!",
"labels": [
"дзіцячая лексіка"
]
}
],
"pos": "выклічнік",
"form": "—"
}
{
"word": "бухӏадго",
"stress": 2,
"stem": "б",
"forms": [
"бухӏадго"
],
"senses": [
{
"text": "у гарачым выглядзе",
"labels": [
"прыслоўе"
],
"examples": [
{
"av": "доб лъим жеги бухӏадго буго",
"be": "вада яшчэ гарачая"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "бухӏилаго",
"kind": "see"
},
{
"target": "бухӏухъе",
"kind": "see"
}
],
"pos": "прыслоўе",
"form": "—"
}
{
"word": "бухӏараб",
"stress": 2,
"stem": "б",
"forms": [
"бухӏараб"
],
"senses": [
{
"labels": [
"дзеепрыметнік"
],
"participlefrom": "бухӏизе"
},
{
"text": "гарачы; пякучы; гаручы",
"examples": [
{
"av": "бухӏараб би",
"be": "гарачая кроў"
},
{
"av": "бухӏараб лъим",
"be": "кіпень"
},
{
"av": "бухӏараб квен",
"be": "гарачая ежа"
},
{
"av": "бухӏараб магӏу",
"be": "горкія слёзы"
},
{
"av": "бухӏараб рагӏи",
"be": "пякучае слова"
},
{
"av": "бухӏараб хӏухьел",
"be": "гарачая пара"
},
{
"av": "бухӏараб чурпа",
"be": "гарачы суп"
}
]
},
{
"text": "спякотны, знойны, гарачы",
"examples": [
{
"av": "бухӏараб къо",
"be": "спякотны дзень"
},
{
"av": "бухӏараб рии",
"be": "спякотнае лета"
},
{
"av": "бухӏараб хвел",
"be": "смерць маладога чалавека ці маладой жанчыны",
"comment": "літ. гарачая смерць"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "бухӏизе",
"kind": "from"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "дзеепрыметнік"
}
{
"word": "бухӏаражо",
"stress": 2,
"forms": [
"бухӏаражо",
"бухӏаражоялъ",
"бухӏаражоялъул"
],
"senses": [
{
"text": "бульён, адвар"
}
],
"see_also": [
{
"target": "гьагӏу",
"kind": "see"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "бухӏари",
"stress": 5,
"stem": "б",
"forms": [
"бухӏари"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"шматразовая форма",
"дзеяслоў"
],
"masdarfrom": "бухӏаризе"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "бухӏаризаби",
"stress": 5,
"stem": "б",
"forms": [
"бухӏаризаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"шматразовая форма",
"каўзатыўная форма",
"дзеяслоў"
],
"examples": [
{
"av": "ракӏ бухӏаризаби",
"be": "пякотка",
"labels": [
"дыялектызм"
]
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "бухӏаризабизе",
"kind": "see"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "бухӏаризабизе",
"stress": 5,
"stem": "бухӏаризаб",
"forms": [
"бухӏаризабизе",
"бухӏаризабула",
"бухӏаризабила",
"бухӏаризабуна",
"бухӏаризабе"
],
"senses": [
{
"text": "прыводзіць, прывесці каго-небудзь у нецярплівасць; прымушаць, прымусіць каго-небудзь моцна хвалявацца",
"labels": [
"шматразовая форма",
"каўзатыўная форма"
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "каўзатыўная форма"
}
{
"word": "бухӏаризе",
"stress": 5,
"stem": "бухӏар",
"forms": [
"бухӏаризе",
"бухӏарула",
"бухӏарила",
"бухӏарана",
"бухӏаре"
],
"senses": [
{
"text": "прыходзіць у нецярплівасць; моцна хвалявацца; гараваць, гарэць чым-небудзь; трапятаць аб чым-небудзь",
"labels": [
"шматразовая форма"
],
"examples": [
{
"av": "дир ракӏ бухӏарулеб букӏана",
"be": "маё сэрца моцна трымцела"
},
{
"av": "мун вухӏаруге, гьудул, ракӏ гӏодобе биччазабе",
"be": "ты не хвалюйся, дружа, супакойся"
},
{
"av": "тӏагӏарав васасул ургъелалъ вухӏарулев вукӏана эмен",
"be": "бацька гараваў, думаючы пра бясследна знікшага сына"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "шматразовая форма"
}
{
"word": "бухӏа-цӏорой",
"stress": 2,
"stem": "бухӏа-цӏоро",
"forms": [
"бухӏа-цӏорой",
"бухӏа-цӏороялъ",
"бухӏа-цӏороялъул"
],
"senses": [
{
"text": "тэмпература",
"labels": [
"зборны назоўнік"
],
"examples": [
{
"av": "бухӏа-цӏорой бачӏун вуго дов",
"be": "у яго тэмпература"
}
]
},
{
"text": "перапады надвор'я",
"comment": "літ. спякота і мароз",
"examples": [
{
"av": "бухӏа-цӏорой хӏехьезе захӏмалъила",
"be": "цяжка будзе вынесці перапады надвор'я"
}
]
},
{
"text": "пачуццё",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
],
"examples": [
{
"av": "бухӏа-цӏорой гьечӏев",
"be": "бясчулы"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "бухӏи",
"stress": 2,
"homonym": 1,
"stem": "б",
"forms": [
"бухӏи",
"бухӏиялъ",
"бухӏиялъул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"дзеяслоў"
],
"masdarfrom": "бухӏизе"
},
{
"text": "спякота, жар; пекла",
"labels": [
"размоўнае слова"
],
"examples": [
{
"av": "къалъул бухӏи",
"be": "паўднёвая гарачыня"
},
{
"av": "роол бухӏи",
"be": "летняя спёка"
},
{
"av": "кванил бухӏи — бахӏарлъи",
"be": "калі яеш гарачую ежу — значыць малады",
"labels": [
"прымаўка"
]
}
]
},
{
"text": "гора, няшчасце, бяда; напасць",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
],
"examples": [
{
"av": "бухӏиялъ хӏал гьабуни, гамачӏги биунеб",
"be": "калі гора моцнае надыдзе, і камень растане",
"labels": [
"прыказка"
]
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "бухӏи",
"stress": 2,
"homonym": 2,
"forms": [
"бухӏи",
"бухӏиялъ",
"бухӏиялъул",
"бухӏиял"
],
"senses": [
{
"text": "хвасцік",
"comment": "на канцы курдзюка",
"examples": [
{
"av": "мохмохил бухӏи",
"be": "хвосцік курдзюка"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "бухӏизаби",
"stress": 2,
"stem": "б",
"forms": [
"бухӏизаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"каўзатыўная форма",
"дзеяслоў"
],
"masdarforceto": "бухӏизабизе"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "бухӏизабизе",
"stress": 2,
"stem": "бухӏизаб",
"forms": [
"бухӏизабизе",
"бухӏизабула",
"бухӏизабила",
"бухӏизабуна",
"бухӏизабе"
],
"senses": [
{
"text": "падграваць, падагрэць што-небудзь",
"labels": [
"каўзатыўная форма"
],
"examples": [
{
"av": "лъим бухӏизабизе",
"be": "нагрэць ваду"
},
{
"av": "чурпа бухӏизабизе",
"be": "падагрэць суп"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "каўзатыўная форма"
}
{
"word": "бухӏизе",
"stress": 2,
"stem": "бухӏ",
"forms": [
"бухӏизе",
"бухӏула",
"бухӏила",
"бухӏана",
"бухӏе"
],
"senses": [
{
"text": "(з)гарэць, згараць, прагараць; загарэцца; разгарэцца",
"examples": [
{
"av": "бухӏун лъугӏизе",
"be": "дагарэць, прагарэць",
"comment": "пра дровы"
},
{
"av": "бухӏун тӏурччи лъугьине",
"be": "абвугліцца"
},
{
"av": "бухӏараб рахи",
"be": "абгарэлае бервяно"
},
{
"av": "иту бухӏун буго",
"be": "прас нагрэўся"
},
{
"av": "нижер росу анкьцӏул бухӏанилан бицен буго",
"be": "паданне абвяшчае, што наш аул сем разоў згарэў"
},
{
"av": "рохь бухӏулеб буго",
"be": "лес гарыць"
},
{
"av": "тохлъукье цӏа ккун рукъ бухӏана",
"be": "ад выпадковага пажару згарэў дом"
},
{
"av": "цӏадаб бухӏулареб, лъадалъ гъанкъулареб",
"be": "у агні не гарыць і ў вадзе не тоне",
"labels": [
"прымаўка"
]
}
]
},
{
"text": "награвацца, рабіцца гарачым; гарачэць, нагрэцца, напякацца",
"examples": [
{
"av": "бухӏун бакъ щвараб къо букӏана",
"be": "быў гарачы сонечны дзень"
},
{
"av": "кверал рухӏулел руго",
"be": "рукам гарача"
},
{
"av": "чурпа бухӏун буго",
"be": "суп гарачы"
}
]
},
{
"text": "загарэць на сонцы",
"examples": [
{
"av": "бакъуца вухӏизе",
"be": "загарэць на сонцы"
},
{
"av": "дов бакъуца вухӏун гьечӏо",
"be": "ён не загарэў"
}
]
},
{
"text": "адчуваць, адчуць моцнае гора",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
],
"examples": [
{
"av": "тӏул-ракӏ бухӏулеб буго",
"be": "нутро гарыць"
},
{
"av": "бухӏизе жо",
"be": "курыва"
},
{
"av": "бухӏараб бакълъи, бакъвараб хьонлъи",
"be": "сонечны бок спёкай спалены, ценявы бок ад засухі завяў",
"labels": [
"прымаўка"
],
"comment": "пра неспрыяльныя пагодныя ўмовы"
},
{
"av": "бухӏараб кьечӏони, бокьараб щоларо",
"be": "не аддасі гарачага [кахання], не атрымаеш жаданага [набытку]",
"labels": [
"прыказка"
]
},
{
"av": "бухӏаралъусайила къехь тӏолеб",
"be": "дзе тонка, там і рвецца",
"labels": [
"прыказка"
],
"comment": "даслоўна шкурка рвецца там, дзе была абпалена"
}
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "інфінітыў"
}
{
"word": "бухӏилаго",
"stress": 2,
"stem": "б",
"forms": [
"бухӏилаго"
],
"senses": [
{
"text": "у гарачым выглядзе, пакуль не астыне",
"comment": "пра ежу",
"labels": [
"прыслоўе"
],
"examples": [
{
"av": "бухӏилаго кванаге, квандеги пударуге",
"be": "не еш, пакуль не астыне ды не дуй на ежу",
"labels": [
"прыказка"
]
},
{
"av": "рухӏилаго кваназе лъикӏал рукӏуна хъухъанчадал",
"be": "бліны лепш есці гарачымі"
}
]
},
{
"text": "у самым пачатку",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
]
}
],
"pos": "прыслоўе",
"form": "—"
}
{
"word": "бухӏи-цӏорой",
"stress": 2,
"stem": "бухӏи-цӏоро",
"forms": [
"бухӏи-цӏорой",
"бухӏи-цӏороялъ",
"бухӏи-цӏороялъул"
],
"senses": [
{
"text": "спякота і холад",
"labels": [
"зборны назоўнік"
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "бухӏнал",
"stress": 6,
"forms": [
"бухӏнал"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "бухӏун",
"comment": "родны склон"
}
],
"see_also": [
{
"target": "бухӏун",
"kind": "from"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "родны"
}
{
"word": "бухӏумахӏ",
"stress": 2,
"forms": [
"бухӏумахӏ",
"бухӏумахӏалъ",
"бухӏумахӏалъул"
],
"senses": [
{
"text": "пах смажанага",
"examples": [
{
"av": "бухӏумахӏ бахъараб",
"be": "падгарэлы"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "бухӏун",
"stress": 5,
"forms": [
"бухӏун",
"бухӏнаца",
"бухӏнал"
],
"senses": [
{
"text": "попел, зала",
"examples": [
{
"av": "бухӏнал рохъо нахъе хъван, цӏадул рохъо цебе хъван",
"be": "попел зграбаючы, попел агню прыграбаючы",
"comment": "прыказка казкі"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "бухӏунтӏатӏи",
"stress": 2,
"forms": [
"бухӏунтӏатӏи",
"бухӏунтӏатӏиялъ",
"бухӏунтӏатӏиялъул"
],
"senses": [
{
"text": "паджаранае сала",
"comment": "ужываецца для лячэння ссадзін, асабліва на нагах"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "бухӏунхутӏ",
"stress": 2,
"forms": [
"бухӏунхутӏ",
"бухӏунхутӏалъ",
"бухӏунхутӏалъул",
"бухӏунхутӏал"
],
"senses": [
{
"text": "недакурак",
"examples": [
{
"av": "бухӏунхутӏ цебе ккараб бакӏалде рехизе бегьуларо",
"be": "недакурак нельга кідаць абы-куды"
},
{
"av": "дос бухӏунхутӏ гӏодобе рехана",
"be": "ён кінуў недакурак на падлогу"
},
{
"av": "бухӏунхутӏалдасан цӏа ккезе бегьула",
"be": "ад недакурка можа ўзнікнуць пажар"
}
]
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "бухӏунчӏагӏа",
"stress": 2,
"stem": "бухӏунчӏагӏ",
"forms": [
"бухӏунчӏагӏа",
"бухӏунчӏагӏдаца",
"бухӏунчӏагӏдал"
],
"senses": [
{
"text": "гарачая буза"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "бухӏунчӏикӏ",
"stress": 2,
"forms": [
"бухӏунчӏикӏ",
"бухӏунчӏикӏалъ",
"бухӏунчӏикӏалъул"
],
"senses": [
{
"text": "нацыянальная страва, якая гатуецца змяшаннем талакна на кіпячоным малацэ ці сыроватцы"
}
],
"pos": "назоўнік",
"form": "назоўны"
}
{
"word": "бухӏ-бухӏ",
"forms": [
"бухӏ-бухӏ"
],
"labels": [
"дзіцячая лексіка"
],
"exclamation": "бухӏ-бухӏ!",
"see_also": [
{
"target": "бухӏ",
"kind": "see"
}
],
"pos": "выклічнік",
"form": "—"
}
{
"word": "бухӏ-бухӏи",
"stress": 7,
"stem": "бухӏ-б",
"forms": [
"бухӏ-бухӏи"
],
"senses": [
{
"labels": [
"масдар",
"шматразовая форма",
"дзеяслоў"
],
"masdarfrom": "бухӏ-бухӏизе"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "бухӏ-бухӏизаби",
"stress": 7,
"stem": "бухӏ-б",
"forms": [
"бухӏ-бухӏизаби"
],
"labels": [
"масдар",
"шматразовая форма",
"каўзатыўная форма",
"дзеяслоў"
],
"see_also": [
{
"target": "бухӏ-бухӏизабизе",
"kind": "see"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "масдар"
}
{
"word": "бухӏ-бухӏизабизе",
"stress": 7,
"stem": "бухӏ-бухӏизаб",
"forms": [
"бухӏ-бухӏизабизе",
"бухӏ-бухӏизабула",
"бухӏ-бухӏизабила",
"бухӏ-бухӏизабуна",
"бухӏ-бухӏизабе"
],
"senses": [
{
"text": "абпальваць, прычыняць апёкі",
"labels": [
"шматразовая форма",
"каўзатыўная форма"
],
"examples": [
{
"av": "мичӏица кверал рухӏ-рухӏизаруна",
"be": "крапіва абпякла рукі"
}
]
},
{
"text": "кальнуць, уколаць",
"labels": [
"у пераносным значэнні"
],
"comment": "напрыклад, непрыемнай размовай, лаянкай"
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "каўзатыўная форма"
}
{
"word": "бухӏ-бухӏизе",
"stress": 7,
"stem": "бухӏ-бухӏ",
"forms": [
"бухӏ-бухӏизе",
"бухӏ-бухӏула",
"бухӏ-бухӏила",
"бухӏ-бухӏана",
"бухӏ-бухӏе"
],
"senses": [
{
"text": "абпякацца, абпячыся чым-небудзь",
"labels": [
"шматразовая форма"
]
}
],
"pos": "дзеяслоў",
"form": "шматразовая форма"
}