{
"word": "гӏала",
"stress": 5,
"forms": [
"гӏала",
"гӏалаялъ",
"гӏалаялъул",
"гӏаладул",
"гӏулби"
],
"senses": [
{
"text": "Stute, Zuchtstute",
"examples": [
{
"av": "къинаб гӏала",
"de": "trächtige Stute"
},
{
"av": "гӏала къинлъана",
"de": "die Stute hat gefohlt"
},
{
"av": "гӏаладул юргъагӏаги гьечӏони, тайидул рилълъин букӏунаребила",
"de": "wenn die Stute keinen Passgang geht, entwickelt das Fohlen keinen Passgang",
"labels": [
"Sprichwort"
]
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "гӏалаби",
"stress": 5,
"stem": "гӏалаб",
"forms": [
"гӏалаби",
"гӏалабаз",
"гӏалабазул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"Plural"
],
"pluralfor": "гӏел"
}
],
"see_also": [
{
"target": "гӏел",
"kind": "from"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Plural"
}
{
"word": "гӏалагъважа",
"stress": 5,
"forms": [
"гӏалагъважа",
"гӏалагъважаялъ",
"гӏалагъважаялъул"
],
"senses": [
{
"text": "Lärm und Geschrei; Lärm; Durcheinander; Sodom",
"examples": [
{
"av": "гӏалагъважа гьабуге",
"de": "mach keinen Lärm, stifte kein Chaos"
}
]
},
{
"text": "Müll, Abfall; Trödel, Ramsch",
"examples": [
{
"av": "гьаб гӏалагъважа нахъе гьабе",
"de": "räum diesen Müll weg"
}
]
},
{
"text": "Skandal",
"examples": [
{
"av": "гӏалагъважа гьабуге",
"de": "verursache keinen Skandal"
},
{
"av": "гӏалагъважа хӏаге",
"de": "verursache keinen Skandal",
"labels": [
"Dialektismus"
]
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "гӏалагъважачи",
"stress": 5,
"stem": "гӏалагъважач",
"forms": [
"гӏалагъважачи",
"гӏалагъважачияс",
"гӏалагъважачиясул",
"гӏалагъважачагӏи"
],
"senses": [
{
"text": "Störenfried; Krakeeler"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "гӏаладул",
"stress": 5,
"forms": [
"гӏаладул"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "гӏала",
"comment": "Genitiv"
},
{
"text": "Stuten-",
"examples": [
{
"av": "гӏаладул рахь",
"de": "Stutenmilch"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "гӏала",
"kind": "from"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Genitiv"
}
{
"word": "гӏалам",
"stress": 5,
"forms": [
"гӏалам",
"гӏаламалъ",
"гӏаламалъул"
],
"senses": [
{
"text": "Menge, Volk; Unmenge",
"examples": [
{
"av": "гӏалам урхъарав",
"de": "Liebling des Volkes"
},
{
"av": "гӏалам бакӏарун буго добе",
"de": "dort haben sich viele Leute versammelt"
},
{
"av": "гӏаламалъе вагӏза гьабун кӏалъазе",
"de": "eine Predigt vor dem Volk halten"
}
]
},
{
"text": "Welt, die Menschen des gesamten Universums",
"examples": [
{
"av": "гӏалам бижарав Аллагь",
"de": "Allah — der Schöpfer der Welt",
"comment": "der Menschen des ganzen Universums"
}
]
},
{
"text": "Universum",
"examples": [
{
"av": "гӏаламамалда цӏар рагӏизе",
"de": "berühmt werden in der ganzen Welt"
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "гӏаламалъи",
"stress": 5,
"forms": [
"гӏаламалъи",
"гӏаламалъиялъ",
"гӏаламалъиялъул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"Masdar",
"Verb"
],
"masdarfrom": "гӏаламалъизе"
},
{
"text": "Erstaunen, Verwunderung",
"examples": [
{
"av": "гӏаламалъи гьабизе",
"de": "sich wundern, erstaunt sein"
},
{
"av": "дица цӏакъ гӏаламалъи гьабуна гьелда",
"de": "ich bin sehr überrascht darüber"
}
]
},
{
"text": "Wunder",
"examples": [
{
"av": "гьаб щиб гӏаламалъи?",
"de": "was für ein Wunder? was für ein Staunen?"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "гӏаламат",
"kind": "see"
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Masdar"
}
{
"word": "гӏаламалъизаби",
"stress": 5,
"forms": [
"гӏаламалъизаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"Masdar",
"Kausativ",
"Verb"
],
"masdarforceto": "гӏаламалъизабизе"
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Masdar"
}
{
"word": "гӏаламалъизабизе",
"stress": 5,
"stem": "гӏаламалъизаб",
"forms": [
"гӏаламалъизабизе",
"гӏаламалъизабула",
"гӏаламалъизабила",
"гӏаламалъизабуна",
"гӏаламалъизабе"
],
"senses": [
{
"text": "erstaunen, überraschen; in Erstaunen versetzen; jemanden mit etwas überraschen; wunderbar, sonderbar, ungewöhnlich machen",
"labels": [
"Kausativ"
]
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Kausativ"
}
{
"word": "гӏаламалъизе",
"stress": 5,
"stem": "гӏаламалъ",
"forms": [
"гӏаламалъизе",
"гӏаламалъула",
"гӏаламалъила",
"гӏаламалъана",
"гӏаламалъе"
],
"senses": [
{
"text": "sich wundern; erstaunt sein über etwas",
"examples": [
{
"av": "гӏаламалъизе ккараб жо гьениб щибниги гьечӏо",
"de": "hier gibt es nichts zu wundern"
}
]
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Infinitiv"
}
{
"word": "гӏаламат",
"stress": 5,
"forms": [
"гӏаламат",
"гӏаламаталъ",
"гӏаламаталъул",
"гӏаламатал"
],
"senses": [
{
"text": "Zeichen, Merkmal, Mal; Marke; Auszeichnung, Abzeichen, Emblem",
"examples": [
{
"av": "гӏаламат гьабураб",
"de": "gekennzeichnet; markiert"
},
{
"av": "нижеца гъотӏода цо гӏаламат гьабуна",
"de": "wir haben ein Zeichen in den Baum gemacht"
},
{
"av": "огъохъат букарулеб буго — гӏарац щвезе букӏиналъул гӏаламат",
"de": "die Hand juckt — Omen: ich werde Geld bekommen"
},
{
"av": "\"ХӀурматалъул гӏаламат\" орден",
"de": "Orden \"Ehrenzeichen\""
}
]
},
{
"text": "Wunder, Mirakel; Vorzeichen",
"examples": [
{
"av": "гӏаламат бихьизабизе",
"de": "ein Wunder vollbringen"
},
{
"av": "гӏаламат загьирлъизе",
"de": "ein Zeichen geben"
},
{
"av": "гӏаламатал тӏатана",
"de": "die Zeichen offenbarten sich"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "гӏаламалъи",
"kind": "see"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "гӏаламатаб",
"stress": 5,
"stem": "гӏаламата",
"forms": [
"гӏаламатаб"
],
"gender_forms": [
"гӏаламатаб",
"гӏаламатав",
"гӏаламатай"
],
"senses": [
{
"text": "wunderbar, herrlich, wundervoll, erstaunlich, wunderlich, umwerfend",
"examples": [
{
"av": "гӏаламатаб бакӏ",
"de": "wunderbarer Ort"
},
{
"av": "гӏаламатаб рухӏчӏаголъи",
"de": "wunderbares Tier"
},
{
"av": "гӏаламатав чи",
"de": "erstaunlicher Mensch"
}
]
}
],
"pos": "Adjektiv",
"form": "—"
}
{
"word": "гӏаламатго",
"stress": 5,
"forms": [
"гӏаламатго"
],
"senses": [
{
"text": "wunderbar, herrlich, erstaunlich, wunderlich",
"labels": [
"Adverb"
],
"examples": [
{
"av": "гӏаламатго берцинаб сурат",
"de": "erstaunlich schönes Bild"
}
]
}
],
"pos": "Adverb",
"form": "—"
}
{
"word": "гӏаламат-тамаша",
"stress": 5,
"forms": [
"гӏаламат-тамаша"
],
"senses": [
{
"text": "Wunder",
"labels": [
"indeklinabel"
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "гӏаларча",
"stress": 5,
"forms": [
"гӏаларча",
"гӏаларчаялъ",
"гӏаларчаялъул",
"гӏаларчаби"
],
"senses": [
{
"text": "gutes Pferd",
"examples": [
{
"av": "гӏаларчаялтӏа рекӏине",
"de": "sich auf ein gutes Pferd setzen"
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "гӏалах",
"stress": 5,
"forms": [
"гӏалах",
"гӏалахалъ",
"гӏалахалъул",
"гӏалхул",
"гӏалхал"
],
"senses": [
{
"text": "Einöde, unerschlossenes Land",
"examples": [
{
"av": "гӏалахалда буго досул мина",
"de": "sein Haus in der Einöde"
},
{
"av": "гӏалхуда хутӏана",
"de": "blieb in der Einöde"
},
{
"av": "гӏалхул бер цӏодораб, хъурмил гӏамал хъантӏараб",
"de": "die Natur hat ein scharfes Auge, das Tier eine raubgierige Art",
"labels": [
"Sprichwort"
]
}
]
},
{
"text": "Weide; Weideplatz",
"examples": [
{
"av": "анкь бана нижеца гӏухьбузда цадахъ гӏалахалда",
"de": "eine Woche verbrachten wir mit Hirten auf der Weide"
},
{
"av": "боцӏи гӏалахалде гъезе",
"de": "Vieh auf die Weide treiben"
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "гӏалаяб",
"stress": 5,
"forms": [
"гӏалаяб"
],
"senses": [
{
"text": "Weibchen",
"comment": "über ein Fohlen",
"examples": [
{
"av": "гӏалаяб тайи",
"de": "Steg (bei Saiteninstrumenten)",
"comment": "Fohlen"
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "гӏала-тайи",
"stress": 5,
"forms": [
"гӏала-тайи",
"гӏала-тайиялъ",
"гӏала-тайиялъул"
],
"senses": [
{
"text": "Stute mit Fohlen",
"labels": [
"Kollektivsubstantiv"
],
"examples": [
{
"av": "гӏала-тайи бичун босана",
"de": "eine Stute mit Fohlen gekauft"
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "гӏалим",
"stress": 5,
"forms": [
"гӏалим",
"гӏалимас",
"гӏалимасул",
"гӏалимзаби"
],
"senses": [
{
"text": "Gelehrter; Wissenschaftler"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "гӏалимчи",
"stress": 5,
"stem": "гӏалимч",
"forms": [
"гӏалимчи",
"гӏалимчияс",
"гӏалимчясул",
"гӏалимчгӏалимзаби"
],
"senses": [
{
"text": "Gelehrter; Wissenschaftler",
"examples": [
{
"av": "дуниялалда цӏар рагӏарав гӏалимчи",
"de": "weltbekannter Wissenschaftler, Wissenschaftler von Weltruf"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "гӏалим",
"kind": "see"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "гӏалимчилъи",
"stress": 5,
"forms": [
"гӏалимчилъи",
"гӏалимчилъиялъ",
"гӏалимчилъиялъул"
],
"senses": [
{
"text": "Gelehrsamkeit; wissenschaftliche Arbeit, Werk, Forschungstätigkeit"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "гӏалимчӏужу",
"stress": 5,
"forms": [
"гӏалимчӏужу",
"гӏалимчӏужуялъ",
"гӏалимчӏужуялъул",
"гӏалимчӏужугӏалимзаби"
],
"senses": [
{
"text": "Wissenschaftlerin"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "гӏалу",
"stress": 3,
"stem": "гӏал",
"forms": [
"гӏалу",
"гӏалуялъ",
"гӏалуялъул",
"гӏалаби"
],
"senses": [
{
"text": "Knöchelchen; Astragal",
"labels": [
"Dialektismus"
],
"examples": [
{
"av": "гӏалу тӏами гьабизе",
"de": "mit Knöcheln spielen"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "бекӏ",
"kind": "see"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "гӏалхал",
"stress": 3,
"stem": "гӏалха",
"forms": [
"гӏалхал",
"гӏалхаз",
"гӏалхазул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"Plural"
],
"pluralfor": "гӏалах"
}
],
"see_also": [
{
"target": "гӏалах",
"kind": "from"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Plural"
}
{
"word": "гӏалхул",
"stress": 6,
"forms": [
"гӏалхул"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "гӏалах",
"comment": "Genitiv"
},
{
"text": "unbewohnt",
"examples": [
{
"av": "гӏалхул ракь",
"de": "unbewohntes Land"
}
]
},
{
"text": "Feld-; feldbezogen",
"examples": [
{
"av": "гӏалхул мокъокъ",
"de": "Feldrebhuhn",
"labels": [
"poetisch",
"Redewendung"
]
},
{
"av": "гӏалхул тӏегь",
"de": "Wiesenblume; Feldblume"
}
]
},
{
"text": "wild",
"examples": [
{
"av": "гӏалхул болъон",
"de": "Eber; Wildschwein"
},
{
"av": "гӏалхул гени",
"de": "Wildbirne"
},
{
"av": "гӏалхул гӏадан",
"de": "Wilder",
"comment": "wörtl. wilder Mensch"
},
{
"av": "гӏалхул кету",
"de": "Wildkatze"
},
{
"av": "гӏалхул пихъ",
"de": "Wildfrüchte"
},
{
"av": "гӏалхул хурдул",
"de": "wilde Getreidesorten"
},
{
"av": "гӏалхул хӏайван",
"de": "wildes Tier"
},
{
"av": "гӏалхул цӏцӏе",
"de": "Wildziege"
},
{
"av": "гӏалхул чанидагицин чиякълъи бихьугеги",
"de": "möge selbst das wilde Tier nicht einsam bleiben",
"labels": [
"Sprichwort"
]
},
{
"av": "гӏалхул гьолох",
"de": "Wicke",
"labels": [
"Dialektismus"
]
},
{
"av": "гӏалхул гӏанкӏу",
"de": "Fasan"
},
{
"av": "гӏалхул гӏункӏкӏ",
"de": "Ziesel",
"labels": [
"Dialektismus"
]
},
{
"av": "гӏалхул дегӏен",
"de": "Steinbock"
},
{
"av": "гӏалхул куй",
"de": "Mufflon"
},
{
"av": "гӏалхул ниха",
"de": "Windhafer",
"labels": [
"Dialektismus"
]
},
{
"av": "гӏалхул пер",
"de": "Schnittlauch",
"labels": [
"Botanik"
]
},
{
"av": "гӏалхул ражи",
"de": "Bärlauch"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "гӏалах",
"kind": "from"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Genitiv"
}
{
"word": "гӏалхулаб",
"stress": 6,
"forms": [
"гӏалхулаб"
],
"gender_forms": [
"гӏалхулаб",
"гӏалхулав",
"гӏалхулай"
],
"senses": [
{
"text": "wild",
"examples": [
{
"av": "гӏалхулаб хасият",
"de": "wilder Charakter"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "гӏалхул",
"kind": "see"
}
],
"pos": "Adjektiv",
"form": "—"
}
{
"word": "гӏалхулав",
"stress": 6,
"stem": "гӏалхула",
"forms": [
"гӏалхулав",
"гӏалхулас",
"гӏалхуласул"
],
"senses": [
{
"text": "Wilder",
"labels": [
"selten"
]
},
{
"text": "Alchulaw",
"precomment": "Großbuchstabe 'ГӀ'",
"comment": "männlicher Eigenname"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "гӏалхулай",
"stress": 6,
"stem": "гӏалхула",
"forms": [
"гӏалхулай",
"гӏалхулалъ",
"гӏалхулалъул"
],
"senses": [
{
"text": "Wildfang, Wilde",
"labels": [
"selten"
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "гӏалхулал",
"stress": 6,
"stem": "гӏалхула",
"forms": [
"гӏалхулал",
"гӏалхулаз",
"гӏалхулазул"
],
"senses": [
{
"text": "Wilden",
"labels": [
"Plural"
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Plural"
}
{
"word": "гӏалхуллъи",
"stress": 6,
"forms": [
"гӏалхуллъи",
"гӏалхуллъиялъ",
"гӏалхуллъиялъул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"Masdar",
"Verb",
"selten"
],
"masdarfrom": "гӏалхуллъизе"
},
{
"text": "Wildheit; Ungezähmtheit"
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Masdar"
}
{
"word": "гӏалхуллъизаби",
"stress": 6,
"forms": [
"гӏалхуллъизаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"Masdar",
"Kausativ",
"Verb"
],
"masdarforceto": "гӏалхуллъизабизе"
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Masdar"
}
{
"word": "гӏалхуллъизабизе",
"stress": 6,
"stem": "гӏалхуллъизаб",
"forms": [
"гӏалхуллъизабизе",
"гӏалхуллъизабула",
"гӏалхуллъизабила",
"гӏалхуллъизабуна",
"гӏалхуллъизабе"
],
"senses": [
{
"text": "verwildern, zur Verwilderung beitragen",
"comment": "bei Tieren",
"labels": [
"selten"
]
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Infinitiv"
}
{
"word": "гӏалхуллъизе",
"stress": 6,
"stem": "гӏалхуллъ",
"forms": [
"гӏалхуллъизе",
"гӏалхуллъула",
"гӏалхуллъила",
"гӏалхуллъана",
"гӏалхуллъе"
],
"senses": [
{
"text": "verwildern",
"labels": [
"selten"
]
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Infinitiv"
}
{
"word": "гӏал-гӏали",
"stress": 8,
"forms": [
"гӏал-гӏали",
"гӏал-гӏалиялъ",
"гӏал-гӏалиялъул"
],
"senses": [
{
"text": "Plätschern, Gurgeln, Gluckern, Rauschen",
"comment": "der fließenden Flüssigkeit",
"examples": [
{
"av": "гӏертӏиниса тӏолеб лъадал гӏал-гӏали рагӏулеб буго",
"de": "das Plätschern des aus dem Krug gegossenen Wassers ist zu hören"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "чвалчвали",
"kind": "see"
},
{
"target": "чилчили",
"kind": "see"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "гӏал-гӏалияда",
"stress": 8,
"forms": [
"гӏал-гӏалияда"
],
"senses": [
{
"text": "mit Murmeln, mit Plätschern, mit Getöse, mit Brummen",
"labels": [
"Adverb"
],
"examples": [
{
"av": "гӏал-гӏалияда чвахулеб букӏана лъим рахънисан",
"de": "im Graben floss das Wasser mit einem Rauschen"
}
]
}
],
"pos": "Adverb",
"form": "—"
}