{
"word": "гӏакъикъ",
"stress": 6,
"forms": [
"гӏакъикъ",
"гӏакъикъалъ",
"гӏакъикъалъул"
],
"senses": [
{
"text": "Karneol",
"labels": [
"Mineralogie"
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "гӏакъил",
"stress": 6,
"forms": [
"гӏакъил",
"гӏакъилас",
"гӏакъилалъ",
"гӏакъиласул",
"гӏакъилалъул",
"гӏакъилзаби",
"гӏакъилица",
"гӏакъилил"
],
"senses": [
{
"text": "Weiser und weise Frau",
"examples": [
{
"av": "гӏакъилзабаз малъухъе хьваде",
"de": "benimm dich, wie die Weisen lehren"
}
]
},
{
"text": "Akil",
"precomment": "Großbuchstabe 'ГӀ'",
"comment": "männlicher Eigenname",
"forms": [
"гӏакъилица",
"гӏакъилил"
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "гӏакъилаб",
"stress": 6,
"stem": "гӏакъила",
"forms": [
"гӏакъилаб"
],
"gender_forms": [
"гӏакъилаб",
"гӏакъилав",
"гӏакъилай"
],
"senses": [
{
"text": "weise, klug, vernünftig; begreifend",
"examples": [
{
"av": "гӏакъилаб калам",
"de": "weise Rede"
},
{
"av": "гӏакъилаб рагӏи",
"de": "vernünftiges Wort, weises Wort"
},
{
"av": "гӏакъилав чи",
"de": "weiser Mensch, Weiser"
},
{
"av": "гӏакъилай гӏадан",
"de": "kluge Frau"
},
{
"av": "гӏакъилал гӏадамал",
"de": "weise Leute"
},
{
"av": "гӏакъилал умумул",
"de": "kluge Vorfahren"
}
]
}
],
"pos": "Adjektiv",
"form": "—"
}
{
"word": "гӏакъилго",
"stress": 6,
"forms": [
"гӏакъилго"
],
"senses": [
{
"text": "weise, vernünftig, klug, umsichtig; mit Verstand",
"labels": [
"Adverb"
]
}
],
"pos": "Adverb",
"form": "—"
}
{
"word": "гӏакъиллъи",
"stress": 6,
"forms": [
"гӏакъиллъи",
"гӏакъиллъиялъ",
"гӏакъиллъиялъул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"Masdar",
"Verb"
],
"masdarfrom": "гӏакъиллъизе"
},
{
"text": "Abgeklärtheit; Vernunft, Urteilskraft, gesunder Menschenverstand; Weisheit",
"examples": [
{
"av": "аварагасул гӏакъиллъи",
"de": "Weisheit des Propheten"
}
]
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Masdar"
}
{
"word": "гӏакъиллъизаби",
"stress": 6,
"forms": [
"гӏакъиллъизаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"Masdar",
"Kausativ",
"Verb"
],
"masdarforceto": "гӏакъиллъизабизе"
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Masdar"
}
{
"word": "гӏакъиллъизабизе",
"stress": 6,
"stem": "гӏакъиллъизаб",
"forms": [
"гӏакъиллъизабизе",
"гӏакъиллъизабула",
"гӏакъиллъизабила",
"гӏакъиллъизабуна",
"гӏакъиллъизабе"
],
"senses": [
{
"text": "klug, weise, vernünftig machen",
"labels": [
"Kausativ"
],
"examples": [
{
"av": "гӏелмуялъ чи гӏакъиллъизавула",
"de": "die Wissenschaft macht den Menschen weiser"
}
]
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Kausativ"
}
{
"word": "гӏакъиллъизе",
"stress": 6,
"stem": "гӏакъиллъ",
"forms": [
"гӏакъиллъизе",
"гӏакъиллъула",
"гӏакъиллъила",
"гӏакъиллъана",
"гӏакъиллъе"
],
"senses": [
{
"text": "klug werden, vernünftig werden, weise werden",
"examples": [
{
"av": "гӏакъилзабазда гьоркьов дунги дагьавниги гӏакъиллъилев ватила",
"de": "unter den Weisen werde ich, hoffe ich, auch ein wenig weiser werden"
}
]
}
],
"pos": "Verb",
"form": "Infinitiv"
}
{
"word": "гӏакълу",
"stress": 3,
"stem": "гӏакъл",
"forms": [
"гӏакълу",
"гӏакълуялъ",
"гӏакълуялъул"
],
"senses": [
{
"text": "Verstand, Geist, Intellekt",
"examples": [
{
"av": "гӏакълу бугев чи",
"de": "ein kluger Mensch, ein vernünftiger Mensch; ein Mann mit Verstand",
"labels": [
"umgangssprachlich-derb",
"Redewendung"
]
},
{
"av": "гӏакълу гьечӏеб",
"de": "unvernünftig, dumm"
},
{
"av": "гӏакълу гьечӏеб бетӏер",
"de": "dummer Kopf"
},
{
"av": "гӏакълу гьечӏеб бетӏералдаса бетӏергӏанасеб хъабахъ лъикӏ",
"de": "besser ein Kürbis von Kopf als ein dummer Kopf",
"labels": [
"Redensart"
]
},
{
"av": "гӏакълу гьечӏолъи",
"de": "Mangel an Verstand, Dummheit, Blödsinn; Unvernunft"
},
{
"av": "дирго гӏакълу гьечӏолъиялъ ккана гьеб",
"de": "das geschah aus eigener Dummheit"
},
{
"av": "гӏакълу дагьлъи",
"de": "Schwachsinn"
},
{
"av": "гӏакълу бачӏине",
"de": "klug werden"
},
{
"av": "гӏакълу биххизабизе",
"de": "in den Wahnsinn treiben"
},
{
"av": "гӏакълу биххун ине",
"de": "den Verstand verlieren"
},
{
"av": "гӏакълу босизе",
"de": "den Verstand verlieren"
},
{
"av": "гӏакълу гӏечӏо",
"de": "nicht genug Verstand haben"
},
{
"av": "гӏакълу малъизе",
"de": "Verstand beibringen, zur Vernunft bringen"
},
{
"av": "гӏакълу мукъсанлъизе",
"de": "an Verstand abnehmen"
},
{
"av": "гӏакълу хисизе",
"de": "sich anders überlegen"
},
{
"av": "гӏакълу щвезе",
"de": "zur Vernunft kommen, vernünftig werden; an Klugheit gewinnen"
},
{
"av": "гӏакълу гӏарцухъ бичун босизе щоларо",
"de": "Verstand kann man nicht für Geld kaufen",
"labels": [
"Sprichwort"
]
},
{
"av": "гӏакълу хадуб гӏунтӏулеб гьечӏо",
"de": "unfassbar"
},
{
"av": "гӏакълуялъул бетӏер",
"de": "ein heller Kopf"
},
{
"av": "гӏакълуялъул бетӏергьаби",
"de": "mit Verstand; kluge Leute",
"labels": [
"bildungssprachlich"
]
},
{
"av": "гӏакълуялде щвезе",
"de": "zur Vernunft kommen"
},
{
"av": "гӏакълуялъулъ камилав",
"de": "mit vollkommenem Verstand"
}
]
},
{
"text": "Verstand; Bewusstsein",
"examples": [
{
"av": "гӏакълуялде вачӏинавизе",
"de": "wiederbeleben; das Bewusstsein zurückbringen"
},
{
"av": "гӏакълуялде вачӏине",
"de": "zu Bewusstsein kommen; wieder zu sich kommen"
},
{
"av": "гӏакълуялдаса инавизе",
"de": "bis zur Bewusstlosigkeit bringen; das Bewusstsein rauben"
},
{
"av": "кьабураб жоялъ гӏакълялдаса инавизе",
"de": "bewusstlos schlagen",
"comment": "jemanden"
},
{
"av": "гӏакълуялдаса ине",
"de": "in Ohnmacht fallen, das Gedächtnis, das Bewusstsein verlieren; bewusstlos werden"
}
]
},
{
"text": "Meinung, Überzeugung; Überlegung",
"examples": [
{
"av": "битӏараб гӏакълу буго гьеб",
"de": "das ist eine richtige Überlegung"
},
{
"av": "гьеб буго досул гӏакълу",
"de": "das ist seine Meinung"
},
{
"av": "жив-живас жинди-жиндир гӏакълу бицана",
"de": "jeder äußerte seine Meinung"
},
{
"av": "чияр гӏакълуялда хадув ана дов",
"de": "er gab einer fremden Überzeugung nach"
}
]
},
{
"text": "Rat",
"examples": [
{
"av": "гӏакълу босизе",
"de": "einem Rat folgen"
},
{
"av": "гӏакълу дандбазе",
"de": "sich beraten; Rat halten"
},
{
"av": "гӏакълу кьезе",
"de": "raten, einen Rat geben, zur Vernunft bringen, unterweisen"
},
{
"av": "гӏакълу бикьакълъизе",
"de": "psychisch krank werden; an einer psychischen Störung leiden"
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "гӏакълугьечӏ",
"stress": 3,
"forms": [
"гӏакълугьечӏ",
"гӏакълугьечӏица",
"гӏакълугьечӏил"
],
"senses": [
{
"text": "Verrückter, Dummkopf, Narr; Unvernünftiger",
"labels": [
"umgangssprachlich"
],
"examples": [
{
"av": "гьадав гӏакълугьечӏгун цадахъ вукӏунге",
"de": "gib dich nicht mit diesem Dummkopf ab"
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "гӏакълучи",
"stress": 3,
"stem": "гӏакълуч",
"forms": [
"гӏакълучи",
"гӏакълучияс",
"гӏакълучиясул",
"гӏакълучагӏи"
],
"senses": [
{
"text": "Berater",
"examples": [
{
"av": "ханасул гӏакълучи",
"de": "Ratgeber des Khans"
},
{
"av": "гӏакълучагӏи гӏемер руго, кумекчагӏи дагь руго",
"de": "viele Berater, wenige Helfer",
"labels": [
"Redensart"
]
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "гӏакълучилъи",
"stress": 3,
"forms": [
"гӏакълучилъи",
"гӏакълучилъиялъ",
"гӏакълучилъиялъул"
],
"senses": [
{
"text": "Amt eines Beraters"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "гӏакълучӏужу",
"stress": 3,
"forms": [
"гӏакълучӏужу",
"гӏакълучӏужуялъ",
"гӏакълучӏужуялъул"
],
"senses": [
{
"text": "Beraterin"
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "гӏакълу-лъай",
"stress": 3,
"stem": "гӏакълу-лъа",
"forms": [
"гӏакълу-лъай",
"гӏакълу-лъаялъ",
"гӏакълу-лъаялъул"
],
"senses": [
{
"text": "Intellekt; Bewusstsein, Verstand, Vernunft",
"comment": "wörtl. Verstand und Wissen",
"labels": [
"Kollektivsubstantiv"
],
"examples": [
{
"av": "гӏакълу-лъай бугел чагӏи",
"de": "vernünftige Leute"
},
{
"av": "гӏакълу-лъай щвезе",
"de": "heranwachsen, vernünftig werden, Verstand erlangen"
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "гӏакълу-насихӏат",
"stress": 3,
"forms": [
"гӏакълу-насихӏат",
"гӏакълу-насихӏаталъ",
"гӏакълу-насихӏаталъул"
],
"senses": [
{
"text": "Rat und Belehrung",
"labels": [
"Kollektivsubstantiv"
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "гӏакъраб",
"stress": 7,
"forms": [
"гӏакъраб",
"гӏакърабалъ",
"гӏакърабалъул",
"гӏакърабал"
],
"senses": [
{
"text": "Phalanx"
},
{
"text": "Skorpion",
"labels": [
"Dialektismus"
]
},
{
"text": "Zeiger, Pfeil",
"labels": [
"bildlich",
"veraltet"
],
"comment": "der Uhr",
"examples": [
{
"av": "гӏакъраб цебе баче",
"de": "die Weiche stellen; den Zeiger verstellen"
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "гӏакъуба",
"stress": 6,
"forms": [
"гӏакъуба",
"гӏакъубаялъ",
"гӏакъубаялъул"
],
"senses": [
{
"text": "Qualen; Quälerei, Leiden, Schmerz; Schwierigkeiten",
"examples": [
{
"av": "гӏакъуба бихьизе",
"de": "sich quälen, sich plagen"
},
{
"av": "бихьараб гӏакъуба кирилъун хъвайги",
"de": "Möge es Gottes Lohn für die erlittenen Qualen sein"
},
{
"av": "гӏакъуба гьикъизе (кьезе)",
"de": "quälen, foltern"
},
{
"av": "чое гӏакъуба кьоге",
"de": "quäle das Pferd nicht"
},
{
"av": "гӏакъуба хӏехьезе",
"de": "Qualen erleiden; Schwierigkeiten erleben"
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "гӏакъубачи",
"stress": 6,
"stem": "гӏакъубач",
"forms": [
"гӏакъубачи",
"гӏакъубачияс",
"гӏакъубачиясул",
"гӏакъубачагӏи"
],
"senses": [
{
"text": "Quäler, Peiniger",
"labels": [
"selten"
],
"examples": [
{
"av": "фашистазул гӏакъубачи",
"de": "faschistischer Peiniger"
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}
{
"word": "гӏакъуба-къварилъи",
"stress": 6,
"forms": [
"гӏакъуба-къварилъи",
"гӏакъуба-къварилъиялъ",
"гӏакъуба-къварилъиялъул"
],
"senses": [
{
"text": "Lebensnöte; Leiden; Kummer",
"labels": [
"Kollektivsubstantiv"
],
"examples": [
{
"av": "талихӏ-рохелалдаса цӏикӏкӏун гӏакъуба-къварилъи бихьана долда",
"de": "an Lebensschwierigkeiten hat sie mehr erfahren als an Freude und Glück"
}
]
}
],
"pos": "Substantiv",
"form": "Nominativ"
}