{
"word": "grab",
"stress": 2,
"forms": [
"хапать"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "хапизе, хапун кквезе",
"precomment": "someone/something (to grab)",
"labels": [
"colloquial (vernacular) word"
]
},
{
"text": "бикъизе, жиндиргойилан кквезе",
"precomment": "something (to steal, misappropriate)"
}
]
}
{
"word": "grabber",
"forms": [
"рвач"
],
"labels": [
"colloquial word",
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "кинабго диеян лъугьарав чи, жиндиего цӏакъ"
}
]
}
{
"word": "grab a lot",
"stress": 7,
"forms": [
"нахватать"
],
"labels": [
"perfective aspect",
"colloquial word"
],
"senses": [
{
"text": "кквезе, босизе, бакӏаризе, данде гьабизе; ракӏалда гьечӏого, щибниги босизе, щвезе",
"precomment": "what, of what",
"examples": [
{
"en": "to pick up knowledge",
"av": "доба-гьанисан дагьа-макъаб батӏи-батӏияб лъай щвезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "grab; clash",
"stress": 6,
"forms": [
"схватиться"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "къан ккун чӏезе, хурхине, сунданиги хурхун чӏезе, сунданиги вазе",
"precomment": "for someone-something",
"examples": [
{
"en": "take up a gun",
"av": "тункӏида хурхине"
}
]
},
{
"text": "цоцалъ разе, цоцалъ рагъизе лъугьине",
"precomment": "with whom",
"comment": "вступить в борьбу"
},
{
"text": "рекӏеда ватизе, ракӏалде бачӏине, гъалатӏ бичӏчӏизе",
"comment": "спохватиться"
}
]
}
{
"word": "grab; seize",
"stress": 6,
"forms": [
"схватить"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "хантӏан босизе",
"precomment": "whom-what",
"examples": [
{
"en": "grab a rifle",
"av": "хантӏан туманкӏ кодобе босизе"
}
]
},
{
"text": "къан кквезе",
"precomment": "whom",
"comment": "силой задержать",
"examples": [
{
"en": "to catch a thief",
"av": "цӏогьор кквезе"
}
]
},
{
"text": "щвезе",
"precomment": "what",
"labels": [
"colloquial word"
],
"examples": [
{
"en": "catch a cold",
"av": "магӏарччин щвезе"
}
]
},
{
"text": "бичӏчӏизе",
"precomment": "what",
"comment": "понять, усвоить",
"labels": [
"figuratively",
"colloquial word"
]
}
]
}
{
"word": "grab; seize",
"stress": 5,
"forms": [
"хвататься"
],
"labels": [
"imperfective aspect",
"colloquial word"
],
"senses": [
{
"text": "квераз хапун кквезе",
"precomment": "to set about something",
"examples": [
{
"en": "hold one's head in despair",
"av": "къан бетӏер кквезе (ургъалилъе ккезе)"
},
{
"en": "reach for a sabre",
"av": "хвалчаде хапизе (вортизе)"
}
]
},
{
"text": "гьабизе, жувазе, тӏаделъизе",
"precomment": "what for (to set about)",
"comment": "цинциялде вортун",
"examples": [
{
"en": "he grabs at everything",
"av": "гъов кинабго жо гьабизе жувала"
},
{
"en": "a drowning man catches at a straw",
"av": "гъанкъулев суматӏеги хапулев",
"labels": [
"пословица"
]
}
]
}
]
}
{
"word": "grab; snatch",
"stress": 8,
"forms": [
"прихватить"
],
"labels": [
"perfective aspect",
"colloquial word"
],
"senses": [
{
"text": "цадахъ босизе",
"precomment": "whom-what",
"examples": [
{
"en": "to take a book along as well",
"av": "цадахъ тӏехьги босизе"
}
]
},
{
"text": "тӏаде ккезе, тӏад речӏчӏизе",
"precomment": "whom, what (catch)"
},
{
"text": "квач хъвазе",
"precomment": "what (to damage by frost)",
"comment": "квачалъ зиян гьабизе"
},
{
"text": "кквезе",
"precomment": "whom/what (to seize)"
},
{
"text": "(хехго) бухьине, бухьа-бутӏине",
"precomment": "what (to tie)"
}
]
}
{
"word": "grab; snatch",
"stress": 2,
"forms": [
"хапнуть"
],
"senses": [
{
"text": "хапун кквезе"
}
]
}
{
"word": "grab; snatch",
"stress": 2,
"stem": "ЦАПА",
"forms": [
"цапать"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "сунданиги хъвазе, базе, лъуризе",
"precomment": "whom-what",
"labels": [
"colloquial (vernacular) word"
],
"examples": [
{
"en": "the door scrapes the floor",
"av": "нуцӏа чӏабаралда лъурула"
}
]
},
{
"text": "квачӏ базе, хапизе, хапун кквезе",
"comment": "квераз, цабзаз, малъаз"
}
]
}
{
"word": "grace",
"stress": 3,
"forms": [
"грация"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "гьайбатлъи, чӏурканлъи, чергеслъи"
}
]
}
{
"word": "gracefully",
"stress": 6,
"forms": [
"грациозно"
],
"labels": [
"adverb"
],
"senses": [
{
"text": "гьайбат(го), чӏуркан(го), чергес(го)"
}
]
}
{
"word": "gracefulness",
"stress": 6,
"forms": [
"грациозность"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "гьайбатлъи, чӏурканлъи, чергеслъи"
}
]
}
{
"word": "graceful, exquisite",
"stress": 3,
"stem": "ИЗЯЩН",
"forms": [
"изящный",
"изящная",
"изящное"
],
"senses": [
{
"text": "берцинаб, чӏурканаб, гьайбатаб",
"examples": [
{
"en": "elegant dress",
"av": "гьайбатаб гурде"
},
{
"en": "graceful figure",
"av": "чӏурканаб лага"
}
]
},
{
"text": "берцинлъи, гьайбатлъи, чӏурканлъи",
"precomment": "fine art; graceful",
"labels": [
"used as a noun"
],
"examples": [
{
"en": "sense of the beautiful",
"av": "берцинлъи лъай",
"comment": "бичӏчӏи"
}
]
}
]
}
{
"word": "gracious",
"stress": 2,
"forms": [
"милостивый",
"милостивая",
"милостивое"
],
"labels": [
"archaic word"
],
"senses": [
{
"text": "гурхӏел бугев, гурхӏел гьабулев"
}
]
}
{
"word": "graciously",
"stress": 4,
"forms": [
"любезно"
],
"labels": [
"adverb"
],
"senses": [
{
"text": "хӏеренго, недегьго, разиго",
"examples": [
{
"en": "answer politely",
"av": "хӏеренго, разиго жаваб кьезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "gracious; graceful",
"stress": 6,
"forms": [
"грациозный",
"грациозная",
"грациозное"
],
"senses": [
{
"text": "гьайбатаб, чӏурканаб, чергесаб",
"examples": [
{
"en": "graceful girl",
"av": "гьайбатай яс"
}
]
}
]
}
{
"word": "gradation",
"stress": 5,
"forms": [
"градация"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "градация",
"comment": "цокӏалго тартибалда цоялдаса цогидалде хиси"
}
]
}
{
"word": "grader",
"stress": 3,
"forms": [
"грейдер"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "грейдер",
"comment": "нухал ритӏа-ришизарулеб, каналал рахъулеб машина",
"labels": [
"technical term"
]
},
{
"text": "грейдералъ битӏизабураб нух"
}
]
}
{
"word": "grader; culler",
"forms": [
"бракёр"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "бракёр, бракчи",
"comment": "гьабураб къайиялъул, ярагьунеб тун, ярагьунареб нахъчӏвалев, брак гьабулев чи"
}
]
}
{
"word": "grade; sort",
"forms": [
"сорт"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "сорт",
"examples": [
{
"en": "top quality; first grade",
"av": "тӏадегӏанаб сорт"
},
{
"en": "second-grade tobacco",
"av": "кӏиабилеб сорталъул тамахьо"
}
]
}
]
}
grading; quality control
сообщить о неточности{
"word": "grading; quality control",
"stress": 7,
"forms": [
"бракераж"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "брак бугеб-гьечӏеб лъазе къайидул (къайиялъул) хал гьаби",
"labels": [
"specific name"
]
}
]
}
{
"word": "gradually",
"stress": 7,
"forms": [
"постепенно"
],
"labels": [
"adverb"
],
"senses": [
{
"text": "дагь-дагь ккун"
}
]
}
gradually; stealthily
сообщить о неточности{
"word": "gradually; stealthily",
"stress": 1,
"forms": [
"исподволь"
],
"labels": [
"adverb",
"colloquial word"
],
"senses": [
{
"text": "гьаругьинан, дагьдагьккун",
"precomment": "gradually",
"examples": [
{
"en": "gradually prepare for departure",
"av": "дагь-дагьккун, бигьа гьабун сапаралде хӏадурлъизе"
}
]
}
]
}
graduate school; postgraduate studies
сообщить о неточности{
"word": "graduate school; postgraduate studies",
"stress": 9,
"forms": [
"аспирантура"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "аспирантура",
"comment": "аспирантал хӏадур гьарулеб институт"
}
]
}
{
"word": "graduate; alumnus",
"stress": 8,
"forms": [
"выпускник"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "выпускник",
"comment": "цӏали тӏубан, къватӏиве виччалев, ахирияб классалда яги курсалда вугев чи"
}
]
}
{
"word": "graduation",
"stress": 8,
"forms": [
"выпускной",
"выпускная",
"выпускное"
],
"senses": [
{
"text": "къватӏире риччалеб (риччаялъул), тӏарамагъадисеб (ахирияб, лъугӏулеб бугеб) (класс, курс)",
"examples": [
{
"en": "graduating class",
"av": "къватӏире риччалеб класс"
},
{
"en": "final exam",
"av": "къватӏире риччаялъул экзамен"
},
{
"en": "graduation party",
"av": "къватӏире риччаялда хурхун тӏобитӏулеб вечер"
}
]
},
{
"text": "къватӏибе биччалеб",
"labels": [
"technology"
],
"examples": [
{
"en": "exhaust valve (gas, air, etc.)",
"av": "къватӏибе биччалеб клапан"
}
]
}
]
}
{
"word": "graft",
"stress": 7,
"forms": [
"прищепить"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "бацӏцӏунеб бакӏалда чӏор лъезе (гъотӏода)"
}
]
}
{
"word": "grain",
"stress": 5,
"forms": [
"зерно"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "мугь",
"examples": [
{
"en": "barley grain",
"av": "пурчӏинадул мугь"
},
{
"en": "coffee beans",
"av": "могьолаб кофе"
}
]
},
{
"text": "хӏалухъин, тӏорщел",
"precomment": "bread",
"labels": [
"collective noun"
]
},
{
"text": "зарра",
"precomment": "separate particle of something"
},
{
"text": "аслу, аслияб бутӏа",
"precomment": "core, germ of something",
"labels": [
"figuratively"
],
"examples": [
{
"en": "kernel of truth",
"av": "пайдаяб, гӏакълуялда рекъолеб бутӏа"
}
]
}
]
}
{
"word": "grain",
"stress": 7,
"forms": [
"зерновой",
"зерновая",
"зерновое"
],
"senses": [
{
"text": "могьолаб",
"examples": [
{
"en": "grain sovkhoz",
"av": "могьолал хӏалухъабазул (хӏалухъаби гӏезарулеб) совхоз"
},
{
"en": "grain crops",
"av": "могьолал культураби"
}
]
},
{
"text": "тӏорщел, хӏалухъаби",
"precomment": "grains",
"labels": [
"used as a noun",
"plural"
]
}
]
}
{
"word": "grain cleaning",
"stress": 11,
"forms": [
"зерноочистительный",
"зерноочистительная",
"зерноочистительное"
],
"senses": [
{
"text": "тӏорщел бацӏцӏад гьабулеб",
"examples": [
{
"en": "grain cleaning machine",
"av": "тӏорщел бацӏцӏад гьабулеб машина"
}
]
}
]
}
{
"word": "grain cleaning",
"stress": 8,
"forms": [
"зерноочистка"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "тӏорщел бацӏцӏад гьаби"
}
]
}
{
"word": "grain crusher",
"stress": 10,
"forms": [
"зернодробилка"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "мугь хъурулеб машина",
"comment": "хӏайваналъе кӏалцӏуе"
}
]
}
{
"word": "grain delivery",
"stress": 10,
"forms": [
"зернопоставка"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "тӏорщел кьей",
"comment": "пачалихъалъе ва ц. бичун"
}
]
}
{
"word": "grain delivery",
"stress": 8,
"forms": [
"хлебосдача"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "пачалихъалъе тӏорщел кьей"
}
]
}
{
"word": "grain dryer",
"stress": 9,
"forms": [
"зерносушилка"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "тӏорщел бакъвазабулеб машина"
}
]
}
{
"word": "grain harvesting",
"stress": 8,
"forms": [
"хлебоуборка"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "хӏалухъен бакӏари, бачӏин бакӏари",
"comment": "хуриса"
}
]
}
{
"word": "grain loader",
"stress": 10,
"forms": [
"зернопогрузчик"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "тӏорщел буххулеб механизм",
"comment": "машина"
}
]
}
{
"word": "grain of sand",
"stress": 5,
"forms": [
"песчинка"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "салул горо"
}
]
}
{
"word": "grain procurement",
"stress": 13,
"forms": [
"хлебозаготовительный",
"хлебозаготовительная",
"хлебозаготовительное"
],
"senses": [
{
"text": "тӏорщалил нахърател гьабулеб",
"examples": [
{
"en": "grain procurement region",
"av": "тӏорщалил нахърател гьабулеб район"
}
]
}
]
}
{
"word": "grain procurement",
"stress": 11,
"forms": [
"хлебозаготовки"
],
"labels": [
"plural"
],
"senses": [
{
"text": "тӏорщалил нахърател гьаби"
}
]
}
grain procurement worker
сообщить о неточности{
"word": "grain procurement worker",
"stress": 13,
"forms": [
"хлебозаготовитель"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "тӏорщалил нахърател гьабулев чи"
}
]
}
{
"word": "grain state farm",
"stress": 10,
"forms": [
"зерносовхоз"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "тӏорщалил совхоз, тӏорщел гӏезабулеб совхоз"
}
]
}
{
"word": "grain trade",
"stress": 10,
"forms": [
"хлеботорговля"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "тӏорщалил даран-базар",
"comment": "цӏикӏкӏараб къадаралда"
}
]
}
{
"word": "grain trading",
"stress": 10,
"stem": "ХЛЕБОТОРГОВ",
"forms": [
"хлеботорговый",
"хлеботорговая",
"хлеботорговое"
],
"senses": [
{
"text": "тӏорщалил дармил(аб); даран гьабулеб",
"examples": [
{
"en": "grain trading organizations",
"av": "тӏорщалил дармилал организациял",
"comment": "идараби"
}
]
}
]
}
{
"word": "grain waste",
"stress": 9,
"forms": [
"зерноотходы"
],
"labels": [
"plural"
],
"senses": [
{
"text": "боцӏуе ва гӏанкӏу-хӏелекоялъе балеб жо",
"comment": "лал тӏамун хутӏараб"
}
]
}
grain-bearing; fertile
сообщить о неточности{
"word": "grain-bearing; fertile",
"stress": 7,
"stem": "ХЛЕБОРОДН",
"forms": [
"хлебородный",
"хлебородная",
"хлебородное"
],
"senses": [
{
"text": "чухӏаб; хур бачӏунеб",
"examples": [
{
"en": "fertile land",
"av": "чухӏаб, хур бачӏунеб ракь"
},
{
"en": "fruitful year",
"av": "хур бачӏунеб сон"
}
]
}
]
}
{
"word": "grain-harvesting",
"stress": 8,
"forms": [
"зерноуборочный",
"зерноуборочная",
"зерноуборочное"
],
"senses": [
{
"text": "тӏорщел (хӏалухъен) бакӏарулеб",
"examples": [
{
"en": "combine harvester",
"av": "тӏорщел бакӏарулеб комбайн"
}
]
}
]
}
{
"word": "grain-harvesting",
"stress": 8,
"stem": "ХЛЕБОУБОРОЧН",
"forms": [
"хлебоуборочный",
"хлебоуборочная",
"хлебоуборочное"
],
"senses": [
{
"text": "хӏалухъен (тӏорщел) бакӏариялъул(аб)",
"examples": [
{
"en": "grain harvesting campaign",
"av": "хуриса хӏалухъен бакӏариялъул кампания"
}
]
}
]
}
{
"word": "grain-reception",
"forms": [
"хлебоприёмный",
"хлебоприёмная",
"хлебоприёмное"
],
"senses": [
{
"text": "тӏорщел къабул гьабулеб",
"examples": [
{
"en": "grain procurement station",
"av": "тӏорщел къабул гьабулеб пункт"
}
]
}
]
}
{
"word": "grain; seed",
"forms": [
"зёрнышко"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"see_also": [
{
"target": "зерно",
"kind": "from",
"comment": "уменьшительное значение",
"comment_lang": "ru"
}
]
}
{
"word": "grain; speck",
"stress": 5,
"stem": "КРУПИЦ",
"forms": [
"крупица"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "зарра, асаргӏанасеб горо; дагьа-макъаб къадар",
"examples": [
{
"en": "he has not an ounce of talent",
"av": "гъосул дагьа-макъабниги гьунар гьечӏо"
}
]
}
]
}
{
"word": "gram",
"forms": [
"грамм"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "грамм"
}
]
}
{
"word": "grammar",
"stress": 6,
"forms": [
"грамматика"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "грамматика",
"examples": [
{
"en": "grammar of the Avar language",
"av": "авар мацӏалъул грамматика"
}
]
}
]
}
{
"word": "grammatical",
"stress": 8,
"stem": "ГРАММАТИЧЕСК",
"forms": [
"грамматический",
"грамматическая",
"грамматическое"
],
"senses": [
{
"text": "грамматикияб",
"examples": [
{
"en": "grammatical error",
"av": "грамматикияб гъалатӏ"
}
]
}
]
}
{
"word": "gramophone",
"stress": 8,
"forms": [
"граммофон"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "граммофон",
"comment": "патефон"
}
]
}
{
"word": "gramophone",
"stress": 8,
"stem": "ГРАММОФОНН",
"forms": [
"граммофонный",
"граммофонная",
"граммофонное"
],
"senses": [
{
"text": "граммофоналъул",
"examples": [
{
"en": "gramophone record",
"av": "граммофоналъул пластинка (гьаракь хъвараб пластинка)"
}
]
}
]
}
{
"word": "gramophone",
"stress": 6,
"forms": [
"патефон"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "патефон"
}
]
}
{
"word": "gramophone",
"stress": 6,
"stem": "ПАТЕФОНН",
"forms": [
"патефонный",
"патефонная",
"патефонное"
],
"senses": [
{
"text": "патефоналъул",
"examples": [
{
"en": "gramophone record",
"av": "патефоналъул пластинка"
}
]
}
]
}
{
"word": "gramophone record",
"stress": 6,
"stem": "ГРАМЗАПИС",
"forms": [
"грамзапись"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "грамзапись",
"examples": [
{
"en": "to broadcast recorded music on the radio",
"av": "радиоялдасан грамзаписалда гьабураб музыка биччазе"
}
]
}
]
}
{
"word": "gramophone record",
"stress": 10,
"forms": [
"грампластинка"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "грампластинка"
}
]
}
{
"word": "gram molecule",
"stress": 10,
"forms": [
"грамм-молекула"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "грамм-молекула",
"comment": "молекулярияб массаялда бащадаб химикияб веществоялъул граммазул къадар",
"labels": [
"physics",
"chemistry"
]
}
]
}
{
"word": "gram-atom",
"stress": 7,
"forms": [
"грамм-атом"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "грамм-атом",
"comment": "атомалъул массаялда бащадаб химикияб элементалъул граммазул къадар",
"labels": [
"physics",
"chemistry"
]
}
]
}
{
"word": "granary",
"stress": 2,
"forms": [
"житница"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "нахъарукъ, тӏорщел жанибе балеб бакӏ",
"precomment": "barn; granary",
"labels": [
"archaic word"
]
},
{
"text": "тӏорщел цӏакъ бачӏунеб, цогидал бакӏалги жинца хьихьулеб ракь",
"labels": [
"figuratively"
]
}
]
}
{
"word": "granary",
"stress": 10,
"forms": [
"зернохранилище"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "тӏорщел (хӏалухъен) цӏунулеб бакӏ (склад)",
"examples": [
{
"en": "build a granary",
"av": "тӏорщел (хӏалухъен) цӏунулеб бакӏ базе"
}
]
}
]
}
{
"word": "grandchildren",
"stress": 5,
"forms": [
"внучата"
],
"labels": [
"plural"
],
"senses": [
{
"text": "васасул (ясалъул) лъимал, васакӏаби, ясакӏаби"
}
]
}
{
"word": "grandchild's",
"stress": 5,
"forms": [
"внучатый",
"внучатая",
"внучатое"
],
"senses": [
{
"text": "вацасул васакӏо",
"precomment": "great-nephew"
}
]
}
{
"word": "granddaughter",
"stress": 3,
"forms": [
"внучка"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "васасул (ясалъул) яс, ясакӏо"
}
]
}
{
"word": "grandeur",
"stress": 7,
"forms": [
"грандиозность"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "цӏакъ кӏодолъи"
}
]
}
{
"word": "grandeur; majesty",
"stress": 4,
"forms": [
"величие"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "кӏодолъи, машгьурлъи, хӏурмат-цӏар букӏин, къадру-къиматалъе мустахӏикълъи",
"examples": [
{
"en": "greatness of the feat",
"av": "гьунаралъул (бахӏарчилъиялъул) кӏодолъи"
}
]
}
]
}
{
"word": "grandfather",
"forms": [
"дед"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "кӏудада, кӏудияв эмен"
},
{
"text": "херав",
"precomment": "old person",
"labels": [
"colloquial word"
]
},
{
"text": "умумул",
"precomment": "ancestors",
"examples": [
{
"en": "our grandfathers were here",
"av": "гьанир рукӏана нилъер умумул"
}
]
},
{
"text": "гӏазул кӏудада",
"precomment": "Father Frost"
}
]
}
{
"word": "grandfather",
"stress": 2,
"forms": [
"дедушка"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "кӏудада",
"precomment": "in addressing",
"comment": "реэдун абулеб"
}
],
"see_also": [
{
"target": "дед",
"kind": "see",
"refwordnum": "2"
}
]
}
{
"word": "grandfather's",
"stress": 2,
"stem": "ДЕДОВСК",
"forms": [
"дедовский",
"дедовская",
"дедовское"
],
"senses": [
{
"text": "кӏудадал"
},
{
"text": "некӏсияб, умумузул(аб), цебегосеб, басралъараб",
"precomment": "ancient; old",
"examples": [
{
"en": "grandfatherly customs",
"av": "некӏсиял гӏадатал"
}
]
}
]
}
{
"word": "grandiose, grand",
"stress": 7,
"stem": "ГРАНДИОЗН",
"forms": [
"грандиозный",
"грандиозная",
"грандиозное"
],
"senses": [
{
"text": "цӏакъ кӏудияб, залимаб, чӏахӏияб",
"examples": [
{
"en": "grandiose construction",
"av": "цӏакъ кӏудияб балеб бакӏ"
},
{
"en": "grandiose plans",
"av": "чӏахӏиял мурадал",
"comment": "пикраби"
}
]
}
]
}
{
"word": "grandmaster",
"stress": 7,
"forms": [
"гроссмейстер"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "гроссмейстер",
"labels": [
"chess term"
]
}
]
}
{
"word": "grandmother",
"stress": 2,
"forms": [
"бабушка"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "кӏодо, кӏудияй эбел, дахӏабаба"
}
]
}
{
"word": "grandson",
"forms": [
"внук"
],
"senses": [
{
"text": "васасул (ясалъул) вас, васакӏо"
}
]
}
{
"word": "grand piano",
"stress": 3,
"stem": "РОЯЛ",
"forms": [
"рояль"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "рояль",
"examples": [
{
"en": "to play the piano",
"av": "рояль бачине (хъвазе)"
},
{
"en": "to sit down at the piano",
"av": "роялалда нахъа гӏодов чӏезе"
},
{
"en": "at the piano",
"av": "роялалда аскӏоб"
}
]
}
]
}
{
"word": "granite",
"stress": 5,
"forms": [
"гранит"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "чарангьецӏо, гранит"
}
]
}
{
"word": "granite",
"stress": 5,
"stem": "ГРАНИТН",
"forms": [
"гранитный",
"гранитная",
"гранитное"
],
"senses": [
{
"text": "чарангьецӏоялъул(аб), гранита-лъул(аб)",
"examples": [
{
"en": "granite embankment",
"av": "граниталъ къараб рагӏал",
"comment": "ралъдал, гӏурул"
},
{
"en": "granite boulder",
"av": "чарангьецӏоялъул (граниталъул) кӏудияб тӏел"
}
]
}
]
}
{
"word": "granny; grandmother",
"stress": 2,
"homonym": 1,
"forms": [
"бабка"
],
"labels": [
"colloquial word",
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "кӏодо",
"precomment": "grandmother"
}
]
}
{
"word": "granny; grandmother",
"stress": 2,
"stem": "БАБК",
"homonym": 2,
"forms": [
"бабка"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "хӏайваназул щинкӏилалда тӏадехунисеб рищи",
"precomment": "fetlock in animals"
},
{
"text": "бекӏ, гӏалу",
"precomment": "dice",
"examples": [
{
"en": "game of knucklebones",
"av": "гӏалаби хӏай"
}
]
}
]
}
{
"word": "granting",
"stress": 11,
"forms": [
"предоставление"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "хӏалтӏизабизе, пайда босизе кьей; щибниги гьабизе ихтияр кьей",
"precomment": "per verb grant"
}
]
}
{
"word": "grant; favor",
"stress": 2,
"forms": [
"жаловать"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "шапакъат гьабизе, сайгъат гьабизе",
"precomment": "someone, something, with what, to whom what (give)"
},
{
"text": "къимат гьабизе",
"precomment": "someone-something",
"labels": [
"colloquial word"
],
"examples": [
{
"en": "he is not very well liked",
"av": "досул кӏудияб къимат гьабуларо"
}
]
},
{
"text": "вачӏине, ваккарагӏизе, тӏаде-гъоркье щвезе",
"precomment": "to whom (to visit)",
"labels": [
"archaic word"
],
"examples": [
{
"en": "hasn't visited us for a long time",
"av": "цевегоялдаса нижехъе вачӏунев гьечӏо"
}
]
}
]
}
{
"word": "grant; provide",
"stress": 8,
"forms": [
"предоставить"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "щивниги-щибниги лъилниги-сундулниги бетӏергьанлъиялъе, хӏалтӏизабизе, пайда босизе кьезе",
"precomment": "whom-what to whom-what",
"comment": "отдать в распоряжение"
},
{
"text": "лъиениги щибниги гьабизе ихтияр кьезе",
"precomment": "to whom what and with infinitive",
"comment": "to grant the right to do something",
"comment_lang": "ru",
"examples": [
{
"en": "let decide for oneself",
"av": "хӏукму гьабизе жиндиего ихтияр кьезе"
},
{
"en": "give the floor",
"av": "рагӏи кьезе"
},
{
"en": "to leave to oneself",
"av": "а) (дать свободу действий) гьабулеб ишалъе эркенлъи кьезе; б) (оставить без присмотра) бала-гъалагьи гьабичӏого тезе (ахӏуд виччан тезе)"
}
]
}
]
}
{
"word": "granular; grainy",
"stress": 5,
"stem": "ЗЕРНИСТ",
"forms": [
"зернистый",
"зернистая",
"зернистое"
],
"senses": [
{
"text": "мугь гӏемераб; салъаб; гарахараб, мугьахараб",
"examples": [
{
"en": "granular structure",
"av": "гарахараб (мугьахараб) гӏуцӏи"
},
{
"en": "granular caviar",
"av": "мугьахараб икра"
}
]
}
]
}
{
"word": "granulation",
"stress": 7,
"forms": [
"грануляция"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "гӏисинлъизаби, мугьахинаби, гарахинаби",
"labels": [
"agricultural term"
],
"examples": [
{
"en": "fertilizer granulation",
"av": "хур беэн гьарулел жал мугьахинари"
}
]
},
{
"text": "дагь-дагь ккун ругънада цӏияб гьан бижи",
"labels": [
"medicine"
]
}
]
}
{
"word": "granule",
"stress": 5,
"forms": [
"крупинка"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "гьитӏинаб мугь, горо"
}
]
}
{
"word": "grape",
"stress": 7,
"forms": [
"виноградина"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "цӏолбол кӏоркӏона, кӏолкӏона",
"comment": "горо"
}
]
}
{
"word": "grape",
"stress": 7,
"forms": [
"виноградный",
"виноградная",
"виноградное"
],
"senses": [
{
"text": "цӏолбол(аб)",
"examples": [
{
"en": "grape juice",
"av": "цӏолбол лъим (тӏокӏкӏел, сок)"
}
]
}
]
}
{
"word": "grapes",
"stress": 7,
"forms": [
"виноград"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "цӏибил"
}
]
}
{
"word": "grapeshot",
"stress": 5,
"forms": [
"картечь"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "гӏарададул гуллил сачма",
"precomment": "projectile; apparatus"
},
{
"text": "чанахъанасул тункӏил чӏахӏияб сачма",
"precomment": "shot"
}
]
}
{
"word": "graphics",
"stress": 3,
"forms": [
"графика"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "графика",
"comment": "Ⅰ релъен гьечӏого, хӏуччаздалъун ва штрихаздалъун сурат гьабулеб махщел; гьеб къагӏидаялда гьабураб сурат; 2 лингв. хӏарпал хъвалеб куц"
}
]
}
{
"word": "graphite",
"stress": 5,
"forms": [
"графит"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "графит",
"labels": [
"mineralogy"
]
},
{
"text": "графит",
"precomment": "in pencil",
"comment": "къалмил хъвадарулеб бутӏа, ракӏ"
}
]
}
{
"word": "graphologist",
"stress": 5,
"forms": [
"графолог"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "графолог",
"comment": "графологиялъул специалист"
}
]
}
{
"word": "graphology",
"stress": 7,
"forms": [
"графология"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "графология",
"comment": "хатӏалъухъ балагьун, чиясул хасият лъазабулеб гӏелму"
}
]
}
grasping; energetic; efficient
сообщить о неточности{
"word": "grasping; energetic; efficient",
"stress": 3,
"forms": [
"хваткий",
"хваткая",
"хваткое"
],
"senses": [
{
"text": "лебалаб, тирияб; речӏчӏа-регӏараб"
}
]
}
{
"word": "grasp; cling",
"stress": 6,
"forms": [
"ухватиться"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "хурхун чӏезе, ккун чӏезе",
"precomment": "by someone, something (grasp)",
"examples": [
{
"en": "to clutch the table with both hands",
"av": "кӏиябго квералъ столги ккун чӏезе"
}
]
},
{
"text": "тӏаделъизе, тӏад чӏезе, тӏаса вичӏунгутӏизе",
"precomment": "(to set about something)",
"labels": [
"figuratively",
"colloquial word"
],
"examples": [
{
"en": "to jump at a new job",
"av": "цӏияб хӏалтӏуда тӏаделъизе"
}
]
},
{
"text": "пайда босизе",
"precomment": "(to make use of something)",
"examples": [
{
"en": "jump at someone's suggestion",
"av": "лъилниги предложениялдаса пайда босизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "grass",
"stress": 5,
"forms": [
"трава"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "хер",
"examples": [
{
"en": "medicinal herbs",
"av": "даруял хурдул"
},
{
"en": "weed",
"av": "чӏахӏ, сусур"
},
{
"en": "become overgrown with grass",
"av": "тӏад хер бижизе, харица бацизе"
},
{
"en": "all the same, like grass",
"av": "тӏагӏам гьечӏеб, ракьудагӏанги тату гьечӏеб"
},
{
"en": "come what may",
"av": "щиб кканиги ургъел гьечӏо"
}
]
}
]
}
{
"word": "grasshopper",
"stress": 5,
"forms": [
"кузнечик"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "гарцӏ",
"comment": "гьитӏинаб"
}
]
}
{
"word": "grass sowing",
"stress": 7,
"forms": [
"травосеяние"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "хер бекьи, бекьун хер бижизаби",
"labels": [
"agriculture, agricultural term"
]
}
]
}
{
"word": "grass-arable",
"stress": 7,
"stem": "ТРАВОПОЛЬН",
"forms": [
"травопольный",
"травопольная",
"травопольное"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"en": "ley farming system",
"av": "хис-хисун батӏи-батӏиял хурдул рекьун ракъ беэн гьабулеб къагӏида"
}
]
}
]
}
{
"word": "grated; seasoned",
"stem": "ТЁРТ",
"forms": [
"тёртый",
"тёртая",
"тёртое"
],
"senses": [
{
"text": "сунданиги лъулъан, гӏисин гьабураб, чухӏараб",
"precomment": "crushed, minced",
"examples": [
{
"en": "grated potatoes",
"av": "лъулъан яги чухӏун гӏисин гьабураб картошка"
},
{
"en": "ground paints",
"av": "рухун, чухӏун, лъулъан хӏадурарал релъабин"
}
]
},
{
"text": "гӏемераб жо бихьарав, хӏехьарав, хӏалбихьи бугев",
"precomment": "experienced; seasoned",
"comment": "чи",
"labels": [
"figuratively",
"colloquial word"
]
}
]
}
{
"word": "grateful",
"stress": 7,
"stem": "БЛАГОДАРН",
"forms": [
"благодарный",
"благодарная",
"благодарное"
],
"senses": [
{
"text": "гьабураб лъикӏлъи лъалеб, баркала кьолеб",
"examples": [
{
"en": "grateful look",
"av": "баркалаялъулаб балагьи"
},
{
"en": "be grateful to someone",
"av": "гьабураб лъикӏлъи лъалевлъун вукӏине"
}
]
},
{
"text": "пайда кьолеб, лъикӏаб хӏасил кьолеб, гьабураб харж гӏадада кколареб",
"labels": [
"figuratively"
],
"examples": [
{
"en": "rewarding topic",
"av": "лъикӏаб, хӏасил кколеб тема"
}
]
}
]
}
grateful; thanksgiving
сообщить о неточности{
"word": "grateful; thanksgiving",
"stress": 7,
"stem": "БЛАГОДАРСТВЕНН",
"forms": [
"благодарственный",
"благодарственная",
"благодарственное"
],
"senses": [
{
"text": "баркалаялъул, баркалаялъулаб, баркала кьун, хъвараб",
"comment": "абураб, гьабураб",
"examples": [
{
"en": "letter of thanks",
"av": "баркалаялъулаб кагъат, баркала кьун, хъвараб кагъат"
}
]
}
]
}
{
"word": "grater",
"forms": [
"тёрка"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "хъвагӏав, хачав"
}
]
}
gratify; coax; pamper
сообщить о неточности{
"word": "gratify; coax; pamper",
"stress": 6,
"forms": [
"ублажать"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "ублажить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "gratitude",
"stress": 7,
"stem": "БЛАГОДАРНОСТ",
"forms": [
"благодарность"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "баркала",
"examples": [
{
"en": "you're welcome; don't mention it",
"av": "баркала кьезе ккеларо"
},
{
"en": "express gratitude; declare gratitude",
"av": "баркала кьезе, баркалаялъул рагӏаби абизе"
}
]
}
]
}
gratitude; appreciation
сообщить о неточности{
"word": "gratitude; appreciation",
"stress": 6,
"forms": [
"признательность"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "лъи-лъикӏлъия-лъул къимат лъай, баркала буголъи; разилъи загьир гьаби",
"examples": [
{
"en": "to express one's gratitude to someone",
"av": "лъиениги жиндирго разилъи, баркала буголъи загьир гьабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "gratuitous",
"stress": 6,
"forms": [
"даровой",
"даровая",
"даровое"
],
"labels": [
"colloquial word"
],
"senses": [
{
"text": "чӏобого щвараб, мухь гьечӏого кьураб, чӏобогояб, мухь-хӏакъ гьечӏеб",
"labels": [
"colloquial word"
]
}
]
}
{
"word": "gratuitously",
"stress": 8,
"forms": [
"безвозмездно"
],
"labels": [
"adverb"
],
"senses": [
{
"text": "чӏобого, гьавайин, мухь гьечӏого, бецӏизе ккечӏого"
}
]
}
gratuitous; free of charge
сообщить о неточности{
"word": "gratuitous; free of charge",
"stress": 8,
"stem": "БЕЗВОЗМЕЗДН",
"forms": [
"безвозмездный",
"безвозмездная",
"безвозмездное"
],
"senses": [
{
"text": "мухь гьечӏеб, бецӏизе кколареб, чӏобогояб, гьавайинаб",
"examples": [
{
"en": "gratuitous use",
"av": "чӏобого хӏалтӏизаби, чӏобого пайда боси, мухь кьечӏого, хӏалтӏизаби"
}
]
}
]
}
{
"word": "grave",
"stress": 4,
"stem": "МОГИЛ",
"forms": [
"могила"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "хоб",
"examples": [
{
"en": "mass grave",
"av": "рагъда яги гӏаммаб ишалъе гӏоло хварал гӏадамазул цадахъаб хоб"
},
{
"en": "to have one foot in the grave",
"av": "хвалде гӏагарлъизе"
},
{
"en": "drive to the grave",
"av": "хвалде ккезавизе; гӏазаб гӏакъуба кьезе"
},
{
"en": "take to the grave",
"av": "хабалъе цадахъ босизе, цо щибалигоги бицинчӏого, хвезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "gravedigger",
"stress": 4,
"forms": [
"могильщик"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "хобал рухъулев чи"
},
{
"text": "щивниги, щибниги хвалде ккезабулев, чӏвалев, тӏагӏинабулев чи",
"labels": [
"figuratively"
]
}
]
}
{
"word": "gravel",
"stress": 3,
"forms": [
"гравий"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "чабах",
"examples": [
{
"en": "sprinkle the path with gravel",
"av": "нухде чабах базе (щвазе)"
}
]
}
]
}
{
"word": "graver",
"stress": 3,
"forms": [
"штихель"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "штихель",
"comment": "хъвалсазабун тӏогьисаги къотӏараб, гӏанлъун, тӏаде цун, накъищал, суратал гьарулеб чармил тӏеренаб тӏагӏел"
}
]
}
{
"word": "graveyard",
"stress": 4,
"forms": [
"погост"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "росдал хабзал",
"precomment": "rural cemetery"
},
{
"text": "росдадаса тӏурал килисаги бугел хабзал",
"labels": [
"archaic word"
]
}
]
}
{
"word": "grave; sepulchral",
"stress": 4,
"stem": "МОГИЛЬН",
"forms": [
"могильный",
"могильная",
"могильное"
],
"senses": [
{
"text": "хабал, хобалъул",
"examples": [
{
"en": "burial mound",
"av": "хобалъул гохӏ"
},
{
"en": "dead silence",
"av": "хабалъ гӏадаб сихӏкъотӏи"
}
]
}
]
}
gravitation; attraction
сообщить о неточности{
"word": "gravitation; attraction",
"stress": 6,
"stem": "ТЯГОТЕНИ",
"forms": [
"тяготение"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "цӏай",
"labels": [
"physics"
],
"examples": [
{
"en": "gravity",
"av": "ракьалъ жиндего цӏай"
},
{
"en": "law of universal gravitation",
"av": "тӏолабго дуниялалъ жиндего цӏаялъул закон"
}
]
},
{
"text": "бухьен",
"precomment": "connection; relation",
"examples": [
{
"en": "economic gravitation; economic attraction",
"av": "экономикияб бухьен"
}
]
},
{
"text": "сундениги гъира, ракӏцӏай, гьетӏи букӏин",
"precomment": "inclination; urge",
"labels": [
"figuratively"
],
"examples": [
{
"en": "attraction to music",
"av": "музыкаялде ракӏ цӏай"
}
]
}
]
}
{
"word": "gravity flow",
"stress": 6,
"forms": [
"самотёк"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "жибго жиндасанго ин, жибго чвахун ин"
},
{
"text": "план ва тадбир гьечӏого хӏалтӏул, ишалъул ин",
"labels": [
"figuratively"
]
}
]
}
{
"word": "gravy; sauce",
"stress": 5,
"forms": [
"подливка"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "подливка",
"comment": "тӏагӏам цӏикӏкӏине кванде тӏолеб жо",
"examples": [
{
"en": "sweet gravy",
"av": "гьуинаб подливка",
"comment": "тӏаде тӏолеб жо"
}
]
}
]
}
{
"word": "graze; abrasion",
"stress": 3,
"forms": [
"ссадина"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "тӏаса хъал гаржинабураб ругъун"
},
{
"text": "тӏаса хъал ччукӏараб бакӏ"
}
]
}
{
"word": "grazing",
"stress": 5,
"forms": [
"настильный",
"настильная",
"настильное"
],
"senses": [
{
"text": "цокӏалаб, мухъ ккун гӏадин унеб",
"labels": [
"sports term"
],
"examples": [
{
"en": "flat jump",
"av": "цокӏалаб кӏанцӏи"
}
]
},
{
"text": "гӏодобегӏанаб",
"labels": [
"military term"
],
"examples": [
{
"en": "grazing bullet trajectory",
"av": "гуллил гӏодобегӏанаб боржин"
},
{
"en": "grazing fire",
"av": "ракьалда тӏасан, гӏодобегӏанисан балеб гӏарада"
}
]
}
]
}
{
"word": "grazing; fattening",
"stress": 4,
"forms": [
"нагул"
],
"labels": [
"masculine gender",
"agriculture, agricultural term"
],
"senses": [
{
"text": "хъвезе бугеб гӏи-боцӏи сагаялда хьихьи",
"precomment": "fattening"
},
{
"text": "мачӏадалъул кьаралъиялъул",
"precomment": "degree of fattening"
}
]
}
{
"word": "grazing; pasturing",
"stress": 7,
"forms": [
"пастьба"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "боцӏи къватӏиб (мегӏер-гӏалахалда) кваназаби"
}
]
}