{
"word": "bey",
"stress": 2,
"forms": [
"барин"
],
"labels": [
"eril",
"çoğul"
],
"senses": [
{
"text": "барин",
"precomment": "çoğ. beyefendiler ve konuşma dilinde beyler",
"comment": "пачаясулаб Россиялда дворянин, чӏахӏиял ракьазул бетӏергьан, помещик, рес бугеб тайпаялъул чи, интеллигент",
"labels": [
"eskimiş sözcük"
]
},
{
"text": "чӏегӏер хӏалтӏуда квер хъваларев чи, кверхъахӏ",
"labels": [
"mecazi anlamda",
"konuşma dili sözcüğü"
],
"examples": [
{
"tr": "bey gibi yaşamak",
"av": "рихьдае хьвадизе"
},
{
"tr": "ağalar gibi oturmak",
"av": "тӏатӏала кверал лъун вукӏине"
}
]
}
]
}
{
"word": "bey",
"forms": [
"бей",
"бек"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "бег",
"comment": "Гьоркьохъеб ва ГӀагараб Бакъбаккуда гӏисинал феодалазул титул ва цӏаралде тӏаде жубалеб “господин” абулеб магӏнаялъул рагӏи"
}
]
}
{
"word": "bey; pan",
"forms": [
"пан"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "пан",
"comment": "цебесеб Польшаялда ва Литваялда – помещик",
"examples": [
{
"tr": "ya hep ya hiç",
"av": "я хвела, я бахъина; я щвела мурадалде, я щвеларо"
}
]
}
]
}
beyan etmek; bildirmek
сообщить о неточности{
"word": "beyan etmek; bildirmek",
"stress": 6,
"forms": [
"заявлять"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "заявить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "beyaz balık",
"stress": 6,
"forms": [
"белорыбица"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "белорыбица",
"comment": "лосось тайпаялъул ччугӏа"
}
]
}
{
"word": "beyaz muhafız",
"stress": 10,
"forms": [
"белогвардеец"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "белогвардеец, хъахӏаб гвардиялъулав, хъахӏазулав"
}
]
}
{
"word": "beyaz muhafız",
"stress": 10,
"stem": "БЕЛОГВАРДЕЙСК",
"forms": [
"белогвардейский",
"белогвардейская",
"белогвардейское"
],
"senses": [
{
"text": "хъахӏаб гвардиялъулаб",
"examples": [
{
"tr": "Beyaz Ordu çeteleri",
"av": "хъахӏаб гвардиялъулал бандал, хъахӏазул бандал, хъахӏал бандал"
}
]
}
]
}
{
"word": "beyaz peynir",
"forms": [
"брынза"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "гӏиял хӏан"
}
]
}
{
"word": "Beyaz Rus kadın",
"stress": 6,
"forms": [
"белоруска"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "белорусай"
}
]
}
{
"word": "Beyaz Ruslar",
"stress": 6,
"forms": [
"белорусы"
],
"labels": [
"çoğul"
],
"senses": [
{
"text": "белорусал"
}
]
}
{
"word": "beyaz taşlı",
"stress": 6,
"stem": "БЕЛОКАМЕНН",
"forms": [
"белокаменный",
"белокаменная",
"белокаменное"
],
"senses": [
{
"text": "хъахӏаб ганчӏил, хъахӏганчӏилаб",
"examples": [
{
"tr": "beyaz taş kule",
"av": "хъахӏганчӏил си, хъахӏаб ганчӏил бараб си"
}
]
}
]
}
{
"word": "beyaz yüzlü",
"stress": 6,
"forms": [
"белолицый",
"белолицая",
"белолицее"
],
"senses": [
{
"text": "цӏакъго гьумер хъахӏаб, бахьинаб гьумералъул"
},
{
"text": "гьумерхъахӏ",
"labels": [
"isim anlamında",
"eril"
]
}
]
}
{
"word": "beyaz; ak",
"stress": 2,
"stem": "БЕЛ",
"forms": [
"белый",
"белая",
"белое"
],
"senses": [
{
"text": "хъахӏаб",
"examples": [
{
"tr": "beyaz bulutlar",
"av": "хъахӏал накӏкӏал"
}
]
},
{
"text": "гвангъараб, канаб",
"examples": [
{
"tr": "beyaz geceler",
"av": "канал (гвангъарал) сардал"
}
]
},
{
"text": "хъахӏав",
"comment": "белогвардеец",
"labels": [
"isim anlamında",
"eril"
]
},
{
"text": "хъахӏал",
"precomment": "satranç, dama",
"labels": [
"isim anlamında",
"çoğul"
],
"examples": [
{
"tr": "beyazlarla oynamak",
"av": "хъахӏаздалъун (шахматал, шашкаби) хӏазе"
}
]
},
{
"examples": [
{
"tr": "beyaz et",
"av": "гӏанкӏудул ялъуни бачил гьан"
},
{
"tr": "uyaksız şiir",
"av": "рифма гьечӏел кучӏдул"
},
{
"tr": "çürük raporu",
"av": "рагъулаб хъулухъалдаса эркен гьавиялъул свидетельство",
"labels": [
"разговорное слово"
]
},
{
"tr": "güpegündüz",
"av": "гӏададакъад"
}
]
}
]
}
{
"word": "beyazlatmak",
"stress": 2,
"forms": [
"выбелить"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "хъахӏлъизабизе, хъахӏ гьабизе",
"precomment": "ne 1) kireçlemek",
"examples": [
{
"tr": "odayı kireçlemek",
"av": "рукъ хъахӏ гьабизе"
}
]
},
{
"text": "хъахӏ гьабизе",
"precomment": "2) ağartmak",
"comment": "гъоркь букӏараб кьералдаса бацӏцӏад гьабун",
"examples": [
{
"tr": "tuvali beyazlatmak",
"av": "хӏебет хъахӏ гьабизе"
}
]
}
]
}
beyazlatmak; karla örtmek
сообщить о неточности{
"word": "beyazlatmak; karla örtmek",
"stress": 5,
"forms": [
"убелить"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "тӏубанго хъахӏлъизабизе",
"precomment": "kimi-neyi",
"examples": [
{
"tr": "saçları ağarmış",
"av": "тӏубанго рас хъахӏлъарав; хъахӏрасалъ бацараб"
}
]
}
]
}
{
"word": "beyazlatılmış",
"forms": [
"белёный",
"белёная",
"белёное"
],
"senses": [
{
"text": "хъахӏлъизабураб",
"examples": [
{
"tr": "ağartılmış bez",
"av": "хъахӏлъизабураб хӏебет"
}
]
}
]
}
{
"word": "beyazlaşmak",
"stress": 6,
"forms": [
"забелеть"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "хъахӏлъизе байбихьизе",
"precomment": "beyazlaşmaya başlamak",
"comment": "лъугьине"
},
{
"text": "хъахӏлъун бихьизе",
"precomment": "görünmek – beyaz hakkında"
}
]
}
beyazlaşmak; görünmek
сообщить о неточности{
"word": "beyazlaşmak; görünmek",
"stress": 4,
"forms": [
"белеть"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "хъахӏлъизе",
"precomment": "beyazlaşmak"
},
{
"text": "хъахӏго бихьизе, хъахӏлъун бихьизе",
"precomment": "görünmek — beyazlar içinde"
}
]
}
beyazlaşmak; görünmek
сообщить о неточности{
"word": "beyazlaşmak; görünmek",
"stress": 4,
"forms": [
"белеться"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "белеть",
"kind": "see",
"comment": "2"
}
]
}
beyazlaşmak; sararmak
сообщить о неточности{
"word": "beyazlaşmak; sararmak",
"stress": 6,
"forms": [
"побелеть"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "хъахӏлъизе, хъахӏлъун вахъине",
"examples": [
{
"tr": "kireç gibi bembeyaz kesilmek",
"av": "хӏебет гӏадин хъахӏлъизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "beyazlık",
"stress": 7,
"forms": [
"белизна"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "хъахӏлъи"
}
]
}
{
"word": "beyazımsı",
"stress": 4,
"stem": "БЕЛЕС",
"forms": [
"белесый",
"белесая",
"белесое"
],
"senses": [
{
"text": "хъахӏккараб, хъахӏчӏараб",
"examples": [
{
"tr": "beyazımsı kaşlar",
"av": "хъахӏчӏарал кьунсрул"
}
]
}
]
}
{
"word": "beyin",
"forms": [
"мозг"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"tr": "beyin",
"av": "гӏадалнах"
},
{
"tr": "omurilik",
"av": "гьодил нах"
},
{
"tr": "kemik iliği",
"av": "рокьол нах"
},
{
"tr": "beyni ateşli bir şekilde çalışıyordu",
"av": "гьесул гӏакълу хӏалакун хӏалтӏулеб букӏана"
}
]
},
{
"text": "сундулниги аслияб бакӏ",
"labels": [
"mecazi anlamda"
]
},
{
"text": "хӏайваналъул белъараб ботӏрол нах",
"comment": "бачил, гӏиялъажоялъул…",
"labels": [
"çoğul"
]
},
{
"text": "гӏакълуялде вачӏинавизе, гъалатӏ бичӏчӏизабизе",
"precomment": "aklını başına getirmek"
},
{
"text": "пикру гьабизе, ургъизе, бетӏер хӏалтӏизабизе",
"precomment": "kafa yormak; düşünmek"
}
]
}
{
"word": "beyincik",
"stress": 7,
"forms": [
"мозжечок"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "гьитӏинаб гӏадалнах",
"comment": "къаркъала цо хӏалалда букӏиналъул ва хьвадиялъул гӏадлу гьабулеб гӏадалзул нахул цо бутӏа",
"labels": [
"anatomi"
]
}
]
}
{
"word": "beyinle ilgili",
"stress": 7,
"forms": [
"мозговой",
"мозговая",
"мозговое"
],
"senses": [
{
"text": "гӏадалнахалъул",
"examples": [
{
"tr": "beyin damarları",
"av": "гӏадалнахалъул бидурихьал"
},
{
"tr": "beyin zarı",
"av": "гӏадалнахул хъал"
}
]
},
{
"text": "гӏадалнах (жаниб) бугеб",
"precomment": "beyin içeren",
"examples": [
{
"tr": "ilik kemiği",
"av": "нах бугеб ракьа"
}
]
},
{
"text": "ботӏрол хӏалтӏи, гӏакълияб хӏалтӏи",
"precomment": "beyin çalışması"
}
]
}
{
"word": "beylik",
"stress": 2,
"forms": [
"барство"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "баринлъи, назуклъи, гьацлъи",
"precomment": "şımarıklık"
},
{
"text": "гӏамалкӏодолъи",
"precomment": "kibir, gurur"
}
]
}
{
"word": "beylik; efendiye ait",
"stress": 2,
"stem": "БАРСК",
"forms": [
"барский",
"барская",
"барское"
],
"senses": [
{
"text": "баринасул, баринасулаб",
"examples": [
{
"tr": "beylik tavırlar",
"av": "баринасулал рагъа-рашариял, гӏамалал"
}
]
}
]
}
{
"word": "beyzbol",
"stress": 6,
"forms": [
"бейсбол"
],
"labels": [
"eril",
"spor terimi"
],
"senses": [
{
"text": "бейсбол",
"comment": "торгӏо хӏаялъул цо къагӏида"
}
]
}