{
"word": "гӏин",
"forms": [
"гӏин",
"гӏиналъ",
"гӏинзул",
"гӏундул"
],
"senses": [
{
"text": "Ohr",
"examples": [
{
"av": "гӏин базе (баккизе, рехизе)",
"de": "zuhören, horchen"
},
{
"av": "хӏанчӏазул кучӏдузухъ гӏин базе",
"de": "dem Gesang der Vögel lauschen"
},
{
"av": "гӏин ккун бачине",
"de": "an den Ohren ziehen"
},
{
"av": "гӏин кьуризе",
"de": "am Ohr ziehen"
},
{
"av": "гӏин кьурун мацӏ къватӏибе рехулеб жо",
"de": "drehst du am Ohr — streckt er die Zunge raus",
"labels": [
"Rätsel"
],
"comment": "'nartil tschirach' Kerosinlampe"
},
{
"av": "гӏин кьурун рехизе",
"de": "in alle Winde zerstreuen",
"comment": "z. B. durchtrinken"
},
{
"av": "гӏин чӏвазе (чӏван чӏезе)",
"de": "das Ohr leihen, lauschen"
},
{
"av": "гӏин-гӏинго багӏарлъана",
"de": "sogar die Ohren wurden rot"
},
{
"av": "гӏинда нахъа зар базе",
"de": "mit der Faust hinter das Ohr schlagen"
},
{
"av": "гӏинда нахъа хъатги чӏван, гӏенеккун чӏана",
"de": "Er hörte zu und hielt die Hand hinter dem Ohr.",
"comment": "damit er hörte"
},
{
"av": "гӏинда (гӏинзуниб) тӏала бана",
"de": "es summte in den Ohren"
},
{
"av": "цо гьаракь гӏинда чӏвана",
"de": "eine Stimme war zu hören"
},
{
"av": "гӏинтӏа бакӏав (къарав)",
"de": "schwerhörig"
},
{
"av": "гӏинтӏа бакӏлъун (къан) вуго дов",
"de": "er ist schwerhörig, er hört schlecht"
},
{
"av": "гӏинтӏа тӏагъур базабизе",
"de": "die Papacha aufs Ohr ziehen",
"comment": "es galt als Ehrensache für den Bergbewohner"
},
{
"av": "гӏинтӏа цӏодорав",
"de": "mit scharfem Gehör"
},
{
"av": "гӏинтӏе щуризе",
"de": "ins Ohr sprechen, flüstern"
},
{
"av": "гӏиналда рагӏаралдаса бералда бихьараб лъикӏ",
"de": "besser mit den Augen sehen als mit den Ohren hören",
"labels": [
"Sprichwort"
]
},
{
"av": "гӏинзулъ жо базе",
"de": "eine Ohrfeige geben"
},
{
"av": "гӏинзукь чӏезе",
"de": "dort stehen, wo man es hören kann",
"comment": "wörtl. unter dem Ohr"
},
{
"av": "гӏинзуниб салахӏ цӏалулеб буго",
"de": "in den Ohren klingen"
},
{
"av": "гӏинзуниб хӏебецӏ букарулеб буго",
"de": "im Ohr juckt es vom Eiter"
},
{
"av": "гӏинзунибе тӏезе",
"de": "laut vorlesen",
"labels": [
"bildungssprachlich"
],
"comment": "z.B. Koran; wörtl. ins Ohr gießen"
},
{
"av": "цояб гӏинзунибе ани, цогидаб гӏинзуниса къватӏибе бачӏуна",
"de": "durch ein Ohr hinein, durch das andere heraus",
"labels": [
"Redensart"
],
"comment": "über jemanden, der ungezogen ist"
},
{
"av": "гӏундул гъуцӏизаризе",
"de": "die Ohren spitzen, auf der Hut sein"
},
{
"av": "гӏундул рорлъизе",
"de": "sich die Ohren stechen lassen",
"comment": "für Ohrringe"
},
{
"av": "гӏундул ругеб тӏагъур",
"de": "Uschanka (Pelzmütze mit Ohrenklappen)"
},
{
"av": "гӏундул гьечӏеб",
"de": "ohrenlos, ohne Ohren"
},
{
"av": "гӏин борлъараб капекги кьеларо",
"de": "ich gebe keinen roten Heller",
"comment": "wörtl.; in alter Zeit löteten Juweliere Ösen an kleine Münzen, und Bergfrauen hingen sie als Schmuck an die Brust; mit einem Loch in der Öse"
},
{
"av": "гӏинда нахъе щун буго досул кӏал",
"de": "er grinst über beide Ohren",
"comment": "gemeint ist ein breites Lächeln aus Freude, Zufriedenheit"
},
{
"av": "гӏинтӏе квачӏ бегьизе чӏечӏо",
"de": "wollte sich überhaupt nicht einigen, ließ niemanden nah heran; absolut keine Ahnung haben",
"comment": "wörtl. ließ nicht zu, dass man die Ohren mit der Tatze berührte"
},
{
"av": "тӏоргъол гӏундул",
"de": "Ohrenklappen der Mütze"
},
{
"av": "гӏундул къокъаб бацӏ",
"de": "Wolf mit abgeschnittenen Ohren",
"labels": [
"poetisch",
"Redewendung"
],
"comment": "Heldenepitheton"
},
{
"av": "ГӀодугеян абе дир эбелалда, ГӀададани хвечӏин гӏундул къокъаб бацӏ!",
"de": "Sagt meiner Mutter, dass sie nicht weine; Nicht umsonst ist der kurzohrige Wolf gestorben!",
"labels": [
"Folklore"
]
},
{
"av": "къададаги гӏундул руго, гӏалахалдаги берал руго",
"de": "auch Wände haben Ohren, auch Felder haben Augen",
"labels": [
"Sprichwort"
]
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "гӏиндамес",
"stress": 3,
"forms": [
"гӏиндамес"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"av": "гӏиндамес бакъвазабизе",
"de": "die Ohren betäuben"
},
{
"av": "гӏиндамес бакъвазабизе",
"de": "mit Geschichten langweilen, den Kopf verdrehen"
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "—"
}
{
"word": "гӏинзукъаб",
"stress": 3,
"stem": "гӏинзукъа",
"forms": [
"гӏинзукъаб"
],
"gender_forms": [
"гӏинзукъаб",
"гӏинзукъав",
"гӏинзукъай"
],
"senses": [
{
"text": "taub, schwerhörig",
"examples": [
{
"av": "гӏинзукъав херав",
"de": "tauber Greis"
}
]
}
],
"pos": "Adjektiv",
"form": "—"
}
{
"word": "гӏинзукълъи",
"stress": 3,
"forms": [
"гӏинзукълъи",
"гӏинзукълъиялъ",
"гӏинзукълъиялъул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"Masdar",
"Verb"
],
"masdarfrom": "гӏинзукълъизе"
},
{
"text": "Taubheit",
"examples": [
{
"av": "гӏинзукълъи бачӏун буго",
"de": "ich leide an Taubheit"
}
]
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Masdar"
}
{
"word": "гӏинзукълъизе",
"stress": 3,
"stem": "гӏинзукълъ",
"forms": [
"гӏинзукълъизе",
"гӏинзукълъула",
"гӏинзукълъила",
"гӏинзукълъана",
"гӏинзукълъе"
],
"senses": [
{
"text": "taub werden; ertauben",
"examples": [
{
"av": "тӏохтӏаса гъоркье йортаралдаса гӏинзукълъана дой",
"de": "sie ist taub geworden, nachdem sie vom Dach gefallen ist"
}
]
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Infinitiv"
}
{
"word": "гӏинзул",
"stress": 3,
"forms": [
"гӏинзул"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "гӏин",
"comment": "Genitiv"
},
{
"text": "Ohren-",
"examples": [
{
"av": "гӏинзул пардав",
"de": "Trommelfell",
"labels": [
"Anatomie"
]
},
{
"av": "гӏинзул тӏарс",
"de": "Ohrmuschel"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "гӏин",
"kind": "from"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Genitiv"
}
{
"word": "гӏинккунбач",
"stress": 3,
"forms": [
"гӏинккунбач",
"гӏинккунбачица",
"гӏинккунбачил"
],
"senses": [
{
"text": "Zauderer, Murmler",
"comment": "wörtl. der, den man an den Ohren ziehen kann"
}
],
"pos": "Adjektiv",
"form": "—"
}
{
"word": "гӏинкъаб",
"stress": 3,
"stem": "гӏинкъа",
"forms": [
"гӏинкъаб",
"ГӀинкъав",
"ГӀинкъас",
"ГӀинкъасул",
"ГӀинкъай",
"ГӀинкъалъ",
"ГӀинкъалъул"
],
"gender_forms": [
"гӏинкъаб",
"гӏинкъав",
"гӏинкъай"
],
"senses": [
{
"text": "taub, leicht taub, schwerhörig",
"examples": [
{
"av": "гӏинкъай кӏодо",
"de": "taube alte Frau"
},
{
"av": "гӏинкъаб гъвала",
"de": "taube Nuss",
"labels": [
"abwertend"
],
"comment": "wörtl. hornlose Ziege"
}
]
},
{
"text": "Inkav",
"precomment": "Großbuchstabe 'ГӀ'",
"comment": "männlicher Eigenname",
"forms": [
"ГӀинкъав",
"ГӀинкъас",
"ГӀинкъасул"
]
},
{
"text": "Inkay",
"precomment": "Großbuchstabe 'ГӀ'",
"comment": "Eigenname (weiblich)",
"forms": [
"ГӀинкъай",
"ГӀинкъалъ",
"ГӀинкъалъул"
]
}
],
"pos": "Adjektiv",
"form": "—"
}
{
"word": "гӏинкъвар",
"stress": 8,
"forms": [
"гӏинкъвар",
"гӏинкъварица",
"гӏинкъварил",
"гӏинкъварал"
],
"senses": [
{
"text": "schwerhöriger Mensch; schwerhörig",
"labels": [
"umgangssprachlich",
"abwertend"
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "гӏинкъуч",
"kind": "see"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "гӏинкъго",
"stress": 3,
"forms": [
"гӏинкъго"
],
"senses": [
{
"text": "taub, in taubem Zustand",
"labels": [
"Adverb"
],
"examples": [
{
"av": "гӏинкъго хутӏизе",
"de": "taub bleiben"
}
]
}
],
"pos": "Adverb",
"form": "—"
}
{
"word": "гӏинкълъи",
"stress": 3,
"forms": [
"гӏинкълъи",
"гӏинкълъиялъ",
"гӏинкълъиялъул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"Masdar",
"Verb"
],
"masdarfrom": "гӏинкълъизе"
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Masdar"
}
{
"word": "гӏинкълъи",
"stress": 9,
"forms": [
"гӏинкълъи",
"гӏинкълъиялъ",
"гӏинкълъиялъул"
],
"senses": [
{
"text": "Taubheit"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "гӏинкълъизаби",
"stress": 3,
"forms": [
"гӏинкълъизаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"Masdar",
"Kausativ",
"Verb"
],
"masdarforceto": "гӏинкълъизабизе"
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Masdar"
}
{
"word": "гӏинкълъизабизе",
"stress": 3,
"stem": "гӏинкълъизаб",
"forms": [
"гӏинкълъизабизе",
"гӏинкълъизабула",
"гӏинкълъизабила",
"гӏинкълъизабуна",
"гӏинкълъизабе"
],
"senses": [
{
"text": "betäuben; das Gehör rauben",
"labels": [
"Kausativ"
],
"examples": [
{
"av": "гӏарадабазул гъугъадиялъ гӏинкълъизавуна рагъухъан",
"de": "das Donnern der Artilleriesalve betäubte den Soldaten"
}
]
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Kausativ"
}
{
"word": "гӏинкълъизе",
"stress": 3,
"stem": "гӏинкълъ",
"forms": [
"гӏинкълъизе",
"гӏинкълъула",
"гӏинкълъила",
"гӏинкълъана",
"гӏинкълъе"
],
"senses": [
{
"text": "taub werden; das Gehör verlieren",
"examples": [
{
"av": "гьале гьанже канлъукълъунги вуго, гӏинкълъунги вуго, дир вас, дун",
"de": "nun aber, mein Sohn, ist sowohl die Sehkraft schwächer geworden als auch das Gehör verschwunden"
}
]
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Infinitiv"
}
{
"word": "гӏинкъуч",
"stress": 7,
"forms": [
"гӏинкъуч",
"гӏинкъучица",
"гӏинкъучил",
"гӏинкъучал"
],
"senses": [
{
"text": "schwerhöriger Mensch; tauber Mensch",
"labels": [
"abwertend"
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "гӏинкъвар",
"kind": "see"
}
],
"pos": "Adjektiv",
"form": "—"
}
{
"word": "гӏинлъир",
"stress": 7,
"forms": [
"гӏинлъир",
"гӏинлъиралъ",
"гӏинлъиралъул",
"гӏинлъирал"
],
"senses": [
{
"text": "Granne",
"labels": [
"Dialektismus"
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "гӏинтӏами",
"stress": 3,
"forms": [
"гӏинтӏами"
],
"senses": [
{
"labels": [
"Masdar",
"Verb"
],
"masdarfrom": "гӏинтӏамизе"
}
],
"see_also": [
{
"target": "гӏенекки",
"kind": "see"
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Masdar"
}
{
"word": "гӏинтӏамизаби",
"stress": 3,
"forms": [
"гӏинтӏамизаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"Masdar",
"Kausativ",
"Verb"
],
"masdarforceto": "гӏинтӏамизабизе"
}
],
"see_also": [
{
"target": "гӏенеккизаби",
"kind": "see"
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Masdar"
}
{
"word": "гӏинтӏамизабизе",
"stress": 3,
"stem": "гӏинтӏамизаб",
"forms": [
"гӏинтӏамизабизе",
"гӏинтӏамизабула",
"гӏинтӏамизабила",
"гӏинтӏамизабуна",
"гӏинтӏамизабе"
],
"senses": [
{
"labels": [
"Kausativ"
],
"forceto": "гӏинтӏамизе"
}
],
"see_also": [
{
"target": "гӏинтӏамизе",
"kind": "from"
},
{
"target": "гӏенеккизабизе",
"kind": "see"
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Kausativ"
}
{
"word": "гӏинтӏамизе",
"stress": 3,
"stem": "гӏинтӏам",
"forms": [
"гӏинтӏамизе",
"гӏинтӏамула",
"гӏинтӏамила",
"гӏинтӏамуна",
"гӏинтӏаме"
],
"senses": [
{
"text": "anhören, zuhören; aufmerksam zuhören",
"examples": [
{
"av": "вагӏзаялъулъ гӏинтӏамизе",
"de": "eine Predigt hören"
},
{
"av": "кочӏохъ гӏинтӏамун руго лъимал",
"de": "die Kinder hören ein Lied"
},
{
"av": "лъикӏго гӏинтӏамун чӏана",
"de": "hörte mit Interesse zu"
},
{
"av": "дир рагӏабазухъ гӏинтӏаме",
"de": "höre meine Worte"
}
]
},
{
"text": "gehorchen; auf jemanden/etwas hören",
"examples": [
{
"av": "инсухъ гӏинтӏамизе",
"de": "auf den Vater hören"
},
{
"av": "цӏикӏкӏаразухъ гӏинтӏаме нужеца",
"de": "gehorcht den Älteren"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "гӏенеккизе",
"kind": "see"
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Infinitiv"
}
{
"word": "гӏинтӏахер",
"stress": 3,
"forms": [
"гӏинтӏахер",
"гӏинтӏахералъ",
"гӏинтӏахералъул"
],
"senses": [
{
"text": "Zündpulver",
"labels": [
"veraltet"
],
"examples": [
{
"av": "туманкӏул гӏинтӏахер балеб бакӏ",
"de": "Zündkraut der Feuersteinwaffe",
"comment": "Gewehre"
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "гӏинтӏацӏодор",
"stress": 3,
"forms": [
"гӏинтӏацӏодор",
"гӏинтӏацӏодорица",
"гӏинтӏацӏодорил"
],
"senses": [
{
"text": "jemand mit scharfem, feinem Gehör",
"labels": [
"umgangssprachlich"
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "гӏинтӏацӏодорлъи",
"stress": 3,
"forms": [
"гӏинтӏацӏодорлъи",
"гӏинтӏацӏодорлъиялъ",
"гӏинтӏацӏодорлъиялъул"
],
"senses": [
{
"text": "Schärfe, Gehörsempfindlichkeit"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "гӏинтӏи",
"stress": 3,
"forms": [
"гӏинтӏи"
],
"senses": [
{
"labels": [
"Masdar",
"Verb"
],
"masdarfrom": "гӏинтӏизе"
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Masdar"
}
{
"word": "гӏинтӏи",
"stress": 7,
"stem": "гӏинтӏ",
"forms": [
"гӏинтӏи",
"гӏинтӏиялъ",
"гӏинтӏиялъул",
"гӏинтӏидул",
"гӏинтӏул"
],
"senses": [
{
"text": "Hagebutte, wilde Rose",
"examples": [
{
"av": "гӏинтӏи тӏегьан буго",
"de": "die Hagebutte blüht"
},
{
"av": "гӏинтӏдул заз",
"de": "Dornen der Hagebutte"
},
{
"av": "гӏинтӏдул тӏегь",
"de": "Hagebuttenblüte, Heckenrosenblüte"
},
{
"av": "гӏинтӏидул хьуялда гъоркь гъапулъун вукӏана вехь",
"de": "der Hirt döste unter einem Wildrosenstrauch"
}
]
},
{
"text": "Hagebutten",
"examples": [
{
"av": "гӏинтӏи бакӏаризе (бетӏизе)",
"de": "Hagebutten sammeln"
},
{
"av": "гӏинтӏи гьализабизе",
"de": "Hagebutten aufbrühen",
"comment": "für Tee"
},
{
"av": "гӏинтӏдул чай",
"de": "Hagebuttentee"
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "гӏинтӏизе",
"stress": 3,
"stem": "гӏинтӏ",
"forms": [
"гӏинтӏизе",
"гӏинтӏула",
"гӏинтӏила",
"гӏинтӏана",
"гӏинтӏе"
],
"senses": [
{
"text": "drehen, umdrehen; einbiegen, abbiegen",
"comment": "zum Beispiel einen Ochsen beim Pflügen",
"examples": [
{
"av": "оц гӏинтӏизе",
"de": "einen Stier wenden"
},
{
"av": "гьеб оц гьанибехун гӏинтӏе!",
"de": "treib diesen Stier hierher!"
},
{
"av": "гӏинтӏизе кӏолареб",
"de": "unbändig"
}
]
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Infinitiv"
}
{
"word": "гӏинчӏи",
"stress": 3,
"forms": [
"гӏинчӏи"
],
"senses": [
{
"labels": [
"Masdar",
"Verb",
"Dialektismus"
],
"masdarfrom": "гӏинчӏизе"
}
],
"see_also": [
{
"target": "рагӏи",
"kind": "see"
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Masdar"
}
{
"word": "гӏинчӏизе",
"stress": 3,
"stem": "гӏинчӏ",
"forms": [
"гӏинчӏизе",
"гӏинчӏула",
"гӏинчӏила",
"гӏинчӏана",
"гӏинчӏе"
],
"senses": [
{
"text": "hören; vernehmen",
"labels": [
"Dialektismus"
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "рагӏизе",
"kind": "see"
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Infinitiv"
}
{
"word": "гӏинщ",
"forms": [
"гӏинщ",
"гӏинщалъ",
"гӏинщалъул",
"гӏинщал"
],
"senses": [
{
"text": "Rand, Hals von etwas",
"examples": [
{
"av": "кӏазил гӏинщ",
"de": "Rand des Kopftuchs"
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "гӏин-квачӏ",
"stress": 3,
"forms": [
"гӏин-квачӏ",
"гӏин-квачӏалъ",
"гӏин-квачӏалъул"
],
"senses": [
{
"text": "Körperorgane",
"comment": "wörtl. Ohr und Hand",
"labels": [
"Kollektivsubstantiv"
],
"examples": [
{
"av": "гӏин-квачӏалда курхьин-кӏиликӏ базе",
"de": "Ohrringe an die Ohren und ein Armband an den Arm anlegen"
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}