{
"word": "ana cadde",
"stress": 8,
"forms": [
"магистраль"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "магистраль",
"comment": "чӏахӏиял нухазул бищунго аслияб, кӏвар бугеб"
},
{
"text": "магистраль",
"comment": "кӏудияб шагьаралъул гӏемерал гӏадамал, машинаби хьвадулеб къватӏ"
},
{
"text": "магистраль",
"comment": "токалъул, телеграфалъул, телефоналъул аслияб мухъ яги лъим бачарал, канализациялъе лъурал турбаби"
}
]
}
{
"word": "ana dil",
"stress": 6,
"forms": [
"праязык"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "некӏсияб, цӏакъ цебегосеб, гӏагарал мацӏазе гӏахьалаб мацӏ; теориялда рекъон, гьелги данде ккун, чӏезабураб мацӏ (цо кидаялиго букӏараб мацӏ)",
"labels": [
"dil bilimi"
]
}
]
}
{
"word": "ana idare",
"forms": [
"главк"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "главк",
"precomment": "ana idare",
"comment": "бетӏераб управление"
}
]
}
{
"word": "ana koyun",
"stress": 6,
"forms": [
"овцематка"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "чахъу, кьинлъулеб чахъу"
}
]
}
{
"word": "ana kuzusu",
"stress": 2,
"forms": [
"маменькин"
],
"senses": [
{
"precomment": "-a, -o",
"examples": [
{
"tr": "anne kuzusu",
"av": "эбелалъул мухӏама"
},
{
"tr": "anne kuzusu",
"av": "бабал ясикӏо, эбелалъул гогьма"
}
]
}
]
}
ana temel; asıl kaynak
сообщить о неточности{
"word": "ana temel; asıl kaynak",
"stress": 9,
"forms": [
"первооснова"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "аслу, кьучӏ",
"examples": [
{
"tr": "yaşamın temeli",
"av": "гӏумруялъул аслу"
}
]
}
]
}
{
"word": "ana yol; büyük yol",
"stress": 6,
"homonym": 1,
"forms": [
"большак"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "кӏудияб нух, шагьранух, шагьра",
"precomment": "yol"
}
]
}
{
"word": "ana yol; büyük yol",
"stress": 6,
"homonym": 2,
"forms": [
"большак"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "рукъалъул кӏудияв, хъизамалъул бетӏер",
"labels": [
"bölgesel sözcük"
]
}
]
}
{
"word": "ana yol; hat",
"forms": [
"тракт"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "тракт, кӏудияб нух, шагьранух",
"examples": [
{
"tr": "karayolu",
"av": "машинаби хьвадулеб кӏудияб, гӏебаб нух"
},
{
"tr": "gastrointestinal kanal",
"av": "чехь-бакь",
"labels": [
"анатомия"
]
}
]
}
]
}
{
"word": "ana; başlıca",
"stress": 3,
"stem": "ГЛАВН",
"forms": [
"главный",
"главная",
"главное"
],
"senses": [
{
"text": "бетӏераб; аслияб",
"examples": [
{
"tr": "ana cadde",
"av": "аслияб къватӏ"
},
{
"tr": "başhekim",
"av": "бетӏерав тохтир"
},
{
"tr": "ana kuvvetler",
"av": "аслиял къуватал"
},
{
"tr": "en önemli şey",
"av": "бищунго аслияб"
},
{
"tr": "en önemli şeyi söylemediniz",
"av": "аслияб жо дуца абичӏо"
},
{
"tr": "özellikle",
"av": "аслияб куцалда"
},
{
"tr": "ana cümle",
"av": "бетӏераб предложение",
"comment": "грамматика"
}
]
}
]
}
{
"word": "anabiyoz",
"stress": 6,
"forms": [
"анабиоз"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "анабиоз",
"comment": "дагьаб мехалъ ахцанги рукӏун, цо-цо лугби хӏалтӏи, чӏаголъи",
"labels": [
"biyoloji"
]
}
]
}
{
"word": "anaerkillik",
"stress": 9,
"forms": [
"матриархат"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "матриархат",
"comment": "чӏужугӏаданалъул гӏагарлъиялъул кьучӏалда тухум гӏуцӏулеб ва гьениб чӏужугӏаданалъул кверщелги аслияб букӏараб инсанияталъул цӏакъго некӏсияб гӏадат",
"labels": [
"tarihe ilişkin",
"tarihî terim"
]
}
]
}
{
"word": "anagram",
"stress": 6,
"forms": [
"анаграмма"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "анаграмма",
"comment": "хӏарпал хисун лъун, цӏияб рагӏи лъугьинаби",
"labels": [
"edebiyat, edebiyat bilimi"
]
}
]
}
{
"word": "anahtar",
"stress": 7,
"forms": [
"выключатель"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "выключатель",
"labels": [
"elektrik"
]
}
]
}
{
"word": "anahtar; kaynak",
"homonym": 1,
"forms": [
"ключ"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "кӏул",
"labels": [
"çeşitli anlamlarda"
],
"examples": [
{
"tr": "daire anahtarı",
"av": "рукъалъул кӏул"
},
{
"tr": "somun anahtarı",
"av": "гайкаби кьурулеб кӏул"
},
{
"tr": "sol anahtarı",
"av": "нотабазул (рагӏалда бахъараб) гӏаламат"
},
{
"tr": "anahtarla kilitlemek",
"av": "рахазе"
}
]
}
]
}
{
"word": "anahtar; kaynak",
"homonym": 2,
"forms": [
"ключ"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "ицц",
"precomment": "pınar; kaynak",
"examples": [
{
"tr": "su fışkırıyor",
"av": "лъим иццлъун кӏанцӏун буго"
},
{
"tr": "hayat tüm hızıyla sürüyor",
"av": "гӏумру хехго цебе тӏолеб буго"
}
]
},
{
"text": "иццлъун кӏанцӏизе, гьалаглъун ине, чвахизе",
"precomment": "canlı olmak"
}
]
}
{
"word": "anahtar; kilit",
"stress": 7,
"homonym": 1,
"forms": [
"ключевой",
"ключевая",
"ключевое"
],
"senses": [
{
"text": "кӏулалъул(аб), кӏулалда хурхараб",
"examples": [
{
"tr": "anahtarla kurulan saat",
"av": "кӏулкьурун хӏалтӏулеб сагӏат"
}
]
},
{
"text": "кӏвар бугеб, аслияб",
"labels": [
"mecazi anlamda"
],
"examples": [
{
"tr": "kilit konum",
"av": "кӏвар бугеб, аслияб позиция"
}
]
}
]
}
{
"word": "anahtar; kilit",
"stress": 7,
"homonym": 2,
"forms": [
"ключевой",
"ключевая",
"ключевое"
],
"senses": [
{
"text": "иццул",
"examples": [
{
"tr": "kaynak suyu",
"av": "иццул лъим"
}
]
}
]
}
{
"word": "anahtar; şalter",
"stress": 6,
"forms": [
"включатель"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "включатель",
"labels": [
"teknik"
]
}
]
}
{
"word": "anahtarlık",
"stress": 5,
"forms": [
"брелок"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "брелок, пара, пул",
"comment": "сагӏтил, курхьеналъул, кӏулазул ва ц. рахсида берцинлъиялъе балеб жо"
}
]
}
{
"word": "anakara; kıta",
"stress": 6,
"forms": [
"материк"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "материк",
"comment": "ралъадазги океаназги сверун ккураб кӏудияб ракъдаллъи",
"examples": [
{
"tr": "Afrika kıtası",
"av": "Африкаялъул материк"
}
]
}
]
}
{
"word": "anakronizm",
"stress": 8,
"forms": [
"анахронизм"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "анахронизм",
"comment": "цо заманалда лъугьа-бахъараб жо цоги батӏияб заманалда лъугьараблъун мекъи бихьизаби"
},
{
"text": "анахронизм",
"comment": "заманалда рекъоларел басриял гӏадатал, пикраби хӏалтӏизари"
}
]
}
{
"word": "analist",
"stress": 5,
"forms": [
"аналитик"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "аналитик",
"comment": "анализ гьабулев чи"
}
]
}
{
"word": "analitik",
"stress": 7,
"stem": "АНАЛИТИЧЕСК",
"forms": [
"аналитический",
"аналитическая",
"аналитическое"
],
"senses": [
{
"text": "аналитикияб; анализалъулаб; анализ методалда рекъараб",
"examples": [
{
"tr": "analitik zihin",
"av": "аналитикияб гӏакълу"
},
{
"tr": "analitik kimya",
"av": "аналитикияб химия"
},
{
"tr": "analitik geometri",
"av": "аналитикияб геометрия"
}
]
}
]
}
{
"word": "analiz",
"stress": 3,
"forms": [
"анализ"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "анализ",
"comment": "щибниги гьелъул бутӏабазде биххи"
},
{
"text": "анализ",
"comment": "рагӏа-ракьанде щун, лъазаби; цӏеха-рехон балагьи"
}
]
}
{
"word": "analiz etmek",
"stress": 7,
"forms": [
"анализировать"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş",
"bitmemiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "анализ гьабизе, биххизе, цӏеха-рехон балагьизе",
"precomment": "ne"
}
]
}
{
"word": "analiz etmek",
"stress": 10,
"forms": [
"проанализировать"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "анализ гьабизе",
"precomment": "ne"
}
]
}
{
"word": "analiz; inceleme",
"stress": 5,
"forms": [
"разбор"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "цӏех-рех гьаби, бичӏчӏи, лъай",
"precomment": "fiile göre sökmek",
"examples": [
{
"tr": "arkadaşlarını seçerken seçici ol",
"av": "лъан рище гьудулзаби"
},
{
"tr": "davanın incelenmesi",
"av": "ишалъул цӏех-рех гьаби"
}
]
},
{
"text": "грамматикияб разбор",
"labels": [
"dil bilgisi"
],
"examples": [
{
"tr": "cümlenin dilbilgisel çözümlemesi",
"av": "предложениялъул грамматикияб разбор"
}
]
},
{
"text": "сорт",
"precomment": "çeşit; sınıf",
"examples": [
{
"tr": "ikinci sınıf un",
"av": "кӏиабилеб сорталъул ханжу"
}
]
},
{
"text": "биххи (басмаялда пайда босун хадуб набор биххи)",
"labels": [
"matbaacılık"
]
},
{
"text": "хал гьабичӏого",
"precomment": "gelişigüzel; seçmeden",
"labels": [
"deyim"
]
},
{
"text": "ахиралда вачӏине, кинабго лъугӏулеб мехалъ вачӏине",
"precomment": "iş işten geçtikten sonra gelmek",
"labels": [
"deyim"
]
}
]
}
{
"word": "ananas",
"stress": 5,
"forms": [
"ананас"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "ананас",
"precomment": "meyve ve bitki",
"comment": "тропикиял улкабазда бижулеб хер ва гьелъул пихъ"
}
]
}
{
"word": "ananas kokulu",
"stress": 5,
"forms": [
"ананасный",
"ананасная",
"ананасное",
"ананасовый",
"ананасовая",
"ананасовое"
],
"senses": [
{
"text": "ананасалъул; ананасалъулаб",
"examples": [
{
"tr": "ananas suyu",
"av": "ананасалъул сок"
}
]
}
]
}
{
"word": "anaokulu",
"stress": 5,
"forms": [
"детсад"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "детсад",
"precomment": "anaokulu",
"comment": "лъималазул ах"
}
]
}
{
"word": "anapest",
"stress": 3,
"forms": [
"анапест"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "анапест",
"comment": "кочӏол роценалъул цояб",
"labels": [
"edebiyat, edebiyat bilimi"
]
}
]
}
{
"word": "anarşi",
"stress": 3,
"forms": [
"анархия"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "анархия",
"comment": "пролетараз политикияб къеркьей гьабичӏого, пролетаразул диктатура гӏуцӏичӏого ва гьез пачалихъалда хӏакимлъи гьабичӏого, классал гьечӏеб общество гӏуцӏизе кӏолин абулеб кьучӏ гьечӏеб теория",
"labels": [
"siyaset"
]
},
{
"text": "анархия",
"comment": "гӏадлу-низам гьечӏолъи, хӏукумат гьечӏолъи, бокьа-бокьараб гьаби"
},
{
"precomment": "üretim anarşisi",
"text": "производствоялда (хӏалтӏуда) гӏадлу-низам гьечӏолъи"
}
]
}
{
"word": "anarşi; başıbozukluk",
"stress": 6,
"forms": [
"безвластие"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "хӏукумат гьечӏолъи, хӏакимлъи гьечӏолъи, анархия"
}
]
}
{
"word": "anarşik",
"stress": 6,
"forms": [
"анархический",
"анархическая",
"анархическое"
],
"senses": [
{
"text": "анархиялъулаб"
}
]
}
{
"word": "anarşik",
"stress": 6,
"forms": [
"анархичный",
"анархичная",
"анархичное"
],
"senses": [
{
"text": "анархияб"
}
]
}
{
"word": "anarşist",
"stress": 6,
"forms": [
"анархист"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "анархист",
"comment": "анархизмалъул рахъ ккурав чи, анархистазул организациялъул член"
},
{
"text": "анархист",
"comment": "кинаб бугониги хӏукуматалъе, законалъе мутӏигӏлъуларев чи, жиндиего бокьараб гурони гьабуларев чи"
}
]
}
{
"word": "anarşist",
"stress": 6,
"stem": "АНАРХИСТСК",
"forms": [
"анархистский",
"анархистская",
"анархистское"
],
"senses": [
{
"text": "анархистазул; анархистияб",
"examples": [
{
"tr": "anarşist örgüt",
"av": "анархистазул организация, анархистияб гӏуцӏи"
}
]
}
]
}
{
"word": "anarşist kadın",
"stress": 6,
"forms": [
"анархистка"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "анархистка",
"comment": "анархизмалъул рахъ ккурай чӏужугӏадан, жиндиего бокьараб гурони гьабуларей чӏужугӏадан"
}
]
}
{
"word": "anarşizm",
"stress": 6,
"forms": [
"анархизм"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "анархизм",
"comment": "кинаб бугониги хӏукумат ва гьединго пролетаразул диктатура къабул гьабулареб гӏисинбуржуазиялъулаб политикияб нух",
"labels": [
"siyaset"
]
},
{
"text": "анархизм",
"comment": "кинаб бугониги хӏукуматалъе, законалъе мутӏигӏлъунгутӏи, жиндиего бокьараб гьаби"
}
]
}
{
"word": "anason",
"stress": 3,
"forms": [
"анис"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "анис, бигъараб мучари",
"comment": "чадир гӏадаб тӏегьалъул хьодуе ва гьелъул бахъулеб берцинаб махӏалъул нахуе гӏоло бекьулеб хер",
"labels": [
"botanik"
]
},
{
"text": "анис",
"comment": "гӏечул цо тайпа"
}
]
}
{
"word": "anasonlu",
"stress": 3,
"stem": "АНИСОВ",
"forms": [
"анисовый",
"анисовая",
"анисовое"
],
"senses": [
{
"text": "анисалъул",
"examples": [
{
"tr": "anason yağı",
"av": "анисалъул нах"
}
]
}
]
}
{
"word": "anatomi",
"stress": 5,
"forms": [
"анатомия"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "анатомия",
"comment": "чӏагоял лугбузул жанисеб гӏуцӏиялъул хӏакъалъулъ бугеб гӏелму"
}
]
}
{
"word": "anatomik",
"stress": 7,
"stem": "АНАТОМИЧЕСК",
"forms": [
"анатомический",
"анатомическая",
"анатомическое"
],
"senses": [
{
"text": "анатомиялъулаб",
"examples": [
{
"tr": "anatomik araştırmalar",
"av": "анатомиялъулал цӏех-рехал"
},
{
"tr": "anatomik atlas",
"av": "анатомиялъулаб атлас"
},
{
"tr": "anatomi tiyatrosu",
"av": "анатомиялъул театр",
"comment": "гӏадамасул черхалъул гӏуцӏи лъазабизелъун, къаркъалаги сун, гьелъул хал гьабулеб ва анатомиялъул хӏакъалъулъ лекция цӏалулеб хасаб рукъ"
}
]
}
]
}
{
"word": "anatomist",
"stress": 3,
"forms": [
"анатом"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "анатом",
"comment": "анатомиялъул гӏелму лъалев чи"
}
]
}
{
"word": "anavatan; vatan",
"stress": 4,
"forms": [
"отчизна"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "ватӏан, вижараб бакӏ"
}
]
}
{
"word": "anavatanına dönmek",
"stress": 8,
"forms": [
"репатриироваться"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş",
"bitmemiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "жиндирго ватӏаналде тӏад вуссине, тӏад вуссун вачӏине"
}
]
}
{
"word": "anayasa",
"stress": 8,
"forms": [
"конституция"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "конституция",
"precomment": "anayasa",
"comment": "пачалихъалъул аслияб закон"
},
{
"text": "чорхол гӏуцӏи",
"precomment": "fiziksel yapı"
}
]
}
{
"word": "anayasal",
"stress": 11,
"stem": "КОНСТИТУЦИОНН",
"forms": [
"конституционный",
"конституционная",
"конституционное"
],
"senses": [
{
"text": "конституциялъулаб",
"examples": [
{
"tr": "anayasa kanunu",
"av": "конституциялъулаб закон"
}
]
},
{
"text": "парччахӏасул хӏакимлъиялъе конституциялъ гӏурхъи чӏвараб пачалихъияб гӏуцӏи, конституциялъулаб монархия",
"precomment": "anayasal monarşi"
}
]
}
{
"word": "anaç",
"stress": 5,
"forms": [
"подвой"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "бацӏцӏунеб гъветӏ",
"comment": "жинда чӏор бацӏцӏунеб гъветӏ"
}
]
}