{
"word": "bas",
"stress": 2,
"forms": [
"бас"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "бас",
"comment": "бихьинчиясул гъварараб гьаракь, сас; гьеб гьаркьидалъун кечӏ ахӏулев чи"
},
{
"text": "бас",
"comment": "гьединаб гьаракьалъул музыкалияб алат"
}
]
}
{
"word": "basamak",
"stress": 5,
"forms": [
"ступенька"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "болъодул хӏокӏ"
}
]
}
{
"word": "basamak; derece",
"stress": 5,
"forms": [
"ступень"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "болъодул хӏокӏ",
"precomment": "merdivenler"
},
{
"text": "даража",
"precomment": "aşama",
"labels": [
"mecazi anlamda"
],
"examples": [
{
"tr": "çalışmayı yeni bir aşamaya taşımak",
"av": "хӏалтӏи цӏияб даражаялде бахинабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "basamak; çıkıntı",
"stress": 4,
"forms": [
"уступ"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "болъо, мегӏели",
"precomment": "basamak; derece"
}
]
}
{
"word": "basil",
"stress": 4,
"forms": [
"бацилла"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "бацилла",
"comment": "гӏочӏол сураталъул бактерия",
"examples": [
{
"tr": "tüberküloz basili",
"av": "туберкулезалъул бацилла"
}
]
}
]
}
{
"word": "basiret",
"stress": 8,
"forms": [
"прозорливость"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "цебеккун лъай, нахъгӏунтӏи, хадувгъей, хехго бичӏчӏи"
}
]
}
basiretli; ferasetli; ileriyi gören
сообщить о неточности{
"word": "basiretli; ferasetli; ileriyi gören",
"stress": 8,
"forms": [
"прозорливый",
"прозорливая",
"прозорливое"
],
"senses": [
{
"text": "букӏинесеб лъалев, нахъгӏунтӏулев, сундаго хадув гъурав, хехго жо бичӏчӏулев",
"examples": [
{
"tr": "sezen akıl",
"av": "бегӏераб, сундаго нахъгӏунтӏулеб гӏакълу"
}
]
}
]
}
{
"word": "basit",
"stress": 6,
"forms": [
"простецкий",
"простецкая",
"простецкое"
],
"labels": [
"konuşma dili sözcüğü"
],
"senses": [
{
"text": "цӏакъго гӏадатияв; сихӏирлъи гьечӏев, ракӏалдакквел гьечӏев"
}
]
}
{
"word": "basit",
"stress": 6,
"homonym": 1,
"forms": [
"простой",
"простая",
"простое"
],
"senses": [
{
"text": "гӏадатияб",
"precomment": "elementer; temel",
"examples": [
{
"tr": "basit cümle",
"av": "гӏадатаб предложение"
}
]
},
{
"text": "бигьаяб",
"precomment": "kolay; basit",
"examples": [
{
"tr": "basit görev",
"av": "бигьаяб масъала"
}
]
},
{
"text": "гӏадатаб",
"precomment": "sade; mütevazı",
"examples": [
{
"tr": "sade döşeme",
"av": "гӏадатаб ахӏвал-хӏал"
}
]
},
{
"text": "гӏадатияв",
"precomment": "sıradan",
"examples": [
{
"tr": "sıradan ölümlü",
"av": "гӏадатияв хвезе вижарав чи"
}
]
},
{
"text": "хӏилла-рекӏкӏ лъаларев",
"precomment": "saf; gösterişsiz"
},
{
"text": "дагьав тӏад арав, гъварилъи гьечӏев",
"precomment": "saf, dar kafalı"
}
]
}
{
"word": "basit",
"stress": 6,
"homonym": 2,
"forms": [
"простой"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "чара гьечӏеб чӏунхутӏи; ракӏалдаго гьечӏеб чӏунхутӏи",
"examples": [
{
"tr": "iş durdurma",
"av": "хӏалтӏулъ (ракӏалдаго гьечӏеб) чӏунхутӏи"
},
{
"tr": "makine duruşu",
"av": "машина хӏалтӏичӏого чӏун хутӏи"
}
]
}
]
}
{
"word": "basit, sade",
"stress": 11,
"stem": "НЕЗАМЫСЛОВАТ",
"forms": [
"незамысловатый",
"незамысловатая",
"незамысловатое"
],
"senses": [
{
"text": "цӏакъго гӏадатаб; кӏудияб магӏнаго гьечӏеб",
"examples": [
{
"tr": "oyunun sade içeriği",
"av": "пьесаялъул цӏакъго гӏадатаб магӏна"
}
]
}
]
}
{
"word": "basit; sade",
"stem": "НЕМУДРЁН",
"forms": [
"немудрёный",
"немудрёная",
"немудрёное"
],
"senses": [
{
"text": "гӏадатаб, бигьаяб",
"examples": [
{
"tr": "basit görev",
"av": "бигьаяб масъала"
}
]
}
]
}
{
"word": "basit; sade",
"stress": 4,
"forms": [
"нехитрый",
"нехитрая",
"нехитрое"
],
"senses": [
{
"text": "сихӏираб гуреб, сихӏирлъи гьечӏеб, хӏиллаяб гуреб",
"precomment": "saf; iyi kalpli"
},
{
"text": "бигьаяб, гӏадатаб, жуба-гъубараб гуреб",
"precomment": "kolay; basit",
"labels": [
"konuşma dili sözcüğü"
]
}
]
}
{
"word": "basitleşmek",
"stress": 7,
"forms": [
"упроститься"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "гӏадатлъизе, гӏадатияблъун лъугьине, бигьалъизе",
"precomment": "(daha basit hale gelmek)",
"examples": [
{
"tr": "çalışma süreci basitleşti",
"av": "хӏалтӏул ин гӏадатияблъун лъугьана, бигьалъана"
}
]
}
]
}
{
"word": "basitleştirme",
"stress": 6,
"forms": [
"упрощение"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "гӏадатлъизаби, гӏадатияблъун лъугьинаби, бигьалъизаби",
"precomment": "basitleştirmek fiiline göre"
},
{
"text": "гӏадатлъи, гӏадатияблъун лъугьин, бигьалъи",
"precomment": "basitleşmek fiiline göre"
}
]
}
{
"word": "basitleştirmek",
"stress": 7,
"forms": [
"упростить"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "гӏадатлъизабизе, гӏадатияблъун лъугьинабизе, бигьалъизабизе",
"precomment": "bir şey (bir şeyin karmaşıklığını azaltmak)",
"examples": [
{
"tr": "yapıyı basitleştirmek",
"av": "конструкция гӏадатияблъун лъугьинабизе, бигьалъизабизе"
}
]
},
{
"text": "цӏакъго гӏадатияблъун лъугьинабизе",
"precomment": "(ilkel hale getirmek)",
"labels": [
"mecazi anlamda"
]
}
]
}
{
"word": "basitleştirmek",
"stress": 6,
"forms": [
"упрощать(ся)"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "упростить",
"kind": "see"
}
]
}
basitleştirmek; bayağılaştırmak
сообщить о неточности{
"word": "basitleştirmek; bayağılaştırmak",
"stress": 10,
"forms": [
"вульгаризировать"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş",
"bitmemiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "квешаб, хъачӏаб магӏна кьоледухъ хисизабизе",
"precomment": "ne"
}
]
}
{
"word": "basitçe; sade",
"stress": 3,
"homonym": 1,
"forms": [
"просто"
],
"labels": [
"zarf"
],
"senses": [
{
"text": "бигьаго, гӏадатго"
},
{
"text": "унго-унгоги",
"precomment": "edat anlamında: tamamen",
"examples": [
{
"tr": "yapacak hiçbir şey yok",
"av": "унго-унгоги, тӏубанго щибниги гьабизе жо гьечӏо"
}
]
},
{
"text": "цохӏого-цо",
"precomment": "edat anlamında: sadece, yalnız",
"examples": [
{
"tr": "bu sadece bir yalan!",
"av": "гьеб буго цохӏого-цо гьереси"
}
]
},
{
"text": "гьадинго; кинаб букӏаниги гӏилла, мурад, къасд гьечӏого",
"precomment": "öylesine"
}
]
}
{
"word": "basketbol",
"stress": 8,
"forms": [
"баскетбол"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "баскетбол"
}
]
}
{
"word": "basketbol",
"stress": 8,
"stem": "БАСКЕТБОЛЬН",
"forms": [
"баскетбольный",
"баскетбольная",
"баскетбольное"
],
"senses": [
{
"text": "баскетболалъул",
"examples": [
{
"tr": "basketbol sahası",
"av": "баскетболалъул майдан"
}
]
}
]
}
{
"word": "basketbolcu",
"stress": 10,
"forms": [
"баскетболист"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "баскетболист",
"comment": "баскетбол хӏалев чи"
}
]
}
{
"word": "basketbolcu",
"stress": 10,
"forms": [
"баскетболистка"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "баскетболистка",
"comment": "баскетбол хӏалей гӏадан"
}
]
}
{
"word": "baskül",
"stress": 5,
"forms": [
"безмен"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "базманал",
"comment": "цӏадирабазул цо тайпа"
}
]
}
{
"word": "baskı",
"stress": 8,
"stem": "ПРИТЕСНЕНИ",
"forms": [
"притеснение"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "къварилъи гьаби, нахъе цуй, зулму-хӏал гьаби",
"precomment": "fiile göre sıkıştırmak",
"examples": [
{
"tr": "zulüm çekmek",
"av": "зулму-хӏал хӏехьезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "baskı adedi; tiraj",
"stress": 5,
"forms": [
"наклад"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "зарар ккезе",
"precomment": "zararda olmak; kaybetmek"
}
]
}
baskı altında; ezik, ezilmiş
сообщить о неточности{
"word": "baskı altında; ezik, ezilmiş",
"stress": 4,
"stem": "ПОДАВЛЕНН",
"forms": [
"подавленный",
"подавленная",
"подавленное"
],
"senses": [
{
"text": "рагӏулеб-рагӏулареб, жаниб бахчараб",
"precomment": "boğuk; kısık",
"examples": [
{
"tr": "bastırılmış inilti",
"av": "загӏипаб зигарди"
}
]
},
{
"text": "хьул къотӏараб, ракӏ гӏодоб чӏвараб",
"precomment": "karanlık; kasvetli; mahzun",
"examples": [
{
"tr": "motive olmamış bir ruh hali var",
"av": "гьесул хьул къотӏараб рекӏел хӏал буго (гьесул ракӏ цӏакъ гӏодоб чӏван буго)"
}
]
}
]
}
{
"word": "baskı yapmak",
"stress": 6,
"stem": "НАПИРА",
"forms": [
"напирать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş",
"konuşma dili sözcüğü"
],
"senses": [
{
"text": "тӏаде цузе, хӏал гьабизе",
"precomment": "kime-neye (baskı yapmak)",
"examples": [
{
"tr": "düşman kanattan bastırıyordu",
"av": "тушманас хьолбохъан хӏал гьабулеб букӏана"
}
]
},
{
"text": "сундениги хасаб кӏвар кьезе",
"precomment": "neye; ne için",
"comment": "делать упор",
"labels": [
"mecazi anlamda"
],
"examples": [
{
"tr": "yolculuğun gerekliliği konusunda ısrar etti",
"av": "гьес гьенире ине ккеялде цӏакъ кӏвар кьуна"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "напереть",
"kind": "see",
"refwordnum": "2"
}
]
}
{
"word": "baskı yapmak",
"stress": 8,
"forms": [
"притеснить"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "зулму гьабизе, къварид гьавизе",
"precomment": "kimi-neyi"
}
]
}
{
"word": "baskı yapmak; ezmek",
"stress": 8,
"forms": [
"притеснять"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "притеснить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "baskı; bench press",
"forms": [
"жим"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "жим",
"comment": "штанга борхиялъул къагӏида",
"labels": [
"spor terimi"
]
}
]
}
{
"word": "baskı; imha; tedip",
"stress": 5,
"forms": [
"репрессия"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "жаза гьаби, пачалихъиял органаз тамихӏ гьаби"
}
]
}
{
"word": "baskı; iz",
"stress": 1,
"forms": [
"оттиск"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "тӏаде цун лъугьараб лъалкӏ",
"precomment": "bir şeyin izi"
},
{
"text": "кьабураб текст",
"labels": [
"matbaacılık"
]
},
{
"text": "батӏаго босун, къватӏибе биччараб макъала",
"precomment": "basılmış makale",
"comment": "журналалдаса, тӏехьалдаса"
}
]
}
{
"word": "baskı; tazyik",
"stress": 4,
"forms": [
"нажим"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "хӏалгьаби, тӏадецуй",
"examples": [
{
"tr": "idari baskı",
"av": "хъулухъалъулаб, хӏакимлъиялъулаб тӏадецуй"
},
{
"tr": "düşman baskısı",
"av": "тушманасул тӏадецуй"
}
]
},
{
"text": "тӏаде цун, бицатго хъвазе",
"precomment": "bastırarak yazmak"
},
{
"text": "щибниги лъилниги гучалда гъоркь гьабизе",
"precomment": "baskı altında bir şey yapmak"
},
{
"text": "тушманасул тӏадецуялда гъоркь",
"precomment": "düşman baskısı altında"
}
]
}
{
"word": "baskı; yayın",
"stress": 4,
"forms": [
"издание"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "бахъи; басма; басмаялде бахъи",
"precomment": "fiil karşılığı yayınlamak",
"examples": [
{
"tr": "kanunun çıkarılması",
"av": "закон бахъи"
}
]
},
{
"text": "басмаялде бахъараб асар (тӏехь)",
"precomment": "yayınlanmış eser",
"examples": [
{
"tr": "hediyelik baskı",
"av": "сайгъаталъе кьезе бахъараб тӏехь"
},
{
"tr": "ek baskı",
"av": "цере рахъун рукӏаразда тӏадеги рахъарал тӏахьал"
},
{
"tr": "ikinci baskı",
"av": "кӏиабилеб басма"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "издать",
"kind": "see",
"refwordnum": "1"
}
]
}
{
"word": "baskıcı",
"stress": 8,
"forms": [
"репрессивный",
"репрессивная",
"репрессивное"
],
"senses": [
{
"text": "жазаялъулаб, тамихӏалъулаб",
"examples": [
{
"tr": "baskıcı önlemler",
"av": "жазаялъулал тадбирал"
}
]
}
]
}
{
"word": "baskılamak",
"stress": 2,
"stem": "ВЫТЕСНИ",
"forms": [
"вытеснить"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "гьоркьоса рехизе, нахъе къазабизе",
"precomment": "kimi-neyi",
"examples": [
{
"tr": "düşmanı püskürtmek",
"av": "тушман нахъе къазавизе"
}
]
},
{
"text": "хисизе",
"precomment": "ne",
"examples": [
{
"tr": "yeni teknik eskinin yerini aldı",
"av": "цӏияб техникаялъ басрияб хисана"
}
]
}
]
}
{
"word": "baskılamak",
"stress": 7,
"forms": [
"подавлять"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "подавить",
"kind": "see",
"refwordnum": "3"
}
]
}
{
"word": "baskılı",
"stress": 7,
"forms": [
"набивной",
"набивная",
"набивное"
],
"senses": [
{
"text": "цӏун, бугӏун хӏадур гьабураб",
"examples": [
{
"tr": "doldurulmuş sigaralar",
"av": "(танхьица) цӏолел папиросал"
}
]
},
{
"text": "тӏамураб",
"precomment": "aşılanmış",
"examples": [
{
"tr": "çakma çemberler",
"av": "(чирмакъалазда) тӏамурал горал"
}
]
},
{
"text": "хасаб куцалъ накъищ, сурат кьабураб ххам",
"precomment": "kumaş hakkında",
"examples": [
{
"tr": "baskılı patiska",
"av": "сурат кьабун гьабураб кӏаланчӏад, накъищ, сурат бугеб кӏаланчӏад"
}
]
}
]
}
{
"word": "baskın",
"forms": [
"налёт"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "гьужум, чабхъен, тохлъукьего тӏаде кӏанцӏи",
"precomment": "üzerine çökmek fiiline göre"
},
{
"text": "гьужум, тӏадекӏанцӏи",
"precomment": "saldırı; taarruz",
"examples": [
{
"tr": "hava akını; hava taarruzu",
"av": "гьаваялдасан гьабулеб гьужум"
}
]
},
{
"text": "талавур, тала гьаби",
"precomment": "soygun; yağma"
},
{
"text": "тӏеренаб хъал",
"precomment": "bir şeyin ince tabakası",
"examples": [
{
"tr": "toz tabakası",
"av": "хӏурул хъал"
}
]
},
{
"text": "мацӏ пулхин, гьелда тӏад лъугьараб хъахӏаб хъал",
"precomment": "dilde pas",
"labels": [
"tıp"
]
},
{
"text": "лъалхъичӏого, бачӏинахъего; ургъичӏого",
"precomment": "aniden; birdenbire"
}
]
}
{
"word": "baskın",
"stress": 5,
"forms": [
"наскок"
],
"labels": [
"konuşma dili sözcüğü",
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "гӏумруялъул нухда, ишалда рокьукъаб жогун дандчӏвай",
"precomment": "fiile göre saldırmak"
},
{
"text": "сундениги, лъидениги хехаб, ракӏалдаго гьечӏеб тӏадекӏанцӏи",
"precomment": "tabaka"
},
{
"text": "хъачӏаб, гӏиллаго гьечӏеб бадибчӏвай, гӏайиб гӏунтӏизаби",
"precomment": "kaba çıkış",
"labels": [
"mecazi anlamda"
],
"examples": [
{
"tr": "birdenbire",
"av": "бачӏинахъего, ургъичӏого, пикру гьабичӏого; лъалхъи-чӏого, кӏудияб хехлъиялда"
}
]
}
]
}
{
"word": "baskın",
"stress": 7,
"stem": "ПОДАВЛЯЮЩ",
"forms": [
"подавляющий",
"подавляющая",
"подавляющее"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"tr": "ezici çoğunluk",
"av": "цӏикӏкӏарасеб рахъ, цӏикӏкӏарасел"
}
]
}
]
}
{
"word": "baskın yapmak",
"stress": 5,
"forms": [
"вломиться"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "хӏалица (зулмуялъ) жаниве лъугьине (кӏанцӏизе)",
"precomment": "neye",
"examples": [
{
"tr": "odaya dalmak",
"av": "хӏалица (зулмуялъ) рокъове кӏанцӏизе, хӏалица нуцӏаги рагьун, рокъове лъугьине (кӏанцӏизе)"
},
{
"tr": "başkasının evine zorla girmek",
"av": "хӏалица чияр рокъове кӏанцӏизе"
}
]
}
]
}
baskın yapmak; dalmak
сообщить о неточности{
"word": "baskın yapmak; dalmak",
"stress": 5,
"forms": [
"врываться"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "ворваться",
"kind": "see"
}
]
}
baskın yapmak; içeri dalmak
сообщить о неточности{
"word": "baskın yapmak; içeri dalmak",
"stress": 5,
"forms": [
"ворваться"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "жанибе кӏанцӏун (лъугьун) бачӏине",
"examples": [
{
"tr": "rüzgar pencereden içeri dalıverdi",
"av": "гьури гордухъа жанибе бачӏана"
}
]
}
]
}
{
"word": "baskın; akın",
"stress": 3,
"forms": [
"наезд"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "унаго тунки; тӏаде бачин",
"precomment": "çarpmak fiiline göre"
},
{
"text": "божударекӏкӏ гьабун, тӏаде кӏанцӏи, гьужум гьаби",
"precomment": "akın"
},
{
"text": "къанагӏат ва къокъаб заманаялъ вачӏин",
"comment": "вакки"
}
]
}
{
"word": "baskınlık, egemenlik",
"stress": 4,
"forms": [
"засилье"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "тӏачилъи, зулму-хӏал"
}
]
}
{
"word": "basmacı",
"stress": 5,
"forms": [
"басмач"
],
"labels": [
"eril",
"tarihe ilişkin",
"tarihî terim"
],
"senses": [
{
"text": "басмач, гъачагъ, бандит",
"comment": "Гьоркьохъеб Азиялда революциялда данде чӏараб ишалда гӏахьаллъи гьабурав чи"
}
]
}
{
"word": "basmak",
"stress": 4,
"stem": "ДАВИ",
"forms": [
"давить"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "тӏаде цузе, бакӏлъиялъ чӏинтӏизабизе; бакӏлъизе",
"precomment": "birine/bir şeye (ağırlıkla yüklenmek)",
"examples": [
{
"tr": "kar çatıya baskı yapıyor",
"av": "тӏохалъе гӏазу бакӏлъун буго"
}
]
},
{
"text": "данде къазе",
"precomment": "kimi, neyi (sıkmak)",
"examples": [
{
"tr": "çizme ayağımı sıkıyor",
"av": "чакмаялъ дир хӏетӏе данде къалеб буго"
}
]
},
{
"text": "къан цӏцӏузе",
"precomment": "bir şeyi (sıkıp çıkarmak)",
"examples": [
{
"tr": "limon sıkmak",
"av": "лимон къан цӏцӏузе"
}
]
},
{
"text": "чӏинтӏизе",
"precomment": "birini, bir şeyi (ezmek)"
},
{
"text": "хӏалуцине",
"precomment": "kimi-ne (ezmek)",
"labels": [
"mecazi anlamda"
],
"examples": [
{
"tr": "hasret göğsümü sıkıştırıyor",
"av": "чӏалгӏеналъ дир керен хӏалуцун буго"
}
]
},
{
"text": "чӏинтӏизе",
"precomment": "kimi-neyi",
"labels": [
"konuşma dili sözcüğü"
],
"examples": [
{
"tr": "tramvayda beni her taraftan sıkıştırdılar",
"av": "трамваялъув дун кисанго чӏинтӏулев вукӏана"
}
]
},
{
"text": "тӏадецуй гьабизе",
"precomment": "kimi-neyi",
"labels": [
"mecazi anlamda"
],
"examples": [
{
"tr": "otoritesiyle ezmek",
"av": "жиндирго къадруялъ (къадруги хӏалае ккун) тӏадецуй гьабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "basmak",
"stress": 4,
"homonym": 1,
"forms": [
"нажать"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "тӏаде цузе",
"precomment": "ne, kime-neye",
"examples": [
{
"tr": "zil düğmesine basmak",
"av": "цӏурмил кнопкаялда тӏаде цузе"
}
]
},
{
"text": "къан цӏузе",
"precomment": "ne, neyin",
"examples": [
{
"tr": "su sıkmak",
"av": "къан цӏун, пихъил лъим бахъизе"
}
]
},
{
"text": "лъиениги асар, тӏадецуй гьабизе",
"precomment": "kime-ne",
"labels": [
"mecazi anlamda",
"konuşma dili sözcüğü"
],
"examples": [
{
"tr": "tembellerin üzerine gitmek",
"av": "кӏвахӏалал гӏадамазе асар гьабизе, хӏалтӏуде гьезул гъира базабизе, гьел хӏалтӏизаризе"
}
]
},
{
"text": "киналго ресаздаса пайда босизе",
"precomment": "bütün imkanları seferber etmek"
},
{
"text": "автомашина боржинабизе",
"precomment": "gaza basmak"
}
]
}
{
"word": "basmak",
"stress": 4,
"homonym": 2,
"forms": [
"нажать"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "лъилъизе",
"precomment": "ne, neyin",
"labels": [
"tarım, tarım terimi"
],
"examples": [
{
"tr": "çavdar biçmek",
"av": "огоб лъилъизе",
"comment": "кигӏаналиго къадар"
}
]
}
]
}
{
"word": "basmak",
"stress": 6,
"forms": [
"нажимать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "нажать",
"kind": "see",
"refwordnum": "1"
}
]
}
{
"word": "basmak, yazmak",
"stress": 4,
"stem": "ПЕЧАТА",
"forms": [
"печатать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "басмаялда бахъизе",
"precomment": "ne",
"examples": [
{
"tr": "daktilo ile yazmak",
"av": "машинкаялда кьабизе"
}
]
},
{
"text": "бахъизе, асар къватӏибе биччазе",
"precomment": "kimi, neyi (çıkarmak)"
},
{
"precomment": "bildirmek; haber vermek",
"examples": [
{
"tr": "gazeteler basıyor",
"av": "газетаз бахъулеб буго",
"comment": "къватӏибе кьолеб буго"
}
]
},
{
"text": "сурат бахъизе",
"precomment": "fotoğraf",
"comment": "пленкаялдаса кагътиде бахъизе"
}
]
}
{
"word": "basmak; boğmak",
"stress": 5,
"forms": [
"захлёстывать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "захлестнуть",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "basmak; damgalamak",
"stress": 6,
"forms": [
"отпечатывать(ся)"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "отпечатать",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "basmak; mühürlemek",
"stress": 6,
"forms": [
"отпечатать"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "кьабун бахъинабизе",
"precomment": "ne",
"labels": [
"matbaacılık"
],
"examples": [
{
"tr": "kitabın tüm tirajını basmak",
"av": "тӏехьалъул тӏолабго тираж кьабун бахъинабизе"
}
]
},
{
"text": "лъалкӏ тезе",
"precomment": "iz bırakmak"
},
{
"text": "печать бахъизе (рагьизе)",
"precomment": "mühürlü olanı açmak",
"examples": [
{
"tr": "odayı mühürlemek",
"av": "рукъалда чӏвараб печать бахъизе, рукъ рагьизе"
}
]
},
{
"text": "кьабун бахъинабизе (машинкаялда)",
"precomment": "daktilo ile"
}
]
}
{
"word": "basmak; net söylemek",
"stress": 6,
"forms": [
"отчеканить"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "къотӏизе",
"precomment": "ne, kabartma yapmak",
"comment": "гӏарац"
},
{
"text": "махраж бахъун, абизе, мухӏканго абизе",
"precomment": "net telaffuz etmek",
"labels": [
"mecazi anlamda"
],
"examples": [
{
"tr": "her kelimeyi tane tane söylemek",
"av": "щибаб рагӏи мухӏканго абизе",
"comment": "кодо-кодобе кьезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "basmak; sıkıştırmak",
"stress": 2,
"forms": [
"тиснуть"
],
"see_also": [
{
"target": "тискать",
"kind": "from",
"comment": "однократное к",
"comment_lang": "ru"
}
]
}
{
"word": "basmak; yayımlamak",
"stress": 6,
"stem": "НАПЕЧАТА",
"forms": [
"напечатать"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "басмаялда бахъизе, печаталда кьабизе",
"precomment": "ne",
"examples": [
{
"tr": "daktiloyla yazmak",
"av": "машинкаялда кьабизе"
},
{
"tr": "kitap henüz basılmadı",
"av": "тӏехь жеги басмаялда бахъун гьечӏо"
}
]
},
{
"text": "плёнкаялдаса кагътиде босизе (сурат)",
"precomment": "ne"
},
{
"text": "сунданиги мугьру (печать) чӏвазе",
"precomment": "ne",
"comment": "bir şeye mühür vurmak",
"comment_lang": "ru",
"labels": [
"eskimiş sözcük"
]
},
{
"text": "унеб мехалъ къвакӏун ва мухӏканго хӏетӏе чӏезе",
"precomment": "adım atmak"
}
]
}
{
"word": "basta; yeter",
"stress": 2,
"forms": [
"баста"
],
"labels": [
"ünlem",
"konuşma dili sözcüğü"
],
"senses": [
{
"text": "гӏела, лъугӏизе те"
}
]
}
{
"word": "bastion",
"stress": 6,
"forms": [
"бастион"
],
"labels": [
"eril",
"askerî terim"
],
"senses": [
{
"text": "бастион",
"comment": "щубокӏонаб формаялъул хъала ялъуни щулалъи, борж, си"
}
]
}
{
"word": "baston",
"forms": [
"трость"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "тӏил, гӏанса"
}
]
}
{
"word": "baston ayakkabı",
"stress": 2,
"forms": [
"лапоть"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "гъотӏол макъаралъул хьит, тӏирих"
}
]
}
bastırarak içeri sokmak, göçmek
сообщить о неточности{
"word": "bastırarak içeri sokmak, göçmek",
"stress": 3,
"forms": [
"вдавливать(ся)"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "вдавить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "bastırma",
"stress": 7,
"forms": [
"подавление"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "къинаби, щущахъ биххизаби",
"precomment": "baskılamak fiiline göre",
"examples": [
{
"tr": "isyanın bastırılması",
"av": "мятеж къинаби"
},
{
"tr": "korkunun bastırılması",
"av": "хӏинкъи жанибго къинаби (гъанкъизаби)"
}
]
}
]
}
{
"word": "bastırmak",
"stress": 6,
"forms": [
"надавить"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "тӏаде цузе",
"precomment": "neyi, neye",
"examples": [
{
"tr": "düğmeye basmak",
"av": "кнопкаялда тӏаде цузе"
}
]
},
{
"text": "чӏинтӏизабун, данде къан, къан цӏцӏун бахъизе",
"precomment": "ne, neyin",
"examples": [
{
"tr": "meyve suyu sıkmak",
"av": "къан цӏцӏун, пихъил лъим (сок) бахъизе"
}
]
},
{
"text": "чӏвазе, тӏагӏинаризе",
"precomment": "birini/bir şeyi (yok etmek)",
"labels": [
"konuşma dili sözcüğü"
],
"examples": [
{
"tr": "sineklere kıymak",
"av": "тӏутӏал чӏвазе, чӏинтӏун хвезаризе"
}
]
}
]
}
{
"word": "bastırmak",
"stress": 4,
"forms": [
"надавливать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "надавить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "bastırmak",
"stress": 6,
"forms": [
"подавить"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "къазе, къан цӏузе",
"precomment": "ne",
"examples": [
{
"tr": "limon sıkmak",
"av": "лимон къан цӏузе"
}
]
},
{
"text": "тӏагӏинаризе",
"precomment": "kimi-neyi, yok etmek",
"examples": [
{
"tr": "sinekleri ezmek",
"av": "тӏутӏал тӏагӏинаризе"
}
]
},
{
"text": "къинабизе, щущахъ биххизабизе",
"precomment": "kimi-neyi, bozguna uğratmak",
"examples": [
{
"tr": "isyanı bastırmak",
"av": "восстание (дандечӏей) къинабизе"
}
]
},
{
"text": "къезабизе, къуркьизабизе, лъугӏизабизе",
"precomment": "ne, aşmak",
"labels": [
"mecazi anlamda"
],
"examples": [
{
"tr": "korkuyu bastırmak",
"av": "хӏинкъи лъугӏизабизе, къезабизе, жанибго гъанкъизабизе"
}
]
},
{
"text": "мутӏигӏ гьабизе",
"precomment": "kimi-neyi, boyun eğdirmek",
"examples": [
{
"tr": "otoritesiyle ezmek",
"av": "жиндирго къадруялъ мутӏигӏ гьавизе"
}
]
},
{
"text": "гӏодов чӏвазавизе, инжитаб хӏалалде ккезавизе",
"precomment": "üzmek"
}
]
}
{
"word": "bastırmak",
"stress": 7,
"forms": [
"придавить"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "чӏинтӏизе, чӏинтӏизабизе, тӏаде цузе",
"precomment": "kimi-neyi",
"examples": [
{
"tr": "parmağını kapıya sıkıştırmak",
"av": "нуцӏица килищ чӏинтӏизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "bastırmak",
"stress": 5,
"forms": [
"придавливать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "придавить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "bastırmak; ezmek",
"stress": 5,
"forms": [
"вминать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "вмять",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "bastırmak; susturmak",
"stress": 7,
"stem": "ЗАГЛУШИ",
"forms": [
"заглушить"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "гъанкъизабизе, къинабизе; гъугъ-лъизабизе",
"precomment": "ne",
"examples": [
{
"tr": "aniden çıkan rüzgar deniz sesini bastırdı",
"av": "циндаго речӏчӏун бачӏараб гьороца ралъдал хъуй гъоркь къинабуна"
}
]
},
{
"text": "чучизабизе, сасинабизе",
"precomment": "zayıflatmak, hafifletmek",
"labels": [
"mecazi anlamda"
],
"examples": [
{
"tr": "acıyı dindirmek",
"av": "унти чучизабизе"
}
]
},
{
"text": "гъанкъизабизе",
"precomment": "yabani otlar hakkında",
"examples": [
{
"tr": "yabani otlar ekinleri boğdu",
"av": "чӏараца рекьарал жал гъанкъизарун руго"
}
]
},
{
"text": "чӏезабизе, свинабизе",
"precomment": "kapatmak; hariç tutmak",
"examples": [
{
"tr": "motoru durdurmak",
"av": "мотор чӏезабизе"
},
{
"tr": "semaverin ateşini söndürmek",
"av": "самовар свинабизе"
}
]
},
{
"text": "гӏодоцинабизе",
"precomment": "bastırmak",
"labels": [
"mecazi anlamda"
]
}
]
}
bastırmak; sıkıştırmak
сообщить о неточности{
"word": "bastırmak; sıkıştırmak",
"stress": 7,
"forms": [
"прижимать(ся)"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "прижать",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "bastırıp ezmek",
"stress": 5,
"forms": [
"уминать(ся)"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "умять",
"kind": "see"
}
]
}
bastırıp geçirmek; ezilmek
сообщить о неточности{
"word": "bastırıp geçirmek; ezilmek",
"stress": 5,
"forms": [
"продавливать(ся)"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "продавить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "bastırıp geçmek",
"stress": 7,
"forms": [
"продавить"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "цӏакъ тӏаде цун, гьетӏизабизе, бекизе",
"precomment": "ne",
"examples": [
{
"tr": "sandalyeyi çökertmek",
"av": "бакӏ, тӏаде цун, бекизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "basur",
"stress": 7,
"forms": [
"геморрой"
],
"labels": [
"tıp",
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "геморрой"
},
{
"text": "бавасур"
}
]
}
{
"word": "basık; yassılaşmış",
"stress": 6,
"forms": [
"приплюснутый",
"приплюснутая",
"приплюснутое"
],
"senses": [
{
"text": "чӏинтӏараб, хъибихъараб",
"examples": [
{
"tr": "basık burun",
"av": "чӏинтӏарал (хъибихъарал) магӏазукъалал"
}
]
}
]
}
{
"word": "basık; yassılaşmış",
"stress": 4,
"forms": [
"сплюснутый",
"сплюснутая",
"сплюснутое"
],
"senses": [
{
"text": "чӏинтӏараб, хъибихъараб, тӏепараб",
"examples": [
{
"tr": "basık burun",
"av": "чӏинтӏараб мегӏер"
}
]
}
]
}
{
"word": "basıklık",
"stress": 6,
"forms": [
"духота"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "лагьи",
"examples": [
{
"tr": "böyle bir havasızlıkta oturmak zor",
"av": "гьадинаб лагьиялда гӏодов чӏезе захӏмат буго"
}
]
}
]
}
basılmak; yayımlanmak
сообщить о неточности{
"word": "basılmak; yayımlanmak",
"stress": 4,
"forms": [
"печататься"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "басмаялда рахъизе",
"comment": "жинцаго хъварал жал",
"examples": [
{
"tr": "gazetede yayımlanmak",
"av": "газеталда жинцаго хъварал жал рахъизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "basılmamış; argo",
"stress": 6,
"forms": [
"непечатный",
"непечатная",
"непечатное"
],
"senses": [
{
"text": "печаталда бахъизе бегьулареб, ничаб",
"comment": "рагӏи"
}
]
}
{
"word": "basılı",
"stress": 4,
"stem": "ПЕЧАТН",
"forms": [
"печатный",
"печатная",
"печатное"
],
"senses": [
{
"text": "басмаялъул(аб)",
"examples": [
{
"tr": "matbaa makinesi",
"av": "басмаялде бахъулеб станок"
},
{
"tr": "basılı metin",
"av": "печаталда (басмаялда) бахъараб текст"
},
{
"tr": "matbaa harfleri; basılı harfler",
"av": "печаталъулал хӏарпал"
},
{
"tr": "forma; basılı tabaka",
"av": "печаталъулаб лист (тӏамач) – 40000 знак (ишара)"
}
]
}
]
}
{
"word": "basım",
"stress": 4,
"forms": [
"печатание"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "басмаялда бахъи, машинкаялда кьаби",
"comment": "fiile göre basmak",
"comment_lang": "ru"
}
]
}
{
"word": "basım; basın",
"stress": 4,
"stem": "ПЕЧА",
"forms": [
"печать"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "печать, мугьру",
"examples": [
{
"tr": "imzayı mühürle onaylamak",
"av": "гъолбас печаталъ ритӏухъ гьабизе",
"comment": "тасдикъ гьабизе"
}
]
},
{
"text": "гӏуж, лъалкӏ, мугьру",
"precomment": "iz",
"examples": [
{
"tr": "utanç damgası",
"av": "рогьо-ничалъул мугьру"
}
]
},
{
"text": "гӏаламат",
"labels": [
"mecazi anlamda"
],
"examples": [
{
"tr": "zamanın mührü",
"av": "заманалъул гӏаламат"
}
]
},
{
"text": "басма",
"labels": [
"matbaacılık"
],
"examples": [
{
"tr": "baskıya hazırlamak",
"av": "басмаялде хӏадур гьабизе",
"comment": "тӏехь"
}
]
},
{
"text": "басмаялъулаб хӏалтӏи",
"precomment": "yayımcılık",
"examples": [
{
"tr": "basın çalışanları",
"av": "басмаялъул (басмаханаялъул) хӏалтӏухъаби"
}
]
},
{
"text": "вуцӏцӏун чӏеялъул мугьру",
"precomment": "sükût mührü"
}
]
}
{
"word": "basın",
"stress": 3,
"forms": [
"пресса"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "пресса",
"comment": "хасаб заман ккун, басмаялда рахъулел газетазда, журналазда... цадахъаб цӏар"
},
{
"text": "пресса, журналистал"
}
]
}
{
"word": "basın toplantısı",
"stress": 13,
"forms": [
"пресс-конференция"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "пресс-конференция",
"comment": "пачалихъиял, жамгӏиял, политикиял, гӏелмиял хӏаракатчагӏазулги журналистазулги гара-чӏвариял"
}
]
}
{
"word": "basınç",
"stress": 5,
"forms": [
"давление"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "тӏадецуй, хӏалуцин",
"precomment": "basmak fiiline göre",
"examples": [
{
"tr": "atmosfer basıncı",
"av": "атмосфераялъул(аб) тӏадецуй"
},
{
"tr": "su basıncı",
"av": "лъел тӏадецӏуй"
}
]
},
{
"text": "хӏалица гьабизе тӏами",
"precomment": "zorlama",
"labels": [
"mecazi anlamda"
],
"examples": [
{
"tr": "birine baskı yapmak",
"av": "тӏадецуй гьабизе (лъиде бугониги), хӏалица гьабизе тӏамизе (щивниги)"
}
]
}
]
}
{
"word": "basınç",
"stress": 4,
"forms": [
"напор"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "тӏадецуй",
"precomment": "itmek fiiline göre"
},
{
"text": "тӏадецуй, гучалда бачӏин, чвахи",
"precomment": "basınç; baskı",
"examples": [
{
"tr": "su basıncı",
"av": "лъел гучаб чвахи"
}
]
},
{
"text": "таваккал, кьаби",
"precomment": "ısrar",
"labels": [
"mecazi anlamda"
],
"examples": [
{
"tr": "birliklerin baskısı altında",
"av": "аскаразул кьабиялда гъоркь"
}
]
}
]
}