{
"word": "gelecek",
"stem": "БУДУЩ",
"forms": [
"будущий",
"будущая",
"будущее"
],
"senses": [
{
"text": "букӏинесеб, бачӏинесеб, бачӏунеб",
"examples": [
{
"tr": "gelecek hafta",
"av": "бачӏунеб (бачӏинесеб) анкьалъ"
},
{
"tr": "önümüzdeki ay",
"av": "бачӏинесеб (бачӏунеб) моцӏалъ"
},
{
"tr": "gelecek yıl",
"av": "бачӏунеб (бачӏинесеб) сон"
}
]
},
{
"text": "букӏинесеб, бачӏинесеб",
"precomment": "gelecek",
"labels": [
"isim anlamında",
"nötr"
],
"examples": [
{
"tr": "mutlu gelecek",
"av": "талихӏаб букӏинесеб"
}
]
},
{
"text": "бачӏунеб заман",
"precomment": "gelecek zaman",
"labels": [
"dil bilgisi"
]
}
]
}
{
"word": "gelecek",
"stress": 2,
"forms": [
"будущность"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "сундулниги, лъилниги букӏинесеб хӏал, къисмат",
"examples": [
{
"tr": "sanayinin geleceği",
"av": "промышленносталъул букӏинесеб хӏал"
}
]
},
{
"text": "букӏинесеб бергьенлъи, къадру-цӏар, къо-асс, машгьурлъи, даража, хъулухъалъулъ цеветӏей, тӏадегӏанлъи",
"examples": [
{
"tr": "parlak gelecek",
"av": "гьайбатаб, машгьураб букӏинесеб"
}
]
}
]
}
{
"word": "gelecek",
"stress": 5,
"stem": "ГРЯДУЩ",
"forms": [
"грядущий",
"грядущая",
"грядущее"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "тӏаде щолеб (гӏунтӏулеб, бачӏунеб), букӏинесеб",
"examples": [
{
"tr": "gelecek nesiller",
"av": "рукӏинесел гӏелал"
}
]
},
{
"text": "букӏинесеб",
"precomment": "isim anlamında gelecek",
"comment": "будущее"
},
{
"text": "кьижилалде цебе",
"precomment": "uyumadan önce",
"labels": [
"şakacı"
]
}
]
}
{
"word": "gelecekteki",
"stress": 2,
"stem": "ДАЛЬНЕЙШ",
"forms": [
"дальнейший",
"дальнейшая",
"дальнейшее"
],
"senses": [
{
"text": "хадусеб",
"examples": [
{
"tr": "sonraki olay gösterdi",
"av": "хадусеб лъугьа-бахъиналъ бихьизабуна"
},
{
"tr": "gelecekte",
"av": "нахъа-нахъаги, хаду-хадубги"
},
{
"tr": "bundan sonra (metnin aşağısında)",
"av": "хадуб",
"comment": "тӏехьалда, тексталда хъваралда"
}
]
}
]
}
{
"word": "gelen",
"stress": 7,
"stem": "ПРИХОДЯЩ",
"forms": [
"приходящий",
"приходящая",
"приходящее"
],
"senses": [
{
"text": "тӏадаб иш тӏубазе вачӏунев",
"comment": "цинги нахъеги унев",
"examples": [
{
"tr": "gündelikçi ev hizmetçisi",
"av": "хӏалтӏи гьабизе хьвадулей (ячӏуней) рокъотел"
}
]
}
]
}
{
"word": "gelenek",
"stress": 5,
"stem": "ТРАДИЦИ",
"forms": [
"традиция"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "гӏадат, традиция",
"examples": [
{
"tr": "gelenek haline gelmek",
"av": "гӏадатлъун лъугьине"
},
{
"tr": "geleneğe göre",
"av": "гӏадаталда рекъон"
}
]
}
]
}
{
"word": "geleneksel",
"stress": 8,
"forms": [
"традиционный",
"традиционная",
"традиционное"
],
"senses": [
{
"text": "гӏадатлъун билълъараб, цебегосеб, ругьунаб",
"examples": [
{
"tr": "geleneksel adet",
"av": "ругьунаб гӏадат"
},
{
"tr": "geleneksel bayram",
"av": "гӏадатлъун билълъараб байрам"
}
]
}
]
}
{
"word": "geleneksel olmayan",
"stress": 10,
"forms": [
"нетрадиционный",
"нетрадиционная",
"нетрадиционное"
],
"senses": [
{
"text": "гӏадатияб гуреб, цӏияб, цӏилъи бугеб",
"examples": [
{
"tr": "alternatif tıp",
"av": "гӏадатияб гуреб къагӏидаялда сах гьарулеб медицина"
}
]
}
]
}
{
"word": "gelengi",
"stress": 2,
"forms": [
"суслик"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "гӏанхваро",
"comment": "авлахъалда букӏунеб",
"labels": [
"zooloji"
]
}
]
}
{
"word": "gelgit",
"stress": 4,
"forms": [
"отлив"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "тӏаса нахъе тӏей, цо бутӏа нахъе тӏей"
},
{
"text": "нахъе буххи"
},
{
"text": "чӏинкӏиллъи лъугьин, зама-заманаялдасан ралъад рагӏаллъабаздаса жанибегӏан ин",
"labels": [
"denizcilik terimi"
],
"examples": [
{
"tr": "gelgit başladı",
"av": "ралъад чӏинкӏиллъизе байбихьана"
}
]
},
{
"text": "гӏодобе биччай, сасин",
"precomment": "bir şeyin zayıflaması"
},
{
"text": "гугьар",
"precomment": "ton; nüans",
"examples": [
{
"tr": "yanardöner ipek",
"av": "гугьар бугеб чиллай, кьерагъунеб чиллай"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "отлить",
"kind": "from",
"refwordnum": "1,2,3,4"
}
]
}
{
"word": "gelgit; akın",
"stress": 5,
"forms": [
"прилив"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "эхеде бахин",
"comment": "ралъад, океан"
},
{
"text": "бачӏин, чвахи",
"precomment": "akış; giriş",
"examples": [
{
"tr": "nakit akışı",
"av": "гӏарцул сурсатал рачӏин"
}
]
},
{
"text": "эхеде бахин, цӏикӏкӏин",
"precomment": "yükseliş",
"labels": [
"mecazi anlamda"
],
"examples": [
{
"tr": "güç akını",
"av": "къуват цӏикӏкӏин",
"comment": "рухӏ цӏикӏкӏин"
}
]
}
]
}
{
"word": "gelin",
"stress": 4,
"forms": [
"невеста"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "абурав чи вугей яс яги чӏужугӏадан; абурай, бахӏарай"
}
]
}
{
"word": "gelin",
"stress": 4,
"forms": [
"невестка"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "нус, васасул лъади",
"comment": "жена сына"
},
{
"text": "вацасул лъади",
"comment": "жена брата"
}
]
}
{
"word": "gelin",
"stress": 7,
"forms": [
"новобрачная"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "ахӏанже росасе арай, ригьнаде лъугьарай гӏадан, бахӏарай"
}
]
}
{
"word": "gelin",
"stress": 5,
"forms": [
"сноха"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "нус",
"comment": "васасул чӏужу"
}
]
}
gelincik (hayvan); şefkat
сообщить о неточности{
"word": "gelincik (hayvan); şefkat",
"stress": 2,
"homonym": 1,
"forms": [
"ласка"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "реэди, хӏеренлъи",
"examples": [
{
"tr": "anne şefkati",
"av": "эбелалъул реэди"
}
]
}
]
}
gelincik (hayvan); şefkat
сообщить о неточности{
"word": "gelincik (hayvan); şefkat",
"stress": 2,
"homonym": 2,
"forms": [
"ласка"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "гӏондокь",
"labels": [
"zooloji"
]
}
]
}
{
"word": "gelip geçen",
"stress": 3,
"forms": [
"заезжий",
"заезжая",
"заезжее"
],
"senses": [
{
"text": "вачӏун унев, дагьаб мехалъ вачӏарав",
"examples": [
{
"tr": "konuk sanatçı",
"av": "заманаялъ вачӏарав артист"
}
]
}
]
}
{
"word": "gelir",
"stress": 4,
"forms": [
"доход"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "тӏаде бачӏунеб хайир, харж, доход",
"examples": [
{
"tr": "yıllık gelir",
"av": "лъагӏалил хайир, доход"
},
{
"tr": "devlet gelirleri",
"av": "пачалихъалъе щолел доходал"
}
]
}
]
}
{
"word": "gelir kaydetmek",
"stress": 5,
"forms": [
"приходовать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "тӏаде бачӏараб жо хъвазе",
"precomment": "ne"
}
]
}
gelir vergisiyle ilgili
сообщить о неточности{
"word": "gelir vergisiyle ilgili",
"stress": 6,
"forms": [
"подоходный",
"подоходная",
"подоходное"
],
"senses": [
{
"text": "бачӏиналъухъ, хайиралъухъ балагьун лъолеб",
"precomment": "vergi hakkında"
}
]
}
{
"word": "gelişigüzel giymek",
"stress": 4,
"forms": [
"напялить"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "тӏаде цӏазе",
"precomment": "ne neye sundanigi",
"examples": [
{
"tr": "nakış için kasnak germek",
"av": "тӏад сурат угьизе, букъизе ххам цӏазе"
}
]
},
{
"text": "хӏалица ретӏине",
"precomment": "bir şey birine/bir şeye",
"comment": "надеть щибниги",
"labels": [
"konuşma dili sözcüğü"
],
"examples": [
{
"tr": "çizmeleri geçirmek",
"av": "чакмаби хӏалица ретӏине"
}
]
},
{
"text": "ботӏрода къазабизе, тӏад лъезе",
"precomment": "ne",
"comment": "uygun olmayan bir şey giymek",
"comment_lang": "ru",
"labels": [
"konuşma dili sözcüğü"
],
"examples": [
{
"tr": "eski moda bir şapka geçirmek",
"av": "модаялдаса араб шляпа ботӏрода къазабизе, тӏад лъезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "gelişme",
"stress": 5,
"stem": "РАЗВИТИ",
"forms": [
"развитие"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "кутак гьаби, къвакӏизаби, гӏатӏид гьаби, кӏодо гьаби, гъварид гьаби",
"precomment": "geliştirmek fiilinin anlamı gereği eylem"
},
{
"text": "бижи, лъугьин, балугълъи, кӏодолъи",
"precomment": "gelişmek fiilinin anlamındaki eylem"
},
{
"text": "лъай буголъи, цебетӏей",
"examples": [
{
"tr": "zihinsel gelişim",
"av": "гӏакълияб цебетӏей"
}
]
},
{
"precomment": "süreç",
"examples": [
{
"tr": "tarihi gelişimin seyri",
"av": "тарихияб цебетӏеялъул ин"
}
]
}
]
}
{
"word": "gelişmek",
"stress": 5,
"forms": [
"развиться"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "бичун ине",
"precomment": "örgüden çözülmek",
"examples": [
{
"tr": "ip çözüldü",
"av": "квар бичун ана"
}
]
},
{
"text": "къвакӏизе, щулалъизе, кӏодолъизе",
"precomment": "büyümek, güçlenmek",
"examples": [
{
"tr": "kaslar gelişti",
"av": "ччорбал къвакӏана"
}
]
},
{
"text": "кутаклъизе, цебе тӏезе",
"precomment": "güçlenmek; şiddetlenmek",
"examples": [
{
"tr": "sanayi gelişti",
"av": "промышленность цебе тӏуна"
}
]
},
{
"text": "лъаялъул рахъалъ цеве тӏезе",
"precomment": "manevi olarak olgunlaşmak"
}
]
}
{
"word": "gelişmek",
"stress": 7,
"forms": [
"совершенствоваться"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "камиллъизе, лъикӏ лъугьине",
"examples": [
{
"tr": "piyano çalmayı ilerletmek",
"av": "фортепьяно бачиналъе (хъваялъе) махшел камиллъизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "gelişmek",
"stress": 3,
"forms": [
"улучшиться"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "лъикӏлъизе, лъикӏ лъугьине",
"examples": [
{
"tr": "hava iyileşti",
"av": "гьава-бакъ лъикӏлъана"
},
{
"tr": "sağlığı iyileşti",
"av": "досул сахлъи лъикӏлъана"
}
]
}
]
}
gelişmek, geliştirilmek
сообщить о неточности{
"word": "gelişmek, geliştirilmek",
"stress": 7,
"forms": [
"развивать(ся)"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "ине, цебе тӏезе"
},
{
"text": "цо хӏалалдаса цогиялде унеб (хисулеб) букӏине"
}
],
"see_also": [
{
"target": "развить",
"kind": "see",
"refwordnum": "2"
}
]
}
{
"word": "gelişmemiş",
"stress": 4,
"stem": "НЕРАЗВИТ",
"forms": [
"неразвитый",
"неразвитая",
"неразвитое"
],
"senses": [
{
"text": "цӏубачӏеб, гӏураб къадаралда цебе тӏечӏеб",
"precomment": "fiziksel veya zihinsel olarak"
},
{
"text": "нахъе ккараб",
"precomment": "geride kalmış"
}
]
}
{
"word": "gelişmiş",
"stress": 8,
"stem": "ВЫСОКОРАЗВИТ",
"forms": [
"высокоразвитый",
"высокоразвитая",
"высокоразвитое"
],
"senses": [
{
"text": "кутакалда цебетӏураб, тӏадегӏанаб даражаялде бахараб",
"examples": [
{
"tr": "yüksek gelişmiş endüstri",
"av": "кутакалда цебетӏураб промышленность"
}
]
}
]
}
{
"word": "gelişmiş",
"stress": 7,
"forms": [
"развитой",
"развитая",
"развитое"
],
"senses": [
{
"text": "щвалде щвараб",
"precomment": "güçlenmiş; kuvvet bulmuş"
},
{
"text": "тӏадегӏанаб даражаялде бахараб, кутакалда цебе тӏураб",
"precomment": "yüksek bir seviyeye ulaşmış"
},
{
"text": "рухӏияб рахъалъ балугълъиялде (тӏадегӏанаб даражаялде) вахарав",
"precomment": "manevi olarak olgun"
}
]
}
{
"word": "geliştireceğim",
"stress": 7,
"forms": [
"разовью",
"разовьёшь"
],
"see_also": [
{
"target": "развить",
"kind": "from",
"comment": "будущее время",
"comment_lang": "ru"
}
]
}
{
"word": "geliştirme; çalışma",
"stress": 7,
"forms": [
"разработка"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "хӏалтӏи, хӏалтӏун бахъи, тӏад хӏалтӏи гьаби",
"precomment": "geliştirmek fiiline göre"
},
{
"text": "магӏдан бахъулеб бакӏ",
"precomment": "maden yatağı",
"labels": [
"madencilik"
]
}
]
}
{
"word": "geliştirmek",
"forms": [
"развёртывать(ся)"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "развернуть",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "geliştirmek",
"stress": 5,
"forms": [
"развить"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "битӏизабизе",
"precomment": "ne (düzeltmek)",
"examples": [
{
"tr": "ip çözmek",
"av": "бигъараб квар битӏизабизе"
}
]
},
{
"text": "щулалъизабизе, кутаклъизабизе",
"precomment": "ne (güçlendirmek)",
"examples": [
{
"tr": "hafızayı geliştirmek",
"av": "ракӏалда чӏей (ракӏцӏодорлъи) лъикӏ-лъизабизе"
},
{
"tr": "kas geliştirmek",
"av": "ччорбал гучлъизаризе"
},
{
"tr": "müziğe ilgi geliştirmek",
"av": "музыкаялде интерес бижизабизе"
}
]
},
{
"text": "гӏакълияб, рухӏияб рахъалъ цеве тӏезавизе",
"precomment": "kimi-neyi (zihinsel olarak)"
},
{
"text": "сундулниги даража борхизабизе",
"precomment": "ne (bir şeyin seviyesini yükseltmek)",
"examples": [
{
"tr": "ağır sanayiyi geliştirmek",
"av": "бакӏаб промышленносталъул даража борхизабизе"
},
{
"tr": "hız kazanmak",
"av": "хехлъи цӏикӏкӏинабизе"
}
]
},
{
"text": "хӏасил гӏатӏид гьабизе",
"precomment": "ne (içeriği genişletmek)"
}
]
}
{
"word": "geliştirmek",
"stress": 7,
"forms": [
"разрабатывать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "разработать",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "geliştirmek",
"stress": 7,
"forms": [
"разработать"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "тӏад хӏалтӏун хӏадур гьабизе",
"precomment": "ne, işleyerek hazırlamak",
"examples": [
{
"tr": "toprağı işlemek",
"av": "ракь къачӏазе"
},
{
"tr": "bir proje geliştirmek",
"av": "проект гьабизе"
}
]
},
{
"text": "тӏад хӏалтӏи гьабун цебе тӏезабизе, лъикӏ лъугьинабизе",
"precomment": "geliştirmek"
}
]
}
{
"word": "geliştirmek",
"stress": 3,
"forms": [
"улучшить"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "лъикӏлъизабизе, лъикӏлъизе гьабизе, лъикӏ гьабизе",
"precomment": "ne",
"examples": [
{
"tr": "çalışmayı geliştirmek",
"av": "хӏалтӏи лъикӏлъизабизе"
},
{
"tr": "sağlığı düzeltmek",
"av": "сахлъи лъикӏлъизабизе; цӏикӏкӏинабизе"
},
{
"tr": "rekoru geliştirmek",
"av": "рекорд цӏикӏкӏинабизе (цебе букӏаралдаса)"
}
]
}
]
}
{
"word": "geliştirmek",
"stress": 8,
"forms": [
"усовершенствовать"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "камиллъизабизе, цебе букӏаралдаса лъикӏлъизабизе",
"precomment": "ne"
}
]
}
{
"word": "geliştirmek; üretmek",
"stress": 2,
"stem": "ВЫРАБОТА",
"forms": [
"выработать"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "гьабизе",
"precomment": "ne",
"examples": [
{
"tr": "fabrika çok sayıda traktör üretti",
"av": "заводалъ гӏемерал тракторал гьаруна"
}
]
},
{
"text": "гӏуцӏизе",
"examples": [
{
"tr": "toplantı programı hazırlamak",
"av": "данделъиялъул программа гӏуцӏизе"
}
]
},
{
"text": "хӏалтӏун босизе (щвезе)",
"precomment": "kazanmak",
"examples": [
{
"tr": "bir haftada on yevmiye çıkarmak",
"av": "анкьие анцӏго захӏматкъо щвезе"
}
]
},
{
"text": "ругьун гьабун (куцан), лъугьинабизе",
"precomment": "antrenmanla elde etmek",
"examples": [
{
"tr": "ifadeli okuma becerileri geliştirmek",
"av": "пасихӏго цӏалиялъе ругьун гьаризе"
}
]
}
]
}
{
"word": "gelme; buluşma yeri",
"stress": 1,
"forms": [
"явка"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "вачӏин (ячӏин), рачӏин",
"precomment": "görünmek fiiline göre",
"examples": [
{
"tr": "toplantıya katılım",
"av": "собраниялде рачӏин"
}
]
},
{
"text": "балъго данделъулеб бакӏ",
"precomment": "gizli buluşma yeri"
},
{
"text": "балъгояб данделъи"
}
]
}
{
"word": "gelmek",
"stress": 7,
"forms": [
"приезжать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "приехать",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "gelmek",
"stress": 4,
"forms": [
"приехать"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "вачӏине",
"comment": "(сунданиги рекӏун)",
"examples": [
{
"tr": "eve gelmek",
"av": "рокъове вачӏине"
}
]
}
]
}
{
"word": "gelmek",
"stress": 6,
"forms": [
"прийти"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "бачӏине",
"examples": [
{
"tr": "tren zamanında geldi",
"av": "поезд жиндир заманалда бачӏана"
}
]
},
{
"text": "тӏаде щвезе",
"precomment": "başlamak; gelip çatmak",
"examples": [
{
"tr": "kış geldi",
"av": "хасел тӏаде щвана"
}
]
},
{
"text": "цо кинабалиго хӏалалде ккезе",
"precomment": "bir duruma gelmek",
"examples": [
{
"tr": "umutsuzluğa kapılmak",
"av": "пашманлъизе, ракӏ бекизе"
}
]
},
{
"text": "лъимадул бакӏалде ккезе",
"precomment": "çocuklaşmak"
}
]
}
{
"word": "gelmek",
"stress": 7,
"forms": [
"приходить"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "прийти",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "gelmek (ses)",
"stress": 6,
"homonym": 1,
"forms": [
"доноситься"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "тӏубан хвезе, хӏулун лъугӏизе",
"precomment": "aşınmak",
"comment": "ретӏел"
}
]
}
{
"word": "gelmek (ses)",
"stress": 6,
"homonym": 2,
"forms": [
"доноситься"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "донестись",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "gelmeme",
"stress": 4,
"forms": [
"невыход"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "вачӏунгутӏи",
"examples": [
{
"tr": "işe gelmeme",
"av": "хӏалтӏуде вачӏунгутӏи"
}
]
},
{
"text": "бачӏунгутӏи",
"comment": "басмаялда"
}
]
}
{
"word": "gelmeme",
"stress": 3,
"forms": [
"неявка"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "вачӏунгутӏи, вачӏинчӏолъи",
"examples": [
{
"tr": "mahkemeye gelmeme",
"av": "судалде вачӏунгутӏи"
},
{
"tr": "işe gelmeme",
"av": "хӏалтӏуде вачӏунгутӏи"
}
]
}
]
}