{
"word": "göz",
"forms": [
"глаз"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "бер",
"examples": [
{
"tr": "mavi gözler",
"av": "канчӏхъахӏилал (цӏикарал) берал"
}
]
},
{
"text": "канлъи, берал",
"precomment": "görme",
"labels": [
"çoğul"
],
"examples": [
{
"tr": "güzel gözleri var",
"av": "досул берал лъикӏал руго, досул канлъи бихьи лъикӏаб буго, досда канлъи лъикӏ бихьула"
}
]
},
{
"text": "халкквей, хъаравуллъи, тӏаде балагьи",
"precomment": "gözetim",
"examples": [
{
"tr": "burada çok dikkatli olmak gerekir",
"av": "гьаниб лъикӏаб халкквей (хъаравуллъи) къваригӏуна"
}
]
},
{
"examples": [
{
"tr": "kem göz",
"av": "бербай, берккей"
},
{
"tr": "keskin göz",
"av": "цӏодораб бер"
},
{
"tr": "baş başa",
"av": "чи гьечӏеб бакӏалда, бадиса бадибе"
},
{
"tr": "gözünü bile kırpmadan",
"av": "бер къапи-чӏого, хӏинкъичӏого, сундулго пикру гьабичӏого"
},
{
"tr": "dört gözle bakmak",
"av": "кӏвар кьун балагьизе, цӏодорго вукӏине"
},
{
"tr": "gözlerin gördüğü yere",
"av": "бокьаралъуве, бокьараб рахъалде"
},
{
"tr": "çıplak gözle",
"av": "гӏадатаб бералъ, щибго къо бихьичӏого"
},
{
"tr": "arkasından",
"av": "нахъасан (гаргадизе)"
},
{
"tr": "yüzüne söylemek",
"av": "бадибе абизе"
},
{
"tr": "göz batar gibi",
"av": "бадив къан вукӏине, квалквал гьабизе, хӏал бачӏинабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "göz",
"stress": 1,
"forms": [
"око",
"очи"
],
"labels": [
"nötr",
"çoğul"
],
"senses": [
{
"text": "бер",
"labels": [
"eskimiş sözcük"
],
"examples": [
{
"tr": "göz açıp kapayıncaya kadar",
"av": "бер къапилалде"
},
{
"tr": "göze göz, dişe diş",
"av": "бералъухъ бер, цаялъухъ ца",
"comment": "бидухъ би; дуе гьабураб хӏункъраеги гьабе; цӏуралъухъ цӏураб кьолеб жойила гӏорто"
},
{
"tr": "göz görür ama el uzanmaz",
"av": "берда бихьаниги, цаялъ хӏанчӏулареб",
"labels": [
"пословица"
],
"comment": "къуваталда цебе рагӏул магӏна гьечӏеб"
}
]
}
]
}
{
"word": "göz akı lekesi",
"stress": 6,
"forms": [
"бельмо"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "ясбералда лъугьунеб хъахӏаб тӏанкӏ; хьухь"
},
{
"examples": [
{
"tr": "göz batar gibi",
"av": "бадив къан вукӏине"
}
]
}
]
}
{
"word": "göz alıcı mavilik",
"stress": 4,
"stem": "ЛАЗУРН",
"forms": [
"лазурный",
"лазурная",
"лазурное"
],
"senses": [
{
"text": "канчӏхъахӏилаб",
"examples": [
{
"tr": "masmavi gökyüzü",
"av": "канчӏхъахӏилаб зоб"
}
]
}
]
}
{
"word": "göz atmak",
"stress": 7,
"forms": [
"заглянуть"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "бер речӏчӏизабизе",
"precomment": "bakmak",
"comment": "щвезабизе",
"examples": [
{
"tr": "pencereden bakmak",
"av": "гордухъан бер щвезабизе"
},
{
"tr": "yatağın altına bakmak",
"av": "кроваталда гъоркье бер щвезабизе"
}
]
},
{
"text": "цо дагьаб мехалъ жанире лъугьине",
"precomment": "kısa süreliğine uğramak",
"comment": "раккизе",
"examples": [
{
"tr": "tanıdıklara uğramak",
"av": "лъалел чагӏазухъе раккизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "göz atmak; incelemek",
"stress": 6,
"forms": [
"просматривать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "просмотреть",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "göz atmak; uğramak",
"stress": 5,
"forms": [
"заглядывать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "бачӏунелъул пикру гьабизе",
"precomment": "geleceğe bakmak"
}
],
"see_also": [
{
"target": "заглянуть",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "göz aşılamak",
"stress": 5,
"forms": [
"окулировать"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş",
"bitmemiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "бацӏцӏине",
"precomment": "ne",
"comment": "гӏалхул гъотӏода культурияб пихъил чӏор бацӏцӏине, бер лъезе, куракул гъотӏода ахбазан бацӏцӏине",
"labels": [
"botanik"
]
}
]
}
{
"word": "göz aşılaması",
"stress": 7,
"forms": [
"окулировка"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "гъветӏ бацӏцӏин, бер лъей",
"precomment": "göz aşılamak fiiline göre",
"labels": [
"botanik"
]
}
]
}
{
"word": "göz bayramı",
"stress": 7,
"forms": [
"загляденье"
],
"labels": [
"konuşma dili sözcüğü",
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "балагьун хӏайранлъи (хагай, хагазари), балагьун хӏал хьунгутӏи (беричлъиялъ)",
"examples": [
{
"tr": "parmak ısırtacak kadar",
"av": "хӏайранлъизаруледухъ, хагазаруледухъ"
}
]
}
]
}
{
"word": "göz bebeği",
"stress": 5,
"forms": [
"зрачок"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "ясбер"
}
]
}
{
"word": "göz boyama",
"stress": 9,
"forms": [
"очковтирательство"
],
"labels": [
"konuşma dili sözcüğü",
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "гукки, махсараде кквей, къосинави"
}
]
}
{
"word": "göz boyayıcı",
"stress": 9,
"forms": [
"очковтиратель"
],
"labels": [
"konuşma dili sözcüğü",
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "жинца гуккулев чи, жинца махсараде кколев чи, жинца къосинавулев чи"
}
]
}
{
"word": "göz boyayıcı kadın",
"stress": 9,
"forms": [
"очковтирательница"
],
"see_also": [
{
"target": "очковтиратель",
"kind": "from",
"comment": "женский род от",
"comment_lang": "ru"
}
]
}
{
"word": "göz değdirmek",
"stress": 4,
"forms": [
"сглазить"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş",
"konuşma dili sözcüğü"
],
"senses": [
{
"text": "бер ккезе",
"precomment": "birini/şeyi ve tümleçsiz"
}
]
}
{
"word": "göz dikmek",
"stress": 2,
"forms": [
"зариться"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "бер бахиллъизе, хӏал хъублъизе",
"precomment": "kime-ne",
"labels": [
"konuşma dili sözcüğü"
],
"examples": [
{
"tr": "başkasının malına göz koymak",
"av": "чияр бечелъиялда бер бахиллъизе",
"comment": "жахӏда ккезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "göz doktoru",
"stress": 5,
"forms": [
"окулист"
],
"labels": [
"tıp",
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "беразул тохтур",
"labels": [
"tıp"
]
}
]
}
göz doktoru; gözlükçü
сообщить о неточности{
"word": "göz doktoru; gözlükçü",
"stress": 6,
"forms": [
"глазник"
],
"labels": [
"eril",
"konuşma dili sözcüğü"
],
"senses": [
{
"text": "беразул тохтир",
"labels": [
"konuşma dili sözcüğü"
]
}
]
}
{
"word": "göz doyasıya bakmak",
"stress": 8,
"forms": [
"насмотреться"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "хӏалхьезегӏан лъихъниги, сундухъниги балагьизе",
"precomment": "birine/bir şeye (doyasıya bakmak)",
"examples": [
{
"tr": "anne oğluna doyamıyor",
"av": "эбел, васасухъ балагьун, гӏорцӏуларо"
}
]
},
{
"text": "гӏемераб жо бихьизе",
"precomment": "birini-bir şeyi (çok şey görmüş olmak)",
"examples": [
{
"tr": "yeni filmleri bolca izlemek",
"av": "гӏемер цӏиял кинокартинаби рихьизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "göz gezdirmek",
"stress": 3,
"forms": [
"окидывать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "окинуть",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "göz gezdirmek",
"stress": 3,
"forms": [
"окинуть"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "бер речӏчӏизабизе, сверухъе балагьизе, бала-гъалагьизе",
"precomment": "birine/bir şeye bakışla"
}
]
}
{
"word": "göz kamaşması",
"stress": 7,
"forms": [
"ослепление"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "берал рухӏизари, бецлъизави",
"precomment": "kör etmek fiiline göre"
},
{
"text": "канлъи босун ин",
"labels": [
"mecazi anlamda"
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "ослепить",
"kind": "from",
"refwordnum": "1,2"
}
]
}
{
"word": "göz kamaştırmak",
"stress": 7,
"forms": [
"красоваться"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "берцинлъун цебе букӏине, берцинго бихьизе",
"precomment": "güzelliğiyle öne çıkmak"
},
{
"text": "жиндирго берцинлъи бихьизабизе, жиндирго берцинлъиялдаса чӏухӏизе",
"precomment": "kendine hayran olmak"
}
]
}
{
"word": "göz kamaştırıcı",
"stress": 6,
"stem": "ОСЛЕПИТЕЛЬН",
"forms": [
"ослепительный",
"ослепительная",
"ослепительное"
],
"senses": [
{
"text": "берал бецлъизарулеб, цӏакъ гвангъараб",
"examples": [
{
"tr": "göz kamaştırıcı ışık",
"av": "цӏакъ гвангъараб канлъи"
}
]
},
{
"text": "гӏажаибаб, кӏудияб асар гьабулеб",
"labels": [
"mecazi anlamda"
],
"examples": [
{
"tr": "göz kamaştırıcı güzellik",
"av": "бадибе кӏанцӏун бачӏунеб берцинлъи"
}
]
}
]
}
{
"word": "göz kapakları",
"stress": 2,
"stem": "ВЕК",
"forms": [
"веки"
],
"labels": [
"çoğul"
],
"senses": [
{
"text": "къапераби, берзул пардавал",
"comment": "ед. веко, с.",
"examples": [
{
"tr": "üst göz kapağı",
"av": "тӏасияб къаперо, пардав"
}
]
}
]
}
{
"word": "göz kararı",
"stress": 7,
"forms": [
"глазомер"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "бералдалъун манзил борцин; гьедин манзил борцине бугеб гьунар",
"examples": [
{
"tr": "iyi göz ölçüsü",
"av": "бералдалъун манзил борцине бугеб лъикӏаб гьунар"
}
]
}
]
}
{
"word": "göz kulak olmak",
"stress": 9,
"forms": [
"присмотреть"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "бала-гъалагьизе",
"precomment": "birinin/bir şeyin arkasında",
"examples": [
{
"tr": "çocuğa göz kulak olmak",
"av": "лъимада хадуб бала-гъалагьизе"
}
]
},
{
"text": "балагьизе",
"precomment": "kimi-ne, arayıp bulmak",
"labels": [
"konuşma dili sözcüğü"
],
"examples": [
{
"tr": "bir oda bulmak",
"av": "рукъ балагьизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "göz kırpmak",
"stress": 7,
"forms": [
"заморгать"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "къанщезе (къапезе, къенкӏезе) лъугьине"
}
]
}
{
"word": "göz kırpmak",
"stress": 5,
"forms": [
"мигнуть"
],
"see_also": [
{
"target": "мигать",
"kind": "from",
"comment": "однократное действие",
"comment_lang": "ru"
}
]
}
{
"word": "göz kırpmak",
"stress": 5,
"forms": [
"моргать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "берал къапезаризе"
},
{
"text": "къвакезе, къенкӏезе",
"precomment": "kime (göz kırpmak)",
"comment": "лъидениги"
},
{
"text": "паркъезе",
"precomment": "parıldamak",
"comment": "чирахъ"
}
]
}
{
"word": "göz kırpmak",
"stress": 6,
"forms": [
"моргнуть"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"tr": "gözünü bile kırpmamak",
"av": "сундениги вачӏинчӏого, ракӏалде ккараб гьабизе; бер къапичӏого, гьабизе"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "моргать",
"kind": "from",
"comment": "однократное глагольное действие от",
"comment_lang": "ru"
}
]
}
{
"word": "göz kırpmak",
"stress": 5,
"forms": [
"подмигивать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "подмигнуть",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "göz kırpmak",
"stress": 8,
"forms": [
"подмигнуть"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "ишан гьабун къинкӏизе",
"precomment": "kime"
}
]
}
{
"word": "göz kırpmak",
"stress": 7,
"forms": [
"сморгнуть"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "къапизе"
},
{
"text": "берги (бералги) къапезабун, нахъе инабизе"
},
{
"examples": [
{
"tr": "gözünü bile kırpmadan",
"av": "къо бихьичӏого, гӏемер (халат) ургъичӏого"
}
]
}
]
}
{
"word": "göz kırpışmak",
"stress": 6,
"forms": [
"перемигиваться"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "перемигнуться",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "göz kırpışmak",
"stress": 9,
"forms": [
"перемигнуться"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "цоцазде къинкӏизе, къинкӏун цоцазе ишан гьабизе"
}
]
}
göz mavisi; kül rengi
сообщить о неточности{
"word": "göz mavisi; kül rengi",
"stress": 2,
"forms": [
"сизый",
"сизая",
"сизое"
],
"senses": [
{
"text": "цӏахӏилхъахӏилаб, хъахӏилсияб",
"examples": [
{
"tr": "gökçe güvercin",
"av": "хъахӏилкьераб микки"
},
{
"tr": "gök mavisi duman; kül rengi duman",
"av": "хъахӏилсияб кӏкӏуй"
}
]
}
]
}
{
"word": "göz merceği",
"stress": 6,
"forms": [
"хрусталик"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "хрусталик",
"comment": "ясбералъул бакьулъ букӏунеб понцӏораб тӏепало гӏадаб тӏанкӏ",
"labels": [
"anatomi"
]
}
]
}
göz tansiyonu; glokom
сообщить о неточности{
"word": "göz tansiyonu; glokom",
"stress": 6,
"forms": [
"глаукома"
],
"labels": [
"tıp",
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "глаукома",
"comment": "беразда жаниб, тӏадецуй цӏикӏкӏун, лъугьунеб унти"
}
]
}
{
"word": "göz yaşartıcı",
"stress": 9,
"stem": "СЛЕЗОТОЧИВ",
"forms": [
"слезоточивый",
"слезоточивая",
"слезоточивое"
],
"senses": [
{
"text": "магӏу чвахулеб",
"examples": [
{
"tr": "sulanan gözler",
"av": "(кидаго) магӏу чвахулел берал"
}
]
},
{
"text": "магӏу чвахизабулеб",
"examples": [
{
"tr": "göz yaşartıcı gazlar",
"av": "магӏу чвахизабулел газал"
}
]
}
]
}
{
"word": "göz yumak",
"stress": 5,
"forms": [
"потворствовать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "квешалда тӏад рекъезе, данде чӏунгутӏизе, нух кьезе",
"precomment": "kime-neyle"
}
]
}
{
"word": "göz yumma",
"stress": 5,
"forms": [
"потворство"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "квешалда тӏад рекъей; данде чӏунгутӏи; нух кьей"
}
]
}
göz yummak; şımartmak
сообщить о неточности{
"word": "göz yummak; şımartmak",
"stress": 6,
"forms": [
"потакать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "тӏад рекъезе, уйилан тезе",
"precomment": "kime-ne, neyde",
"labels": [
"konuşma dili sözcüğü"
],
"examples": [
{
"tr": "çocuğun şımarıklıklarına göz yumak",
"av": "лъимадул гогьлъи-гьаглъиялда тӏад рекъезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "göz çarpmayan",
"stress": 7,
"stem": "НЕПРИМЕТН",
"forms": [
"неприметный",
"неприметная",
"неприметное"
],
"senses": [
{
"text": "бихьулареб, цебе рехулареб",
"precomment": "gözle görülmeyen, fark edilmeyen",
"examples": [
{
"tr": "fark edilmez fark",
"av": "бихьулареб (лъалареб) батӏалъи"
}
]
},
{
"text": "жиндего цӏалареб, батӏалъулареб",
"precomment": "göze çarpmayan",
"examples": [
{
"tr": "silik dış görünüş",
"av": "цогидаздаса батӏалъулареб, батӏа бахъулареб гьумер-куц"
}
]
}
]
}
{
"word": "göz önüne alarak",
"stress": 5,
"forms": [
"ввиду"
],
"labels": [
"edat"
],
"senses": [
{
"text": "-алъ, -лъул, гӏоло",
"precomment": "ismin -den hali ile (-den dolayı, -den ötürü)",
"examples": [
{
"tr": "bu nedenle",
"av": "гьелъие гӏоло"
}
]
}
]
}
{
"word": "gözaltına alma",
"stress": 7,
"forms": [
"задержание"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "кквей, кквезе щвей, лъалхъизаби, кватӏизаби",
"precomment": "fiile göre alıkoymak",
"examples": [
{
"tr": "kar tutma",
"av": "гӏазу кквей"
},
{
"tr": "suçluların yakalanması",
"av": "такъсирчагӏи кквезе щвей"
}
]
},
{
"text": "кӏващ бачӏунгутӏи",
"precomment": "güç",
"examples": [
{
"tr": "idrar tutulması",
"av": "кӏващ бачӏунгутӏи"
}
]
}
]
}
{
"word": "gözcü, karakol",
"stress": 4,
"forms": [
"пикет"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "хъаравуллъи гьабулеб къокъа",
"precomment": "çok büyük olmayan",
"examples": [
{
"tr": "atlı karakol",
"av": "рекӏаразул хъаравуллъи гьабулеб къокъа"
}
]
},
{
"text": "пикет",
"comment": "забастовка гьабулаго, хӏалтӏухъабаз фабрик-завод цӏунун тараб къокъа"
},
{
"text": "маххул нухлул халалъиялъул роцен",
"comment": "100 м.",
"labels": [
"demiryolu terimi"
]
}
]
}
{
"word": "gözcü; devriye",
"stress": 4,
"stem": "ДОЗОРН",
"forms": [
"дозорный",
"дозорная",
"дозорное"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "дозорлъи гьабулеб",
"labels": [
"askerî terim"
],
"examples": [
{
"tr": "devriye gemisi",
"av": "дозорлъи гьабулеб гама"
}
]
},
{
"text": "дозорияв",
"comment": "дозоралъул солдат",
"labels": [
"isim anlamında"
],
"examples": [
{
"tr": "gözcü göndermek",
"av": "дозориял ритӏизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "gözcü; protestocu",
"stress": 4,
"forms": [
"пикетчик"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "пикетчи",
"comment": "пикеталда ругезул цояв, хъаравуллъи гьабулеб къокъаялъул цояв"
}
]
}
{
"word": "gözdağı",
"stress": 5,
"stem": "ОСТРАСТК",
"forms": [
"острастка"
],
"labels": [
"konuşma dili sözcüğü",
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "цевеккун хӏинкъизави",
"comment": "метериса щибниги гьабичӏого букӏинелъун",
"examples": [
{
"tr": "gözdağı vermek için",
"av": "хӏинкъизелъун, метер"
}
]
}
]
}
gözdağı verme; korkutma
сообщить о неточности{
"word": "gözdağı verme; korkutma",
"stress": 7,
"stem": "УСТРАШЕНИ",
"forms": [
"устрашение"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "хӏинкъизаби",
"precomment": "fiile göre korkutmak"
},
{
"text": "хӏинкъи",
"precomment": "korkmak fiiline göre"
}
]
}
{
"word": "gözde",
"stress": 4,
"stem": "ИЗЛЮБЛЕНН",
"forms": [
"излюбленный",
"излюбленная",
"излюбленное"
],
"senses": [
{
"text": "бищун бокьулеб",
"examples": [
{
"tr": "en sevilen yer",
"av": "бищун бокьулеб бакӏ"
},
{
"tr": "en sevdiği ifade",
"av": "досул бищунго рокьулел рагӏаби, калам"
}
]
}
]
}
{
"word": "gözde",
"stress": 4,
"forms": [
"любимец"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "хирияв чи, вокьулев чи",
"examples": [
{
"tr": "halkın sevgilisi",
"av": "халкъалъе хирияв чи"
}
]
}
]
}
{
"word": "gözde",
"stress": 4,
"forms": [
"любимица"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "хирияй гӏадан, йокьулей гӏадан"
}
]
}
{
"word": "gözde",
"stress": 4,
"forms": [
"любимчик"
],
"labels": [
"konuşma dili sözcüğü",
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "вокьулев чи",
"comment": "цогидаздаса тӏаса вищун, мустахӏикъав гьечӏониги, вокьулев чи – хӏакимзабазе ва гь.ц.",
"labels": [
"onaylamayarak"
]
}
]
}
{
"word": "gözde",
"stress": 6,
"forms": [
"фаворитка"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "фаворитка"
}
]
}
{
"word": "gözde; favori",
"stress": 6,
"forms": [
"фаворит"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "фаворит",
"precomment": "gözde",
"comment": "тӏадегӏанав хӏакимасул цеве ккурав, божарав гьудул"
},
{
"text": "фаворит",
"comment": "тӏоцебесеб бакӏ кквезе бищунго цӏикӏкӏун ресал ругев чи",
"labels": [
"spor terimi"
]
}
]
}
{
"word": "gözden düşme",
"stress": 4,
"stem": "НЕМИЛОСТ",
"forms": [
"немилость"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "вокьунгутӏи, рихин, рекӏее гӏунгутӏи",
"comment": "щивниги, щибниги",
"examples": [
{
"tr": "gözden düşmüş olmak",
"av": "лъиданиги рихараб хӏалалда вукӏине, лъилниги цӏоб гьечӏолъиялде ккезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "gözden düşme",
"stress": 3,
"forms": [
"опала"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "тӏаса лъугьунареб ццин",
"comment": "бахъин",
"labels": [
"tarihî terim"
]
},
{
"text": "кутакалда рихин, вихьизецин бокьунгутӏи",
"examples": [
{
"tr": "patronların gözünden düşmüş",
"av": "дов хӏакимзабазда кутакалда рихун вуго"
}
]
}
]
}
gözden düşmek; çok görünmek
сообщить о неточности{
"word": "gözden düşmek; çok görünmek",
"stress": 9,
"forms": [
"примелькаться"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "гӏемерго халлъизе, цӏакъго лъалеблъун (ругьунаблъун) лъугьине"
}
]
}
{
"word": "gözden düşmüş",
"stress": 3,
"forms": [
"опальный",
"опальная",
"опальное"
],
"senses": [
{
"text": "ццидакь вугев, рихарав, ццидакье ккарав",
"precomment": "pachayasul",
"labels": [
"tarihî terim"
]
}
]
}
{
"word": "gözden düşürmek",
"stress": 10,
"forms": [
"дискредитировать"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş",
"bitmemiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "рекъечӏеб хьвада-чӏвадиялъ къадру, божилъи, къимат, хӏурмат хвезабизе",
"precomment": "kimi-neyi"
}
]
}
{
"word": "gözden düşürmek",
"stress": 5,
"forms": [
"развенчивать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "развенчать",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "gözden geçirmek",
"stress": 7,
"forms": [
"пересматривать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "пересмотреть",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "gözden geçirmek",
"stress": 10,
"forms": [
"пересмотреть"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "цӏидасан хал гьабизе, балагьизе",
"precomment": "kimi-neyi",
"examples": [
{
"tr": "raftaki kitapları gözden geçirmek",
"av": "хъорщода ругел тӏахьазул цӏидасан хал гьабизе"
}
]
},
{
"text": "цӏидасан гьоркьоб лъезе (цӏияб хӏукму гьабизелъун)",
"precomment": "neyi (yeniden tartışmak)"
},
{
"text": "гӏемерисеб жоялъул хал гьабизе, тӏолалъухъго балагьизе"
}
]
}
gözden geçirmek, incelemek
сообщить о неточности{
"word": "gözden geçirmek, incelemek",
"stress": 6,
"forms": [
"обозреть"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "бер речӏчӏизабун, хал гьабизе, балагьизе",
"precomment": "bir şeyi incelemek"
},
{
"text": "кӏалъаялдасан, статьялдасан ва гь.ц. цӏехезе, лъазабизе",
"precomment": "incelemek",
"labels": [
"mecazi anlamda"
]
}
]
}
gözden geçirmek; gözden kaçırmak
сообщить о неточности{
"word": "gözden geçirmek; gözden kaçırmak",
"stress": 9,
"forms": [
"просмотреть"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "сундулниги хӏасилалъулгун лъай-хъвай гьабизе",
"precomment": "ne",
"comment": "хал гьабун, цӏалун",
"examples": [
{
"tr": "gazeteleri gözden geçirmek",
"av": "газетазул халшал гьабизе"
}
]
},
{
"text": "бихьичӏого хутӏизе",
"precomment": "birini/bir şeyi (fark etmemek)",
"examples": [
{
"tr": "bir hatayı gözden kaçırmak",
"av": "гъалатӏ бихьичӏого хутӏизе"
},
{
"tr": "gözleri yollarda kalmak",
"av": "бер тӏаса босичӏого, щивниги вачӏиналъухъ валагьун чӏезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "gözden kaybolmak",
"stress": 4,
"forms": [
"скрыться"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "вахчизе, вахчун чӏезе",
"precomment": "saklanmak"
},
{
"text": "цевеса хьвазе, тӏагӏине, тӏерхьине",
"precomment": "kaybolmak",
"examples": [
{
"tr": "uçak gözden kayboldu",
"av": "самолет бихьулелъуса тӏерхьун ана"
},
{
"tr": "hiçbir yerde saklanamazsın",
"av": "кивениги ворчӏиларо (вахчизе бакӏ щвеларо)"
}
]
}
]
}
gözden kaçırma, ihmal
сообщить о неточности{
"word": "gözden kaçırma, ihmal",
"stress": 7,
"forms": [
"недосмотр"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "лъиданиги, сунданиги хадуб гӏураб хъаравуллъи, халкквей гьечӏолъи",
"precomment": "yetersiz gözetim"
},
{
"text": "кӏвар кьечӏолъиялъ биччараб гъалатӏ",
"precomment": "hata"
}
]
}
{
"word": "gözden kaçırmak",
"stress": 9,
"forms": [
"недоглядеть"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş",
"konuşma dili sözcüğü"
],
"see_also": [
{
"target": "недосмотреть",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "gözden kaçırmak",
"stress": 10,
"forms": [
"недосмотреть"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "лъиданиги, сунданиги хадуб хал кколаго, гӏунгутӏи биччазе; кколеб куцалъ хал кквечӏого, гъалатӏ биччазе",
"precomment": "ne, neyin, kimin/neyin arkasında",
"examples": [
{
"tr": "çocuğa göz kulak olamamak",
"av": "лъимада хадуб кколеб куцалъ балагьунгутӏизе"
}
]
}
]
}
gözden kaçırmak; incelemek
сообщить о неточности{
"word": "gözden kaçırmak; incelemek",
"stress": 8,
"forms": [
"проглядеть"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş",
"konuşma dili sözcüğü"
],
"senses": [
{
"text": "тӏаса-масаго лъай-хъвай гьабизе",
"precomment": "ne (üstünkörü göz atmak)",
"examples": [
{
"tr": "gazeteleri gözden geçirmek",
"av": "газетал тӏаса-масаго цӏализе",
"comment": "бер речӏчӏизабизе"
}
]
},
{
"text": "сундулниги хал гьабулаго, заман инабизе"
},
{
"text": "кӏвар гьечӏолъиялъ бихьичӏого хутӏизе",
"examples": [
{
"tr": "bir hatayı gözden kaçırmak",
"av": "гъалатӏ бихьичӏого хутӏизе"
}
]
},
{
"text": "берал хвезаризе",
"precomment": "gözlerini yormak",
"comment": "гӏемер цӏалдеялъ"
}
]
}
{
"word": "göze hoş gelmeyen",
"stress": 8,
"forms": [
"неприглядный",
"неприглядная",
"неприглядное"
],
"senses": [
{
"text": "бегӏукъаб, коцокъаб, сурукъаб, сипат гьечӏеб"
}
]
}
{
"word": "göze çarpan",
"stress": 3,
"forms": [
"броский",
"броская",
"броское"
],
"senses": [
{
"text": "цебе рехараб, гвангъараб, хехго бер тӏаде кколеб",
"examples": [
{
"tr": "dikkat çekici renk",
"av": "цебе рехараб, хехго бихьулеб кьер"
}
]
},
{
"text": "бихьулеб"
}
]
}
{
"word": "göze çarpan",
"stress": 5,
"stem": "КРИЧАЩ",
"forms": [
"кричащий",
"кричащая",
"кричащее"
],
"senses": [
{
"text": "жиндехунго кӏвар буссинабулеб, гӏорхъолъа борчӏараб, цӏекӏаб",
"examples": [
{
"tr": "cırtlak renkli elbise",
"av": "гурдеялъул цӏакъ цӏекӏаб, бадибе рехулеб кьер"
}
]
}
]
}
{
"word": "göze çarpan",
"stress": 5,
"stem": "ПРИМЕТН",
"forms": [
"приметный",
"приметная",
"приметное"
],
"labels": [
"konuşma dili sözcüğü"
],
"senses": [
{
"text": "хехго бихьулеб, лъикӏ бихьулеб, берда бихьулеб",
"precomment": "göze çarpan; belirgin",
"examples": [
{
"tr": "iyi fark edilen iz",
"av": "лъикӏго бихьулеб лъалкӏ"
}
]
},
{
"text": "цебе рехун бихьулеб, тӏатараб",
"precomment": "göze çarpan",
"examples": [
{
"tr": "dikkat çekici görünüm",
"av": "хехго бихьулеб (батӏа бахъизе лъалеб) сипат-сурат"
}
]
}
]
}
göze çarpan; belirgin
сообщить о неточности{
"word": "göze çarpan; belirgin",
"stress": 4,
"stem": "ЗАМЕТН",
"forms": [
"заметный",
"заметная",
"заметное"
],
"senses": [
{
"text": "бихьулеб, баянаб, лъалеб, загьираб",
"precomment": "görünür, açık",
"examples": [
{
"tr": "görünür izler",
"av": "рихьулел (загьирал) лъалкӏал"
}
]
},
{
"text": "машгьурав",
"precomment": "seçkin; öne çıkan",
"examples": [
{
"tr": "tanınmış biri olmak",
"av": "машгьурав чилъун лъугьине"
}
]
}
]
}
{
"word": "göze çarpmayan",
"stress": 8,
"stem": "МАЛОЗАМЕТН",
"forms": [
"малозаметный",
"малозаметная",
"малозаметное"
],
"senses": [
{
"text": "цебе рехулареб, бихьулареб",
"examples": [
{
"tr": "az fark edilen lekeler",
"av": "рихьулел-рихьуларел лангал"
}
]
},
{
"text": "машгьурлъи гьечӏев, цогидазул кӏвар жинде буссунарев",
"precomment": "insanasul h'aq'al'ul'"
}
]
}
{
"word": "göze çarpmayan",
"stress": 4,
"forms": [
"невидный",
"невидная",
"невидное"
],
"senses": [
{
"text": "кьерукъаб, сурукъаб",
"precomment": "göze çarpmayan, silik",
"labels": [
"konuşma dili sözcüğü"
]
},
{
"text": "кӏвар гьечӏеб, хӏажалъи дагьаб",
"precomment": "önemsiz"
}
],
"see_also": [
{
"target": "невидимый",
"kind": "see",
"refwordnum": "2"
}
]
}
göze çarpmayan, silik
сообщить о неточности{
"word": "göze çarpmayan, silik",
"stress": 6,
"stem": "НЕВЗРАЧН",
"forms": [
"невзрачный",
"невзрачная",
"невзрачное"
],
"senses": [
{
"text": "бихьизе сурукъаб, бегӏукъаб, жиндехун ракӏ цӏалареб",
"examples": [
{
"tr": "göze çarpmayan oda",
"av": "бегӏ гьечӏеб рукъ"
},
{
"tr": "silik figür",
"av": "сурукъаб лага"
},
{
"tr": "silik görünüm",
"av": "бегӏукъаб сипат"
}
]
}
]
}
göze çarpmayan, sıradan
сообщить о неточности{
"word": "göze çarpmayan, sıradan",
"stress": 6,
"forms": [
"неказистый",
"неказистая",
"неказистое"
],
"senses": [
{
"text": "бихьизе бегӏукъаб; коцокъаб; сурукъаб",
"examples": [
{
"tr": "gösterişsiz delikanlı",
"av": "вихьизе коцокъав гӏолилав"
}
]
}
]
}
{
"word": "gözenekli",
"stress": 8,
"forms": [
"ноздреватый",
"ноздреватая",
"ноздреватое"
],
"senses": [
{
"text": "картӏахараб",
"examples": [
{
"tr": "delikli peynir",
"av": "картӏахараб хӏан"
}
]
}
]
}
{
"word": "gözenekli",
"stress": 2,
"stem": "ПОРИСТ",
"forms": [
"пористый",
"пористая",
"пористое"
],
"senses": [
{
"text": "гӏисинал картӏал ругеб, картӏахараб",
"examples": [
{
"tr": "gözenekli cilt",
"av": "картӏахараб тӏом"
},
{
"tr": "gözenekli dökme demir",
"av": "бакӏ-бакӏалда гӏисинаб гьодорлъи бугеб хъазан"
}
]
}
]
}
{
"word": "gözetim",
"stress": 5,
"forms": [
"надзор"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "лъиданиги хадуб хъаравуллъи гьаби, халкквей",
"precomment": "gözetlemek fiiline göre",
"examples": [
{
"tr": "birinin gözetimi altında olmak",
"av": "лъилниги хъаравуллъиялда гьоркь вукӏине"
}
]
},
{
"text": "надзор",
"comment": "хъаравуллъи гьабулеб гӏадамазул къокъа яги гьеб иш гьабулеб идара",
"examples": [
{
"tr": "sıhhi denetim",
"av": "санитарияб надзор"
},
{
"tr": "teknik denetim",
"av": "техникияб надзор (хъаравуллъи)"
}
]
}
]
}
{
"word": "gözetim",
"stress": 6,
"forms": [
"надсмотр"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "халкквей, балагьи, хъаравуллъи"
}
]
}
{
"word": "gözetim; nezaret",
"stress": 6,
"forms": [
"присмотр"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "тӏаде балагьи, хъаравуллъи, хал-шал гьаби",
"examples": [
{
"tr": "gözetimsiz bırakmak",
"av": "хъаравуллъи гьечӏого (хал-шал гьабичӏого) тезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "gözetleme",
"stress": 5,
"stem": "ПОДЗОРН",
"forms": [
"подзорный",
"подзорная",
"подзорное"
],
"senses": [
{
"text": "хъаравуллъи кквеялъе, хал гьабиялъе бугеб; хъаравуласулаб",
"examples": [
{
"tr": "dürbün",
"av": "рикӏкӏада бугеб жоялъухъ ралагьулеб дурнава"
}
]
}
]
}
{
"word": "gözetlemek",
"stress": 5,
"stem": "КАРАУЛИ",
"forms": [
"караулить"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "цӏунизе",
"precomment": "birini/bir şeyi beklemek",
"examples": [
{
"tr": "bahçeyi beklemek",
"av": "ах цӏунизе"
}
]
},
{
"text": "хъаравуллъи кквезе, чан къан чӏезе",
"precomment": "pusu kurmak, gözetlemek",
"labels": [
"konuşma dili sözcüğü"
],
"examples": [
{
"tr": "kedi fareyi bekliyor",
"av": "катица гӏонкӏкӏое чан къан буго"
}
]
}
]
}
{
"word": "gözetlemek",
"stress": 8,
"forms": [
"подглядеть"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "посмотреть",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "gözetlemek",
"stress": 6,
"forms": [
"подглядывать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "подглядеть",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "gözetlemek",
"stress": 8,
"forms": [
"приглядеть"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş",
"konuşma dili sözcüğü"
],
"senses": [
{
"text": "лъиданиги хадуб хал гьабизе",
"precomment": "birinin/bir şeyin arkasında",
"examples": [
{
"tr": "çocuklara göz kulak olmak",
"av": "лъималазда хадуб хал гьабизе"
}
]
},
{
"text": "балагьизе",
"precomment": "kimi-ne, arayıp bulmak",
"examples": [
{
"tr": "inşaat için yer seçmek",
"av": "мина базе бакӏ балагьизе"
}
]
}
]
}
gözetlemek, dikizlemek
сообщить о неточности{
"word": "gözetlemek, dikizlemek",
"stress": 6,
"forms": [
"подсматривать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "подсмотреть",
"kind": "see"
}
]
}
gözetlemek; denetlemek
сообщить о неточности{
"word": "gözetlemek; denetlemek",
"stress": 7,
"forms": [
"надзирать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "хал кквезе, хъаравуллъи гьабизе",
"precomment": "birinin/bir şeyin arkasında",
"examples": [
{
"tr": "düzeni gözetmek",
"av": "гӏадлу-низамалда хадуб хал кквезе"
}
]
}
]
}
gözetlemek; fark etmek
сообщить о неточности{
"word": "gözetlemek; fark etmek",
"stress": 6,
"stem": "УГЛЯД",
"forms": [
"углядеть"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "хал кквезе, хадуб хал ккун, сундасаниги цӏунизе, берзукь чӏезабизе",
"precomment": "birinin/bir şeyin arkasında",
"labels": [
"konuşma dili sözcüğü"
],
"examples": [
{
"tr": "çocuğa göz kulak olmadı",
"av": "лъимада хадуб хал ккун бажаричӏо долъухъа"
},
{
"tr": "herkese yetişemezsin",
"av": "кинавго чи берзукь чӏезавун бажаруларо"
}
]
}
]
}
gözetlemek; gizlice izlemek
сообщить о неточности{
"word": "gözetlemek; gizlice izlemek",
"stress": 9,
"forms": [
"подсмотреть"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "балъго валагьизе; балъго валагьун, бихьизе",
"precomment": "ne"
},
{
"text": "ракӏалдаго гьечӏого, бихьизе",
"comment": "случайно заметить"
}
]
}
gözetlemek; incelemek
сообщить о неточности{
"word": "gözetlemek; incelemek",
"stress": 6,
"forms": [
"приглядывать(ся)"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "приглядеться",
"kind": "see"
}
]
}
gözetlemek; takip etmek
сообщить о неточности{
"word": "gözetlemek; takip etmek",
"stress": 6,
"stem": "УСЛЕДИ",
"forms": [
"уследить"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "балагьизе, тӏалаб-агъаз гьабизе, хал кквезе, хъаравуллъи кквезе",
"precomment": "birinin/bir şeyin arkasında",
"examples": [
{
"tr": "çocuğa göz kulak olmak",
"av": "лъимадухъ балагьизе"
},
{
"tr": "olup biteni takip edebilmek",
"av": "лъугьунелда хадуб хал кквезе"
},
{
"tr": "her şeyi takip edemezsin",
"av": "киналдаго хадуб хал ккун бажаруларо"
}
]
}
]
}
{
"word": "gözetleyici; casus",
"stress": 7,
"forms": [
"соглядатай"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "лъиданиги балъго хадуб хал ккурав чи, жасус"
}
]
}
{
"word": "gözetmek",
"stress": 7,
"forms": [
"доглядеть"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "сундухъниги лъугӏизегӏан валагьизе",
"precomment": "ne, sonuna kadar",
"labels": [
"konuşma dili sözcüğü"
],
"examples": [
{
"tr": "oyunu sonuna kadar izlemek",
"av": "спектаклялъухъ лъугӏизегӏан валагьизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "gözetmen",
"stress": 6,
"forms": [
"смотрительница"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "смотрительница",
"comment": "сундулниги тӏалаб-агъаз гьабун йигей гӏадан"
}
]
}
{
"word": "gözetmen; nezaretçi",
"stress": 6,
"forms": [
"надсмотрщик"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "хъаравул, тӏад балагьулев чи, тохалчи"
}
]
}
{
"word": "gözetsiz",
"stress": 8,
"forms": [
"безнадзорный",
"безнадзорная",
"безнадзорное"
],
"senses": [
{
"text": "тӏаде балагьулев чи гьечӏеб, тӏалаб гьечӏого тараб, хъаравуллъи гьечӏеб, кӏвар кьолев чи гьечӏеб, рехун тараб, ахӏуд биччан тараб",
"examples": [
{
"tr": "denetimsiz çocuk",
"av": "тӏалаб гьабичӏого, ахӏуд биччан тараб лъимер"
}
]
}
]
}
gözle görülmeyen, fark edilmeyen
сообщить о неточности{
"word": "gözle görülmeyen, fark edilmeyen",
"stress": 6,
"stem": "НЕЗАМЕТН",
"forms": [
"незаметный",
"незаметная",
"незаметное"
],
"senses": [
{
"text": "хӏалица гурони бихьулареб",
"precomment": "neredeyse görünmez",
"examples": [
{
"tr": "belli olmayan dikiş",
"av": "хӏалица бихьулеб рацӏцӏи"
},
{
"tr": "farkedilemez değişiklikler",
"av": "гьаругьинан лъугьунел, рихьуларел хиса-басиял"
}
]
},
{
"text": "вихьуларев, цогидаздаса ватӏа вахъуларев, вугищ-гьечӏищали лъаларев",
"labels": [
"mecazi anlamda"
],
"examples": [
{
"tr": "göze çarpmayan çalışan",
"av": "вихьуларев, вугев-гьечӏев лъаларев хӏалтӏухъан"
}
]
}
]
}
{
"word": "gözle ilgili",
"stress": 6,
"forms": [
"глазной",
"глазная",
"глазное"
],
"senses": [
{
"text": "беразулаб (берзулаб)",
"examples": [
{
"tr": "göz hastalıkları",
"av": "беразул унтаби"
},
{
"tr": "göz doktoru",
"av": "беразул тохтир"
},
{
"tr": "göz küresi",
"av": "берзул горо, (тӏубараб) бер",
"labels": [
"анатомия"
]
}
]
}
]
}
{
"word": "gözlem",
"stress": 7,
"forms": [
"наблюдение"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "балагьи, халкквей",
"precomment": "gözlemlemek fiiline göre",
"comment": "изучение",
"examples": [
{
"tr": "doktor gözetiminde olmak",
"av": "тохтурасул балагьиялда гъоркь вукӏине"
}
]
},
{
"text": "щибниги лъазабиялъул, цӏех-рехалъул хӏасил",
"precomment": "araştırma sonucu"
}
]
}
gözlem eksikliği, dikkatsizlik
сообщить о неточности{
"word": "gözlem eksikliği, dikkatsizlik",
"stress": 9,
"forms": [
"ненаблюдательность"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "тохал гьечӏолъи, хал ккунгутӏи, хал кквезе гьунар гьечӏолъи, хал ккун бажарунгутӏи"
}
]
}
{
"word": "gözlem; muayene",
"stress": 8,
"forms": [
"смотровой",
"смотровая",
"смотровое"
],
"senses": [
{
"text": "балагьизе-лъун тараб, балагьизе тараб",
"comment": "кивениги, сундухъниги",
"examples": [
{
"tr": "gözetleme yarığı",
"av": "балагьизе тараб кьватӏел, ричӏел"
}
]
}
]
}
{
"word": "gözlemci",
"stress": 7,
"forms": [
"наблюдатель"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "хал кколев чи, тохалчи, тӏаде балагьулев чи"
}
]
}
gözlemci; gözlem gücü olan
сообщить о неточности{
"word": "gözlemci; gözlem gücü olan",
"stress": 7,
"forms": [
"наблюдательный",
"наблюдательная",
"наблюдательное"
],
"senses": [
{
"text": "лъиданиги, сунданиги хадуб хал кколев, сундухъниги балагьулев",
"examples": [
{
"tr": "gözlemci insan",
"av": "бер цӏодорав, кинабго жо бихьулев чи"
}
]
},
{
"text": "лъиданиги хадуб хал кквезе, сундухъниги балагьизе бугеб",
"examples": [
{
"tr": "gözlem noktası",
"av": "хал кквезе бугеб бакӏ",
"comment": "пункт"
}
]
}
]
}
gözlemcilik; gözlem yeteneği
сообщить о неточности{
"word": "gözlemcilik; gözlem yeteneği",
"stress": 7,
"forms": [
"наблюдательность"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "гӏисинал лъугьа-бахъинал, ишазул тӏолалго рахъал рихьизе гьунар букӏин"
}
]
}
{
"word": "gözlemek",
"stress": 5,
"forms": [
"высматривать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "высмотреть",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "gözlemek",
"stress": 2,
"forms": [
"высмотреть"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "хал гьабулаго кинабго бихьизе",
"precomment": "kimi-neyi, muayenede her şeyi görmek",
"labels": [
"konuşma dili sözcüğü"
],
"examples": [
{
"tr": "tüm ayrıntıları incelemek",
"av": "хал гьабулаго кинабго, рагӏа-ракьанде щун, бихьизе"
}
]
},
{
"text": "хал гьабун батизе",
"precomment": "bulmak",
"labels": [
"konuşma dili sözcüğü"
],
"examples": [
{
"tr": "kalabalıkta bir tanıdık arayıp bulmak",
"av": "руккалилъ лъалев чи хал гьабун (валагьун) ватизе"
}
]
},
{
"text": "берал сваказегӏан (берзул нур свинзегӏан), балагьизе (хал гьабизе)",
"precomment": "gözlerini dört açmak"
}
]
}
{
"word": "gözlemek; seyretmek",
"stress": 7,
"forms": [
"лицезреть"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "бер речӏчӏизабизе, бер щвезабизе",
"precomment": "kimi-neyi",
"labels": [
"eskimiş sözcük",
"ironik anlamda"
]
}
]
}
{
"word": "gözlemlemek",
"stress": 7,
"forms": [
"наблюдать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "лъиданиги, сунданиги хадуб хал кквезе, валагьизе",
"precomment": "kimi-ne, kimmis-ne arkasından",
"examples": [
{
"tr": "güneş tutulmasını gözlemlemek",
"av": "бакъкквеялъухъ (бераз) балагьизе"
},
{
"tr": "gündoğumunu izlemek",
"av": "бакъбаккиялъухъ валагьизе"
},
{
"tr": "çocuğun oyununu izlemek",
"av": "лъимадул расандиялъухъ валагьизе"
},
{
"tr": "hastalığın seyrini gözlemlemek",
"av": "унти унеб куцалъухъ (куцалъул хал кквезе) балагьизе"
},
{
"tr": "hayvanların yaşamını gözlemlemek",
"av": "хӏайваназул гӏумруялда хадуб хал кквезе"
}
]
},
{
"text": "лъиданиги, сунданиги хадуб хъаравуллъи кквезе, щибниги тӏубазабиялъухъ балагьизе",
"precomment": "birine/bir şeye göz kulak olmak",
"examples": [
{
"tr": "öğrencilerin davranışlarını gözlemlemek",
"av": "цӏалдохъабазул гӏадлунизамалда хадуб хал-шал гьабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "gözlemlenmek",
"stress": 7,
"forms": [
"наблюдаться"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "дандчӏвазе, бихьизе, халлъизе",
"precomment": "belirtilmek; işaretlenmek",
"examples": [
{
"tr": "hastalık oranında düşüş gözlenmektedir",
"av": "унти гӏодобе кколеб букӏин бихьулеб буго"
}
]
}
]
}
{
"word": "gözler",
"stress": 1,
"forms": [
"очи"
],
"labels": [
"çoğul"
],
"senses": [
{
"text": "берал",
"labels": [
"eskimiş sözcük",
"şiirsel sözcük"
]
}
]
}
{
"word": "gözleri yaşarmak",
"stress": 7,
"forms": [
"заслезиться"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "магӏу баккизе (тӏинкӏизе) лъугьине, магӏил гаразул цӏезе"
}
]
}
{
"word": "gözlerin",
"stress": 3,
"forms": [
"очей",
"очам"
],
"see_also": [
{
"target": "очи",
"kind": "from",
"comment": "формы падежей множественного числа",
"comment_lang": "ru"
}
]
}
gözlerini dikmek, baka kalmak
сообщить о неточности{
"word": "gözlerini dikmek, baka kalmak",
"stress": 4,
"forms": [
"таращить"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş",
"konuşma dili sözcüğü"
],
"senses": [
{
"text": "гӏачӏихинаризе; чӏваркьизаризе",
"precomment": "ne",
"examples": [
{
"tr": "birine gözlerini dikmek",
"av": "бералги чӏваркьизарун, лъидениги — сундениги кӏвар кьун валагьизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "gözlerini indirmek",
"stress": 7,
"forms": [
"потуплять(ся)"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "потупить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "gözlerini kısmak",
"stress": 3,
"forms": [
"жмуриться"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "къварилъизе, рукӏкӏие",
"comment": "берал"
}
]
}
{
"word": "gözlerini kısmak",
"stress": 5,
"forms": [
"зажмуривать(ся)"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "зажмурить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "gözlerini kısmak",
"stress": 5,
"forms": [
"зажмуриться"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "данде къазе (берал), къанщизе"
}
]
}
{
"word": "gözlerini kısmak",
"stress": 5,
"forms": [
"прищуривать(ся)"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "прищурить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "gözlerini kısmak",
"stress": 5,
"forms": [
"прищуриться"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "берал къанщезаризе",
"examples": [
{
"tr": "parlak ışıktan gözlerini kısmak",
"av": "гвангъараб канлъиялъ берал къанщезаризе"
}
]
}
]
}
{
"word": "gözlerini kısmak",
"stress": 4,
"forms": [
"сощурить"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"tr": "gözlerini kısmak",
"av": "берал къанщизаризе"
}
]
}
]
}
{
"word": "gözlerini kısmak",
"stress": 4,
"forms": [
"сощуриться"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "берал къанщун ине"
}
]
}
{
"word": "gözlerini kısmak",
"stress": 2,
"forms": [
"щурить"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "къанщизаризе",
"precomment": "ne",
"examples": [
{
"tr": "gözlerini kısmak",
"av": "берал къанщизаризе",
"comment": "къаперабаз рацизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "gözlerini kısmak",
"stress": 2,
"forms": [
"щуриться"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "къанщизе",
"examples": [
{
"tr": "güneşten gözlerini kısmak",
"av": "бакъалда (берал) къанщун ине"
}
]
}
]
}
gözlerini önüne indirmek
сообщить о неточности{
"word": "gözlerini önüne indirmek",
"stress": 4,
"forms": [
"потупиться"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "гӏодове валагьун; дализе биччан бетӏергун; чӏезе",
"examples": [
{
"tr": "utancından gözlerini yere indirmek",
"av": "нечеялъ гӏодове валагьун чӏезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "gözlü",
"stress": 5,
"forms": [
"глазастый",
"глазастая",
"глазастое"
],
"labels": [
"konuşma dili sözcüğü"
],
"senses": [
{
"text": "берал чӏахӏияв, берал чӏваркьарав",
"precomment": "iri gözlü"
},
{
"text": "берал цӏодорав"
},
{
"text": "бадибе рехулеб",
"precomment": "göze çarpan",
"comment": "канчӏаб, гвангъараб"
}
]
}
{
"word": "gözlük",
"stress": 4,
"stem": "ОЧК",
"forms": [
"очки"
],
"labels": [
"çoğul"
],
"senses": [
{
"text": "цӏороберал",
"examples": [
{
"tr": "gözlüklü yaşlı adam",
"av": "цӏороберал рарав херав"
},
{
"tr": "koruyucu gözlük",
"av": "берал цӏунулел цӏороберал"
}
]
}
]
}
{
"word": "gözlük",
"stress": 4,
"stem": "ОЧКОВ",
"forms": [
"очковый",
"очковая",
"очковое"
],
"senses": [
{
"text": "цӏороберазул",
"labels": [
"konuşma dili sözcüğü"
],
"examples": [
{
"tr": "gözlük çerçevesi",
"av": "цӏороберазул сверунжал"
}
]
},
{
"text": "цӏороберал рараб гӏадаб борохь",
"precomment": "gözlüklü yılan",
"labels": [
"zooloji"
]
}
]
}
{
"word": "gözlük",
"stress": 2,
"stem": "ШОР",
"forms": [
"шоры"
],
"labels": [
"çoğul"
],
"senses": [
{
"text": "чол беразда хьолбохъ ралел пардавал",
"comment": "хьолбохъ бугеб жо бихьунгутӏизе"
},
{
"text": "чу гьакида баялъе къваригӏунеб чӏоло-квар"
},
{
"text": "квекӏен, авара",
"comment": "щибниги бичӏчӏизе, бихьизе, лъазе",
"labels": [
"mecazi anlamda"
],
"examples": [
{
"tr": "gözlük takmak; baskı altında tutmak",
"av": "сундуего гӏурхъи чӏвазе, ишалъе эркенлъи биччангутӏизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "gözlük (at için)",
"stress": 5,
"forms": [
"наглазник"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "бер цӏунизе балеб пардав",
"examples": [
{
"tr": "ürkek bir at için gözlük",
"av": "хӏинкъулеб чол (хьибилалда бугеб жо бихьунгутӏизе) чӏолорхъоялда ралел пардавал"
}
]
}
]
}
{
"word": "gözlükçü; optisyen",
"stress": 1,
"forms": [
"оптик"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "оптик",
"comment": "оптикаялъул специалист"
}
]
}
{
"word": "gözsüz",
"stress": 6,
"forms": [
"безглазный",
"безглазная",
"безглазное"
],
"senses": [
{
"text": "цояб ялъуни кӏиябго бер гьечӏев, цояб ялъуни кӏиябго бер бецав"
}
]
}
{
"word": "göztaşı",
"stress": 6,
"forms": [
"купорос"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "мачӏбил",
"examples": [
{
"tr": "göztaşı; bakır sülfat",
"av": "пахьул мачӏбил"
},
{
"tr": "demir sülfat",
"av": "маххул мачӏбил"
}
]
}
]
}
{
"word": "gözyaşı",
"stress": 5,
"forms": [
"слеза"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "магӏу, берзул магӏу",
"examples": [
{
"tr": "gözyaşı dökmek",
"av": "магӏу тӏезе"
},
{
"tr": "gözyaşlarına boğulana kadar gülmek",
"av": "магӏу чвахизегӏан релъизе"
},
{
"tr": "gözyaşları içinde konuşmak",
"av": "магӏу чвахулаго кӏалъазе"
},
{
"tr": "timsah gözyaşları",
"av": "ххвалилаб магӏу"
},
{
"tr": "birini ağlatmak",
"av": "гӏодизе гьавизе"
},
{
"tr": "gözyaşları arasında gülmek",
"av": "гӏодулаго велъизе"
},
{
"tr": "gözyaşı dertlere derman olmaz",
"av": "магӏица къварилъи тӏаса босиларо"
}
]
}
]
}
{
"word": "gözyaşı",
"stem": "СЛЁЗН",
"forms": [
"слёзный",
"слёзная",
"слёзное"
],
"senses": [
{
"text": "магӏил, магӏуялъул",
"examples": [
{
"tr": "gözyaşı bezleri",
"av": "магӏил къучӏби"
}
]
},
{
"text": "кутакаб гьариялъул, ракӏ гурхӏулеб, ракӏ гурхӏуледухъ бугеб",
"precomment": "acıklı; acınası",
"labels": [
"mecazi anlamda"
],
"examples": [
{
"tr": "gözyaşlı rica",
"av": "ракӏ гурхӏулеб гьари"
},
{
"tr": "yakınıp durma",
"av": "ракӏ гурхӏуледухъ хъвараб гӏарза"
}
]
},
{
"text": "магӏил цӏураб",
"comment": "берал"
}
]
}
{
"word": "gözü açılmak",
"stress": 6,
"forms": [
"прозреть"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "канлъи бихьизе",
"precomment": "görünür olmak"
},
{
"text": "бичӏчӏизе",
"precomment": "anlamak",
"labels": [
"mecazi anlamda"
]
}
]
}
{
"word": "gözü dönmek",
"stress": 6,
"forms": [
"невзвидеть"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "канлъи бихьулареб хӏал лъугьине (хӏинкъиялъ, ццидаца ва гь.ц.)",
"precomment": "gözü bir şey görmemek",
"comment": "кӏудияб асаралъул хӏакъалъулъ – унтул, хӏинкъиялъул, ццидал ва гь. ц.",
"labels": [
"konuşma dili sözcüğü"
]
}
]
}
gözü kapalı imzalamak
сообщить о неточности{
"word": "gözü kapalı imzalamak",
"stress": 5,
"forms": [
"подмахивать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "подмахнуть",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "gözü kara",
"stress": 4,
"forms": [
"отчаянность"
],
"labels": [
"konuşma dili sözcüğü",
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "хӏамабагьадурлъи, гьабулелде вачӏунгутӏи",
"precomment": "düşünülemez cüretkarlık"
},
{
"text": "хьулкъотӏи, гьабизе жо тӏагӏин",
"precomment": "umutsuzluk",
"examples": [
{
"tr": "durumun umutsuzluğu",
"av": "бугеб хӏалалдаса хьул къотӏи"
}
]
}
]
}
gözü kara bir şekilde
сообщить о неточности{
"word": "gözü kara bir şekilde",
"stress": 9,
"forms": [
"напропалую"
],
"labels": [
"zarf",
"konuşma dili sözcüğü"
],
"senses": [
{
"text": "хӏасилалъул ургъел гьабичӏого, сундухъго гӏин тӏамичӏого"
}
]
}
gözü pek, cesur kimse
сообщить о неточности{
"word": "gözü pek, cesur kimse",
"stress": 7,
"forms": [
"смельчак"
],
"labels": [
"konuşma dili sözcüğü",
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "хӏинкъи гьечӏев чи, бахӏарчи, багьадур"
}
]
}
{
"word": "gözü pek; külhanbeyi",
"stress": 1,
"forms": [
"ухарь"
],
"labels": [
"konuşma dili sözcüğü",
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "кӏалкъулав чи, бахӏарчи"
}
]
}
{
"word": "gözü yolda kalmak",
"stress": 5,
"forms": [
"заждаться"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "валагьун чӏун, сваказе",
"precomment": "kimi-neyi",
"labels": [
"konuşma dili sözcüğü"
],
"examples": [
{
"tr": "seni çok bekledik",
"av": "ниж, духъ ралагьун чӏун, свакана"
}
]
}
]
}
{
"word": "gözünde büyütmek",
"stress": 7,
"forms": [
"переоценивать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "переоценить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "gözünde canlanmak",
"stress": 10,
"forms": [
"представляться"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "представиться",
"kind": "see"
}
]
}
gözüne görünmek, hayal gibi belirmek
сообщить о неточности{
"word": "gözüne görünmek, hayal gibi belirmek",
"stress": 5,
"forms": [
"привидеться"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş",
"konuşma dili sözcüğü"
],
"senses": [
{
"text": "макьилъ бихьизе, цебе тӏамизе"
}
]
}
gözüne görünmek; hayal meyal belirmek
сообщить о неточности{
"word": "gözüne görünmek; hayal meyal belirmek",
"stress": 4,
"forms": [
"мерещиться"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "цебе тӏамизе"
}
]
}
{
"word": "gözünü kamaştırmak",
"stress": 7,
"forms": [
"ослеплять"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "ослепить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "gözünü kısmak",
"stress": 3,
"forms": [
"жмурить"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "рукӏкӏинаризе, къварид гьаризе",
"precomment": "ne",
"comment": "берал",
"examples": [
{
"tr": "gözlerini kısarak bakmak",
"av": "берал рукӏкӏинаризе (къварид гьаризе)"
}
]
}
]
}
gözünün açılması; aydınlanma
сообщить о неточности{
"word": "gözünün açılması; aydınlanma",
"stress": 6,
"forms": [
"прозрение"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "канлъи бихьи",
"precomment": "gözü açılmak fiiline göre",
"examples": [
{
"tr": "körün gözünün açılması",
"av": "бецасда канлъи бихьи"
}
]
},
{
"text": "пикру роцӏцӏин, бичӏчӏи, гъварилъуде раккун бажари",
"precomment": "düşüncenin aydınlanması"
}
]
}