{
"word": "bir",
"stress": 2,
"forms": [
"некий"
],
"senses": [
{
"text": "кинавалиго, щивалиго",
"labels": [
"zamir",
"belgisiz zamir"
],
"examples": [
{
"tr": "sizi bir Ivanov sordu",
"av": "мун цӏехолев вукӏана кинавалиго Ивановас"
}
]
}
]
}
{
"word": "bir",
"stress": 3,
"forms": [
"один"
],
"labels": [
"sayı sıfatı"
],
"senses": [
{
"text": "цо",
"examples": [
{
"tr": "bir kez",
"av": "цо нухалъ"
},
{
"tr": "bir metre",
"av": "цо метр"
},
{
"tr": "sadece bir mektup aldı",
"av": "досухъе бачӏана (щвана) цохӏо кагъат"
},
{
"tr": "bir çift çorap",
"av": "щватабазул цо жут"
},
{
"tr": "parkta tek bir kişi bile yok",
"av": "паркалда цохӏониги (цониги) чи гьечӏо"
},
{
"tr": "bir atla taşınamaz",
"av": "цо чода лъун, босун бажариларо"
}
]
},
{
"text": "живго цохӏо",
"precomment": "başkaları olmadan, yalnız",
"labels": [
"sıfat anlamında"
],
"examples": [
{
"tr": "yalnız yaşıyorum",
"av": "дица дунго цохӏо гӏумру гьабулеб буго"
},
{
"tr": "o yalnız bırakıldı",
"av": "дов живго цохӏо тун вуго"
}
]
},
{
"text": "цого (цохӏо)",
"precomment": "aynı, tıpkı",
"labels": [
"sıfat anlamında"
],
"examples": [
{
"tr": "aynı yaşta",
"av": "цого гӏелалъул"
},
{
"tr": "aynı çatı altında yaşamak",
"av": "цо тӏохалда гъоркь гӏумру гьабизе (цадахъ гӏумру гьабизе)"
},
{
"tr": "sizinkiyle aynı fikirdeyim",
"av": "дирги дурги пикру цо буго"
}
]
},
{
"text": "щивниги",
"precomment": "bir; kimi",
"labels": [
"zamir anlamında"
],
"examples": [
{
"tr": "bunu ona birisi söyledi",
"av": "гьелъул хӏакъалъулъ гьесда абуна лъицаяли (цо чияс)"
},
{
"tr": "bizden biri",
"av": "нилъер (нилъеда гьоркьоса) цояв"
},
{
"tr": "bazen biri, bazen diğeri",
"av": "цин цояв, цин цогидав"
},
{
"tr": "güzel günün birinde",
"av": "цо гьайбатаб къоялъ"
}
]
},
{
"text": "цохӏо",
"precomment": "sadece, münhasıran",
"labels": [
"zamir anlamında"
],
"examples": [
{
"tr": "bunu bir tek siz yapabilirsiniz",
"av": "цохӏо дуда кӏвела гьеб гьабизе"
}
]
},
{
"text": "цохӏо",
"labels": [
"isim anlamında"
],
"examples": [
{
"tr": "biricik",
"av": "гӏемеразул гӏицӏго цохӏо"
},
{
"tr": "ard arda",
"av": "цоялда хадуб цояб"
},
{
"tr": "istisnasız hepsi",
"av": "цохӏо хутӏичӏого (киналго)"
},
{
"tr": "birebir",
"av": "дандеса данде"
},
{
"tr": "yüz yüze",
"av": "бадиса бадибе"
},
{
"tr": "başa baş (biri diğerine karşı)",
"av": "цоясда данде цогидав"
}
]
}
]
}
{
"word": "bir",
"stress": 4,
"forms": [
"одна"
],
"labels": [
"dişil"
],
"see_also": [
{
"target": "один",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "bir",
"stress": 4,
"forms": [
"одно"
],
"labels": [
"dişil"
],
"see_also": [
{
"target": "один",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "bir anda",
"forms": [
"вмиг"
],
"labels": [
"zarf"
],
"senses": [
{
"text": "цо параялъ",
"comment": "лахӏзаталъ",
"examples": [
{
"tr": "bir anda uçak gözden kayboldu",
"av": "цо параялъ самолет тӏерхьун ана"
}
]
}
]
}
bir anda; göz açıp kapayıncaya kadar
сообщить о неточности{
"word": "bir anda; göz açıp kapayıncaya kadar",
"stress": 2,
"forms": [
"мигом"
],
"labels": [
"zarf",
"konuşma dili sözcüğü"
],
"senses": [
{
"text": "цӏакъ хехго, цо параялда"
}
]
}
{
"word": "bir arada yaşama",
"stress": 12,
"forms": [
"сосуществование"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "цого заманалда яги цадахъ гӏумру гьаби",
"examples": [
{
"tr": "barışçıl bir arada yaşama",
"av": "цадахъ ракълида гӏумру гьаби"
}
]
}
]
}
{
"word": "bir arada yaşamak",
"stress": 12,
"forms": [
"сосуществовать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "цадахъ рукӏине, цого заманалда цадахъ бетӏербахъи гьабизе; ракълида цадахъ гӏумру гьабизе"
}
]
}
{
"word": "bir araya gelmek",
"stress": 5,
"forms": [
"сойтись"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "данделъизе",
"precomment": "toplanmak",
"comment": "бакӏ-бакӏалдаса рачӏун",
"examples": [
{
"tr": "meydanda toplanmak",
"av": "байданалда данделъизе"
}
]
},
{
"text": "дандчӏвазе, цадахъ ккезе",
"precomment": "buluşmak; karşılaşmak",
"examples": [
{
"tr": "arkadaşlar birleşti",
"av": "гьудулзаби дандчӏвана"
}
]
},
{
"text": "гӏагарлъизе, гьудуллъи ккезе",
"precomment": "biriyle (arkadaş olmak)",
"labels": [
"mecazi anlamda"
]
},
{
"text": "пикру, гӏакълу данде ккезе",
"precomment": "ne konuda, ne üzerinde (örtüşmek)",
"comment": "лъилгунниги",
"labels": [
"mecazi anlamda"
],
"examples": [
{
"tr": "görüşlerde uzlaşmak",
"av": "пикраби данде ккезе"
},
{
"tr": "anlaşamamak",
"av": "хасият данде ккунгутӏизе"
}
]
},
{
"text": "нухтӏа ккезе, тӏубазе",
"comment": "кӏалъаралъан хадуб"
},
{
"text": "данде ккезе",
"comment": "кӏигояс бицараб жо, хӏасилал"
}
]
}
{
"word": "bir avuç",
"stress": 2,
"forms": [
"горсточка"
],
"labels": [
"dişil"
],
"see_also": [
{
"target": "горсть",
"kind": "from",
"comment": "уменьшительное значение",
"comment_lang": "ru"
}
]
}
{
"word": "bir avuç",
"forms": [
"горсть"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "хъат",
"precomment": "eller",
"examples": [
{
"tr": "eli avuç içinde tutmak",
"av": "гъуд гӏадин хъат кквезе"
}
]
},
{
"text": "хъат цӏун",
"precomment": "miktar",
"examples": [
{
"tr": "bir avuç tuz",
"av": "цӏамул хъат, хъат цӏун цӏам"
},
{
"tr": "bir avuç cesur insan",
"av": "цӏакъ дагьал бахӏарзал, бахӏарзазул гьитӏинаб къокъа"
}
]
}
]
}
{
"word": "bir avuç",
"stress": 3,
"forms": [
"пригоршня"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "дангъура",
"examples": [
{
"tr": "avuç avuç su içmek",
"av": "лъим дангъураз гьекъезе"
},
{
"tr": "bir avuç dolusu ceviz",
"av": "дангъура цӏураб цӏулакьо"
}
]
}
]
}
{
"word": "bir avuç; beşli",
"stress": 7,
"forms": [
"пятерня"
],
"labels": [
"konuşma dili sözcüğü",
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "кверзул щуябго килищ, рищи ккун цебесеб квер, рагьун биччараб квер"
}
]
}
{
"word": "bir buçuk",
"stress": 7,
"forms": [
"полтора"
],
"labels": [
"eril",
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "цогун бащдаб",
"labels": [
"sayı sıfatı"
],
"examples": [
{
"tr": "buçuk saat",
"av": "сагӏатгун бащдаб"
},
{
"tr": "bir buçuk yıl",
"av": "лъагӏелгун бащдаб"
}
]
}
]
}
{
"word": "bir buçuk kat",
"stress": 4,
"stem": "ПОЛУТОРН",
"forms": [
"полуторный",
"полуторная",
"полуторное"
],
"senses": [
{
"text": "жинда жаниб 1,5 единица бугеб роцен"
}
]
}
bir daha cesaret edememek
сообщить о неточности{
"word": "bir daha cesaret edememek",
"stress": 6,
"forms": [
"неповадно"
],
"labels": [
"zarf"
],
"senses": [
{
"precomment": "kime",
"labels": [
"yüklem anlamında"
],
"examples": [
{
"tr": "bir daha yapmaya cesaret edemesin diye",
"av": "цоги нухалъ такрар гьабизе яги гьебго жо цогиясе гьабизе бокьунгутӏизе"
}
]
}
]
}
bir defada; tek seferde
сообщить о неточности{
"word": "bir defada; tek seferde",
"stress": 8,
"forms": [
"единовременно"
],
"labels": [
"zarf"
],
"senses": [
{
"text": "цого заманалда"
}
]
}
bir defaya mahsus; tek seferlik
сообщить о неточности{
"word": "bir defaya mahsus; tek seferlik",
"stress": 8,
"stem": "ЕДИНОВРЕМЕНН",
"forms": [
"единовременный",
"единовременная",
"единовременное"
],
"senses": [
{
"text": "цого заманаялъул",
"examples": [
{
"tr": "tek seferlik yardım",
"av": "цого заманаялъул пособие"
}
]
},
{
"text": "цохӏо нухалъ, циндаго гьабулеб"
}
]
}
bir gün; ne zaman olursa
сообщить о неточности{
"word": "bir gün; ne zaman olursa",
"stress": 5,
"forms": [
"когда-нибудь"
],
"labels": [
"zarf"
],
"senses": [
{
"text": "кида бугониги, кида-къадги, киданиги",
"examples": [
{
"tr": "hiç orada bulundun mu?",
"av": "мун киданиги вукӏаравищ дова?"
},
{
"tr": "bir gün gideceğiz",
"av": "кида-къадги нилъ рилълъина"
}
]
}
]
}
{
"word": "bir günlük",
"stress": 7,
"forms": [
"однодневный",
"однодневная",
"однодневное"
],
"senses": [
{
"text": "цо къоялъул; цо къоялъулаб",
"examples": [
{
"tr": "günübirlik dinlenme evi",
"av": "цо къоялъ хӏухьбахъи гьабулеб рукъ"
}
]
}
]
}
bir kenara itmek; reddetmek
сообщить о неточности{
"word": "bir kenara itmek; reddetmek",
"stress": 6,
"forms": [
"отметать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "отмести",
"kind": "see"
}
]
}
bir kerede; birdenbire
сообщить о неточности{
"word": "bir kerede; birdenbire",
"stress": 2,
"forms": [
"разом"
],
"labels": [
"zarf",
"konuşma dili sözcüğü"
],
"senses": [
{
"text": "цойидасан, циндаго",
"precomment": "aynı anda"
},
{
"text": "цин, цо нухалъ",
"precomment": "tek seferde"
}
]
}
{
"word": "bir kez",
"forms": [
"разо"
],
"senses": [
{
"precomment": "y'den önce",
"comment": "önek; 'raz...' yerine kullanılır; örneğin: dağılmak",
"comment_lang": "ru"
},
{
"precomment": "iki veya daha fazla ünsüzden önce",
"comment": "örneğin: bükmek",
"comment_lang": "ru"
},
{
"precomment": "kendinden sonra 'ь' gelen ünsüzden önce",
"comment": "örneğin: kıracağım",
"comment_lang": "ru"
}
]
}
{
"word": "bir kez",
"stress": 4,
"forms": [
"разок"
],
"labels": [
"konuşma dili sözcüğü",
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "цо нухалъ"
}
]
}
{
"word": "bir miktar",
"stress": 3,
"forms": [
"сколько-то"
],
"labels": [
"zarf"
],
"senses": [
{
"text": "цо чанго, цо чаналиго"
}
]
}
{
"word": "bir nedenle",
"stress": 6,
"forms": [
"отчего-то"
],
"labels": [
"zarf"
],
"senses": [
{
"text": "щаялиго",
"examples": [
{
"tr": "nedense zamanında gelmedi",
"av": "щаялиго гъов жиндир заманалда вачӏинчӏо"
},
{
"tr": "nedense başım ağrıyor",
"av": "щаялиго бетӏер унтулеб буго"
}
]
}
]
}
{
"word": "bir saatçik",
"stress": 4,
"forms": [
"часок"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"tr": "bir saatliğine uzaklaşmak",
"av": "цо сагӏаталъ ватӏалъизе",
"comment": "кивениги ине"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "час",
"kind": "from"
}
]
}
{
"word": "bir sebepten ötürü",
"stress": 6,
"forms": [
"почему-либо"
],
"labels": [
"zarf"
],
"senses": [
{
"text": "сундуеялиго, щибниги жоялъе гӏоло"
}
]
}
bir süre ayakta durmak
сообщить о неточности{
"word": "bir süre ayakta durmak",
"stress": 6,
"forms": [
"постоять"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "кигӏаналиго заманалъ эхетун чӏезе",
"precomment": "bir süre durmak",
"examples": [
{
"tr": "kapıda durmak",
"av": "нуцӏил кӏалтӏа эхетун чӏезе"
}
]
},
{
"text": "цӏунизе, рахъ кквезе, хӏалае вахъине",
"precomment": "kimi/neyi (savunmak)",
"examples": [
{
"tr": "kendini savunmak",
"av": "живго цӏунизе"
}
]
},
{
"text": "букӏине",
"precomment": "hava hakkında",
"examples": [
{
"tr": "böyle açık günler uzun sürmez",
"av": "гьадинал роцӏарал къоял халат рукӏинаро"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "постой(те)!",
"kind": "see",
"comment": "чӏа, лъалхъе!"
}
]
}
bir süre harman dövmek
сообщить о неточности{
"word": "bir süre harman dövmek",
"stress": 8,
"forms": [
"помолотить"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "цо кигӏаналиго заманалъ лал тӏамизе",
"precomment": "bir süre"
},
{
"text": "лали лъугӏизабизе",
"precomment": "ne (her şey)"
}
]
}
{
"word": "bir süre kalmak",
"stress": 4,
"forms": [
"побыть"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "къокъаб заманалъ вукӏине",
"comment": "кив вугониги",
"examples": [
{
"tr": "bizde iki gün kaldı",
"av": "гьев нижехъ кӏиго къоялъ вукӏана"
}
]
}
]
}
{
"word": "bir süre tutmak",
"stress": 7,
"forms": [
"подержать"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "кодоб кквезе",
"precomment": "kimi-ne (kısa bir süre)",
"examples": [
{
"tr": "bir kitap tutmak",
"av": "тӏехь кодоб кквезе"
},
{
"tr": "çocuğu kucağında tutmak",
"av": "лъимер кодоб кквезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "bir süre yatmak",
"stress": 6,
"forms": [
"полежать"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "дагьаб мехалъ вегизе",
"examples": [
{
"tr": "öğle yemeğinden sonra uzanmak",
"av": "къадеквандаса хадув дагьаб мехалъ вегизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "bir sürü",
"stress": 4,
"forms": [
"уйму",
"уймусь",
"уймёшь",
"уймёшься"
],
"see_also": [
{
"target": "унять",
"kind": "from",
"comment": "будущее время",
"comment_lang": "ru"
}
]
}
bir tür şal veya örtü
сообщить о неточности{
"word": "bir tür şal veya örtü",
"forms": [
"шлёнка"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "хӏеренаб квас бугеб гӏи; хӏеренаб квас"
}
]
}
{
"word": "bir yaşındaki tay",
"stress": 6,
"forms": [
"стригун",
"стригунок"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "лъагӏел бараб тайи",
"comment": "жал къунцӏараб тайи"
}
]
}
{
"word": "bir yerde",
"stress": 3,
"forms": [
"где-либо"
],
"see_also": [
{
"target": "где-нибудь",
"kind": "see"
}
]
}
bir yerde; nerede ise
сообщить о неточности{
"word": "bir yerde; nerede ise",
"stress": 3,
"forms": [
"где-то"
],
"labels": [
"zarf"
],
"senses": [
{
"text": "кибалиго",
"examples": [
{
"tr": "bir yerlerden bir silah sesi duyuldu",
"av": "кибалиго кьвагьи бахъана"
},
{
"tr": "başka bir yerde",
"av": "кибалиго батӏияб бакӏалда"
}
]
}
]
}
{
"word": "bir yerden",
"stress": 4,
"forms": [
"откуда-либо"
],
"labels": [
"zarf"
],
"see_also": [
{
"target": "откуда-нибудь",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "bir yerden",
"stress": 4,
"forms": [
"откуда-нибудь"
],
"labels": [
"zarf"
],
"senses": [
{
"text": "кисан бугониги, кисаниги"
}
]
}
{
"word": "bir yere",
"stress": 8,
"forms": [
"кое-куда"
],
"labels": [
"zarf"
],
"senses": [
{
"text": "добе-гьанибе, цо-цо бакӏалде, рахъ-рахъалде",
"examples": [
{
"tr": "başka bir yere de uğramam lazım",
"av": "дир жеги ваккизе бакӏал руго"
}
]
}
]
}
{
"word": "bir yere",
"stress": 4,
"forms": [
"куда-либо",
"куда-нибудь"
],
"labels": [
"zarf"
],
"senses": [
{
"text": "кибе бугониги, кибе букӏаниги, кибе бокьаниги, кибениги, кибниги"
}
]
}
{
"word": "bir yere",
"stress": 4,
"forms": [
"куда-то"
],
"labels": [
"zarf"
],
"senses": [
{
"text": "кибеялиго"
}
]
}
{
"word": "bir yudum almak",
"stress": 6,
"forms": [
"отпивать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "отпить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "bir yudum almak",
"stress": 4,
"forms": [
"отпить"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "дагьа-макъаб къадар тӏаса гьекъезе",
"examples": [
{
"tr": "bir yudum çay içmek",
"av": "дагьаб (цо къулчӏараб, цо кӏалдибе босараб) чай тӏаса гьекъезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "bir yudum almak",
"stress": 9,
"forms": [
"прихлебнуть"
],
"see_also": [
{
"target": "прихлёбывать",
"kind": "from",
"comment": "однократное к",
"comment_lang": "ru"
}
]
}
{
"word": "bir yıllık",
"stress": 8,
"stem": "ОДНОГОДИЧН",
"forms": [
"одногодичный",
"одногодичная",
"одногодичное"
],
"senses": [
{
"text": "цо лъагӏалилаб, цо сонилаб",
"examples": [
{
"tr": "bir yıllık kurslar",
"av": "цо сонилал курсал"
}
]
}
]
}
{
"word": "bir yıllık",
"stress": 6,
"stem": "ОДНОЛЕТН",
"forms": [
"однолетний",
"однолетняя",
"однолетнее"
],
"senses": [
{
"text": "цо соналъ бижулеб",
"comment": "цо соналъ гурони бижулареб",
"labels": [
"botanik"
],
"examples": [
{
"tr": "tek yıllık ot",
"av": "цо соналъ гурони бижулареб хер"
}
]
}
]
}
{
"word": "bir zamanlar",
"stress": 4,
"forms": [
"однажды"
],
"labels": [
"zarf"
],
"senses": [
{
"text": "цоцӏул",
"precomment": "bir kez",
"examples": [
{
"tr": "bunu sadece bir kez duydum",
"av": "гӏицӏго цоцӏул рагӏана дида гьеб"
}
]
},
{
"text": "цонухалъ",
"precomment": "bir keresinde",
"examples": [
{
"tr": "bir ilkbahar günü",
"av": "цонухалъ ихдал"
}
]
}
]
}
bir zamanlar; bir vakit
сообщить о неточности{
"word": "bir zamanlar; bir vakit",
"stress": 5,
"forms": [
"когда-то"
],
"labels": [
"zarf"
],
"senses": [
{
"text": "кидаялиго",
"precomment": "geçmişte",
"examples": [
{
"tr": "bir zamanlar tanışıyorduk",
"av": "кидаялиго ниж цоцада лъалаан"
}
]
},
{
"text": "кида бугониги",
"precomment": "gelecekte",
"examples": [
{
"tr": "bir gün yine dönecektir",
"av": "кида бугониги гъов жеги нахъ вуссина"
}
]
}
]
}
{
"word": "bir şekilde",
"homonym": 1,
"forms": [
"как-то"
],
"labels": [
"zarf"
],
"senses": [
{
"text": "кинали",
"precomment": "bir şekilde",
"comment": "лъаларо",
"examples": [
{
"tr": "bir şekilde kaçmayı başardı",
"av": "гъосда кинали тӏуризе кӏвана"
}
]
},
{
"text": "цо кинаб бугониги куцалъ",
"precomment": "bir dereceye kadar",
"examples": [
{
"tr": "bir şekilde anlaşılmaz konuşuyor",
"av": "гъов цо бичӏчӏулареб куцалъ кӏалъалев вуго"
}
]
},
{
"text": "цо нухалъ",
"precomment": "bir zamanlar",
"examples": [
{
"tr": "bir keresinde onun yanındaydım",
"av": "дун цо нухалъ вукӏана гъосухъ"
}
]
},
{
"text": "киндай",
"labels": [
"soru zamiri",
"ilgi zamiri"
],
"examples": [
{
"tr": "acaba orada nasıl yaşıyorlar?",
"av": "киндай дол дора ругел?"
},
{
"tr": "buna nasıl yaklaşacak?",
"av": "киндай гьесда гьеб бихьила?"
}
]
},
{
"text": "масала",
"precomment": "yani; özellikle",
"labels": [
"edat anlamında"
],
"examples": [
{
"tr": "tüm işletmeler, örneğin inşaat, tekstil ve matbaa işletmeleri",
"av": "киналго предприятиял, масала: ралел бакӏазул, рессарулел, полиграфиялъулал"
}
]
}
]
}
{
"word": "bir şey",
"stress": 2,
"forms": [
"нечто"
],
"labels": [
"zamir",
"belgisiz zamir"
],
"senses": [
{
"text": "кинабалиго, щибалиго",
"examples": [
{
"tr": "benzer bir şey",
"av": "щибалиго гьелда релълъараб",
"comment": "жо букӏана"
},
{
"tr": "garip bir şey",
"av": "кинабалиго хӏикмалъи",
"comment": "букӏана"
},
{
"tr": "reddetme gibi bir şey",
"av": "инкар гьабураб гӏадаб жо",
"comment": "ккана"
}
]
}
]
}
{
"word": "bir şey",
"stress": 3,
"forms": [
"что-либо",
"чего-либо"
],
"labels": [
"zamir"
],
"see_also": [
{
"target": "что-нибудь",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "bir şey",
"stress": 3,
"forms": [
"что-нибудь",
"чего-нибудь"
],
"senses": [
{
"text": "щибниги (жо), щибниги (иш), щиб бугониги",
"precomment": "belgisiz zamir",
"examples": [
{
"tr": "okumak için bir şeyler verin",
"av": "щибниги цӏализе жо кье"
}
]
}
]
}
{
"word": "bir şey",
"stress": 3,
"homonym": 1,
"forms": [
"что-то"
],
"senses": [
{
"text": "щибалиго, цо щибалиго",
"precomment": "belgisiz zamir (bir şey)",
"examples": [
{
"tr": "bir şey söyledi",
"av": "гьес щибалиго абуна"
},
{
"tr": "ansızın çalılıklarda bir şey parladı",
"av": "циндаго цо щибалиго хъархъазулъ паркъана"
},
{
"tr": "o bir şeyden hoşnutsuz",
"av": "гьей сундасаялиго рази гьечӏо"
}
]
}
]
}
{
"word": "bir şey",
"stress": 3,
"homonym": 2,
"forms": [
"что-то"
],
"labels": [
"zarf",
"konuşma dili sözcüğü"
],
"senses": [
{
"text": "цодагьаб",
"precomment": "bir dereceye kadar",
"examples": [
{
"tr": "biraz rahatsızım",
"av": "дун цодагьав сах гьечӏого вуго"
}
]
},
{
"text": "гӏага-шагарго",
"precomment": "yaklaşık olarak",
"examples": [
{
"tr": "elli ruble kadar kaldı",
"av": "гӏагашагарго кӏикъоялда анцӏго гъурущ хутӏун буго"
}
]
},
{
"text": "щаяли",
"precomment": "nedense",
"comment": "лъаларо",
"examples": [
{
"tr": "başım ağrımaya başladı",
"av": "щаяли бетӏер унтана"
},
{
"tr": "biraz soğuk",
"av": "щаяли квачалев вуго"
}
]
}
]
}
{
"word": "bir şeyden",
"stress": 6,
"forms": [
"отчего-либо"
],
"labels": [
"zarf"
],
"senses": [
{
"text": "сундасан бугониги, щиб гӏиллаялдалъун бугониги"
}
]
}
{
"word": "bira",
"stress": 5,
"forms": [
"пивной",
"пивная",
"пивное"
],
"senses": [
{
"text": "пиводул, пивоялъул",
"examples": [
{
"tr": "bira köpüğü",
"av": "пиводул полоп"
},
{
"tr": "bira fabrikası",
"av": "пиводул завод"
}
]
},
{
"text": "пиво бичулеб бакӏ",
"precomment": "isim anlamında: birahane",
"comment": "пиво гьекъолеб бакӏ"
}
]
}
{
"word": "bira",
"stress": 2,
"forms": [
"пиво"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "пиво"
}
]
}
{
"word": "bira",
"stress": 6,
"forms": [
"пивоваренный",
"пивоваренная",
"пивоваренное"
],
"senses": [
{
"text": "пиво гьабулеб",
"comment": "бахъулеб",
"examples": [
{
"tr": "bira fabrikası",
"av": "пиво гьабулеб завод",
"comment": "пиводул завод"
}
]
}
]
}
{
"word": "bira mayası",
"stress": 3,
"forms": [
"брага"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "брага",
"comment": "рокъоб гьабураб пиво"
}
]
}
{
"word": "bira yapımı",
"stress": 8,
"forms": [
"пивоварение"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "пиво гьаби"
}
]
}
{
"word": "bira üreticisi",
"forms": [
"пивовар"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "пиво гьабулев чи"
}
]
}
{
"word": "birader; kanka",
"stress": 5,
"forms": [
"братан"
],
"labels": [
"eril",
"halk dili sözcüğü"
],
"see_also": [
{
"target": "брат",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "biraz",
"stress": 5,
"forms": [
"немного"
],
"labels": [
"zarf"
],
"senses": [
{
"text": "цо чанго, дагь, дагьаб",
"examples": [
{
"tr": "az bir zaman kaldı",
"av": "заман дагьаб хутӏана"
},
{
"tr": "biraz yorulmak",
"av": "дагьав сваказе"
}
]
}
]
}
{
"word": "biraz az",
"stress": 6,
"forms": [
"маловато"
],
"labels": [
"zarf",
"konuşma dili sözcüğü"
],
"senses": [
{
"text": "дагьго, гӏоларебгӏан"
}
]
}
{
"word": "biraz içmek",
"stress": 4,
"forms": [
"попить"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "гьекъезе",
"precomment": "tamlama olmadan bile",
"comment": "дагьа-макъаб",
"examples": [
{
"tr": "su içmek",
"av": "лъим гьекъезе"
}
]
},
{
"text": "гьекъон бахъине, лъугӏизе",
"labels": [
"konuşma dili sözcüğü"
]
}
]
}
{
"word": "biraz kurutmak",
"stress": 7,
"forms": [
"подсушить"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "цодагьаб бакъвазабизе, бучӏизабизе",
"precomment": "ne",
"examples": [
{
"tr": "çarşafları biraz kurutmak",
"av": "шаршавал цодагьал ракъвазаризе"
}
]
}
]
}
{
"word": "biraz oynamak",
"stress": 7,
"forms": [
"поплясать"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "кьурдизе (дагьаб заманалъ)",
"examples": [
{
"tr": "görürsün sen gününü!",
"av": "дица кьурдизавила мун! (дица бихьизабила дуда!)"
}
]
}
]
}
{
"word": "biraz tedavi etmek",
"stress": 5,
"forms": [
"подлечивать(ся)"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "подлечить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "biraz öğrenmek",
"stress": 6,
"forms": [
"подучиться"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş",
"konuşma dili sözcüğü"
],
"senses": [
{
"text": "дагьа-макъаб жо лъазабизе, дагьамакъав ругьунлъизе"
}
]
}
{
"word": "biraz; herhangi bir",
"stress": 3,
"forms": [
"сколько-нибудь"
],
"labels": [
"zarf"
],
"senses": [
{
"text": "кигӏан бугониги; цодагьаб",
"examples": [
{
"tr": "bana biraz para gönder",
"av": "цодагьаб гӏарац битӏе дие"
}
]
}
]
}
{
"word": "birbirine sövmek",
"stress": 8,
"forms": [
"переругаться"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş",
"konuşma dili sözcüğü"
],
"senses": [
{
"text": "цоцазде семизе; хьандезе, рогьрагъине"
},
{
"text": "киналгогун семизе"
}
]
}
birbiriyle tanıştırmak
сообщить о неточности{
"word": "birbiriyle tanıştırmak",
"stress": 9,
"forms": [
"перезнакомить"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "киназулго лъайхъвай гьабизе",
"precomment": "kimi-neyi",
"labels": [
"konuşma dili sözcüğü"
],
"examples": [
{
"tr": "konukları tanıştırmak",
"av": "киналго гьалбадерил лъай-хъвай гьабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "birden söylemek",
"stress": 4,
"forms": [
"выпаливать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "выпалить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "bire bir mücadele",
"stress": 7,
"forms": [
"единоборство"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "кӏигоял цоцалъ рагъи, дандеса данде къеркьезе лъугьин"
}
]
}
{
"word": "birey",
"stress": 6,
"forms": [
"индивид"
],
"labels": [
"eril"
],
"see_also": [
{
"target": "индивидуум",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "birey",
"stress": 1,
"forms": [
"особь"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "рухӏ бугеб жо",
"comment": "батӏаго босун, кинаб бугониги рухӏ бугеб жо"
}
]
}
{
"word": "birey; fert",
"stress": 6,
"forms": [
"индивидуум"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "индивидуум",
"comment": "жиб-жиб янгъизаб жо, жив-жив янгъизав инсан"
},
{
"text": "щивалиго, щивали лъаларев",
"labels": [
"konuşma dili sözcüğü"
]
}
]
}
{
"word": "bireyci",
"stress": 11,
"forms": [
"индивидуалист"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "индивидуалист",
"comment": "индивидуализмалъул рахъ ккурав чи"
}
]
}
{
"word": "bireyci",
"stress": 14,
"stem": "ИНДИВИДУАЛИСТИЧЕСК",
"forms": [
"индивидуалистический",
"индивидуалистическая",
"индивидуалистическое"
],
"senses": [
{
"text": "индивидуализмалъулаб",
"examples": [
{
"tr": "bireyci akım",
"av": "индивидуализмалъулаб нух"
}
]
}
]
}
{
"word": "bireyci kadın",
"stress": 11,
"forms": [
"индивидуалистка"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "индивидуалистка",
"comment": "индивидуализмалъул рахъ ккурай гӏадан"
}
]
}
{
"word": "bireycilik",
"stress": 11,
"forms": [
"индивидуализм"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "индивидуализм",
"comment": "гӏаммал мурадаздаса напсиял мурадал цере рачунеб гӏамал-хасият"
}
]
}
{
"word": "bireysel",
"stress": 9,
"stem": "ИНДИВИДУАЛЬН",
"forms": [
"индивидуальный",
"индивидуальная",
"индивидуальное"
],
"senses": [
{
"text": "напсияб, жив-живасе хасаб",
"precomment": "kişisel",
"examples": [
{
"tr": "bireysel özellikler",
"av": "напсиял хаслъаби"
}
]
},
{
"text": "живго бетӏергьанаб",
"precomment": "münferit; şahsi",
"examples": [
{
"tr": "bireysel tarım",
"av": "живго бетӏергьанаб магӏишат"
}
]
},
{
"text": "щивасе хас гьабун чӏезабураб",
"precomment": "her birine ayrı ayrı ait",
"examples": [
{
"tr": "bireysel hizmet",
"av": "щивасе батӏаго (хас гьабун) гьабулеб хъулухъ"
}
]
},
{
"text": "янгъизаб; цохӏогояб",
"precomment": "ayrı, tek",
"examples": [
{
"tr": "bireysel durum",
"av": "цо нухалъ ккараб жо"
}
]
}
]
}
{
"word": "bireysel olarak",
"stress": 9,
"forms": [
"индивидуально"
],
"labels": [
"zarf"
],
"senses": [
{
"text": "жив-живасе хасго"
}
]
}
bireysel çiftçi kadın
сообщить о неточности{
"word": "bireysel çiftçi kadın",
"stress": 7,
"forms": [
"единоличница"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "янгъизай екьарухъан"
}
]
}
{
"word": "bireyselleştirme",
"stress": 13,
"forms": [
"индивидуализация"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "индивидуализация, жив-живасда рекъезаби, рекъон гьаби"
}
]
}
{
"word": "bireyselleştirmek",
"stress": 13,
"forms": [
"индивидуализировать"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş",
"bitmemiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "жив-живасда рекъезабизе, рекъон ккезабизе",
"precomment": "kimi-neyi"
}
]
}
{
"word": "bireysellik",
"stress": 9,
"forms": [
"индивидуальность"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "напсияб хаслъи",
"examples": [
{
"tr": "birinde bireyselliği bastırmak",
"av": "лъилниги (лъилъниги) напсияб хаслъи мерхьине, къинабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "biri",
"stress": 3,
"forms": [
"кто-либо",
"кто-нибудь"
],
"labels": [
"zamir"
],
"senses": [
{
"text": "щивниги, щив вукӏаниги",
"labels": [
"belgisiz zamir"
],
"examples": [
{
"tr": "birini çağır",
"av": "щив вукӏаниги ахӏе"
}
]
}
]
}
{
"word": "biri",
"stress": 3,
"forms": [
"кто-то"
],
"senses": [
{
"text": "щивалиго, цояв",
"labels": [
"zamir",
"belgisiz zamir"
],
"examples": [
{
"tr": "biri kapıdan içeri girdi",
"av": "щивалиго нуцӏихъа жаниве лъугьана"
}
]
}
]
}
{
"word": "biri",
"stress": 2,
"forms": [
"некто"
],
"senses": [
{
"text": "щивалиго, кинавалиго чи",
"labels": [
"zamir",
"belgisiz zamir"
]
}
]
}
{
"word": "birikim; akümülasyon",
"stress": 8,
"forms": [
"аккумуляция"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "бакӏари",
"comment": "энергия",
"examples": [
{
"tr": "enerji birikimi",
"av": "энергия бакӏари, данде гьаби"
}
]
}
]
}
{
"word": "birikim; biriktirme",
"stress": 7,
"stem": "НАКОПЛЕНИ",
"forms": [
"накопление"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "данде гьаби, бакӏари",
"precomment": "biriktirmek fiiline göre"
},
{
"text": "данделъи, гӏемерлъи",
"precomment": "toplanmak fiiline göre"
},
{
"text": "данделъун бугеб гӏарац, бечелъи, рикъзи",
"labels": [
"çoğul"
],
"examples": [
{
"tr": "plan üstü birikimler",
"av": "планалда тӏадеги щвараб пайда, хайир"
}
]
}
]
}
{
"word": "birikme",
"stress": 6,
"forms": [
"скопление"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "данде гьаби; данде бакӏари",
"examples": [
{
"tr": "kalabalık",
"av": "цо бакӏалде бакӏарараб халкъалъул кӏудияб къадар"
}
]
},
{
"text": "цо бакӏалде бакӏари"
},
{
"text": "цо бакӏалде ракӏарарал гӏадамазул, предметазул кӏудияб къадар"
}
]
}
{
"word": "birikmek",
"stress": 4,
"forms": [
"копиться"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "данделъизе, бакӏаризе"
}
]
}
{
"word": "birikmek",
"stress": 6,
"forms": [
"накипать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "накипеть",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "birikmek",
"stress": 6,
"forms": [
"накопиться"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "данделъизе, гӏемер гӏезе",
"examples": [
{
"tr": "çok iş birikti",
"av": "гӏемерал ишал гӏун руго",
"comment": "гӏемераб хӏалтӏи буго"
}
]
}
]
}
{
"word": "birikmek",
"stress": 3,
"forms": [
"скапливать(ся)"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "скопить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "birikmek",
"stress": 5,
"forms": [
"скопиться"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "данделъизе, бакӏарун данделъизе"
}
]
}
birikmek, biriktirmek
сообщить о неточности{
"word": "birikmek, biriktirmek",
"stress": 4,
"forms": [
"накапливать(ся)"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "накопить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "birikmek, yığılmak",
"stress": 6,
"forms": [
"скоплять(ся)"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "скопить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "birikmek; kabarmak",
"stress": 6,
"stem": "НАКИПЕ",
"forms": [
"накипеть"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "гьалулеб лъамалъиялда тӏад полоп ккезе"
},
{
"text": "гьалулеб лъамалъиялда гъоркь аххакь ккезе"
},
{
"text": "тӏекъал ишал гӏемерлъун, ццин бахъине",
"precomment": "bazı duygular, ağır deneyimler vb. hakkında",
"comment": "скопиться, собраться",
"labels": [
"mecazi anlamda"
],
"examples": [
{
"tr": "içi dolup taşmak",
"av": "ццидаца ракӏ гьалдолеб букӏана"
}
]
}
]
}
{
"word": "biriktirmek",
"stress": 4,
"forms": [
"копить"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "бакӏаризе, данде гьабизе",
"precomment": "ne",
"labels": [
"gerçek anlam",
"mecazi anlamda"
],
"examples": [
{
"tr": "para biriktirmek",
"av": "гӏарац данде гьабизе"
},
{
"tr": "güç toplamak",
"av": "къуват бакӏаризе"
}
]
}
]
}
{
"word": "biriktirmek",
"stress": 6,
"forms": [
"накопить"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "бакӏаризе, данде гьабизе",
"precomment": "ne, neyin",
"examples": [
{
"tr": "para biriktirmek",
"av": "гӏарац бакӏаризе, данде гьабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "biriktirmek",
"stress": 7,
"forms": [
"сберегать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "сберечь",
"kind": "see"
}
]
}
biriktirmek, birikmek
сообщить о неточности{
"word": "biriktirmek, birikmek",
"stress": 7,
"forms": [
"накоплять(ся)"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "накопить",
"kind": "see"
}
]
}
biriktirmek; akümüle etmek
сообщить о неточности{
"word": "biriktirmek; akümüle etmek",
"stress": 8,
"forms": [
"аккумулировать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "бакӏаризе, цӏунизе",
"precomment": "ne",
"comment": "мас. ток, хинлъи"
}
]
}
biriktirmek; istif etmek
сообщить о неточности{
"word": "biriktirmek; istif etmek",
"stress": 5,
"homonym": 1,
"forms": [
"скопить"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "данде гьабизе, бакӏаризе",
"precomment": "ne, neyi (biriktirmek)",
"examples": [
{
"tr": "para biriktirmek",
"av": "гӏарац данде гьабизе, бакӏаризе"
}
]
}
]
}
biriktirmek; istif etmek
сообщить о неточности{
"word": "biriktirmek; istif etmek",
"stress": 5,
"homonym": 2,
"forms": [
"скопить"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "дагь-дагькун данде гьабизе, нахърател гьабизе",
"precomment": "ne"
}
]
}
biriktirmek; pompalamak; artırmak
сообщить о неточности{
"word": "biriktirmek; pompalamak; artırmak",
"stress": 8,
"forms": [
"нагнести"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "газ, лъамалъи, газ тадецуялъ сунданиги жанибе кьабизе, данде гьабизе",
"precomment": "ne",
"labels": [
"teknik"
],
"examples": [
{
"tr": "basınç oluşturmak; baskı artırmak",
"av": "давление (тӏадецуй) цӏикӏкӏинабизе",
"labels": [
"техника"
]
}
]
}
]
}
{
"word": "birim",
"stress": 5,
"stem": "ЕДИНИЦ",
"forms": [
"единица",
"единицы"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "цойилаб, цо",
"precomment": "rakam, okul notu",
"examples": [
{
"tr": "öğrenci aritmetikten bir aldı",
"av": "цӏалдохъанасе арифметикаялъе (хӏисабалъе) цойилаб щвана"
}
]
},
{
"text": "кӏодолъи",
"precomment": "büyüklük",
"examples": [
{
"tr": "ölçü birimi",
"av": "роцадул кӏодолъи"
}
]
},
{
"text": "цойилал",
"precomment": "deşarj",
"labels": [
"matematik"
]
},
{
"text": "цо-цоял, цо чангоял",
"precomment": "birkaç"
},
{
"text": "цо хъулухъ, цо хӏалтӏи",
"precomment": "kadro birimi"
}
]
}
{
"word": "birinci derecede",
"stress": 10,
"stem": "ПЕРВОСТЕПЕНН",
"forms": [
"первостепенный",
"первостепенная",
"первостепенное"
],
"senses": [
{
"text": "кӏудияб кӏвар бугеб; тӏоцебесеб даражаялъул",
"examples": [
{
"tr": "birinci derecede önem taşıyan iş",
"av": "цӏакъ кӏвар бугеб иш"
}
]
}
]
}
birinci derecede önemli
сообщить о неточности{
"word": "birinci derecede önemli",
"stress": 13,
"forms": [
"первоочередной",
"первоочередная",
"первоочередное",
"первоочерёдный",
"первоочерёдная",
"первоочерёдное"
],
"senses": [
{
"text": "тӏоцебесеб иргаялда гьабизе кколеб, тӏоцебесеб иргаялъулаб",
"examples": [
{
"tr": "birincil görev",
"av": "тӏоцебесеб иргаялъулаб масъала, бищунго кӏвар бугеб масъала"
}
]
}
]
}
{
"word": "birinci sınıf",
"stress": 10,
"forms": [
"перворазрядный",
"перворазрядная",
"перворазрядное"
],
"senses": [
{
"text": "тӏоцебесеб разрядалъул",
"examples": [
{
"tr": "birinci sınıf restoran",
"av": "тӏоцебесеб разрядалъул ресторан",
"comment": "бищунго лъикӏаб, цӏакъаб ресторан"
}
]
}
]
}
{
"word": "birinci sınıf",
"stress": 7,
"stem": "ПЕРВОСОРТН",
"forms": [
"первосортный",
"первосортная",
"первосортное"
],
"senses": [
{
"text": "тӏоцебесеб сорталул",
"examples": [
{
"tr": "birinci sınıf un",
"av": "тӏоцебесеб сорталъул ролъ",
"comment": "ххараб, хханжу"
}
]
}
]
}
birinci sınıf kız öğrencisi
сообщить о неточности{
"word": "birinci sınıf kız öğrencisi",
"stress": 7,
"forms": [
"первокурсница"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "тӏоцебесеб курсалъул студентка"
}
]
}
{
"word": "birinci sınıf sporcu",
"stress": 10,
"forms": [
"перворазрядник"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "тӏоцебесеб разряд бугев чи, тӏоцебесеб разрядалъулав, тӏоцебесеб разрядалъул спортсмен"
}
]
}
{
"word": "birinci sınıf sporcu",
"stress": 10,
"forms": [
"перворазрядница"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "тӏоцебесеб разряд бугей гӏадан, тӏоцебесеб разрядалъулай, тӏоцебесеб разрядалъул спортсменка"
}
]
}
birinci sınıf öğrencisi
сообщить о неточности{
"word": "birinci sınıf öğrencisi",
"stress": 8,
"forms": [
"первоклассник"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "тӏоцебесеб классалъулав, тӏоцебесеб классалъул цӏалдохъан"
}
]
}
birinci sınıf öğrencisi kız
сообщить о неточности{
"word": "birinci sınıf öğrencisi kız",
"stress": 8,
"forms": [
"первоклассница"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "тӏоцебесеб классалъулай, тӏоцебесеб классалъул цӏалдохъан"
}
]
}
birinci sınıf; birinci kalite
сообщить о неточности{
"word": "birinci sınıf; birinci kalite",
"stress": 8,
"stem": "ПЕРВОКЛАССН",
"forms": [
"первоклассный",
"первоклассная",
"первоклассное"
],
"senses": [
{
"text": "бищун лъикӏаб"
}
]
}
{
"word": "birinci; ilk",
"stress": 2,
"stem": "ПЕРВ",
"forms": [
"первый",
"первая",
"первое"
],
"senses": [
{
"labels": [
"sayı sıfatı"
],
"examples": [
{
"tr": "birinci sınıf",
"av": "тӏоцебесеб класс"
}
]
},
{
"precomment": "ilkel; başlangıçtaki",
"examples": [
{
"tr": "ilk izlenim",
"av": "тӏоцебесеб асар"
},
{
"tr": "ilk zamanlar",
"av": "тӏоцебесеб (байбихьулаб) заман"
},
{
"tr": "ilk çiçekler",
"av": "тӏоцересел тӏугьдул"
}
]
},
{
"precomment": "en iyi",
"examples": [
{
"tr": "birinci öğrenci",
"av": "тӏоцевесев (бищун лъикӏав) цӏалдохъан"
},
{
"tr": "birinci sınıf",
"av": "тӏоцебесеб сорт"
}
]
},
{
"text": "аслияб",
"precomment": "ana; başlıca",
"examples": [
{
"tr": "başrol oynamak",
"av": "аслиял ролал хӏазе"
}
]
},
{
"text": "тӏоцевесев",
"precomment": "birinci; ilk",
"labels": [
"isim anlamında"
]
},
{
"examples": [
{
"tr": "ilk rastlanan",
"av": "данде ккарав тӏоцевесев"
},
{
"tr": "ilk yardım",
"av": "тӏоцебесеб кумек",
"comment": "тохтир тӏаде щвезегӏан гьабураб кумек"
},
{
"tr": "rastgele biri",
"av": "бищун гӏагардегӏан ватарав"
},
{
"tr": "ilk adımlar",
"av": "тӏоцересел галаби, тӏоцересел хӏалбихьиял"
}
]
}
]
}
{
"word": "birincil",
"stress": 5,
"stem": "ПЕРВИЧН",
"forms": [
"первичный",
"первичная",
"первичное"
],
"senses": [
{
"text": "авалияб, тӏоцебесеб",
"precomment": "başlangıç",
"examples": [
{
"tr": "birincil işleme",
"av": "тӏоцебесеб къачӏай"
}
]
},
{
"text": "аслияб",
"precomment": "esas; temel",
"examples": [
{
"tr": "birincil eşem özellikleri",
"av": "аслиял жинсиял гӏаламатал"
}
]
},
{
"text": "байбихьул",
"precomment": "alt",
"examples": [
{
"tr": "birincil parti örgütü",
"av": "партиялъул байбихьул организация"
}
]
}
]
}
{
"word": "birinin",
"stress": 2,
"forms": [
"чей-либо"
],
"labels": [
"belgisiz zamir"
],
"senses": [
{
"text": "лъилалиго, сундулалиго"
}
]
}
{
"word": "birinin",
"stress": 2,
"forms": [
"чей-то"
],
"labels": [
"belgisiz zamir"
],
"see_also": [
{
"target": "чей-либо",
"kind": "see"
}
]
}
birinin; herhangi birinin
сообщить о неточности{
"word": "birinin; herhangi birinin",
"stress": 2,
"forms": [
"чей-нибудь"
],
"labels": [
"belgisiz zamir"
],
"see_also": [
{
"target": "чей-либо",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "birkaç",
"stress": 5,
"forms": [
"немногие"
],
"labels": [
"çoğul"
],
"senses": [
{
"text": "цодагьал, дагьал, дагьа-макъал",
"examples": [
{
"tr": "bunu çok az kişi biliyor",
"av": "гьелъул хӏакъалъулъ дагьазда лъала"
},
{
"tr": "az kişi eve döndü",
"av": "дагьал тӏад руссана рокъоре"
}
]
}
]
}
{
"word": "birkaç",
"stress": 2,
"stem": "НЕСКОЛЬК",
"homonym": 1,
"forms": [
"несколько"
],
"senses": [
{
"text": "чанго",
"labels": [
"sayı sıfatı"
],
"examples": [
{
"tr": "birkaç kez",
"av": "чанго нухалъ"
},
{
"tr": "birkaç yerde",
"av": "чанго бакӏалда"
}
]
}
]
}
{
"word": "birkaç",
"stress": 2,
"homonym": 2,
"forms": [
"несколько"
],
"labels": [
"zarf"
],
"senses": [
{
"text": "дагьалъ, цодагьаб",
"comment": "немного",
"examples": [
{
"tr": "biraz yoruldum",
"av": "дун цодагьав свакана"
},
{
"tr": "biraz daha fazla yapmak gerekiyor",
"av": "дагьалъ цӏикӏкӏун гьабизе ккола"
}
]
}
]
}
{
"word": "birkaç söz etmek",
"stress": 6,
"forms": [
"перемолвить"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"labels": [
"konuşma dili sözcüğü"
],
"examples": [
{
"tr": "iki çift laf edecek kimse yok",
"av": "кӏал кӏалъазе (рагӏи бицине) чицин гьечӏо"
}
]
}
]
}
{
"word": "birleşik",
"stress": 12,
"forms": [
"общевойсковой",
"общевойсковая",
"общевойсковое"
],
"senses": [
{
"text": "аскаралъего гӏаммаб, тӏолабго аскаралъе гӏахьалаб, аскаразул киналго тайпабазе цогояб"
}
]
}
{
"word": "birleşik",
"stem": "ОБЪЕДИНЁНН",
"forms": [
"объединённый",
"объединённая",
"объединённое"
],
"senses": [
{
"text": "цолъараб, цадахъаб",
"examples": [
{
"tr": "ortak oturum",
"av": "цадахъаб данделъи"
}
]
}
]
}
{
"word": "birleşik; karma",
"stress": 3,
"stem": "СВОДН",
"forms": [
"сводный",
"сводная",
"сводное"
],
"senses": [
{
"text": "хӏасил босараб, киналъулго хӏасиллъун бугеб",
"precomment": "özetleyen",
"examples": [
{
"tr": "konsolide rapor; özet rapor",
"av": "кинабго данде босараб отчет"
},
{
"tr": "özet tablo",
"av": "хӏасилаб таблица"
}
]
},
{
"text": "цойиде данде бакӏарараб, цойиде данде гьабураб, батӏибатӏиял материалал, бутӏаби цойиде ракӏарараб",
"precomment": "parçalardan oluşan",
"examples": [
{
"tr": "karma tabur",
"av": "цойиде кӏутӏараб батальон"
}
]
},
{
"precomment": "akraba hakkında",
"examples": [
{
"tr": "üvey kardeş",
"av": "бесдал вац, эбел яги эмен батӏияв вац"
},
{
"tr": "üvey kız kardeş",
"av": "бесдал яц, эбел яги эмен батӏияй яц"
}
]
}
]
}
{
"word": "birleşme",
"stress": 8,
"forms": [
"объединение"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "цолъизаби",
"precomment": "birleştirmek fiiline göre"
},
{
"text": "цолъи",
"precomment": "birleşmek fiiline göre",
"examples": [
{
"tr": "küçük kolhozların birleştirilmesi",
"av": "гӏисинал колхозазул цолъи"
}
]
},
{
"text": "цолъи, союз",
"precomment": "organizasyon",
"examples": [
{
"tr": "edebi dernek",
"av": "литературияб цолъи"
}
]
}
]
}
{
"word": "birleşme",
"stress": 4,
"stem": "СЛИЯНИ",
"forms": [
"слияние"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "цоцалъ жубазаби, цойиде кӏутӏи",
"precomment": "dökmek fiiline göre"
},
{
"text": "цоцалъ жубай, цойиде руссин, цойиде данделъи",
"precomment": "birleşmek fiiline göre",
"examples": [
{
"tr": "iki kolhozun birleşmesi",
"av": "кӏиго колхоз цоцалъ жубай"
}
]
},
{
"text": "цоцалъ жубалеб бакӏ",
"precomment": "yer",
"examples": [
{
"tr": "iki nehrin birleştiği yerde",
"av": "кӏиго гӏор (кӏигӏор) жубавуда",
"comment": "жубалеб бакӏалда"
}
]
}
]
}
{
"word": "birleşmek",
"stress": 8,
"forms": [
"объединиться"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "цолъизе",
"precomment": "birleşmek",
"examples": [
{
"tr": "komşu kolhozlar birleşti",
"av": "мадугьалихъ ругел колхозал цолъана"
}
]
},
{
"text": "гъункизе",
"precomment": "kenetlenmek; birleşmek"
}
]
}
{
"word": "birleşmek",
"stress": 3,
"forms": [
"слиться"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "цоцалъ журазе",
"precomment": "tek akış halinde",
"comment": "лъарал, гӏорал"
},
{
"text": "риун тӏун, журазе"
},
{
"text": "журазе, дандразе",
"precomment": "birleşmek",
"comment": "батӏи-батӏиял гӏуцӏаби",
"labels": [
"mecazi anlamda"
],
"examples": [
{
"tr": "tek bir bütün olmak",
"av": "журан цолъизе",
"comment": "цого жо лъугьине"
}
]
}
]
}
{
"word": "birleşmek",
"stress": 7,
"forms": [
"соединиться"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "цолъизе, жубазе"
},
{
"text": "щулалъизе, бухьун букӏине",
"precomment": "sağlamlaşmak"
},
{
"text": "бухьен ккезе, бухьен лъугьине",
"precomment": "bağlantı kurmak"
}
]
}
{
"word": "birleşmek",
"stress": 6,
"forms": [
"сочетаться"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş",
"bitmemiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "цолъизе, рекъон (данде ккун) рукӏине, данде ккезе",
"examples": [
{
"tr": "bu renkler birbiriyle iyi uyum sağlıyor",
"av": "гьал кьерал лъикӏ цоцазда данде кколел руго"
}
]
},
{
"text": "ригьин гьабун цолъизе, чӏужу ячине",
"precomment": "kusurlu"
}
]
}
{
"word": "birleşmek; akıtmak",
"stress": 5,
"forms": [
"сливать(ся)"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "слить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "birleşti",
"forms": [
"сошёл(ся)",
"сошла(сь)",
"сошло(сь)"
],
"see_also": [
{
"target": "сойтись",
"kind": "from",
"comment": "прошедшее время",
"comment_lang": "ru"
}
]
}
{
"word": "birleştirici",
"stress": 8,
"forms": [
"объединительный",
"объединительная",
"объединительное"
],
"senses": [
{
"text": "цолъизарулеб, цолъизариялъул",
"examples": [
{
"tr": "birleşme kurultayı",
"av": "цолъизариялъул съезд"
}
]
}
]
}
{
"word": "birleştirilmiş",
"stem": "СОЕДИНЁНН",
"forms": [
"соединённый",
"соединённая",
"соединённое"
],
"senses": [
{
"text": "цолъизабураб, цоцаде жубараб",
"precomment": "birleşik"
},
{
"text": "цоцада бацӏцӏун, цолъизабураб, цоцада рекӏинабураб",
"precomment": "bağlanmış, birbirine bağlanmış"
}
]
}
{
"word": "birleştirme; tevhit",
"stress": 7,
"forms": [
"совмещение"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "цадахъ гьаби, цолъи",
"precomment": "fiile göre bağdaştırmak"
},
{
"text": "цадахъ гьабулеб букӏин, цолъун букӏин",
"precomment": "bağdaşmak fiiline göre"
}
]
}
{
"word": "birleştirmek",
"stress": 8,
"forms": [
"объединить"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "цолъизабизе",
"precomment": "kimi-neyi (bağlamak)",
"examples": [
{
"tr": "küçük kolhozları birleştirmek",
"av": "гӏисинал колхозал цолъизаризе"
}
]
},
{
"text": "гъункизаризе",
"precomment": "kimi-neyi (bütünleştirmek)",
"examples": [
{
"tr": "barış güçlerini birleştirmek",
"av": "ракълилал къуватал гъункизаризе"
}
]
}
]
}
{
"word": "birleştirmek",
"stress": 8,
"forms": [
"объединять(ся)"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "объединить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "birleştirmek",
"stress": 8,
"forms": [
"совокупить"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "цолъизабизе, цойиде бакӏаризе"
}
]
}
{
"word": "birleştirmek",
"stress": 6,
"forms": [
"сочетать"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş",
"bitmemiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "цолъизабизе, цадахъ рекъезабизе, цадахъ рекъезабун бачине",
"precomment": "ne ile ne",
"examples": [
{
"tr": "teori ile pratiği birleştirmek",
"av": "теорияги хӏалбихьиги цадахъ рекъезабун бачине, цолъизабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "birleştirmek",
"stress": 6,
"forms": [
"сплотить"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "цоцалъ щула гьабизе, гъункизабизе",
"precomment": "ne",
"comment": "скрепить"
},
{
"text": "цолъизаризе, цоцазулгун бухьен щула гьабизе",
"precomment": "kimi-neyi",
"comment": "объединить",
"labels": [
"mecazi anlamda"
],
"examples": [
{
"tr": "ekibi kaynaştırmak",
"av": "коллектив цоцалъ гъункизабизе, щула гьабизе"
}
]
}
]
}
birleştirmek; bağdaştırmak
сообщить о неточности{
"word": "birleştirmek; bağdaştırmak",
"stress": 8,
"forms": [
"совместить(ся)"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "совмещать",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "birlik",
"stress": 5,
"forms": [
"единение"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "цолъи",
"precomment": "dayanışma; birlik",
"examples": [
{
"tr": "parti ve halkın birliği",
"av": "партиялъулги халкъалъулги цолъи"
}
]
}
]
}
{
"word": "birlik",
"stress": 3,
"forms": [
"единство"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "цолъи, цокӏаллъи",
"precomment": "topluluk",
"examples": [
{
"tr": "menfaat birliği",
"av": "пикру-мурадалъул цӏокӏаллъи"
}
]
},
{
"text": "цолъи",
"precomment": "bütünlük",
"examples": [
{
"tr": "parti birliği",
"av": "партиялъул цолъи"
}
]
},
{
"text": "цоцада бухьараб букӏин, бухьеналъул тӏей гьечӏолъи",
"precomment": "bağın kopmazlığı"
}
]
}
{
"word": "birlik",
"stress": 10,
"forms": [
"подразделение"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "бутӏабазде бикьи",
"comment": "alt bölümlere ayırmak fiiline göre",
"comment_lang": "ru"
},
{
"text": "бутӏа",
"precomment": "kısım, bölüm"
},
{
"text": "подразделение",
"comment": "аскаралъул кӏудияб къокъаялъул бутӏа",
"labels": [
"askerî terim"
]
}
]
}
{
"word": "birlik",
"forms": [
"союз"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "гъункараб цолъи",
"examples": [
{
"tr": "işçi ve köylü ittifakı",
"av": "хӏалтӏухъабазулги рекьарухъабазулги гъункараб цолъи"
}
]
},
{
"text": "пачалихъазул цолъи",
"precomment": "devlet birliği",
"comment": "цадахъал ишазе, мурадазе"
},
{
"text": "жамгӏияб цолъи",
"precomment": "kamusal birlik",
"examples": [
{
"tr": "yazarlar birliği",
"av": "хъвадарухъабазул союз (цолъи)"
}
]
},
{
"text": "союз",
"comment": "рагӏаби ва предложениял цолъизаризе хӏалтӏизабулеб каламалъул бутӏа (ва, -ги, амма, гьединлъидал...)"
}
]
}
{
"word": "birlik; kenetlenme",
"stress": 6,
"forms": [
"сплочение"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "цоцалъ щулалъизари, гъункизари",
"precomment": "kenetlemek fiiline göre"
},
{
"text": "цолъи, гъунки",
"precomment": "kenetlenmek fiiline göre"
}
]
}
{
"word": "birlik; uniyon",
"stress": 1,
"forms": [
"уния"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "цолъи, союз",
"comment": "пачалихъазул"
}
]
}
{
"word": "birlik; uyum",
"stress": 3,
"forms": [
"спаянность"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "регъон букӏин"
},
{
"text": "цокӏаллъи, цолъи, гъунки",
"labels": [
"mecazi anlamda"
]
}
]
}
{
"word": "birlikte",
"stress": 3,
"forms": [
"вместе"
],
"labels": [
"zarf"
],
"senses": [
{
"text": "цадахъ, цого заманалда",
"examples": [
{
"tr": "birlikte çalışmak",
"av": "цадахъ хӏалтӏизе"
},
{
"tr": "birlikte yaşamak",
"av": "цадахъ гӏумру гьабизе"
}
]
},
{
"precomment": "aynı zamanda; bununla birlikte",
"text": "гьебго заманалда, цого заманалда, цадахъ"
}
]
}
{
"word": "birlikte",
"stress": 5,
"forms": [
"гуртом"
],
"labels": [
"zarf",
"konuşma dili sözcüğü"
],
"senses": [
{
"text": "рехъен (рехьед) гьабун, цадахъго",
"labels": [
"konuşma dili sözcüğü"
],
"examples": [
{
"tr": "her şeyi toptan satmak",
"av": "кинабго цадахъго бичизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "birlikte içeceğiz",
"stress": 7,
"forms": [
"разопью",
"разопьёшь"
],
"see_also": [
{
"target": "распить",
"kind": "from",
"comment": "будущее время",
"comment_lang": "ru"
}
]
}
{
"word": "birlikte içmek",
"stress": 5,
"forms": [
"распить"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "гьекъон лъугӏизабизе, лъугӏизегӏан гьекъезе",
"precomment": "ne",
"labels": [
"konuşma dili sözcüğü"
],
"examples": [
{
"tr": "bir şişe şarap içmek",
"av": "чагъиралъул шиша гьекъон лъугӏизабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "birlikte yaşama",
"stress": 4,
"forms": [
"сожительство"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "цадахъ бетӏербахъи гьаби, къайицадахълъи",
"precomment": "birlikte yaşam",
"labels": [
"eskimiş sözcük"
]
},
{
"text": "регарахъун цадахъ рукӏин",
"precomment": "aşk ilişkileri"
}
]
}
birlikte yaşayan; nişanlı
сообщить о неточности{
"word": "birlikte yaşayan; nişanlı",
"stress": 4,
"forms": [
"сожитель"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "лъиданиги цадахъ цо рокъоб гӏумру гьабулев чи"
},
{
"text": "къайицадахъ, вега-вахъун цадахъ вугев чи (йокьулейгун)"
}
]
}
{
"word": "birlikte; ortaklaşa",
"stress": 6,
"forms": [
"сообща"
],
"labels": [
"zarf"
],
"senses": [
{
"text": "цадахъ, цолъун",
"comment": "гьабизе"
}
]
}
{
"word": "birlikte; yekpare",
"stress": 5,
"forms": [
"воедино"
],
"labels": [
"zarf"
],
"senses": [
{
"text": "цадахъ, цойида, цолъун",
"examples": [
{
"tr": "herkesi bir araya toplamak",
"av": "киналго цойиде ракӏаризе"
}
]
}
]
}
{
"word": "birçok şey",
"stress": 3,
"stem": "МНОГО",
"forms": [
"многое"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "гӏемераб",
"examples": [
{
"tr": "birçok konuda konuşmak",
"av": "гӏемералъул бицине",
"comment": "гӏемераб жоялъул хӏакъалъулъ бицине"
}
]
}
]
}
{
"word": "birçoğu; pek çok",
"stress": 3,
"forms": [
"многие"
],
"labels": [
"çoğul"
],
"senses": [
{
"text": "гӏемерисел",
"examples": [
{
"tr": "birçok insan",
"av": "гӏемерисел гӏадамал"
}
]
},
{
"text": "гӏемерисел",
"labels": [
"isim anlamında"
],
"examples": [
{
"tr": "birçok kişi böyle diyor",
"av": "гӏемерисез гьедин абула"
}
]
}
]
}