{
"word": "akıcha",
"stress": 6,
"forms": [
"лебеда"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "ччути",
"labels": [
"botanik"
]
}
]
}
{
"word": "akıcı",
"stress": 3,
"stem": "ПЛАВН",
"forms": [
"плавный",
"плавная",
"плавное"
],
"senses": [
{
"text": "цокӏалаб, лъедон унеб гӏадаб",
"examples": [
{
"tr": "akıcı dans",
"av": "(лъедон унеб гӏадаб) гӏодобе биччараб кьурди"
},
{
"tr": "akıcı yürüyüş",
"av": "тӏадагьаб (лъедон унеб гӏадаб) рилълъин, цо ккураб рилълъин"
}
]
}
]
}
{
"word": "akıcı, ezgili",
"stress": 4,
"forms": [
"певучий",
"певучая",
"певучее"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"tr": "şarkı söyler gibi ses",
"av": "кочӏолаб, берцинаб гьаракь"
},
{
"tr": "akıcı şiir",
"av": "ахӏун бачӏунеб кечӏ"
}
]
}
]
}
{
"word": "akıcılık",
"stress": 3,
"forms": [
"плавность"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "цокӏаллъи",
"examples": [
{
"tr": "konuşmanın akıcılığı",
"av": "каламалъул цокӏаллъи"
}
]
},
{
"text": "тӏадагьлъи"
}
]
}
{
"word": "akıcılık; seri",
"stress": 2,
"forms": [
"беглость"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "тирилъи, хехлъи, дури, гӏедерлъи",
"examples": [
{
"tr": "okuma akıcılığı",
"av": "цӏалул хехлъи"
}
]
}
]
}
{
"word": "akıl",
"forms": [
"толк"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "магӏна, хӏакъикъат; иш лъикӏго лъай",
"precomment": "anlam",
"examples": [
{
"tr": "mantıklı konuşmak",
"av": "иш лъикӏго лъан, пикру гьабизе"
}
]
},
{
"text": "пайда, хайир",
"precomment": "fayda; yarar",
"examples": [
{
"tr": "bunda ne yarar var?",
"av": "гьелъул хайир щиб?"
}
]
},
{
"text": "харбал, мацӏал",
"precomment": "söylentiler",
"labels": [
"çoğul"
],
"examples": [
{
"tr": "söylentilere önem vermemek",
"av": "харбазде кӏвар кьечӏого тезе"
}
]
},
{
"examples": [
{
"tr": "bir şeyden anlamak",
"av": "сундулниги хӏакъалъулъ лъикӏго лъазе"
},
{
"tr": "boşuna",
"av": "тартиб гьечӏого, гӏадада, чӏалгӏаде, пайда-хайир гьечӏого"
},
{
"tr": "akıllıca; hakkıyla",
"av": "магӏнаялда, бичӏчӏуледухъ, цӏодорго"
},
{
"tr": "kavramak",
"av": "бичӏчӏизе"
},
{
"tr": "kafasını karıştırmak",
"av": "къосинавизе, мекъса ккезавизе, вихха-хочизавизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "akıl",
"forms": [
"ум"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "гӏакълу",
"precomment": "anlayış",
"examples": [
{
"tr": "büyük akıl sahibi adam",
"av": "кӏудияб гӏакълуялъул чи"
}
]
},
{
"text": "гӏакъил",
"precomment": "düşünür",
"labels": [
"mecazi anlamda"
],
"examples": [
{
"tr": "insanlığın en parlak zekaları",
"av": "инсанияталъул бищунго лъикӏал гӏакъилзаби"
},
{
"tr": "aklı başına gelmek",
"av": "цӏодорлъизе, гӏакълу щвезе"
},
{
"tr": "birine/bir şeye hayran olmak",
"av": "лъидасаниги-сундасаниги цӏакъ вохун, чӏухӏун вукӏине"
},
{
"tr": "akılda",
"av": "рекӏехъе, хъвачӏого"
},
{
"tr": "(o) yerinde akıl sahibi",
"av": "(дов) рекӏеда вуго, гӏакълуялда вуго"
},
{
"tr": "aklın başında mı?",
"av": "мун гӏантлъунищ вугев?"
},
{
"tr": "aklını kaçırmış olmak",
"av": "гӏакълуялда гьечӏого вукӏине"
},
{
"tr": "akıldan hesaplamak",
"av": "рекӏехъе рикӏкӏине"
},
{
"tr": "aklından bile geçmemişti",
"av": "ракӏалдацин букӏинчӏо, пикруцин букӏинчӏо"
},
{
"tr": "ağzına geleni söyleyen",
"av": "ракӏалда бугеб жо кӏалалалъги бицуна дос (щибго бахчун толаро)"
},
{
"tr": "aklını kaçırmak",
"av": "херлъиялъ гӏантлъизе, бетӏер хӏалтӏунгутӏизе"
},
{
"tr": "aklını kaçırmak",
"av": "кӏочон тезе, ракӏалдаса ине, рекӏекьа бикъизе"
},
{
"tr": "onun harcı değil; onun işi değil",
"av": "досул гӏакълу щолеб бакӏ гуро"
},
{
"tr": "akıldan çıkmış",
"av": "кӏочон тана, ракӏалдаса ана, рекӏекьа бикъана"
},
{
"tr": "çıldırmak",
"av": "гӏадаллъизе, бетӏер сверизе"
},
{
"tr": "çıldırmışsınız!",
"av": "нужер бетӏер сверун буго!"
},
{
"tr": "aklım ermiyor",
"av": "кинго бичӏчӏуларо, бичӏчӏизе кӏоларо"
},
{
"tr": "kafası karışıyor",
"av": "дов (цо-цо мехалъ) бетӏер сверарав чи гӏадин лъугьуна"
}
]
}
]
}
{
"word": "akıl almaz",
"stress": 10,
"forms": [
"невообразимый",
"невообразимая",
"невообразимое"
],
"senses": [
{
"text": "ракӏалде ккезе, цебе чӏезабизе захӏматаб; хӏаталдаса араб, кутакаб",
"precomment": "olağanüstü",
"examples": [
{
"tr": "anlatılamaz bir dağınıklık",
"av": "кутакаб гӏадлу гьечӏолъи"
},
{
"tr": "akıl almaz gürültü",
"av": "хӏаталдаса араб хъуй"
}
]
}
]
}
{
"word": "akıl almaz",
"stress": 4,
"forms": [
"немыслимый",
"немыслимая",
"немыслимое"
],
"senses": [
{
"text": "гӏадатияб гуреб"
},
{
"text": "цебе чӏезабизе захӏматаб"
},
{
"text": "божизе кӏолареб"
}
]
}
{
"word": "akıl almaz",
"stress": 10,
"forms": [
"умопомрачительный",
"умопомрачительная",
"умопомрачительное"
],
"labels": [
"konuşma dili sözcüğü"
],
"senses": [
{
"text": "хӏикматаб, гӏакълуялда данде кколареб, тӏасан борчӏараб, хӏисаб тун кутакаб, гӏорхъолъа борчӏараб, рекӏедаса инарулеб"
}
]
}
akıl dengesinin yerinde olmayışı
сообщить о неточности{
"word": "akıl dengesinin yerinde olmayışı",
"stress": 7,
"stem": "НЕВМЕНЯЕМОСТ",
"forms": [
"невменяемость"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "жинцаго гьабулелъул жаваб кьун бажаруларедухъ вукӏин",
"examples": [
{
"tr": "akli dengesi yerinde olmamak",
"av": "лъавуда гьечӏого (гьечӏеб хӏалалда) вукӏине"
}
]
}
]
}
akıl erdirememe; akla gelmeme
сообщить о неточности{
"word": "akıl erdirememe; akla gelmeme",
"stress": 7,
"forms": [
"невдомек"
],
"labels": [
"zarf"
],
"senses": [
{
"text": "ракӏалде ккунгутӏизе; бичӏчӏунгутӏизе",
"precomment": "kime",
"labels": [
"yüklem anlamında",
"konuşma dili sözcüğü"
],
"examples": [
{
"tr": "aklının ucundan bile geçmiyor",
"av": "гьесда ракӏалдецин кколаро, ботӏролъецин бачӏунаро"
}
]
}
]
}
{
"word": "akıl erdirmek",
"stress": 4,
"forms": [
"додумываться"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "додуматься",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "akıl etmek",
"stress": 8,
"stem": "СООБРАЗИ",
"forms": [
"сообразить"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "хӏисаб гьабизе, ургъизе, ургъун бихьизе",
"precomment": "tümleçsiz de aynı şekilde"
},
{
"text": "бичӏчӏизе, ракӏалде бачӏине, нахъгӏунтӏизе",
"precomment": "tümleçsiz de aynı şekilde",
"examples": [
{
"tr": "meselenin ne olduğunu hemen anladım",
"av": "иш сундулъ бугебали дида бачӏинахъего бичӏчӏана"
}
]
}
]
}
{
"word": "akıl etmek; düşünmek",
"stress": 4,
"forms": [
"додуматься"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "гӏемер ургъун, цощинаб хӏасилалде, пикруялде, хӏукмуялде вачӏине",
"precomment": "neye kadar",
"labels": [
"konuşma dili sözcüğü"
]
}
]
}
akıl hastalığı; bunama
сообщить о неточности{
"word": "akıl hastalığı; bunama",
"stress": 9,
"stem": "УМОПОМЕШАТЕЛЬСТВ",
"forms": [
"умопомешательство"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "бетӏер бикьакълъи, свери, гӏакълу биххи"
}
]
}
{
"word": "akıl hastası",
"stress": 13,
"forms": [
"душевнобольной"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "рекӏел гӏадлу биххарав чи"
}
]
}
{
"word": "akıl hastası kadın",
"stress": 13,
"forms": [
"душевнобольная"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "рекӏел гӏадлу биххарай гӏадан"
}
]
}
{
"word": "akıl hocası",
"stress": 5,
"forms": [
"наставник"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "насихӏатчи",
"labels": [
"eskimiş sözcük"
]
}
]
}
{
"word": "akıl vermek",
"stress": 8,
"forms": [
"вразумлять"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "вразумить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "akıl vermek",
"stress": 5,
"forms": [
"надоумить"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "гӏакълу кьезе, малъа-хъвай гьабизе",
"precomment": "kimi",
"labels": [
"konuşma dili sözcüğü"
]
}
]
}
{
"word": "akıl yürütme",
"stress": 8,
"stem": "РАССУЖДЕНИ",
"forms": [
"рассуждение"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "цоцалъ рекъезарун, ургъун гӏуцӏарал пикраби",
"precomment": "sonuç",
"examples": [
{
"tr": "doğru akıl yürütme",
"av": "битӏараб пикру"
}
]
},
{
"text": "пикраби загьир гьари",
"precomment": "konuşmalar",
"labels": [
"çoğul"
],
"examples": [
{
"tr": "muhakemeye girişmek",
"av": "харбиде лъугьине (разе)"
}
]
},
{
"text": "дандечӏей, рази гьечӏолъи загьир гьаби",
"precomment": "itiraz"
}
]
}
akıl yürütmek; tartışmak
сообщить о неточности{
"word": "akıl yürütmek; tartışmak",
"stress": 8,
"forms": [
"рассуждать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "ургъизе, пикру гьабизе",
"precomment": "düşünmek"
},
{
"text": "жиндирго пикру бицине, далилал рачине; битӏараб къимат кьезе гьоркьоб лъезе",
"precomment": "tartışmak, argüman sunmak"
},
{
"text": "жиндирго хасаб пикру загьир гьабизе, рази гьечӏолъи загьир гьабизе, данде чӏезе",
"precomment": "itiraz etmek",
"labels": [
"konuşma dili sözcüğü"
]
}
]
}
{
"word": "akıl, mantık",
"stress": 5,
"forms": [
"рассудок"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "гӏакълу, пикру, лъай, гӏакълуялда вукӏин",
"examples": [
{
"tr": "aklını kaçırmak",
"av": "гӏакълу биххизе, гӏакълуялдаса ине, гӏакълу босун ине"
},
{
"tr": "yerinde akıllı olmak",
"av": "гӏакълуялда вукӏине (тӏубанго)"
}
]
}
]
}
{
"word": "akıl; zihin",
"stress": 2,
"forms": [
"разум"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "гӏакълу",
"examples": [
{
"tr": "akıl almaz",
"av": "гӏакълу нахъгӏунтӏуларо, гӏакълу хадуб гъоларо, бичӏчӏуларо, бичӏчӏизабун бажаруларо"
},
{
"tr": "kafası karışmak",
"av": "пикру гьабун бажарулеб гьечӏо"
}
]
}
]
}
{
"word": "akılcı; mantıklı",
"stress": 7,
"forms": [
"рассудительный",
"рассудительная",
"рассудительное"
],
"senses": [
{
"text": "пикруялда гьабураб, гӏакъилаб, цӏодораб",
"examples": [
{
"tr": "akıllı kimse",
"av": "гӏакъилав, цӏодорав, битӏун пикру гьабун бажарулев"
}
]
}
]
}
{
"word": "akılda kalmak",
"stress": 4,
"forms": [
"запомниться"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "ракӏалда чӏезе",
"examples": [
{
"tr": "bu geceyi hayatım boyunca unutmayacağım",
"av": "тӏубараб гӏумруялъго ракӏалда чӏана дида гьеб сордо"
}
]
}
]
}
{
"word": "akılda tutmak",
"stress": 8,
"forms": [
"запоминать(ся)"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "запомнить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "akıldışı",
"stress": 9,
"stem": "НЕРАЦИОНАЛЬН",
"forms": [
"нерациональный",
"нерациональная",
"нерациональное"
],
"senses": [
{
"text": "пайдаб куцалда гӏуцӏичӏеб, хайираб куцалда гьабулеб гьечӏеб",
"examples": [
{
"tr": "verimsiz fon harcaması",
"av": "ресаздасан (гӏарцудасан) цӏодораб гуреб куцалъ пайда боси"
}
]
}
]
}
{
"word": "akıldışılık",
"stress": 9,
"forms": [
"иррациональность"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "гӏакълу-лъай хадуб (нахъ) гӏунтӏунгутӏи",
"labels": [
"felsefe"
]
}
]
}
{
"word": "akıllanmak",
"stress": 6,
"forms": [
"образумиться"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "рекӏеде, гӏакълуялде вачӏине, цӏодорлъизе, гӏакъиллъизе",
"examples": [
{
"tr": "yaşı ilerledikçe akıllandı",
"av": "дов сонал рахъанагӏан гӏодове вуссана, рекӏеде вачӏана, цӏодорлъана"
}
]
}
]
}
{
"word": "akıllanmak",
"forms": [
"остепениться"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "сабру гӏезе, гӏодове виччазе"
},
{
"text": "чӏара-хьарав, цӏодорав-гӏакъилав, хьвада-чӏвадизе лъалев лъугьине"
}
]
}
{
"word": "akıllanmak",
"stress": 6,
"forms": [
"поумнеть"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "цӏодорлъизе, гӏакълу щвезе"
}
]
}
{
"word": "akıllanmak",
"stress": 4,
"forms": [
"умнеть"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "цӏодорлъизе, гӏакълу щвезе"
}
]
}
akıllanmak; vazgeçmek
сообщить о неточности{
"word": "akıllanmak; vazgeçmek",
"stress": 3,
"forms": [
"одуматься"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "хадуб жиндирго къасдалдаса инкар гьабизе",
"comment": "изменить свои намерения"
},
{
"text": "рекӏеда ватизе",
"comment": "опомниться",
"labels": [
"konuşma dili sözcüğü"
]
}
]
}
{
"word": "akıllı",
"stress": 7,
"forms": [
"башковитый",
"башковитая",
"башковитое"
],
"labels": [
"konuşma dili sözcüğü"
],
"senses": [
{
"text": "бетӏер бугев, гӏакълу бугев, бичӏчӏи бугев, цӏодорав"
}
]
}
{
"word": "akıllı",
"stress": 5,
"forms": [
"неглупый",
"неглупая",
"неглупое"
],
"senses": [
{
"text": "гӏантав гурев, гӏезегӏан гӏакъилав, цӏодорав",
"examples": [
{
"tr": "akıllı insan",
"av": "гӏезегӏан цӏодорав чи"
},
{
"tr": "akıllıca cevap",
"av": "гӏезегӏан гӏакъилаб жаваб"
}
]
}
]
}
{
"word": "akıllı",
"forms": [
"умён",
"умна",
"умно"
],
"see_also": [
{
"target": "умный",
"kind": "from",
"comment": "краткая форма",
"comment_lang": "ru"
}
]
}
{
"word": "akıllı",
"stress": 1,
"forms": [
"умный",
"умная",
"умное"
],
"senses": [
{
"text": "цӏодорав, гӏакъилав"
}
]
}
{
"word": "akıllı kız",
"stress": 1,
"stem": "УМНИЦ",
"forms": [
"умница"
],
"labels": [
"konuşma dili sözcüğü",
"dişil",
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "цӏодор, цӏодорай яс",
"precomment": "bir kız hakkında",
"examples": [
{
"tr": "akıllı ol!",
"av": "цӏодорго хьваде!"
}
]
},
{
"text": "цӏодор, гӏакъил"
}
]
}
{
"word": "akıllı; iyi",
"stress": 2,
"stem": "ПУТН",
"forms": [
"путный",
"путная",
"путное"
],
"labels": [
"konuşma dili sözcüğü"
],
"senses": [
{
"text": "лъикӏаб"
},
{
"text": "пайдаяб, магӏна бугеб"
},
{
"text": "ишалъулаб"
},
{
"text": "цӏодораб, гӏакъилаб"
}
]
}
{
"word": "akıllıca",
"stress": 4,
"forms": [
"умно"
],
"labels": [
"zarf"
],
"senses": [
{
"text": "цӏодорго, гӏакъилго"
}
]
}
{
"word": "akıllıca; becerikli",
"stress": 5,
"stem": "ТОЛКОВ",
"forms": [
"толковый",
"толковая",
"толковое"
],
"senses": [
{
"text": "ярагьунев, лебалав, чӏанкӏ бугев, бажари бугев",
"precomment": "bir insan hakkında",
"examples": [
{
"tr": "işinin ehli çalışan",
"av": "бажари бугев хӏалтӏухъан"
}
]
},
{
"text": "бичӏчӏулеб",
"precomment": "anlaşılır",
"examples": [
{
"tr": "anlamlı sözler",
"av": "ричӏчӏулел рагӏаби"
}
]
},
{
"text": "магӏна гьабулеб, баян кьолеб",
"precomment": "açıklamalar içeren",
"examples": [
{
"tr": "açıklamalı sözlük",
"av": "рагӏабазул магӏна гьабулеб (магӏнавияб) словарь"
}
]
}
]
}
{
"word": "akıllıca; ihtiyatlı",
"stress": 9,
"forms": [
"благоразумный",
"благоразумная",
"благоразумное"
],
"senses": [
{
"text": "гӏакъилав, цӏодорав, цӏодорго хьвадулев, ургъун хӏалтӏулев"
}
]
}
{
"word": "akıllıca; mantıklı",
"stress": 4,
"forms": [
"разумный",
"разумная",
"разумное"
],
"senses": [
{
"text": "гӏакъилаб, гӏакълу бугеб",
"precomment": "akıl sahibi"
},
{
"text": "гӏакълу, бажари бугев, бегӏерав",
"precomment": "akıllıca; becerikli"
},
{
"text": "гӏакълуялъ битӏухъ гьабулеб",
"precomment": "akılla bağdaşan, mantıklı"
}
]
}
{
"word": "akılsız",
"stress": 7,
"forms": [
"безголовый",
"безголовая",
"безголовое"
],
"senses": [
{
"text": "бетӏер гьечӏев"
},
{
"text": "гӏантав, ахӏмакъав",
"precomment": "aptal",
"labels": [
"konuşma dili sözcüğü"
]
},
{
"text": "цӏакъ палгъарав, ракӏалда жо кколарев (чӏоларев), хехго кӏочонев",
"precomment": "unutkan, dalgın",
"labels": [
"konuşma dili sözcüğü"
]
}
]
}
{
"word": "akılsız",
"stress": 6,
"forms": [
"неразумный",
"неразумная",
"неразумное"
],
"senses": [
{
"text": "гӏакъиллъи, цӏодорлъи гьечӏеб, цӏодорлъиялда, гӏакълуялда данде кколареб",
"examples": [
{
"tr": "akılsız insan",
"av": "гӏантав чи"
},
{
"tr": "akılsızca hareket",
"av": "ахӏмакъаб иш"
}
]
}
]
}
{
"word": "akılsız",
"stress": 3,
"forms": [
"неумный",
"неумная",
"неумное"
],
"senses": [
{
"text": "ахӏмакъаб, гӏадалаб, гӏантаб, цӏодораб гуреб"
}
]
}
{
"word": "akılsız, aptal",
"stress": 5,
"forms": [
"безмозглый",
"безмозглая",
"безмозглое"
],
"labels": [
"konuşma dili sözcüğü"
],
"senses": [
{
"text": "ботӏрокъав, цӏакъ гӏантав, гӏакълу гьечӏев"
}
]
}
{
"word": "akılsızca",
"stress": 11,
"forms": [
"неблагоразумный",
"неблагоразумная",
"неблагоразумное"
],
"senses": [
{
"text": "ургъичӏого гьабураб, гӏакълуялда данде кколареб, цӏодорлъи гьечӏеб",
"examples": [
{
"tr": "akılsızca hareket",
"av": "ургъичӏого гьабураб иш"
}
]
}
]
}
akılsızca, düşüncesizce
сообщить о неточности{
"word": "akılsızca, düşüncesizce",
"stress": 8,
"forms": [
"безрассудно"
],
"labels": [
"zarf"
],
"senses": [
{
"text": "ургъичӏого, пикру гьабичӏого, ахӏмакъго, тохго"
}
]
}
{
"word": "akılsızlık",
"stress": 8,
"forms": [
"безрассудство"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "пикру гьечӏолъи, гӏакълу гьечӏолъи, ахӏмакълъи, тохлъи"
}
]
}
{
"word": "akılsızlık etmek",
"stress": 6,
"forms": [
"сглупить"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş",
"konuşma dili sözcüğü"
],
"senses": [
{
"text": "гӏантаб жо гьабизе, гӏантлъи биччазе"
}
]
}
akılsızlık; düşüncesizlik
сообщить о неточности{
"word": "akılsızlık; düşüncesizlik",
"stress": 6,
"stem": "НЕДОМЫСЛИ",
"forms": [
"недомыслие"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "гъваридго, кьучӏде ваккун, гьабичӏеб пикру; цӏубачӏеб, рагӏалде щвечӏеб пикру; ургъичӏого гьабураб иш",
"comment": "глупость",
"examples": [
{
"tr": "düşüncesizlikten ötürü bir şey yapmak",
"av": "щибниги ургъичӏого гьабизе"
}
]
}
]
}
akılsızlıktan; aptallıkla
сообщить о неточности{
"word": "akılsızlıktan; aptallıkla",
"stress": 3,
"forms": [
"сдуру"
],
"labels": [
"zarf",
"konuşma dili sözcüğü"
],
"senses": [
{
"text": "гӏадаллъиялъ, ахӏмакълъиялъ"
}
]
}
{
"word": "akım",
"stress": 2,
"stem": "ВЕЯНИ",
"forms": [
"веяние"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "пуй (гьури), гьури чӏвай",
"precomment": "rüzgarın"
},
{
"text": "чӏвантӏи, лал рехи, гьородахъ биччай",
"labels": [
"tarım, tarım terimi"
]
},
{
"text": "гӏаламат",
"precomment": "bir şeyin belirtisi",
"comment": "сундулалиго",
"examples": [
{
"tr": "sonbahar havası",
"av": "хаслихълъиялъул гӏаламат"
}
]
},
{
"text": "нух, ккураб нух",
"precomment": "yön",
"labels": [
"mecazi anlamda"
],
"examples": [
{
"tr": "edebiyatta yeni akımlar",
"av": "литератураялда жанир цӏиял нухал"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "веять",
"kind": "from"
}
]
}
{
"word": "akım toplayıcı",
"forms": [
"токоприёмник"
],
"labels": [
"eril",
"teknik terim"
],
"senses": [
{
"text": "токоприемник",
"comment": "электровоз, подъемный кран ва гь.ц. токалъ хӏалтӏизабизе хӏажалъулеб алат"
}
]
}
{
"word": "akım; akıntı",
"stress": 4,
"forms": [
"поток"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "их",
"examples": [
{
"tr": "kan selleri",
"av": "бидул ихал"
},
{
"tr": "dağ deresi",
"av": "мугӏрул (магӏардасан чвахулеб) их"
}
]
},
{
"text": "чвахи",
"precomment": "insani"
},
{
"text": "производствоялда гьоркьоса къотӏи гьечӏого хӏалтӏулеб, къайи гьабулеб, биччалеб конвеералъулаб система",
"precomment": "konveyör sistemi",
"labels": [
"teknik"
]
},
{
"text": "кӏудияб къокъа",
"precomment": "grup",
"comment": "иргаялда жидее занятиял гьарулеб"
}
]
}
{
"word": "akım; cari",
"stress": 4,
"stem": "ТЕКУЩ",
"forms": [
"текущий",
"текущая",
"текущее"
],
"senses": [
{
"text": "гьанжесеб, гьанже бугеб, гьаб",
"precomment": "şimdiki",
"examples": [
{
"tr": "cari yılda",
"av": "гьаб соналъ"
},
{
"tr": "şu anda",
"av": "гьаб заманаялда"
}
]
},
{
"text": "щибаб къойилаб",
"precomment": "günlük",
"examples": [
{
"tr": "günlük işler",
"av": "щибаб къойилал ишал"
},
{
"tr": "cari bakım",
"av": "гӏиси-бикъинаб ремонт"
},
{
"tr": "cari masraflar",
"av": "щибаб къойилал харжал"
},
{
"tr": "cari hesap",
"av": "банкалда яги сберкассаялда гӏарац лъурасул яги учреждениялъул счет"
}
]
}
]
}
{
"word": "akım; harman yeri",
"homonym": 1,
"forms": [
"ток",
"токи"
],
"labels": [
"eril",
"çoğul"
],
"senses": [
{
"text": "чвахи",
"precomment": "akım, akıntı",
"examples": [
{
"tr": "hava akımı",
"av": "гьаваялъул чвахи"
}
]
},
{
"text": "ток",
"labels": [
"fizik",
"elektrik"
],
"examples": [
{
"tr": "doğru akım",
"av": "хисулареб ток"
},
{
"tr": "alternatif akım",
"av": "хисардулеб ток"
},
{
"tr": "akım şiddeti",
"av": "токалъул къуват"
},
{
"tr": "akımı açmak",
"av": "ток биччазе"
}
]
}
]
}
{
"word": "akım; harman yeri",
"homonym": 2,
"forms": [
"ток",
"тока"
],
"labels": [
"eril",
"çoğul"
],
"senses": [
{
"text": "чанил хӏанчӏи къукӏдулеб бакӏ, бихьиналги цӏуялги данделъулеб бакӏ",
"precomment": "çiftleşme yeri",
"labels": [
"avcılık terimi"
],
"examples": [
{
"tr": "tetroş çiftleşme alanı",
"av": "гӏансахӏанчӏи къукӏдулеб бакӏ"
}
]
}
]
}
{
"word": "akım; harman yeri",
"homonym": 3,
"forms": [
"ток",
"токи"
],
"labels": [
"eril",
"çoğul"
],
"senses": [
{
"text": "гьоцӏу",
"precomment": "harman yeri",
"labels": [
"tarım, tarım terimi"
],
"examples": [
{
"tr": "harman yerinde çok buğday vardı",
"av": "гьоцӏиб гӏемераб хӏалухъен букӏана"
}
]
}
]
}
{
"word": "akın",
"stress": 3,
"forms": [
"акын"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "акын",
"comment": "казахазул, гъиргъизазул хъалкъияв поэт, кочӏохъан"
}
]
}
{
"word": "akın",
"stress": 4,
"forms": [
"набег"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "чабхъен"
},
{
"text": "тохлъукье тӏаде кӏанцӏун, тала гьаби"
}
]
}
{
"word": "akın",
"stress": 2,
"forms": [
"напуск"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "лъим биччай",
"precomment": "havuza su",
"examples": [
{
"tr": "havuza su doldurma",
"av": "хӏавузалъубе лъим биччай"
}
]
},
{
"text": "рачлида тӏасан далараб гвердил бутӏа"
},
{
"text": "чакмабазул кӏалазул ахада лъугьунел сукӏалаби"
},
{
"text": "гьаби рухьаралъуса чаналде (чаниде) риччай",
"labels": [
"avcılık terimi"
]
}
]
}
{
"word": "akın",
"homonym": 1,
"forms": [
"рейд"
],
"labels": [
"eril",
"denizcilik terimi"
],
"senses": [
{
"text": "рейд",
"comment": "порталда яги гьелда гӏагарлъухъ, лангарги рехун, гама чӏолеб бакӏ",
"labels": [
"denizcilik terimi"
]
}
]
}
{
"word": "akın",
"homonym": 2,
"forms": [
"рейд"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "рейд",
"comment": "рекӏараб аскар яги техника тушманасул мугъзада нахъасан тӏаде кӏанцӏи",
"labels": [
"askerî terim"
]
},
{
"text": "тохлъукье гьабулеб ревизия, халгьаби",
"precomment": "teftiş; inceleme",
"labels": [
"mecazi anlamda"
]
}
]
}
{
"word": "akın etmek",
"stress": 4,
"forms": [
"ломиться"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "бекун ине, бекизе",
"precomment": "ağırlık altında",
"comment": "кутакаб тӏадецуялъ"
},
{
"text": "хӏалица жаниве лъугьине"
}
]
}
{
"word": "akın etmek",
"stress": 7,
"forms": [
"приливать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "прилить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "akın etmek",
"stress": 5,
"forms": [
"сбежаться"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "рекерун данделъизе, хехго ракӏаризе, рахъ-рахъалдасан рекерун рачӏун данделъизе"
}
]
}
{
"word": "akın etmek; doluşmak",
"stress": 5,
"stem": "ПРИЛИ",
"forms": [
"прилить"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "чвахун бачӏине",
"precomment": "akıp gelmek"
},
{
"text": "аскӏобе гӏагарлъизе"
}
]
}
akın etmek; fışkırmak
сообщить о неточности{
"word": "akın etmek; fışkırmak",
"stress": 3,
"stem": "ХЛЫНУ",
"forms": [
"хлынуть"
],
"senses": [
{
"text": "чвахун базе, речӏчӏизе",
"examples": [
{
"tr": "yağmur sağanak halinde yağdı",
"av": "цӏад речӏчӏана"
}
]
},
{
"text": "чвахизе, чвахун, бачӏине",
"examples": [
{
"tr": "gözlerinden yaşlar boşandı",
"av": "гъолъул бадиса магӏу чвахана"
},
{
"tr": "su eve doldu",
"av": "лъим рокъобе кӏанцӏана (чвахана)"
}
]
},
{
"text": "цойидасан лъугьине, гъун-чӏван ине",
"precomment": "atılmak",
"labels": [
"mecazi anlamda",
"konuşma dili sözcüğü"
],
"examples": [
{
"tr": "insanlar oraya akın etti",
"av": "гӏадамал гъун-чӏван ана доре"
}
]
}
]
}
akın etmek; toplanmak
сообщить о неточности{
"word": "akın etmek; toplanmak",
"stress": 5,
"forms": [
"сбегаться"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "сбежаться",
"kind": "see"
}
]
}
akın etmek; toplanmak
сообщить о неточности{
"word": "akın etmek; toplanmak",
"stress": 5,
"forms": [
"слететься"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "рахъ-рахъалдасан роржун рачӏун, данделъизе",
"precomment": "toplanmak",
"examples": [
{
"tr": "serçeler çatıya uçuştu",
"av": "къудкул, рахъ-рахъалдасан роржун рачӏун, тӏохда данделъана"
}
]
},
{
"text": "рахъ-рахъалдасан рекерун рачӏун, данделъизе",
"precomment": "akın etmek",
"labels": [
"mecazi anlamda"
]
}
]
}
akın etmek; toplanmak
сообщить о неточности{
"word": "akın etmek; toplanmak",
"stress": 3,
"forms": [
"стечься"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "чвахун данделъизе, рахърахъалдасан чвахун бачӏун, цо бакӏалда данделъизе",
"precomment": "birleşmek"
},
{
"text": "ракӏаризе (цо бакӏалда), данделъизе (гӏадамал)",
"precomment": "birikmek",
"labels": [
"mecazi anlamda"
]
}
]
}
{
"word": "akın; yığın",
"stress": 5,
"forms": [
"наплыв"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "чурун бачӏун, данделъараб жо",
"comment": "naplıt' fiiline göre",
"comment_lang": "ru"
},
{
"text": "сунданиги тӏад лъугьараб хъал",
"examples": [
{
"tr": "kazandaki birikinti",
"av": "хьагиниб лъугьараб хъал"
}
]
},
{
"text": "сакӏ",
"precomment": "ağaçta",
"labels": [
"botanik"
]
},
{
"precomment": "kimi-neyi",
"comment": "публики, посетителей",
"labels": [
"mecazi anlamda"
],
"examples": [
{
"tr": "turist akını",
"av": "гӏемерал туристал рачӏин, данделъи"
}
]
}
]
}
{
"word": "akıncı",
"forms": [
"налётчик"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "хъамалчи, талавурчи"
}
]
}
{
"word": "akıntı",
"stress": 6,
"forms": [
"самотёк"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "жибго жиндасанго ин, жибго чвахун ин"
},
{
"text": "план ва тадбир гьечӏого хӏалтӏул, ишалъул ин",
"labels": [
"mecazi anlamda"
]
}
]
}
{
"word": "akıntı",
"forms": [
"сток"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "чвахи, тӏаса гӏодобе балагьун чвахи",
"precomment": "akmak fiiline göre",
"examples": [
{
"tr": "su oluğu",
"av": "лъим чвахизе (лъураб) рогӏоро"
}
]
},
{
"text": "гомог, чаликаратӏ, царакъоро"
}
]
}
{
"word": "akıntı; akış",
"forms": [
"тёк",
"текла",
"текло",
"текли"
],
"see_also": [
{
"target": "течь",
"kind": "from",
"refwordnum": "1",
"comment": "прошедшее время",
"comment_lang": "ru"
}
]
}
{
"word": "akıntı; akış",
"stress": 4,
"stem": "ТЕЧЕНИ",
"forms": [
"течение"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "чвахи",
"precomment": "akım, akış",
"examples": [
{
"tr": "nehir akıntısı",
"av": "гӏурул чвахи"
},
{
"tr": "hızlı akıntı",
"av": "хехаб чвахи"
},
{
"tr": "akıntı yönünde",
"av": "гӏор гъун (гӏор чӏван) эхебе"
},
{
"tr": "akıntıya karşı",
"av": "гӏорда данде"
}
]
},
{
"text": "нух, чвахи",
"labels": [
"mecazi anlamda"
],
"examples": [
{
"tr": "edebi akım",
"av": "литературияб нух"
},
{
"tr": "zamanın akışı",
"av": "заманаялъул чвахи"
},
{
"tr": "uzun bir süre boyunca",
"av": "халатаб заманаялъ"
},
{
"tr": "zamanla",
"av": "цодагьаб заман ун хадуб"
},
{
"tr": "hastalığın seyri",
"av": "унтул ин"
}
]
}
]
}
{
"word": "akıntı; leke",
"forms": [
"подтёк"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "хъахӏиллъараб бакӏ",
"precomment": "darbeden; çarpmadan",
"comment": "кьабун, тункун"
},
{
"text": "чвахараб лъамалъиялъ тараб лъалкӏ, мухъ",
"precomment": "sızan sıvıdan"
}
]
}
akıntı; tahliye; sızıntı
сообщить о неточности{
"word": "akıntı; tahliye; sızıntı",
"forms": [
"слив"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "къватӏибе тӏей; тӏаса тӏей"
},
{
"text": "лъим, лъамалъи тӏолеб бакӏ"
}
]
}
{
"word": "akıp birikmek",
"stress": 4,
"stem": "НАТЕ",
"forms": [
"натечь"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "чвахизе",
"examples": [
{
"tr": "bodruma su doldu",
"av": "подвалалъубе лъим чвахана"
}
]
}
]
}
akıp gitmek; süresi dolmak
сообщить о неточности{
"word": "akıp gitmek; süresi dolmak",
"stress": 4,
"stem": "ИСТ",
"forms": [
"истечь"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "чвахун лъугӏизе"
},
{
"text": "лъугӏизе, ине",
"precomment": "zaman, süre hakkında",
"examples": [
{
"tr": "sözleşme süresi doldu",
"av": "къотӏул болжал лъугӏана"
},
{
"tr": "süre doldu",
"av": "заман лъугӏана (ана)"
}
]
}
]
}
{
"word": "akıp gitmek; sızmak",
"stress": 3,
"forms": [
"утечь"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "чвахун ине",
"precomment": "sıvı hakkında"
},
{
"text": "ине (заман)",
"precomment": "zaman hakkında",
"labels": [
"konuşma dili sözcüğü"
]
},
{
"text": "долдаса нахъе гӏемераб заман ана (лъим чвахана); чанги гӏатӏ ххенана гӏалил гьабица",
"precomment": "o zamandan beri çok sular aktı"
}
]
}
{
"word": "akıtma",
"stress": 3,
"stem": "ОЛАДЬ",
"forms": [
"оладьи",
"оладья"
],
"labels": [
"çoğul",
"tekil",
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "хъухъанчадал"
}
]
}
{
"word": "akıtmak",
"stress": 6,
"forms": [
"изливать(ся)"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "излить",
"kind": "see"
}
]
}
akıtmak; birleştirmek
сообщить о неточности{
"word": "akıtmak; birleştirmek",
"forms": [
"слить"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "тӏезе; тӏаса тӏезе; нахъе тӏезе",
"precomment": "ne, dökmek",
"examples": [
{
"tr": "suyu kovaya boşaltmak",
"av": "ведроялъубе лъим тӏезе"
},
{
"tr": "bardaktaki suyu dökmek",
"av": "стаканалъуса лъим тӏаса тӏезе"
}
]
},
{
"text": "цойиде тӏезе; цойиде данде гьабизе",
"examples": [
{
"tr": "farklı ineklerin sütünü karıştırmak",
"av": "батӏи-батӏиял гӏачиязул рахь цойиде тӏезе"
}
]
},
{
"text": "цолъизабизе, цойиде, цоцаде жубазе",
"precomment": "birleştirmek",
"labels": [
"mecazi anlamda"
],
"examples": [
{
"tr": "iki kurumu birleştirmek",
"av": "кӏиго идара (учреждение) цоцаде кӏутӏизе, жубазабизе"
}
]
}
]
}
akıtılmak, başka kaba dökülmek
сообщить о неточности{
"word": "akıtılmak, başka kaba dökülmek",
"stress": 4,
"forms": [
"отлиться"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"tr": "kurdun burnundan gelecek",
"av": "чахъдал магӏу бацӏие хираго чӏела",
"comment": "цӏуралъухъ цӏун кьолеб жо буго гӏорто; би бакъвалареб, налъи холареб"
}
]
}
]
}
{
"word": "akıyor; dökülüyor",
"forms": [
"льётся"
],
"see_also": [
{
"target": "литься",
"kind": "from",
"comment": "настоящее время",
"comment_lang": "ru"
}
]
}
{
"word": "akıyorum",
"stress": 4,
"forms": [
"теку",
"текут"
],
"see_also": [
{
"target": "течь",
"kind": "from",
"refwordnum": "1",
"comment": "настоящее время",
"comment_lang": "ru"
}
]
}
{
"word": "akış",
"stress": 4,
"forms": [
"текучка"
],
"labels": [
"konuşma dili sözcüğü",
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "аслиязе, кӏвар бугезе квалквал гьабулел гӏиси-бикъинал ишал"
},
{
"text": "щибаб къойилал ишал"
}
]
}
{
"word": "akışkan",
"stress": 4,
"stem": "СЫПУЧ",
"forms": [
"сыпучий",
"сыпучая",
"сыпучее"
],
"senses": [
{
"text": "балеб, базе (щвазе) бегьулеб",
"comment": "масала, ролъ, пурчӏина, сали ва ц.",
"examples": [
{
"tr": "dökme maddeler",
"av": "щвазе, гъине бегьулел жал"
}
]
}
]
}
{
"word": "akışkan; aerodinamik",
"stress": 6,
"stem": "ОБТЕКАЕМ",
"forms": [
"обтекаемый",
"обтекаемая",
"обтекаемое"
],
"senses": [
{
"text": "гьаваялъ кӏванагӏан дагь дандечӏей гьабулеб",
"labels": [
"teknik"
],
"examples": [
{
"tr": "aerodinamik biçim",
"av": "гьава тӏасан чвахун унеб, гьаваялъ дандечӏей гьабулареб форма"
}
]
},
{
"text": "батӏи-батӏияса бичӏчӏизе бегьулеб; чӏван къотӏараб жаваб гьечӏеб",
"labels": [
"mecazi anlamda",
"konuşma dili sözcüğü"
],
"examples": [
{
"tr": "kaçamak cevap",
"av": "батӏи-батӏияса бичӏчӏизе бегьулеб, бичӏчӏизе рес бугеб жаваб"
}
]
}
]
}
akışkanlık, personel devir hızı
сообщить о неточности{
"word": "akışkanlık, personel devir hızı",
"stress": 4,
"forms": [
"текучесть"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "чвахун ин, чвахун унеб хасият, чвахи",
"precomment": "akıcılık",
"labels": [
"fizik"
]
},
{
"text": "хисарди, цо хӏал ккунгутӏи, хис-хиси",
"precomment": "değişkenlik",
"labels": [
"mecazi anlamda"
],
"examples": [
{
"tr": "personel devir hızı",
"av": "кадраби хис-хиси"
}
]
}
]
}