{
"word": "sana",
"stress": 4,
"forms": [
"тебе"
],
"senses": [
{
"precomment": "sen zamirinin yönelme, bulunma hâli",
"examples": [
{
"tr": "seni hatırlıyorum",
"av": "дида мун ракӏалда вуго"
},
{
"tr": "yarın sana uğrayacağım",
"av": "духъе метер вачӏина (дун)"
},
{
"tr": "hadi oradan! / şuna bak!",
"av": "гьеле жо! гьеле жого жо!"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "ты",
"kind": "from",
"comment": "дательный, предложный падеж",
"comment_lang": "ru"
}
]
}
{
"word": "sanat",
"stress": 4,
"stem": "ИСКУССТВ",
"forms": [
"искусство"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "искусство",
"examples": [
{
"tr": "sanat eserleri",
"av": "искусствоялъулал асарал"
}
]
},
{
"text": "махщел, гьунар, устарлъи",
"precomment": "beceri, ustalık",
"examples": [
{
"tr": "askeri sanat",
"av": "рагъулаб махщел"
},
{
"tr": "çalışma büyük bir ustalıkla yapılmış",
"av": "хӏалтӏи кӏудияб махщалида гьабун буго"
},
{
"tr": "sanatın tüm kurallarına göre",
"av": "букӏине кколеб къагӏидаялда, искусствоялъул къагӏидабиги цӏунун"
}
]
}
]
}
{
"word": "sanat dışı",
"stress": 8,
"forms": [
"антихудожественный",
"антихудожественная",
"антихудожественное"
],
"senses": [
{
"text": "художествияб махӏ гьечӏеб"
},
{
"text": "художествияб бичӏчӏи гьечӏеб"
},
{
"text": "берцинлъи-гьайбатлъи гьечӏеб"
}
]
}
{
"word": "sanat tarihi",
"stress": 11,
"forms": [
"искусствоведение"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "искусствоведение, искусствабазул хӏакъалъулъ (бугеб) гӏелму"
}
]
}
{
"word": "sanat tarihi",
"stress": 11,
"forms": [
"искусствоведческий",
"искусствоведческая",
"искусствоведческое"
],
"senses": [
{
"text": "искусствоведениялъулаб"
}
]
}
{
"word": "sanat tarihçisi",
"stress": 11,
"forms": [
"искусствовед"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "искусствовед",
"comment": "искусствоведениялъул специалист"
}
]
}
{
"word": "sanatoryum",
"stress": 6,
"forms": [
"санаторий"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "санаторий",
"comment": "даруги хӏухьбахъиги гьабулеб бакӏ"
}
]
}
{
"word": "sanatoryum",
"stress": 6,
"forms": [
"санаторный",
"санаторная",
"санаторное"
],
"senses": [
{
"text": "санаториялъул",
"examples": [
{
"tr": "sanatoryum doktoru",
"av": "санаториялъул тохтур"
},
{
"tr": "sanatoryum tedavisi",
"av": "санаторияб (санаториялъул) къагӏидаялъ сах гьари"
},
{
"tr": "sanatoryum rejimi",
"av": "санаторияб режим",
"comment": "низам"
}
]
}
]
}
sanatoryum ve kaplıca
сообщить о неточности{
"word": "sanatoryum ve kaplıca",
"stress": 14,
"forms": [
"санаторно-курортный",
"санаторно-курортная",
"санаторно-курортное"
],
"senses": [
{
"text": "санаториялъулабгун курорталъулаб"
}
]
}
{
"word": "sanatsal",
"stress": 7,
"stem": "АРТИСТИЧЕСК",
"forms": [
"артистический",
"артистическая",
"артистическое"
],
"senses": [
{
"text": "артистасулаб"
},
{
"text": "махщалилаб, кӏудияб махщалида гьабулеб",
"labels": [
"mecazi anlamda"
],
"examples": [
{
"tr": "sanatsal çalışma",
"av": "кӏудияб махщалида гьабулеб хӏалтӏи"
}
]
}
]
}
{
"word": "sanatsal",
"stress": 4,
"stem": "ХУДОЖЕСТВЕНН",
"forms": [
"художественный",
"художественная",
"художественное"
],
"senses": [
{
"text": "художествияб",
"examples": [
{
"tr": "tiyatronun sanat yönetmeni",
"av": "театралъул художествияв руководитель"
},
{
"tr": "sanat eseri",
"av": "художествияб асар"
},
{
"tr": "sanatsal zevk",
"av": "художествияб бичӏчӏи"
},
{
"tr": "sanat sergisi",
"av": "художествияб выставка"
},
{
"tr": "ritmik jimnastik",
"av": "художествияб гимнастика"
},
{
"tr": "kurmaca film; uzun metrajlı film",
"av": "художествияб фильм"
}
]
}
]
}
{
"word": "sanatsallık",
"stress": 4,
"forms": [
"художественность"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "сипатлъи, образлъи, асаралъул тӏадегӏанаб даража"
},
{
"text": "эстетикияб асар гьабун бажари"
}
]
}
{
"word": "sanatçı",
"stress": 4,
"forms": [
"артист"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "артист"
},
{
"text": "махщелчи, искусствоялде машгъулав чи, гьелъие гьунар бугев чи",
"labels": [
"mecazi anlamda"
],
"examples": [
{
"tr": "işinin ehli",
"av": "жиндирго ишалъул артист, кӏудияв махшалилав"
}
]
}
]
}
{
"word": "sanatçı",
"stress": 4,
"forms": [
"художник"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "художник",
"precomment": "ressam",
"comment": "квералъ суратал рахъулев чи"
},
{
"text": "художник",
"precomment": "sanat emekçisi; sanatçı",
"comment": "искусствоялъул махщелчи"
},
{
"text": "тӏадегӏанав устар",
"labels": [
"mecazi anlamda"
],
"examples": [
{
"tr": "o işinin erbabıdır",
"av": "гьев жиндирго ишалъул машгьурав устар вуго"
}
]
}
]
}
sanatçı; kadın oyuncu
сообщить о неточности{
"word": "sanatçı; kadın oyuncu",
"stress": 4,
"forms": [
"артистка"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "артистка"
}
]
}
{
"word": "sanayi malları",
"stress": 8,
"forms": [
"промтоварный",
"промтоварная",
"промтоварное"
],
"senses": [
{
"text": "къайи-къоноялъул; промышленносталъул къайидул",
"examples": [
{
"tr": "sanayi malları mağazası",
"av": "промышленносталъул къайи бичулеб тукен"
}
]
}
]
}
{
"word": "sanayi; endüstri",
"stress": 5,
"forms": [
"промышленность"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "промышленность",
"examples": [
{
"tr": "hafif sanayi",
"av": "тӏадагьаб промышленность"
},
{
"tr": "havacılık endüstrisi",
"av": "авиациялъулаб (самолетал гьарулеб) промышленность"
}
]
}
]
}
{
"word": "sanayi; endüstriyel",
"stress": 5,
"stem": "ПРОМЫШЛЕНН",
"forms": [
"промышленный",
"промышленная",
"промышленное"
],
"senses": [
{
"text": "промышленносталъул (-аб), промышленность цебе тӏураб",
"examples": [
{
"tr": "sanayi kuruluşu",
"av": "промышленнияб предприятие"
}
]
}
]
}
{
"word": "sanayici",
"stress": 5,
"forms": [
"промышленник"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "промышленник",
"comment": "промышленнияб предприятиялъул бетӏер",
"examples": [
{
"tr": "büyük sanayici",
"av": "кӏудияв промышленник"
}
]
}
]
}
{
"word": "sanayileşme",
"stress": 13,
"forms": [
"индустриализация"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "индустриализация, индустрияблъун лъугьинаби, индустриялде сверизаби, машинабазулаб техникаялде бачин",
"examples": [
{
"tr": "tarımın sanayileşmesi",
"av": "росдал магӏишат индустрияблъун лъугьинаби"
}
]
}
]
}
{
"word": "sanayileştirmek",
"stress": 13,
"forms": [
"индустриализировать"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş",
"bitmemiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "индустриялде буссинабизе, машинабазулаб техникаялде бачине, индустрияблъун лъугьинабизе",
"precomment": "ne",
"examples": [
{
"tr": "bölgeyi sanayileştirmek",
"av": "район индустрияблъун лъугьинабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "sancak; bayrak",
"forms": [
"стяг"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "байрахъ"
}
]
}
{
"word": "sancaktar; bayraktar",
"stress": 7,
"forms": [
"знаменосец"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "байрахъулав; байрахъчи",
"examples": [
{
"tr": "barış bayraktarı",
"av": "ракълил байрахъулав"
}
]
}
]
}
{
"word": "sancılı; ıstıraplı",
"stress": 4,
"forms": [
"мучительный",
"мучительная",
"мучительное"
],
"senses": [
{
"text": "захӏматаб, инжитаб, гӏазабаб"
}
]
}
{
"word": "sandal",
"stress": 3,
"forms": [
"шлюпка"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "шлюпка",
"comment": "русбузул цо тайпа"
}
]
}
{
"word": "sandal",
"stress": 1,
"forms": [
"ялик"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "гьитӏинаб раса",
"comment": "гӏор бахине хӏалтӏизабулеб"
}
]
}
{
"word": "sandal ağacı",
"stress": 5,
"forms": [
"сандал"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "сандалалъул гъветӏ"
},
{
"text": "сандалалъул цӏуладаса бахъулеб релъен"
}
]
}
{
"word": "sandalet",
"stress": 6,
"stem": "БОСОНОЖК",
"forms": [
"босоножки"
],
"labels": [
"çoğul"
],
"senses": [
{
"text": "босоножкаби",
"comment": "ед. босоножка ж"
}
]
}
{
"word": "sandalet",
"stress": 7,
"stem": "САНДАЛЕТ",
"forms": [
"сандалеты"
],
"labels": [
"çoğul"
],
"senses": [
{
"text": "сандалетал",
"comment": "руччабазул тӏадагьал риидал ретӏунел хьитал"
}
]
}
{
"word": "sandalet",
"stress": 5,
"stem": "САНДАЛИ",
"forms": [
"сандалии"
],
"labels": [
"çoğul"
],
"senses": [
{
"text": "сандалал"
}
]
}
{
"word": "sandalye",
"forms": [
"стул",
"стулья"
],
"labels": [
"eril",
"çoğul"
],
"senses": [
{
"text": "бакӏ",
"comment": "мугъ чӏвалеб"
},
{
"text": "гъиз бачӏин",
"labels": [
"tıp"
]
},
{
"text": "битӏаралдаги тӏекъалдаги тӏад рекъезе",
"precomment": "iki sandalye arasında kalmak"
}
]
}
{
"word": "sandviç",
"stress": 8,
"forms": [
"бутерброд"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "бутерброд",
"comment": "нахгун, хӏангун, гьангун яги цоги дандежоялъул кесекгун цадахъ бугеб чадил мочӏу"
}
]
}
{
"word": "sandık",
"stress": 5,
"forms": [
"сундук"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "гъамас, гьаржа"
}
]
}
{
"word": "sandık; ambar",
"forms": [
"ларь"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "сандукӏ",
"precomment": "un, ekmek için"
}
]
}
{
"word": "sanguin",
"stress": 6,
"forms": [
"сангвиник"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "сангвиник",
"comment": "чӏагояв, аваданав, хехаб гӏамал-хасияталъул чи"
}
]
}
{
"word": "sanguinik",
"stress": 8,
"forms": [
"сангвинический",
"сангвиническая",
"сангвиническое"
],
"senses": [
{
"text": "чӏагояв, аваданав, хехго тирхулев",
"examples": [
{
"tr": "sanguin mizaç",
"av": "чӏагояб, аваданаб, хехго тирхулеб гӏамал-хасият",
"comment": "темперамент"
}
]
}
]
}
{
"word": "sanitasyon; hijyen",
"stress": 8,
"forms": [
"санитария"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "санитария",
"comment": "сахлъи-саламалъи цӏунизе гьарулел практикиял тадбирал; халкъалъул рацӏцӏа-ракъалъи ва сахлъи цӏуни"
}
]
}
{
"word": "saniye",
"stress": 4,
"forms": [
"секунда"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "секунда",
"comment": "минуталъул 1/60 бутӏа"
}
]
}
{
"word": "saniyelik",
"stress": 4,
"stem": "СЕКУНДН",
"forms": [
"секундный",
"секундная",
"секундное"
],
"senses": [
{
"text": "секундалъул(аб)",
"examples": [
{
"tr": "saniye ibresi",
"av": "секундазул хъаравул"
},
{
"tr": "saniyelik duraklama",
"av": "цо секундалъул лъалхъи"
}
]
}
]
}
{
"word": "sanki",
"stress": 3,
"forms": [
"словно"
],
"senses": [
{
"text": "киниги, битӏухъе, гӏадин",
"precomment": "gibi, benzer şekilde",
"labels": [
"bağlaç"
],
"examples": [
{
"tr": "ördek gibi yüzüyor",
"av": "ордек гӏадин лъедола"
},
{
"tr": "dili yokmuş gibi sürekli susuyor",
"av": "мацӏ гьечӏев чи гӏадин, кидаго вуцӏцӏухӏун чӏун вуго"
}
]
},
{
"text": "гӏадин",
"precomment": "sanki",
"labels": [
"edat"
],
"examples": [
{
"tr": "sanki anlamamış gibi",
"av": "гьесда бичӏчӏичӏеб гӏадин"
}
]
}
]
}
{
"word": "sanki; gibi",
"stress": 2,
"forms": [
"будто"
],
"senses": [
{
"text": "гӏадин, кинигин",
"precomment": "kelime",
"labels": [
"bağlaç"
],
"examples": [
{
"tr": "biri beni çağırıyor gibi geldi",
"av": "дун лъицаялиго ахӏулев гӏадин рагӏана дида"
}
]
},
{
"text": "-илан",
"precomment": "ne",
"labels": [
"bağlaç"
],
"examples": [
{
"tr": "sanki kendi görmüş gibi iddia ediyor",
"av": "жиндаго бихьанилан божизарулел руго"
}
]
},
{
"text": "-ин (илан) ккола",
"precomment": "görünüşe göre",
"labels": [
"edat"
],
"examples": [
{
"tr": "gittiği söyleniyor",
"av": "дов анилан ккола"
}
]
},
{
"text": "-ищха",
"precomment": "acaba",
"labels": [
"soru edatı"
],
"examples": [
{
"tr": "eve gerçekten bu kadar acele mi ediyorsun?",
"av": "гьедигӏан рокъове гӏедегӏунищха мун вугев?"
}
]
}
]
}
{
"word": "sanmak",
"stress": 6,
"stem": "ПОЛАГА",
"forms": [
"полагать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "рикӏкӏине, пикру гьабизе, ракӏалде ккезе",
"precomment": "bir şeyi, 'ki' bağlacıyla",
"examples": [
{
"tr": "sanırım haklı",
"av": "дица гьев витӏун вугилан рикӏкӏуна",
"comment": "тола"
}
]
}
]
}
{
"word": "sanmak; düşünmek",
"stem": "МНИ",
"forms": [
"мнить"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "пикру гьабизе, рикӏкӏине, бугилан тезе",
"examples": [
{
"tr": "kendini çok beğeniyor",
"av": "гъосул жиндирго хӏакъалъулъ тӏадегӏанаб пикру буго"
}
]
}
]
}
{
"word": "sansar",
"stress": 2,
"forms": [
"куний",
"кунья",
"кунье"
],
"senses": [
{
"text": "цакьуялъул",
"examples": [
{
"tr": "samur kürk",
"av": "цакьуялъул цӏоко"
},
{
"tr": "samur yaka",
"av": "цакьуялъул цӏокодул габур"
}
]
}
]
}
{
"word": "sansasyon",
"stress": 5,
"stem": "СЕНСАЦИ",
"forms": [
"сенсация"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "кӏудияб асар гьабулеб; хъуй бахъараб лъугьа-бахъин",
"examples": [
{
"tr": "sansasyon yaratmak",
"av": "кӏудияб ахӏи-хӏур бахъинабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "sansasyonel",
"stress": 8,
"forms": [
"сенсационный",
"сенсационная",
"сенсационное"
],
"senses": [
{
"text": "цӏакъ кӏудияб асар гьабулеб"
},
{
"text": "багъа-бачари ккезабулеб, ахӏи-хӏур бахъинабулеб"
}
]
}
sansasyonel basın; bulvar basını
сообщить о неточности{
"word": "sansasyonel basın; bulvar basını",
"stress": 6,
"forms": [
"бульварщина"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "бульварщина",
"comment": "къадарал, гӏодобегӏанаб магӏна-хӏасилалъул асарал",
"labels": [
"aşağılayıcı sözcük"
]
}
]
}
{
"word": "Sanskritçe",
"stress": 7,
"forms": [
"санскрит"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "санскрит",
"comment": "некӏсияб Индиялъул литературияб мацӏ"
}
]
}
{
"word": "sansür",
"stress": 2,
"stem": "ЦЕНЗОРСК",
"forms": [
"цензорский",
"цензорская",
"цензорское"
],
"senses": [
{
"text": "цензорасул",
"examples": [
{
"tr": "sansür görevi",
"av": "цензорасул борч",
"comment": "тӏадаб иш"
}
]
}
]
}
{
"word": "sansür",
"stress": 5,
"stem": "ЦЕНЗУР",
"forms": [
"цензура"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "цензура",
"comment": "басмаялда рахъулел жалазда, театралда лъолеб пьесаялда ва ц. тӏад балагьи гьаби",
"examples": [
{
"tr": "sansür onaylı",
"av": "басмаялда бахъизе цензураялъ изну кьуна"
}
]
},
{
"text": "цензура",
"comment": "гьеб хӏалтӏи гьабулеб пачалихъалъул идара"
}
]
}
{
"word": "sansürcü",
"stress": 2,
"forms": [
"цензор"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "цензор",
"comment": "цензура гьабулев чи"
}
]
}
{
"word": "sansürle ilgili",
"stress": 5,
"stem": "ЦЕНЗУРН",
"forms": [
"цензурный",
"цензурная",
"цензурное"
],
"senses": [
{
"text": "цензураялъул"
},
{
"text": "рекъараб, букӏине бегьулеб, абизе бегьулеб",
"precomment": "uygun, kabul edilebilir",
"examples": [
{
"tr": "tamamen terbiyeli ifade",
"av": "тӏубанго абизе бегьулеб (рекъараб) рагӏи",
"comment": "калам"
}
]
}
]
}
{
"word": "santigram",
"stress": 8,
"forms": [
"сантиграмм"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "сантиграмм",
"comment": "граммалъул нусго бутӏа гьабун цо бутӏа"
}
]
}
{
"word": "santimetre",
"stress": 7,
"forms": [
"сантиметр"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "сантиметр",
"comment": "метралъул нусго бутӏа гьабун цо бутӏа"
}
]
}
{
"word": "santral",
"stress": 7,
"forms": [
"коммутатор"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "коммутатор",
"comment": "1 ток биччазе, къотӏизабизе, батӏияб рахъалде рехизе бугеб гӏуцӏи; 2 телефонал цолъизаризе хӏалтӏизабулеб аппарат"
}
]
}
{
"word": "santrifüj",
"stress": 8,
"forms": [
"центрифуга"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "центрифуга",
"comment": "1 жуба-гъубараб жо (смесь) чанго бутӏабазде механикияб къагӏидаялда бикьизабизе хӏалтӏизабулеб аппарат; 2 приборазул хӏалтӏул хӏалбихьи гьабизе, летчикал ва космонавтал ругьун гьаризе хӏалтӏизабулеб аппарат"
}
]
}
{
"word": "sanık",
"stress": 7,
"forms": [
"обвиняемая"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "жинде гӏайиб гӏунтӏизабурай",
"labels": [
"hukuk terimi"
],
"examples": [
{
"tr": "sanık",
"av": "жинде гӏайиб гӏунтӏизабурав",
"labels": [
"юридический термин"
]
},
{
"tr": "sanığın sorgusu",
"av": "гӏайиб гӏунтӏизабурасул цӏехрех гьаби (сурав боси)"
}
]
}
]
}
{
"word": "sanık",
"forms": [
"обвиняемый"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "жинде гӏайиб гӏунтӏизабурав",
"labels": [
"hukuk terimi"
],
"examples": [
{
"tr": "sanığın sorgusu",
"av": "гӏайиб гӏунтӏизабурасул цӏех-рех гьаби (сурав боси)"
}
]
}
]
}
{
"word": "sanık",
"stress": 7,
"stem": "ПОДСУДИМ",
"forms": [
"подсудимый"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "судалда гъоркь вугев чи",
"comment": "жиндир иш судалда бугев чи"
}
]
}
sanık (kadın); müvekkil
сообщить о неточности{
"word": "sanık (kadın); müvekkil",
"stress": 7,
"forms": [
"подзащитная"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "адвокатас судалда цӏунулей гӏадан",
"labels": [
"hukuk terimi"
]
}
]
}
{
"word": "sanık kadın",
"stress": 7,
"forms": [
"подсудимая"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "судалда гъоркь йигей гӏадан",
"comment": "жиндир иш судалда бугей гӏадан"
}
]
}