{
"word": "bilanço",
"stress": 4,
"forms": [
"баланс"
],
"labels": [
"eril",
"finans terimi"
],
"senses": [
{
"text": "баланс",
"comment": "тӏаде бачӏаралъулги тӏаса аралъулги гьоркьоблъи бихьизабулеб хӏисаб",
"examples": [
{
"tr": "aktif bakiye",
"av": "активияб баланс",
"comment": "тӏаса иналдаса тӏаде бачӏин цӏикӏкӏараб, къватӏиса босулелдаса къватӏибе бичулеб цӏикӏкӏараб"
},
{
"tr": "pasif bilanço",
"av": "пассивияб баланс",
"comment": "тӏаде бачӏиналдаса тӏаса ин цӏикӏкӏараб, къватӏибе бичулелдаса къватӏиса босулеб цӏикӏкӏараб"
}
]
},
{
"text": "баланс",
"precomment": "özet cetvel",
"comment": "харж гьабурабги тӏаде бачӏарабги гӏарцул хӏисаб бихьизабулеб ведомость",
"examples": [
{
"tr": "yıllık bilanço",
"av": "лъагӏалил баланс"
}
]
}
]
}
{
"word": "bilanço",
"stress": 4,
"forms": [
"балансовый",
"балансовая",
"балансовое"
],
"labels": [
"finans terimi"
],
"senses": [
{
"text": "балансалъулаб",
"examples": [
{
"tr": "bilanço raporu",
"av": "балансалъулаб отчёт"
}
]
}
]
}
{
"word": "bilardo",
"stress": 5,
"forms": [
"бильярд"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "бильярд",
"comment": "1 хасаб столалда тӏад лъурал шаразда тӏил тункун, гьел картӏахъе рортизарулеб хӏай; 2 гьеб хӏай жинда тӏад гьабулеб мицӏрал рорхатаб стол"
}
]
}
{
"word": "bilardo",
"stress": 5,
"stem": "БИЛЬЯРДН",
"forms": [
"бильярдный",
"бильярдная",
"бильярдное"
],
"senses": [
{
"text": "бильярдалъул, бильярдалъулаб, бильярд хӏалеб",
"examples": [
{
"tr": "bilardo topu",
"av": "бильярдалъул шар"
}
]
},
{
"text": "бильярд хӏалеб рукъ",
"precomment": "bilardo salonu",
"labels": [
"isim anlamında"
]
}
]
}
bildirge; deklarasyon
сообщить о неточности{
"word": "bildirge; deklarasyon",
"stress": 7,
"forms": [
"декларация"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "декларация",
"comment": "официалияб къагӏидаялъ финансазулал идарабазе кьолеб баян",
"examples": [
{
"tr": "ticari beyanname",
"av": "даран-базаралъул (аб) декларация"
}
]
}
]
}
{
"word": "bildirgesel",
"stress": 9,
"stem": "ДЕКЛАРАТИВН",
"forms": [
"декларативный",
"декларативная",
"декларативное"
],
"senses": [
{
"text": "декларативияб; киназдаго лъазелъун тӏибитӏизабураб",
"examples": [
{
"tr": "bildirgesel beyan",
"av": "декларативияб, киназдаго рагӏизабураб лъазаби"
}
]
}
]
}
{
"word": "bildiri",
"stress": 6,
"forms": [
"воззвание"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "ахӏи, хитӏаб"
}
]
}
{
"word": "bildiri",
"stress": 9,
"forms": [
"коммюнике"
],
"labels": [
"nötr",
"değişmez"
],
"senses": [
{
"text": "коммюнике",
"comment": "хӏукуматалъул лъазаби; гӏемерисеб мехалъ – халкъазда гьоркьосел суалазда тӏасан"
}
]
}
{
"word": "bildiri, broşür",
"stress": 5,
"stem": "ЛИСТОВК",
"forms": [
"листовка"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "листовка",
"examples": [
{
"tr": "bildiri dağıtmak",
"av": "листовкаби тӏиритӏизаризе"
}
]
}
]
}
{
"word": "bildiri; beyanname",
"stress": 8,
"forms": [
"прокламация"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "прокламация",
"comment": "политикияб хӏасилалъул агитациялъулаб тӏамач"
}
]
}
{
"word": "bildirim",
"stress": 7,
"forms": [
"оповещение"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "хабар лъазаби, ругьел бай, лъазаби",
"precomment": "haber vermek fiiline göre"
},
{
"text": "хабар, лъазаби, ругьел",
"precomment": "mesaj, haber"
}
]
}
{
"word": "bildirim; duyuru",
"stress": 6,
"forms": [
"извещение"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "лъазаби",
"comment": "bildirmek fiiline göre",
"examples": [
{
"tr": "herkesin önceden bilgilendirilmesi",
"av": "ригьдаго киназдаго лъазаби"
}
],
"comment_lang": "ru"
},
{
"text": "лъазаби, извещение",
"precomment": "yazılı mesaj"
}
]
}
{
"word": "bildirim; ihbar",
"stress": 8,
"forms": [
"уведомление"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "цебеккунго лъазаби, хабар щвезаби, ругьел битӏи",
"precomment": "bildirmek fiiline göre"
},
{
"text": "уведомление",
"precomment": "belge; doküman",
"comment": "сундулниги хӏакъалъулъ лъазабун бачӏунеб кагъат"
}
]
}
{
"word": "bildirimli",
"stress": 7,
"stem": "УВЕДОМИТЕЛЬН",
"forms": [
"уведомительный",
"уведомительная",
"уведомительное"
],
"senses": [
{
"text": "сундулниги хӏакъалъулъ цебеккунго лъазабулеб",
"examples": [
{
"tr": "ihbar mektubu",
"av": "сундулниги хӏакъалъулъ цебеккунго лъазабулеб кагъат"
}
]
}
]
}
{
"word": "bildirme kipi",
"stress": 6,
"stem": "ИЗЪЯВИТЕЛЬН",
"forms": [
"изъявительный",
"изъявительная",
"изъявительное"
],
"senses": [
{
"labels": [
"dil bilgisi"
],
"examples": [
{
"tr": "bildirme kipi",
"av": "глаголалъул хабарияб наклонение"
}
]
}
]
}
{
"word": "bildirmek",
"stress": 7,
"forms": [
"возвещать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "возвестить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "bildirmek",
"stress": 5,
"stem": "ГЛАСИ",
"forms": [
"гласить"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "бицине, абизе, лъазабизе",
"precomment": "ne",
"examples": [
{
"tr": "mektup şöyle diyor",
"av": "кагътица бицунеб буго"
},
{
"tr": "kanun der ki...",
"av": "законалъ абулеб буго …"
},
{
"tr": "atasözünün dediği gibi",
"av": "кициялъ абухъе"
}
]
}
]
}
{
"word": "bildirmek",
"stress": 7,
"homonym": 1,
"forms": [
"донести"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "баччун щвезабизе",
"precomment": "kimi-neyi, bir yere kadar",
"comment": "кибениги",
"examples": [
{
"tr": "eşyaları istasyona kadar taşımak",
"av": "баччун къайи вокзалалде щвезабизе"
}
]
},
{
"text": "босун бачӏине",
"precomment": "ses, koku",
"examples": [
{
"tr": "rüzgar bize çiçeklerin kokusunu getirdi",
"av": "гьороца нижеде тӏугьдузул махӏ босун бачӏана (чӏвазабуна)"
}
]
}
]
}
{
"word": "bildirmek",
"stress": 7,
"homonym": 2,
"forms": [
"донести"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "хабар лъазабизе",
"precomment": "ne hakkında, rapor vermek",
"examples": [
{
"tr": "düşmanın yaklaştığını bildirmek",
"av": "тушбаби гӏагарлъулел рукӏин лъазабизе"
}
]
},
{
"text": "лъидасанниги мацӏ гьабизе",
"precomment": "birini ihbar etmek"
}
]
}
{
"word": "bildirmek",
"stress": 7,
"stem": "ИЗВЕСТИ",
"forms": [
"известить"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "лъазабизе, бицине, хабар щвезабизе, ругьел базе",
"precomment": "kimi-neyi ne hakkında",
"examples": [
{
"tr": "gelişinden kimseye haber vermedi",
"av": "жив вачӏиналъул хӏакъалъулъ дос лъиданиги лъазабичӏо"
}
]
}
]
}
{
"word": "bildirmek",
"stress": 6,
"forms": [
"извещать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "известить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "bildirmek",
"stress": 6,
"forms": [
"сообщить"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "баян кьезе, лъазабизе, бицине",
"precomment": "ne, ne hakkında"
}
]
}
bildirmek; haber vermek
сообщить о неточности{
"word": "bildirmek; haber vermek",
"stress": 7,
"forms": [
"оповещать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "оповестить",
"kind": "see"
}
]
}
bildirmek; haber vermek
сообщить о неточности{
"word": "bildirmek; haber vermek",
"stress": 6,
"forms": [
"сообщать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "сообщить",
"kind": "see"
}
]
}
bildirmek; haberdar etmek
сообщить о неточности{
"word": "bildirmek; haberdar etmek",
"stress": 4,
"forms": [
"осведомить"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "лъиениги баян кьезе, бицине, хабар лъазабизе",
"precomment": "kimi-neyi",
"examples": [
{
"tr": "bundan haberi yok",
"av": "гъосда гьелъул хӏакъалъулъ бицун гьечӏо"
}
]
}
]
}
bildirmek; haberdar etmek
сообщить о неточности{
"word": "bildirmek; haberdar etmek",
"stress": 3,
"forms": [
"уведомить"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "цебеккунго лъазабизе; хабар щвезабизе; ругьел битӏизе",
"precomment": "kimi",
"examples": [
{
"tr": "toplantı günü hakkında bilgilendirmek",
"av": "заседание щиб къоялъ ахӏулебали цебеккунго лъазабизе"
}
]
}
]
}
bildirmek; haberdar etmek
сообщить о неточности{
"word": "bildirmek; haberdar etmek",
"stress": 8,
"forms": [
"уведомлять"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "уведомить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "bile; hatta",
"stress": 2,
"forms": [
"даже"
],
"senses": [
{
"text": "хӏатта, -цин",
"labels": [
"pekiştirme edatı"
],
"examples": [
{
"tr": "şimdi bile",
"av": "гьанжецин"
},
{
"tr": "tek kelime bile etmedi",
"av": "дос рагӏицин абичӏо"
}
]
}
]
}
{
"word": "bileme taşı",
"stress": 5,
"forms": [
"оселок"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "бахкен, хоно",
"precomment": "bileği taşı"
},
{
"text": "оселок",
"precomment": "deneme taşı",
"comment": "къиматал металлазул хӏал бихьулеб гамачӏ"
}
]
}
{
"word": "bilemek",
"stress": 7,
"forms": [
"заострить"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "бегӏеризе",
"precomment": "ne, keskinleştirmek",
"examples": [
{
"tr": "kalem açmak",
"av": "къалам бегӏеризе"
}
]
},
{
"text": "кӏвар буссинабизе",
"precomment": "bir şey üzerinde, mecazi anlamda",
"comment": "аслияб жоялде, бакӏалде",
"labels": [
"mecazi anlamda"
],
"examples": [
{
"tr": "bir şeye dikkat çekmek",
"av": "сундениги кӏвар буссинабизе"
},
{
"tr": "sorunu keskinleştirmek",
"av": "суалалде кӏвар буссинабизе (кьезе)"
}
]
}
]
}
{
"word": "bilemek",
"stress": 4,
"forms": [
"натачивать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "наточить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "bilemek",
"stress": 4,
"forms": [
"точить"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "чархида кквезе, рекӏинабизе, бахкада бахъизе, лъухьизе; бегӏеризе",
"precomment": "bir şeyi (keskinleştirmek)",
"examples": [
{
"tr": "balta bilemek",
"av": "гӏащтӏи рекӏинабизе"
},
{
"tr": "kalem açmak",
"av": "къалам бегӏеризе"
}
]
},
{
"text": "харатӏалъ бахъизе",
"precomment": "bir şeyi (hazırlamak)",
"examples": [
{
"tr": "parça işlemek",
"av": "деталал харатӏалъ рахъизе"
}
]
},
{
"text": "ххине, квине",
"precomment": "bir şey (bozmak)",
"examples": [
{
"tr": "kurt ağacı kemiriyor",
"av": "хӏарпица цӏул ххунеб буго"
}
]
},
{
"text": "кӏвекӏизе, инжит гьабизе, гӏазаб кьезе",
"precomment": "kimi/neyi (işkence etmek)",
"labels": [
"mecazi anlamda"
],
"examples": [
{
"tr": "keder onu yiyip bitiriyor",
"av": "къварилъиялъ кӏвекӏулев вуго дов"
}
]
},
{
"text": "семизе, вагъизе",
"precomment": "kimi (azarlamak)",
"labels": [
"mecazi anlamda"
],
"examples": [
{
"tr": "birine diş bilemek",
"av": "лъиениги квешлъи гьабизелъун хӏалтӏизе"
},
{
"tr": "boş konuşmak; çene çalmak",
"av": "чӏанда бицине, хабар цӏалкӏизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "bilemek, sivretmek",
"stress": 8,
"forms": [
"навострить"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"precomment": "ne",
"labels": [
"konuşma dili sözcüğü"
],
"examples": [
{
"tr": "kulak kabartmak",
"av": "цӏодорго гӏенеккизе"
},
{
"tr": "tüymek",
"av": "кивениги ине яги ине къасдалда вукӏине"
}
]
}
]
}
{
"word": "bilemek; aşındırmak",
"stress": 3,
"homonym": 1,
"forms": [
"стачивать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "стачать",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "bilemek; aşındırmak",
"stress": 3,
"homonym": 2,
"forms": [
"стачивать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "сточить",
"kind": "see"
}
]
}
bilemek; keskinleştirmek
сообщить о неточности{
"word": "bilemek; keskinleştirmek",
"stress": 6,
"forms": [
"отточить"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "рекӏинабизе, чархида кквезе",
"precomment": "ne (bilemek)",
"examples": [
{
"tr": "baltayı bileylemek",
"av": "гӏащтӏи чархида кквезе"
}
]
},
{
"text": "камиллъизабизе, дурус гьабизе",
"precomment": "ne",
"labels": [
"mecazi anlamda"
],
"examples": [
{
"tr": "tarzı geliştirmek",
"av": "стиль камил гьабизе, дагьабги къачӏазе"
}
]
}
]
}
{
"word": "bilemek; sivreltmek",
"stress": 6,
"homonym": 1,
"forms": [
"заточить"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "жанив тӏамизе, туснахъ гьавизе",
"precomment": "kimi (tutuklamak)"
}
]
}
{
"word": "bilemek; sivreltmek",
"stress": 6,
"homonym": 2,
"forms": [
"заточить"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "рекӏинабизе (нус ва ц.); бегӏеризе (къалам ва ц.)",
"precomment": "ne",
"labels": [
"konuşma dili sözcüğü"
]
}
]
}
{
"word": "bilemek; sivretmek",
"stress": 6,
"forms": [
"наточить"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "рекӏинабизе",
"precomment": "ne, neyin",
"examples": [
{
"tr": "bıçağı bilemek",
"av": "нус рекӏинабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "bilen; bilgili",
"stress": 3,
"forms": [
"знающий",
"знающая",
"знающее"
],
"senses": [
{
"text": "иш (жо) лъалев",
"examples": [
{
"tr": "deneyimli, bilgili mühendis",
"av": "хӏалбихьи бугев, иш лъалев инженер"
}
]
}
]
}
bilerek yapılan; malum
сообщить о неточности{
"word": "bilerek yapılan; malum",
"stress": 4,
"stem": "ЗАВЕДОМ",
"forms": [
"заведомый",
"заведомая",
"заведомое"
],
"senses": [
{
"text": "лъикӏ лъалеб, щаклъизе бакӏ гьечӏеб, цебеккунго лъалеб",
"examples": [
{
"tr": "bilerek söylenmiş yalan",
"av": "цебеккунго лъалеб гьереси"
}
]
}
]
}
{
"word": "bilerek, kasten",
"stress": 4,
"forms": [
"заведомо"
],
"labels": [
"zarf"
],
"senses": [
{
"text": "ургъунго, лъалаго",
"examples": [
{
"tr": "bilerek verilen yanlış ifade",
"av": "ургъунго (лъалаго) гьереси бицин",
"comment": "судалда, цӏех-рех гьабулелъул"
}
]
}
]
}
{
"word": "bilet",
"stress": 4,
"forms": [
"билет"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "билет",
"examples": [
{
"tr": "parti kartı; parti cüzdanı",
"av": "партийный билет"
},
{
"tr": "tiyatro bileti",
"av": "театралде билет"
},
{
"tr": "imtihan bileti",
"av": "экзаменалъул билет"
},
{
"tr": "askeri cüzdan",
"av": "военный билет"
},
{
"tr": "öğrenci kimliği",
"av": "студентасул билет"
},
{
"tr": "bütün biletler satıldı",
"av": "киналго белтал ричун руго"
}
]
}
]
}
{
"word": "bilet delme makinesi",
"stress": 5,
"forms": [
"компостер"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "компостер",
"comment": "транспорталда рекӏиналъе ругел белтазда гӏаламатал гьарулеб алат"
}
]
}
{
"word": "bilet delmek",
"stress": 8,
"forms": [
"компостировать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "компостералдалъун ишара лъезе, гӏуж базе",
"precomment": "ne"
}
]
}
{
"word": "biletle ilgili",
"stress": 4,
"stem": "БИЛЕТН",
"forms": [
"билетный",
"билетная",
"билетное"
],
"senses": [
{
"text": "белтазул",
"examples": [
{
"tr": "bilet gişesi",
"av": "белтазул касса, белтал ричулеб касса"
}
]
}
]
}
{
"word": "biletçi",
"forms": [
"билетёр"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "билетёр"
},
{
"text": "белтазул хал гьабулев чи, белтал рихъулев чи"
}
]
}
{
"word": "biletçi kadın",
"forms": [
"билетёрша"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "билетёрша"
},
{
"text": "белтазул хал гьабулей чӏужу"
}
]
}
{
"word": "bileyici; kalemtıraş",
"stress": 4,
"forms": [
"точилка"
],
"labels": [
"konuşma dili sözcüğü",
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "къалам бегӏерулеб жо"
},
{
"text": "чарх"
}
]
}
{
"word": "bileyimli",
"stress": 4,
"stem": "ОТТОЧЕНН",
"forms": [
"отточенный",
"отточенная",
"отточенное"
],
"senses": [
{
"text": "рекӏинабураб, чархида ккураб, камил гьабураб",
"labels": [
"gerçek ve mecazi anlamda"
],
"examples": [
{
"tr": "bilenmiş bıçak",
"av": "рекӏинабураб нус"
},
{
"tr": "kusursuz ifade",
"av": "камил гьабураб жугьа"
}
]
}
]
}
{
"word": "bileyitaşı",
"stress": 4,
"stem": "ТОЧИЛЬН",
"forms": [
"точильный",
"точильная",
"точильное"
],
"senses": [
{
"text": "рекӏинабулеб, тӏад бахъулеб, лъухьулеб",
"precomment": "ya, bak",
"examples": [
{
"tr": "bileği taşı",
"av": "(нус) лъухьулеб хоно, бахкен"
},
{
"tr": "bileyici atölyesi",
"av": "тӏагӏел-гӏучӏ (нус, гӏащтӏи ва гь. ц.) чархида кколеб мастерская"
}
]
}
]
}
{
"word": "bilezik",
"stress": 6,
"forms": [
"браслет",
"браслетка"
],
"labels": [
"eril",
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "курхьин"
}
]
}
{
"word": "bileği taşı",
"stress": 4,
"forms": [
"точило"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "чарх, бахкен, хоно"
}
]
}
{
"word": "bileşen",
"stress": 7,
"forms": [
"компонент"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "сундулниги бутӏа"
}
]
}
{
"word": "bileşik, karma",
"stress": 8,
"forms": [
"составной",
"составная",
"составное"
],
"senses": [
{
"text": "чанго бутӏаялдасан гӏуцӏараб, составалъулаб, гьабураб",
"precomment": "parçalardan oluşan",
"examples": [
{
"tr": "uzatma merdiveni",
"av": "чанго бутӏаялдасан гьабураб мали (болъо)"
}
]
},
{
"text": "гӏуцӏараб, жубараб",
"precomment": "karmaşık; zor",
"examples": [
{
"tr": "birleşik yüklem",
"av": "жубараб (составияб) сказуемое",
"labels": [
"грамматика"
]
}
]
},
{
"text": "сундулниги гӏуцӏиялда гъорлъ бугеб, бутӏалъун бугеб",
"precomment": "bir şeyin bileşimine giren",
"examples": [
{
"tr": "bileşen parça",
"av": "сундулниги бутӏа"
}
]
}
]
}
{
"word": "bileşim",
"stress": 5,
"forms": [
"состав"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "гӏуцӏи",
"precomment": "neyin",
"examples": [
{
"tr": "su bileşimi",
"av": "лъел гӏуцӏи"
},
{
"tr": "beş kişilik grup",
"av": "щуго чиясдасан гӏуцӏараб къокъа"
}
]
},
{
"text": "нухда ритӏизе хӏадур гьарурал яги нухда ругел (цоцада рекӏинарурал) вагонал; поезд"
}
]
}
{
"word": "bileşke",
"stress": 7,
"stem": "РАВНОДЕЙСТВУЮЩ",
"forms": [
"равнодействующий",
"равнодействующая",
"равнодействующее"
],
"senses": [
{
"text": "гьединабго, релълъараб асар гьабулеб"
}
]
}
{
"word": "bilge",
"stress": 5,
"forms": [
"мудрец"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "тӏадегӏанаб лъай бугев чи"
},
{
"text": "гӏакъилав чи"
},
{
"text": "гӏакъил, тӏадегӏанаб гӏакълуялъул чи"
}
]
}
{
"word": "bilge",
"stress": 2,
"stem": "МУДР",
"forms": [
"мудрый",
"мудрая",
"мудрое"
],
"senses": [
{
"text": "кӏудияб гӏакълу, хӏалбихьи бугев, гӏемераб лъай бугев",
"precomment": "çok zeki",
"examples": [
{
"tr": "bilge insan",
"av": "гӏакъилав чи"
}
]
},
{
"precomment": "derin bir anlayışa dayanan",
"examples": [
{
"tr": "akıllıca karar",
"av": "гӏакъилаб, цӏодораб, гъваридаб хӏукму, гъваридго ургъун, гьабураб хӏукму"
}
]
}
]
}
{
"word": "bilgelik",
"stress": 2,
"stem": "МУДРОСТ",
"forms": [
"мудрость"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "гӏакъиллъи, гӏакълу, бичӏчӏи буголъи",
"examples": [
{
"tr": "yaşam tecrübesi",
"av": "рукӏа-рахъин, гӏумру гъваридго лъай, бичӏчӏи"
},
{
"tr": "akıl dişi",
"av": "хӏалагӏус",
"comment": "20 сон бан хадуб баккулеб ахирисеб гӏус"
}
]
}
]
}
{
"word": "bilgi",
"stress": 3,
"stem": "ЗНАНИ",
"forms": [
"знание"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "лъай",
"precomment": "bilgililik; vukuf",
"examples": [
{
"tr": "dil bilgisi",
"av": "мацӏ лъай"
},
{
"tr": "iş bilme",
"av": "иш (хӏалтӏи) лъай"
},
{
"tr": "okulda sağlam bilgi edinmek",
"av": "школалда щулияб лъай щвезе"
}
]
},
{
"text": "гӏелму",
"precomment": "bilim",
"examples": [
{
"tr": "bilgiye susamışlık",
"av": "гӏелмуялде бугеб цӏай"
}
]
}
]
}
{
"word": "bilgi almak; sormak",
"stress": 4,
"forms": [
"осведомиться"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "цӏехезе, баян лъазе, хабар лъазе",
"examples": [
{
"tr": "sağlık durumunu sormak",
"av": "унта-щокълъи цӏехезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "bilgi amaçlı",
"stress": 10,
"stem": "ИНФОРМАЦИОНН",
"forms": [
"информационный",
"информационная",
"информационное"
],
"senses": [
{
"text": "информациялъулаб",
"examples": [
{
"tr": "bilgi mesajı",
"av": "информациялъулаб баян кьей"
},
{
"tr": "haber ajansı",
"av": "информациялъулаб агентство"
},
{
"tr": "bilgi bülteni",
"av": "информациялъулаб бюллетень"
}
]
}
]
}
bilgi edinme; tanışma
сообщить о неточности{
"word": "bilgi edinme; tanışma",
"stress": 9,
"forms": [
"ознакомление"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "лъилниги лъай-хъвай гьаби",
"precomment": "tanıştırmak fiiline göre",
"examples": [
{
"tr": "işlerin durumu hakkında bilgi edinme",
"av": "лъилниги ишалъул бугеб хӏалалъулгун лъай-хъвай гьаби"
}
]
},
{
"text": "жиндицаго лъай-хъвай гьаби",
"precomment": "fiile göre tanışmak",
"examples": [
{
"tr": "çalışma planıyla tanışma",
"av": "хӏалтӏул планалъулгун лъай-хъвай гьаби"
}
]
}
]
}
bilgi kuramı; gnoseoloji
сообщить о неточности{
"word": "bilgi kuramı; gnoseoloji",
"stress": 8,
"forms": [
"гносеология"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "гносеология",
"comment": "инсанасда хӏакъикъат лъаялъул хӏакъалъул бугеб философияб гӏелму",
"labels": [
"felsefe"
]
}
]
}
{
"word": "bilgi sahibi olma",
"stress": 9,
"forms": [
"осведомлённость"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "лъалеб букӏин, баян букӏин"
}
]
}
{
"word": "bilgi vermek; sormak",
"stress": 9,
"forms": [
"осведомлять(ся)"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "осведомить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "bilgi yarışması",
"stress": 7,
"forms": [
"викторина"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "викторина",
"precomment": "oyun"
}
]
}
{
"word": "bilgi; enformasyon",
"stress": 7,
"stem": "ИНФОРМАЦИ",
"forms": [
"информация"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "информация кьей (гьаби), хабар лъазаби, баян гьаби",
"precomment": "bilgilendirmek fiiline göre"
},
{
"text": "информация, баян, хабар",
"precomment": "mesaj; bildiri",
"examples": [
{
"tr": "gazete haberi",
"av": "газеталъулаб информация"
},
{
"tr": "bilgi vermek",
"av": "информация кьезе"
},
{
"tr": "bilimsel ve teknik bilgi",
"av": "гӏелмиябгун техникияб информация"
}
]
}
]
}
{
"word": "bilgi; malumat",
"stress": 3,
"stem": "СВЕДЕНИ",
"homonym": 1,
"forms": [
"сведение"
],
"labels": [
"nötr",
"çoğul"
],
"senses": [
{
"text": "хабар",
"precomment": "çoğ. bilgi, haberler",
"examples": [
{
"tr": "bilgi sahibi olmak",
"av": "хабар лъазе"
}
]
},
{
"text": "баянал",
"precomment": "çoğ. veriler",
"examples": [
{
"tr": "bilgi sunmak",
"av": "баянал кьезе"
}
]
},
{
"text": "лъай",
"precomment": "çoğ. bilgi (bir alandaki bilgi)",
"examples": [
{
"tr": "çok bilgili kimse",
"av": "кӏудияб лъай бугев чи"
},
{
"tr": "genel bilgiye sunmak",
"av": "киназдаго лъазабизе"
}
]
},
{
"text": "нужедаго лъан букӏине, биччан те нужедаги лъазе",
"precomment": "bilginize"
}
]
}
{
"word": "bilgi; malumat",
"stress": 5,
"homonym": 2,
"forms": [
"сведение"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "нахъе инаби",
"precomment": "fiile göre getirmek",
"comment": "ланг"
},
{
"text": "унтиялъ щукӏдул рукӏкӏин"
}
]
}
{
"word": "bilgilendirme",
"stress": 7,
"forms": [
"информирование"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "информация (баян) кьей, хабар лъазаби",
"precomment": "bilgilendirmek fiiline göre"
}
]
}
{
"word": "bilgilendirme",
"stress": 9,
"forms": [
"осведомление"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "баян кьей, бицин, хабар лъазаби",
"precomment": "fiile göre bilgilendirmek"
},
{
"text": "цӏехей, хабар лъай",
"precomment": "sormak fiiline göre"
}
]
}
{
"word": "bilgilendirmek",
"stress": 7,
"stem": "ИНФОРМИРОВА",
"forms": [
"информировать"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş",
"bitmemiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "лъазабизе, хабар лъазабизе (щвезабизе, кьезе), информация кьезе",
"precomment": "kimi-neyi",
"examples": [
{
"tr": "olay hakkında bilgilendirildi",
"av": "ккараб жоялъул хӏакъалъулъ досда лъазабуна"
},
{
"tr": "bu konuda bilgilendirilmiş",
"av": "гьелъул хӏакъалъулъ хабар досухъе щвана, щвезабуна"
}
]
}
]
}
{
"word": "bilgilendirmek",
"stress": 10,
"forms": [
"проинформировать"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "информация кьезе, лъазабизе",
"precomment": "kimi-neyi"
}
]
}
{
"word": "bilgili",
"stress": 9,
"forms": [
"осведомлённый",
"осведомлённая",
"осведомлённое"
],
"senses": [
{
"text": "лъалев, баян бугев",
"comment": "лъилниги-сундулниги хӏакъалъулъ"
}
]
}
{
"word": "bilgili",
"stress": 5,
"forms": [
"эрудированный",
"эрудированная",
"эрудированное"
],
"senses": [
{
"text": "кӏудияб, гъваридаб лъай бугев, гӏемераб жо лъалев"
}
]
}
{
"word": "bilgili; ehil",
"stress": 3,
"forms": [
"сведущий",
"сведущая",
"сведущее"
],
"senses": [
{
"text": "цо гӏелму лъикӏ лъалев"
}
]
}
{
"word": "bilgin",
"stress": 5,
"forms": [
"эрудит"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "цӏакъ гъваридаб лъай бугев чи"
}
]
}
{
"word": "bilgisayar",
"stress": 7,
"forms": [
"вычислитель"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "хӏисаб-суал гьабулев специалист"
},
{
"text": "хӏисаб гьабулеб машина"
}
]
}
{
"word": "bilgisayar",
"stress": 6,
"forms": [
"компьютер"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "компьютер",
"comment": "электронияб хӏисаб-суалалъулаб машина"
}
]
}
bilgisayar; hesaplama
сообщить о неточности{
"word": "bilgisayar; hesaplama",
"stress": 7,
"stem": "ВЫЧИСЛИТЕЛЬН",
"forms": [
"вычислительный",
"вычислительная",
"вычислительное"
],
"senses": [
{
"text": "хӏисаб гьабиялъулаб",
"examples": [
{
"tr": "hesap makineleri",
"av": "хӏисаб гьабулел машинаби"
},
{
"tr": "hesaplamalı matematik",
"av": "хӏисаб-суалалда, электроникаялъул машинаби хӏалтӏизариялда хурхараб математикаялъул бутӏа"
}
]
}
]
}
{
"word": "bilgisiz",
"forms": [
"неосведомлённый",
"неосведомлённая",
"неосведомлённое"
],
"senses": [
{
"text": "лъай, баянал гьечӏеб",
"precomment": "sundulnigi hakkında"
}
]
}
{
"word": "bilim",
"stress": 3,
"stem": "НАУК",
"forms": [
"наука"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "гӏелму",
"examples": [
{
"tr": "sosyal bilimler",
"av": "жамгӏиял гӏелмаби"
},
{
"tr": "doğa bilimleri",
"av": "тӏабигӏиял гӏелмаби"
},
{
"tr": "Bilimler Akademisi",
"av": "гӏелмабазул академия"
}
]
},
{
"text": "биччан те гьеб дуе дарслъун букӏине",
"precomment": "bu sana ders olsun"
}
]
}
{
"word": "bilim dışı",
"stress": 7,
"stem": "АНТИНАУЧН",
"forms": [
"антинаучный",
"антинаучная",
"антинаучное"
],
"senses": [
{
"text": "гӏелмуялда данде чӏараб",
"examples": [
{
"tr": "bilim dışı teori",
"av": "гӏелмуялда данде чӏараб теория"
}
]
}
]
}
{
"word": "bilim dışı",
"stress": 5,
"forms": [
"ненаучный",
"ненаучная",
"ненаучное"
],
"senses": [
{
"text": "гӏелмияб гуреб"
},
{
"text": "гӏелмуялда данде кколареб"
}
]
}
{
"word": "bilim insanı",
"stem": "УЧЁН",
"forms": [
"учёный",
"учёная",
"учёное"
],
"senses": [
{
"text": "гӏелмуялда цо хасаб лъай щварав",
"precomment": "özel bilgi edinmiş olan"
},
{
"text": "гӏелмияб",
"precomment": "bilimsel",
"examples": [
{
"tr": "bilim kurulu",
"av": "гӏелмияб совет"
},
{
"tr": "akademik derece",
"av": "гӏелмияб даража"
}
]
},
{
"text": "ругьун гьабураб",
"precomment": "eğitilmiş",
"examples": [
{
"tr": "eğitilmiş ayı",
"av": "ругьун гьабураб ци"
}
]
},
{
"text": "гӏалимчи; гӏалимчӏужу",
"labels": [
"isim anlamında"
]
}
]
}
{
"word": "bilim kurgu yazarı",
"stress": 5,
"forms": [
"фантаст"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "фантаст",
"comment": "фантазия бечедав чи"
},
{
"text": "тӏирарав фантазер"
},
{
"text": "фантастикиял асарал хъвалев хъвадарухъан, художник"
}
]
}
{
"word": "bilimsel",
"stress": 3,
"stem": "НАУЧН",
"forms": [
"научный",
"научная",
"научное"
],
"senses": [
{
"text": "гӏелмияб",
"examples": [
{
"tr": "bilim insanı",
"av": "гӏелмияв хӏалтӏухъан"
},
{
"tr": "bilimsel eserler",
"av": "гӏелмиял асарал"
},
{
"tr": "bilim merkezi",
"av": "гӏелмияб центр"
},
{
"tr": "bilimsel çalışma organizasyonu",
"av": "гӏелмияб куцалъ хӏалтӏи гӏуцӏи (НОТ)"
}
]
}
]
}
{
"word": "bilimsel araştırma",
"stress": 3,
"forms": [
"научно-исследовательский",
"научно-исследовательская",
"научно-исследовательское"
],
"senses": [
{
"text": "гӏелмиябгун цӏех-рехалъулаб",
"examples": [
{
"tr": "araştırma enstitüsü",
"av": "гӏелмиябгун цӏех-рехалъулаб институт"
}
]
}
]
}
{
"word": "bilimsel ve eğitici",
"stress": 3,
"forms": [
"научно-просветительный",
"научно-просветительная",
"научно-просветительное"
],
"senses": [
{
"text": "гӏелмугун лъай тӏибитӏизабиялъул",
"examples": [
{
"tr": "bilimsel ve eğitsel kuruluş",
"av": "гӏелмугун лъай тӏибитӏизабиялъул организация",
"comment": "тӏибитӏизабулеб организация, идара"
}
]
}
]
}
{
"word": "bilimsel ve teknik",
"stress": 12,
"stem": "НАУЧНО-ТЕХНИЧЕСК",
"forms": [
"научно-технический",
"научно-техническая",
"научно-техническое"
],
"senses": [
{
"text": "гӏелмиябгун техникияб",
"examples": [
{
"tr": "bilimsel ve teknik dernek",
"av": "гӏелмиябгун техникияб общество"
}
]
}
]
}
{
"word": "bilimsellik",
"stress": 3,
"forms": [
"научность"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "гӏелмияб букӏин"
}
]
}
{
"word": "bilindiği gibi",
"stress": 4,
"homonym": 1,
"forms": [
"известно"
],
"senses": [
{
"text": "лъалеб (баянаб) жо буго",
"labels": [
"yüklem anlamında",
"şahıssız kullanım"
],
"examples": [
{
"tr": "burada olduğunu biliyorum",
"av": "дида лъала дов гьанив вукӏин"
},
{
"tr": "bildiğim kadarıyla",
"av": "дида лъавухъе"
}
]
},
{
"text": "лъала, узухъда",
"labels": [
"ara söz anlamında"
],
"examples": [
{
"tr": "bilindiği gibi onunla uzlaşılmaz",
"av": "узухъда, досулгун рагӏи данде ккезабизе кӏвеларо"
}
]
}
]
}
{
"word": "bilinebilirlik",
"stress": 7,
"forms": [
"познаваемость"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "лъазе, хадур гӏунтӏизе рес букӏин",
"comment": "нахъгӏунтӏизе",
"labels": [
"felsefe"
],
"examples": [
{
"tr": "olayların bilinebilirliği",
"av": "лъугьа-бахъиназда хадур нахъгӏунтӏи"
}
]
}
]
}
{
"word": "bilinen",
"stress": 2,
"stem": "ВЕДОМ",
"forms": [
"ведомо"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"tr": "birinin bilgisi dahilinde",
"av": "лъилниги разилъиялдалъун, изнуялдалъун"
},
{
"tr": "birinin bilgisi olmadan",
"av": "лъилниги изну (разилъи) гьечӏого"
}
]
}
]
}
{
"word": "bilinen; meşhur",
"stress": 4,
"stem": "ИЗВЕСТН",
"forms": [
"известный",
"известная",
"известное"
],
"senses": [
{
"text": "лъалеб",
"precomment": "tanıdık",
"examples": [
{
"tr": "bilinen gerçek",
"av": "лъалеб хӏужжа, лъалеб жо"
},
{
"tr": "herkesçe bilinen iş",
"av": "киназдаго лъалеб иш"
}
]
},
{
"text": "машгьураб, цӏар араб",
"precomment": "ünlü; meşhur",
"comment": "рагӏараб",
"examples": [
{
"tr": "tanınmış olmak",
"av": "машгьуравлъун вукӏине"
},
{
"tr": "tanınmış yazar",
"av": "машгьурав хъвадарухъан"
}
]
},
{
"text": "цо чӏараб",
"precomment": "belirli",
"examples": [
{
"tr": "belli bir miktar",
"av": "цо чӏараб къадар"
}
]
},
{
"text": "цо дагьаб; цо лъалеб",
"precomment": "bazı",
"examples": [
{
"tr": "bir dereceye kadar",
"av": "цо лъалеб даражаялъ"
},
{
"tr": "belirli durumlarda",
"av": "цо-цо нухалъ"
}
]
},
{
"text": "лъалеб",
"precomment": "isim anlamında: bilinen",
"comment": "рикӏкӏен",
"labels": [
"matematik"
]
}
]
}
{
"word": "bilinen; tanınmış",
"stress": 9,
"stem": "НЕБЕЗЫЗВЕСТН",
"forms": [
"небезызвестный",
"небезызвестная",
"небезызвестное"
],
"senses": [
{
"text": "гӏураб къадаралда жиб гӏадамазда лъалеб",
"examples": [
{
"tr": "bilinen bir kitap",
"av": "гьеб лъалареб тӏехь гуро"
}
]
}
]
}
{
"word": "bilinmeyen",
"stress": 5,
"forms": [
"безвестный",
"безвестная",
"безвестное"
],
"senses": [
{
"text": "букӏин лъалареб, хабар лъалареб, цӏар лъалареб, машгьураб гуреб",
"examples": [
{
"tr": "meçhul kahraman",
"av": "цӏар лъаларев, машгьурлъи гьечӏев бахӏарчи"
}
]
}
]
}
{
"word": "bilinmeyen",
"stress": 6,
"forms": [
"неизвестно"
],
"labels": [
"zarf"
],
"senses": [
{
"text": "…кидаяли, …кивеяли"
},
{
"text": "лъаларо",
"labels": [
"yüklem anlamında",
"şahıssız"
],
"examples": [
{
"tr": "ne zaman geleceğini bilmiyorum",
"av": "кида гъов вачӏиневали дида лъаларо"
},
{
"tr": "bu henüz bilinmiyor",
"av": "гьеб жеги лъаларо"
}
]
}
]
}
{
"word": "bilinmeyen",
"stress": 6,
"stem": "НЕИЗВЕСТН",
"forms": [
"неизвестный",
"неизвестная",
"неизвестное"
],
"senses": [
{
"text": "кинабали, щибали лъалареб",
"precomment": "bilinmeyen; meçhul",
"examples": [
{
"tr": "bilinmeyen yol",
"av": "лъалареб нух"
}
]
},
{
"text": "машгьурлъи гьечӏеб, цӏар рагӏичӏеб",
"precomment": "tanınmayan; ünlü olmayan"
},
{
"text": "щивали лъаларев",
"comment": "чи",
"labels": [
"isim anlamında",
"eril"
]
},
{
"text": "щияли лъаларей",
"comment": "гӏадан",
"labels": [
"isim anlamında",
"dişil"
]
}
]
}
{
"word": "bilinmeyen; meçhul",
"stress": 4,
"stem": "НЕВЕДОМ",
"forms": [
"неведомый",
"неведомая",
"неведомое"
],
"senses": [
{
"text": "лъалареб; бихьичӏеб",
"precomment": "bilinmeyen",
"examples": [
{
"tr": "bilinmeyen topraklar",
"av": "рихьичӏел ракьал"
}
]
},
{
"text": "хӏикматаб; балъгояб; бичӏчӏулареб",
"precomment": "gizemli",
"labels": [
"mecazi anlamda"
],
"examples": [
{
"tr": "bilinmeyen güç",
"av": "бичӏчӏулареб, тамашаяб къуват"
}
]
}
]
}
bilinmez; ne idüğü belirsiz
сообщить о неточности{
"word": "bilinmez; ne idüğü belirsiz",
"stress": 4,
"forms": [
"невесть"
],
"labels": [
"zarf",
"konuşma dili sözcüğü"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"tr": "kim olduğu belirsiz biri",
"av": "щивали лъаларо"
},
{
"tr": "Tanrı bilir ne",
"av": "щибали бичӏчӏуларо"
},
{
"tr": "ne kadar parası olduğu bilinmiyor",
"av": "цӏакъ гӏемер, хӏисаб лъалареб, хӏисаб тун гӏемераб гӏарац буго досул"
}
]
}
]
}
{
"word": "bilinmezlik",
"stress": 5,
"forms": [
"безвестность"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "хабар лъангутӏи, буголъи лъангутӏи, машгьураб гьечӏолъи"
}
]
}
{
"word": "bilinmezlik; meçhul",
"stress": 6,
"stem": "НЕИЗВЕСТНОСТ",
"forms": [
"неизвестность"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "лъангутӏи",
"precomment": "belirsizlik"
},
{
"text": "баянал гьечӏолъи; хабар гьечӏолъи",
"precomment": "bilgi eksikliği",
"examples": [
{
"tr": "bilgisizlik içinde olmak",
"av": "кивали лъаларого, хабар гьечӏого, вукӏине"
}
]
},
{
"text": "машгьурлъи гьечӏеб гӏумру",
"precomment": "mütevazı yaşam",
"examples": [
{
"tr": "bilinmezlik içinde yaşamak",
"av": "машгьурлъи гьечӏеб гӏумру гьабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "bilinç",
"stress": 5,
"stem": "СОЗНАНИ",
"forms": [
"сознание"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "щибниги жоялъул хӏакъикъат, магӏна лъай; бичӏчӏун лъай",
"examples": [
{
"tr": "suçluluk bilinci",
"av": "жиндирго гӏайиб бичӏчӏи"
}
]
},
{
"text": "пикру бичӏчӏи, лъай",
"examples": [
{
"tr": "söylenenin garip olduğunun farkında olma",
"av": "абураб жоялъул къагӏида гьечӏолъи лъай, бичӏчӏи"
}
]
},
{
"text": "лъавуда вукӏин",
"examples": [
{
"tr": "bilinci kapalı yatmak",
"av": "лъавудаса ун вегизе"
},
{
"tr": "ayılmak",
"av": "лъавуде вачӏине"
}
]
},
{
"text": "сознание",
"comment": "тӏадегӏанаб, цохӏо инсанасе хасиятаб сверухъе бугеб дунял бичӏчӏи, гьелъие къимат кьун бажари",
"labels": [
"felsefe"
]
}
]
}
{
"word": "bilinç",
"stress": 5,
"forms": [
"сознательность"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "бичӏчӏи буголъи",
"examples": [
{
"tr": "bilinç göstermek",
"av": "бичӏчӏи буголъи бихьизабизе"
}
]
},
{
"text": "хӏакъикъат битӏун бичӏчӏизе кӏвей"
}
]
}
{
"word": "bilinçaltı",
"stress": 8,
"forms": [
"подсознание"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "гӏакълуялда къимат кьезе кӏолареб психикияб хӏал"
}
]
}
{
"word": "bilinçaltı",
"stress": 8,
"stem": "ПОДСОЗНАТЕЛЬН",
"forms": [
"подсознательный",
"подсознательная",
"подсознательное"
],
"senses": [
{
"text": "жеги бичӏчӏун бахъинчӏеб, бичӏчӏиялдаса къватӏисеб, инстинктивияб",
"examples": [
{
"tr": "bilinçaltı hareket",
"av": "бичӏчӏулареб, цӏар лъезе лъалареб рагъа-рачари"
}
]
}
]
}
bilinçaltı; farkında olunmayan
сообщить о неточности{
"word": "bilinçaltı; farkında olunmayan",
"stress": 5,
"forms": [
"неосознанный",
"неосознанная",
"неосознанное"
],
"senses": [
{
"text": "ургъичӏеб, бичӏчӏичӏеб, лъачӏого ккараб, пикруго гьабичӏеб, хӏисаб гьабичӏеб",
"examples": [
{
"tr": "bilinçsiz eylem",
"av": "хӏисаб гьабичӏого, ургъичӏого ккараб иш"
}
]
}
]
}
{
"word": "bilinçli",
"stress": 5,
"stem": "СОЗНАТЕЛЬН",
"forms": [
"сознательный",
"сознательная",
"сознательное"
],
"senses": [
{
"text": "гӏакълу, лъай, бичӏчӏ бугев",
"precomment": "bilinçli"
},
{
"text": "хӏакъикъат, магӏна лъалев",
"examples": [
{
"tr": "bilinçli tutum",
"av": "хӏакъикъияб, бичӏчӏи бугеб бербалагьи"
}
]
},
{
"text": "ургъунго, лъалаго гьабураб",
"precomment": "tasarlanmış",
"examples": [
{
"tr": "bilinçli aldatmaca",
"av": "ургъунго, лъалаго гьабураб хӏарам"
}
]
}
]
}
{
"word": "bilinçli olarak",
"stress": 5,
"forms": [
"сознательно"
],
"labels": [
"zarf"
],
"senses": [
{
"text": "ургъунго, лъалаго, лъан",
"examples": [
{
"tr": "görevlerine bilinçli yaklaşmak",
"av": "жиндирго тӏадал ишазде бичӏчӏи бугеб бербалагьи гьабизе"
}
]
},
{
"text": "бичӏчӏун"
}
]
}
{
"word": "bilinçsiz",
"stress": 7,
"forms": [
"безотчётный",
"безотчётная",
"безотчётное"
],
"senses": [
{
"text": "ургъунго гьабичӏеб, лъазего лъачӏого ккараб",
"precomment": "bilinçsiz",
"examples": [
{
"tr": "nedensiz korku",
"av": "щаяли лъалареб хӏинкъи"
}
]
},
{
"text": "хӏисаб кьолареб, отчет гьечӏеб, жавабчилъи гьечӏеб, тӏад хъаравуллъи гьечӏеб",
"precomment": "kontrollsüz"
}
]
}
{
"word": "bilinçsiz",
"stress": 8,
"stem": "БЕССОЗНАТЕЛЬН",
"forms": [
"бессознательный",
"бессознательная",
"бессознательное"
],
"senses": [
{
"text": "лъавудаса арав, гӏакълуялдаса арав, лъавуда гьечӏев, гӏакълуялда гьечӏев",
"examples": [
{
"tr": "bilinçsiz durumda",
"av": "лъавуда гьечӏеб хӏалалда, гӏакълуялдаса араб куцалда"
}
]
},
{
"text": "ургъичӏого лъугьараб, ургъичӏого ккараб",
"examples": [
{
"tr": "bilinçsiz eylem",
"av": "ургъичӏого ккараб иш"
}
]
}
]
}
{
"word": "bilinçsiz",
"stress": 7,
"stem": "НЕСОЗНАТЕЛЬН",
"forms": [
"несознательный",
"несознательная",
"несознательное"
],
"senses": [
{
"text": "пикру, бичӏчӏи, лъай гьечӏеб",
"examples": [
{
"tr": "bilinçsiz çocuk",
"av": "бичӏчӏи гьечӏеб лъимер"
}
]
},
{
"text": "жавабчилъи гьечӏеб",
"precomment": "sorumsuz",
"examples": [
{
"tr": "çalışmaya karşı bilinçsiz tutum",
"av": "хӏалтӏудехун жавабчилъи гьечӏеб бербалагьи"
}
]
}
]
}
{
"word": "bilinçsiz baygınlık",
"stress": 5,
"stem": "БЕСПАМЯТСТВ",
"forms": [
"беспамятство"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "лъавудаса ин",
"examples": [
{
"tr": "bilinci kapalı",
"av": "лъавуда гьечӏого"
},
{
"tr": "bilincini kaybetmek",
"av": "лъавудаса ине"
}
]
}
]
}
{
"word": "bilirkişi",
"stress": 5,
"stem": "ЭКСПЕРТН",
"forms": [
"экспертный",
"экспертная",
"экспертное"
],
"senses": [
{
"text": "экспертазул, экспертазулаб, экспертияб",
"examples": [
{
"tr": "uzman komisyonu",
"av": "экспертазулаб (экспертияб) комиссия"
}
]
}
]
}
bilirkişi incelemesi, ekspertiz
сообщить о неточности{
"word": "bilirkişi incelemesi, ekspertiz",
"stress": 8,
"forms": [
"экспертиза"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "экспертиза",
"comment": "кинаб бугониги масъалаялъухъ экспертал ралагьи ва гьелъие ахирияб хӏасил гьаби",
"examples": [
{
"tr": "tıbbi inceleme; adli tıp raporu",
"av": "медицинналъулаб экспертиза"
},
{
"tr": "adli tıp incelemesi",
"av": "судалъулаб экспертиза"
}
]
}
]
}
{
"word": "bilirkişi kadın",
"stress": 4,
"forms": [
"ценительница"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "къимат кьолей гӏадан, къадру-къимат лъалей чӏужугӏадан, рагӏа-ракьанде щун лъалей чӏужугӏадан"
}
]
}
{
"word": "bilirkişi; uzman",
"stress": 4,
"forms": [
"ценитель"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "къимат кьолев чи, къадру-къимат лъалев чи, рагӏа-ракьанде щун лъалев чи",
"examples": [
{
"tr": "şiir uzmanı; şiirsever",
"av": "поэзия лъикӏ лъалев, гьелъул къимат лъалев чи"
}
]
}
]
}
biliş; tanıma; kavrama
сообщить о неточности{
"word": "biliş; tanıma; kavrama",
"stress": 5,
"stem": "ПОЗНАНИ",
"forms": [
"познание"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "нахъгӏунтӏи",
"precomment": "öğrenmek fiiline göre",
"examples": [
{
"tr": "bilgi kuramı",
"av": "нахъгӏунтӏиялъул теория"
}
]
},
{
"text": "лъай",
"labels": [
"çoğul"
],
"examples": [
{
"tr": "fizi̇kte büyük bilgisi var",
"av": "физикаялда гьесул кӏудияб лъай буго"
}
]
}
]
}
{
"word": "bilişsel",
"stress": 7,
"forms": [
"познавательный",
"познавательная",
"познавательное"
],
"senses": [
{
"text": "нахъгӏунтӏулеб, лъазе рес бугеб"
},
{
"text": "нахъгӏунтӏиялъулаб"
}
]
}
{
"word": "bilmece; bulmaca",
"stress": 4,
"forms": [
"загадка"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "бицанкӏо"
},
{
"text": "нахъгӏунтӏизе кӏолареб жо",
"labels": [
"mecazi anlamda"
],
"examples": [
{
"tr": "bilmecelerle konuşmak",
"av": "нахъгӏунтӏизе захӏмалъулел рагӏабаздалъун (захӏмалъуледухъ) гаргадизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "bilmek",
"stem": "ЗНА",
"homonym": 1,
"forms": [
"знать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "лъазе",
"precomment": "kime-ne, kime-ne hakkında",
"labels": [
"çeşitli anlamlarda"
],
"examples": [
{
"tr": "matematik bilmek",
"av": "математика (хӏисаб гӏелму) лъазе"
},
{
"tr": "işini bilmek",
"av": "жиндирго иш лъазе"
},
{
"tr": "düşmanın niyetini bilmek",
"av": "дандеясул нигатал (къасдал) лъазе"
},
{
"tr": "simadan tanımak",
"av": "гьумер лъазе"
},
{
"tr": "onu çocukluğundan beri tanıyor",
"av": "досда гьев лъимераб мехалдасанго лъала"
},
{
"tr": "korku bilmemek",
"av": "хӏинкъи лъангутӏизе"
},
{
"tr": "huzur bilmemek",
"av": "рахӏат лъангутӏизе"
}
]
},
{
"text": "бихьизе",
"examples": [
{
"tr": "çocukluğumda çok çile çektim",
"av": "лъимерлъуда дида гӏемер къварилъи бихьана"
}
]
},
{
"text": "лъаларо, лъиданиги лъаларо",
"precomment": "kim bilir"
},
{
"text": "жиндирго бакӏ лъазе (жиндирго даражаялда рекъон, иш гьабизе)",
"precomment": "yerini bilmek"
},
{
"text": "къимат лъазе (жиндирго ресазе, бажариялъе битӏун къимат кьезе)",
"precomment": "değerini bilmek"
}
]
}
{
"word": "bilmek",
"homonym": 2,
"forms": [
"знать"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "тӏадегӏанаб классалъулал, тӏаса рищарал гӏадамал, аристократал",
"labels": [
"topluluk ismi"
]
}
]
}
{
"word": "bilmek; becermek",
"stress": 3,
"stem": "УМЕ",
"forms": [
"уметь"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "лъазе, бажаризе",
"examples": [
{
"tr": "elimden geldiğince yaptım",
"av": "лъараб куцалъ, лъавухъе гьабуна дица"
},
{
"tr": "yüzme biliyor",
"av": "досда лъедезе лъала"
},
{
"tr": "giyinmesini biliyor",
"av": "долда ретӏа-къазе лъала"
}
]
}
]
}
{
"word": "bilmiş; akıllı",
"stress": 1,
"forms": [
"умник"
],
"labels": [
"konuşma dili sözcüğü",
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "гӏакъилав чи, цӏодорав чи",
"precomment": "akıllı insan"
},
{
"text": "цӏодор, цӏодорав вас",
"precomment": "bir çocuk hakkında"
},
{
"text": "гӏакъилавлъун хӏалев чи, цӏодоравлъун хӏалев чи",
"labels": [
"ironik anlamda"
]
}
]
}
{
"word": "bilmişlik taslamak",
"stress": 1,
"forms": [
"умничать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş",
"konuşma dili sözcüğü"
],
"senses": [
{
"text": "цӏодоравлъун хӏазе, гӏакъилавлъун хӏазе"
}
]
}
{
"word": "bilyalı yatak",
"stress": 11,
"forms": [
"шарикоподшипниковый",
"шарикоподшипниковая",
"шарикоподшипниковое"
],
"senses": [
{
"text": "шарикоподшипникалъул, шарикоподшипниказулаб",
"examples": [
{
"tr": "bilyalı rulman fabrikası",
"av": "шарикоподшипникал гьарулеб завод"
}
]
}
]
}
bilyalı yatak, rulman
сообщить о неточности{
"word": "bilyalı yatak, rulman",
"stress": 11,
"forms": [
"шарикоподшипник"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "шарикоподшипник, шариказул подшипник"
}
]
}
{
"word": "bilyeli",
"stress": 2,
"forms": [
"шариковый",
"шариковая",
"шариковое"
],
"senses": [
{
"text": "шарикалъулаб",
"examples": [
{
"tr": "tükenmez kalem",
"av": "шарикалъулаб авторучка, шарик бугеб авторучка"
}
]
}
]
}