{
"word": "ses",
"stress": 2,
"forms": [
"голос"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "гьаракь",
"examples": [
{
"tr": "sesten tanımak",
"av": "гьаркьидасан лъазе"
},
{
"tr": "sesini kaybetmek",
"av": "гьаракь къине"
}
]
},
{
"text": "гьаракь, бакъан",
"labels": [
"müzik"
],
"examples": [
{
"tr": "iki sesli şarkı",
"av": "кӏиго гьаракьалъе (бакъаналъе) кечӏ"
}
]
},
{
"text": "гьаракь",
"precomment": "oylama sırasında",
"examples": [
{
"tr": "belirleyici oy",
"av": "бищун кӏвар бугеб гьаракь"
},
{
"tr": "istişari oy",
"av": "совещательный (гӏакълу дандбаялъул) гьаракь"
}
]
},
{
"text": "пикру",
"precomment": "fikir; görüş"
},
{
"text": "гьаракь (тӏалаб, мурад)",
"examples": [
{
"tr": "kitlelerin sesi",
"av": "халкъалъул гьаракь (тӏалаб, мурад)"
},
{
"tr": "akıl sesi",
"av": "гӏакълуялъул гьаракь (тӏалаб)"
},
{
"tr": "vicdan sesi",
"av": "намусалъул гьаракь (тӏалаб)"
}
]
},
{
"examples": [
{
"tr": "tüm sesle",
"av": "бугеб гьаракьалъ, кибего рагӏулеб хӏалалъ"
},
{
"tr": "bir ağızdan",
"av": "разилъун, киналго тӏад рекъон"
},
{
"tr": "başkasının ağzından",
"av": "жиндирго пикру гьечӏого, чияр такрар гьабун (чияр кӏалдисан кӏалъан)"
}
]
}
]
}
{
"word": "ses",
"stress": 8,
"forms": [
"голосовой",
"голосовая",
"голосовое"
],
"senses": [
{
"text": "гьаркьилаб",
"examples": [
{
"tr": "ses telleri",
"av": "гьаркьилал пардавал",
"labels": [
"анатомия"
]
}
]
}
]
}
{
"word": "ses",
"forms": [
"звук"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "гьаракь, сас",
"examples": [
{
"tr": "sesler",
"av": "сасал ва гьаркьал"
},
{
"tr": "ünsüz sesler",
"av": "рагьукъал гьаркьал",
"labels": [
"лингвистика"
]
},
{
"tr": "ses hızı",
"av": "гьаркьил хехлъи",
"labels": [
"физика"
]
},
{
"tr": "müzikal ses",
"av": "музыкияб гьаракь"
}
]
}
]
}
{
"word": "ses",
"stress": 7,
"forms": [
"звуковой",
"звуковая",
"звуковое"
],
"senses": [
{
"text": "гьаркьил(аб)",
"examples": [
{
"tr": "ses dalgası",
"av": "гьаркьил карачел"
},
{
"tr": "ses sinyali",
"av": "гьаркьилаб сигнал"
},
{
"tr": "ses kanunları",
"av": "гьаркьилал законал",
"labels": [
"лингвистика"
]
},
{
"tr": "sesli film",
"av": "гьаркьилаб (гаргадулеб) кино"
}
]
}
]
}
{
"word": "ses alıcısı",
"stress": 8,
"forms": [
"звукоулавливатель"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "гьаракь кколеб аппарат",
"labels": [
"askerî terim"
]
}
]
}
{
"word": "ses birim",
"stress": 4,
"forms": [
"фонема"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "фонема",
"comment": "жиб хисиялдалъун рагӏул яги морфемаялъул магӏна хисулеб гьаракь",
"labels": [
"dil bilimi"
]
}
]
}
{
"word": "ses geçiren",
"stress": 12,
"forms": [
"звукопроницаемый",
"звукопроницаемая",
"звукопроницаемое"
],
"senses": [
{
"text": "гьаракь гъорлъан биччалеб"
}
]
}
ses geçirgenliği, ses iletkenliği
сообщить о неточности{
"word": "ses geçirgenliği, ses iletkenliği",
"stress": 10,
"forms": [
"звукопроводность"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "гьаракь гъорлъан биччай"
}
]
}
{
"word": "ses geçirmez",
"stress": 14,
"forms": [
"звуконепроницаемый",
"звуконепроницаемая",
"звуконепроницаемое"
],
"senses": [
{
"text": "гьаракь гъорлъан биччалареб"
}
]
}
{
"word": "ses kaydı",
"stress": 7,
"forms": [
"звукозапись"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "гьаракь хъвай"
}
]
}
{
"word": "ses yalıtımı",
"stress": 10,
"forms": [
"звукоизоляция"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "звукоизоляция, гьаркьидаса цӏуни"
}
]
}
ses çıkarmaya başlamak; çınlamak
сообщить о неточности{
"word": "ses çıkarmaya başlamak; çınlamak",
"stress": 7,
"stem": "ЗАЗВУЧА",
"forms": [
"зазвучать"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "гьаракь бахъине",
"comment": "рагӏизе",
"examples": [
{
"tr": "yakınlarda tanıdık bir ses duyuldu",
"av": "аскӏоб лъалеб гьаракь рагӏана"
}
]
}
]
}
{
"word": "ses üstü; süpersonik",
"stress": 12,
"forms": [
"сверхзвуковой",
"сверхзвуковая",
"сверхзвуковое"
],
"senses": [
{
"text": "гьаркьил хехлъиялдаса цӏикӏкӏараб",
"examples": [
{
"tr": "ses üstü uçak",
"av": "гьаркьилалдаса хехлъи цӏикӏкӏараб самолет"
}
]
}
]
}
{
"word": "ses; çınlama",
"stress": 5,
"forms": [
"звучание"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "гьаракь рагӏи (бахъин)",
"precomment": "fiile göre"
}
]
}
{
"word": "sesi kesildi; sustu",
"stress": 3,
"forms": [
"умолк"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "чӏечӏого гаргадизе, лъалхъичӏого кӏалъазе",
"precomment": "durmaksızın konuşmak",
"labels": [
"konuşma dili sözcüğü"
]
}
]
}
{
"word": "sesi kesilmek",
"stress": 7,
"forms": [
"отзвучать"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "гьаракь къатӏине; къотӏизе"
}
]
}
{
"word": "sesi kısılmak",
"stress": 3,
"forms": [
"осипнуть"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "гьаракь къине",
"comment": "потерять голос"
}
]
}
{
"word": "sesi kısılmak",
"stress": 3,
"forms": [
"хрипнуть"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "гьаракь къине, гъваризе"
}
]
}
sesi kısılmak, boğulmak
сообщить о неточности{
"word": "sesi kısılmak, boğulmak",
"stress": 4,
"forms": [
"охрипнуть"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "гьаракь къине, гьаракь хъиризе, гьаракь гъваризе"
}
]
}
{
"word": "sesiz",
"stress": 7,
"forms": [
"безголосый",
"безголосая",
"безголосое"
],
"senses": [
{
"text": "гьаркьикъав, гьаракь гьечӏев ялъуни гьаракь загӏипав, бацӏцӏадаб гьаракь гьечӏев",
"examples": [
{
"tr": "sesi çıkmayan şarkıcı",
"av": "гьаракь гьечӏев кочӏохъан"
}
]
}
]
}
{
"word": "seslendirmek",
"stress": 4,
"forms": [
"озвучивать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "озвучить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "seslendirmek",
"stress": 4,
"forms": [
"озвучить"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "гьаракь бугеблъун гьабизе, гьаракь бахъинабизе",
"precomment": "ne",
"examples": [
{
"tr": "filmi seslendirmek",
"av": "фильм гьаракь бугеблъун гьабизе"
}
]
}
]
}
seslenip duymasını sağlamak
сообщить о неточности{
"word": "seslenip duymasını sağlamak",
"stress": 5,
"forms": [
"дозваться"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "чанцӏулго ахӏун, ватизе, щвезе",
"precomment": "kimi",
"comment": "щивниги",
"examples": [
{
"tr": "kimseye ses duyuramazsın",
"av": "ахӏун щивниги щоларо"
},
{
"tr": "seni bir türlü çağırıp duyuramazsın",
"av": "мун, щиб гьабуниги, ахӏун ватуларо",
"comment": "вачӏунаро"
}
]
}
]
}
{
"word": "seslenme",
"stress": 1,
"forms": [
"оклик"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "ахӏи, гьаракь гьаби, ахӏдей"
}
]
}
{
"word": "seslenmek",
"stress": 4,
"forms": [
"окликнуть"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "ахӏизе",
"precomment": "kimi",
"comment": "кӏвар буссинабизелъун, лъалхъизавизелъун",
"examples": [
{
"tr": "yoldan geçene seslenmek",
"av": "къотӏносан (къватӏ чӏван) унев ахӏизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "seslenmek",
"stress": 4,
"forms": [
"окрикнуть"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "лъидениги щибниги ахӏизе; кӏвар буссинабиялъул, лъалхъизавиялъул мурадалда, цӏар абун, щивниги ахӏизе",
"precomment": "kimi",
"examples": [
{
"tr": "oğluna seslenmek",
"av": "вас ахӏизе, васазде гьаракь гьабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "seslenmek; bağırmak",
"stress": 6,
"forms": [
"окликать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "окликнуть",
"kind": "see"
}
]
}
seslenmek; yardıma çağırmak
сообщить о неточности{
"word": "seslenmek; yardıma çağırmak",
"stress": 5,
"forms": [
"взывать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "сундениги ахӏизе, гьаризе, гьари базе, гьарун ине",
"precomment": "kime – neye",
"examples": [
{
"tr": "yardım istemek",
"av": "кумек гьаризе"
},
{
"tr": "adalete başvurmak",
"av": "ритӏухълъиялде ахӏизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "sesli",
"forms": [
"вслух"
],
"labels": [
"zarf"
],
"senses": [
{
"text": "рагӏизабун",
"examples": [
{
"tr": "sesli okumak",
"av": "рагӏизабун цӏализе"
}
]
}
]
}
{
"word": "sessiz",
"stress": 6,
"forms": [
"беззвучный",
"беззвучная",
"беззвучное"
],
"senses": [
{
"text": "гьаракь гьечӏеб, гьаракь къараб, сас гьечӏеб, сас къотӏараб, сихӏ къотӏараб, сихӏ гьечӏеб",
"examples": [
{
"tr": "sessiz gülüş",
"av": "гьаракь гьечӏеб релъи"
}
]
}
]
}
{
"word": "sessiz",
"forms": [
"бесшумный",
"бесшумная",
"бесшумное"
],
"senses": [
{
"text": "хъуй гьечӏеб, хъуй-хъай гьечӏеб, гӏенеккараб, сасараб",
"examples": [
{
"tr": "sessiz motor",
"av": "хъуй гьечӏеб мотор"
}
]
}
]
}
{
"word": "sessiz kimse",
"stress": 5,
"forms": [
"молчун"
],
"labels": [
"konuşma dili sözcüğü",
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "хабар, кӏалъай гьечӏев, гаргадизе бокьуларев чи"
}
]
}
{
"word": "sessiz kimse",
"stress": 4,
"stem": "ТИХОН",
"forms": [
"тихоня"
],
"labels": [
"konuşma dili sözcüğü",
"eril",
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "гӏодове виччарав, гъалмагъир гьечӏев, ахӏи-хӏур гьечӏев чи",
"examples": [
{
"tr": "masum rolü oynamak",
"av": "гӏодове виччаравлъун хӏазе"
}
]
}
]
}
{
"word": "sessiz, dilsiz",
"stress": 5,
"stem": "БЕЗМОЛВН",
"forms": [
"безмолвный",
"безмолвная",
"безмолвное"
],
"senses": [
{
"text": "вуцӏцӏун чӏарав, кӏалъаларев",
"precomment": "sessiz; dilsiz"
},
{
"text": "сасараб, хӏухь къотӏараб, сихӏ къотӏараб",
"precomment": "sessiz; sakin",
"examples": [
{
"tr": "sessiz sokaklar",
"av": "сасарал къватӏал"
}
]
}
]
}
{
"word": "sessiz; dilsiz",
"stress": 7,
"stem": "МОЛЧАЛИВ",
"forms": [
"молчаливый",
"молчаливая",
"молчаливое"
],
"senses": [
{
"text": "гӏунцарав, вуцӏцӏун чӏарав, гӏемер кӏалъазе бокьуларев",
"precomment": "az konuşan"
},
{
"text": "рагӏи абичӏого, бичӏчӏулеб",
"precomment": "sözsüz anlaşılan",
"examples": [
{
"tr": "sessiz onay",
"av": "инкар гьечӏеб, данде рагӏи абичӏеб разилъи"
}
]
}
]
}
{
"word": "sessiz; sakin",
"stress": 2,
"stem": "ТИХ",
"forms": [
"тихий",
"тихая",
"тихое"
],
"senses": [
{
"text": "сасараб, гӏодоцараб",
"precomment": "sesler hakkında",
"examples": [
{
"tr": "sessiz gülüş",
"av": "гӏодоцараб релъи"
}
]
},
{
"text": "гӏодобе биччараб, калам дагьаб, сасараб, сихӏ къотӏараб",
"precomment": "sakin, sessiz",
"examples": [
{
"tr": "sessiz gece",
"av": "сасараб сордо"
},
{
"tr": "sakin hava",
"av": "гӏодобе биччараб гьава-бакъ"
},
{
"tr": "sakin nehir",
"av": "гӏодобе биччараб гӏор"
},
{
"tr": "sakin kasaba",
"av": "сихӏ къотӏараб гьитӏинаб шагьар"
},
{
"tr": "sakin yaşam",
"av": "гӏодобе биччараб гӏумру"
}
]
},
{
"text": "сабураб, гӏодобе биччараб",
"precomment": "uysal",
"examples": [
{
"tr": "sakin çocuk",
"av": "сабураб лъимер"
}
]
},
{
"text": "хӏинцаб",
"precomment": "yavaş",
"examples": [
{
"tr": "sessiz hareket",
"av": "хӏинцаб рилълъин"
},
{
"tr": "sessiz saat; dinlenme saati",
"av": "кьижизе, хӏалхьи гьабизе кколеб сагӏат (заман)"
},
{
"tr": "sessiz derinden akar",
"av": "лъим сасараб бакӏалдайин щайтӏаби гӏемер рукӏунел; гӏунараб катица гӏорчо кӏудияб хъамулеб",
"labels": [
"пословица"
]
}
]
}
]
}
{
"word": "sessizce",
"stress": 2,
"forms": [
"молча"
],
"labels": [
"zarf"
],
"senses": [
{
"text": "сихӏ къотӏун, руцӏцӏухӏун",
"comment": "чӏун"
}
]
}
{
"word": "sessizce",
"stress": 2,
"homonym": 1,
"forms": [
"тихо"
],
"labels": [
"zarf"
],
"senses": [
{
"text": "щурун, гьаругьинан, рагӏилеб-рагӏиларедухъ",
"precomment": "alçak sesle",
"examples": [
{
"tr": "sessizce söylemek",
"av": "рагӏилеб-рагӏиларедухъ абизе"
}
]
},
{
"text": "мутӏигӏго, мукӏурго",
"precomment": "uslu"
},
{
"text": "сихӏ къотӏун, сас гьечӏого",
"precomment": "sessizce"
},
{
"text": "гӏодобе биччан",
"precomment": "sakin bir şekilde; huzurla",
"examples": [
{
"tr": "nehir yavaşça akıyor",
"av": "гӏор гӏодобе биччан чвахулеб буго"
}
]
},
{
"text": "хӏинцго, хьачӏунго",
"precomment": "yavaşça",
"examples": [
{
"tr": "vapur sakin ilerliyordu",
"av": "гама хӏинцӏго унеб букӏана"
}
]
},
{
"text": "сасун букӏине, сихӏ къотӏун букӏине",
"precomment": "yüklem anlamında kişisiz",
"examples": [
{
"tr": "evde sessizlik vardı",
"av": "рокъоб сихӏ къотӏун букӏана"
}
]
},
{
"text": "сабру (гьабе)!; сас те! руцӏцӏа! гӏенекке!",
"precomment": "sessiz!",
"examples": [
{
"tr": "sessiz!",
"av": "сабру (гьабе)! сас те! руцӏцӏа! гӏенекке!"
}
]
}
]
}
{
"word": "sessizce yaklaşmak",
"stress": 6,
"forms": [
"подкрасться"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "лъачӏого нахъасан вачӏине (аскӏове гӏагарлъизе), гьаругьин гӏагарлъизе",
"examples": [
{
"tr": "pencereye sessizce yaklaşmak",
"av": "гьаругьинан гордухъе гӏагарлъизе"
}
]
}
]
}
sessizce yürümek; süzülmek
сообщить о неточности{
"word": "sessizce yürümek; süzülmek",
"stress": 3,
"forms": [
"красться"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "цӏогьохъе (балъго) гӏагарлъизе",
"examples": [
{
"tr": "duvar boyunca sinsi sinsi yürümek",
"av": "къед ккун (балъго, вихьиларедухъ) ине"
}
]
}
]
}
{
"word": "sessizce; gizlice",
"stress": 6,
"forms": [
"потихоньку"
],
"labels": [
"zarf",
"konuşma dili sözcüğü"
],
"senses": [
{
"text": "гьаругьин, хӏинцго, гӏедегӏичӏого, бигьа гьабун",
"precomment": "acele etmeden",
"examples": [
{
"tr": "yavaşça gitmek",
"av": "гӏедегӏичӏого ине"
}
]
},
{
"text": "лъалареб, бихьулареб куцалъ",
"precomment": "fark edilmeden",
"examples": [
{
"tr": "sessizce uzaklaşmak",
"av": "вихьулареб куцалъ нахъе ине"
}
]
}
]
}
sessizce; hiç konuşmadan
сообщить о неточности{
"word": "sessizce; hiç konuşmadan",
"stress": 6,
"forms": [
"молчком"
],
"labels": [
"zarf"
],
"senses": [
{
"text": "сихӏ къотӏун"
}
]
}
{
"word": "sessizce; yavaşça",
"stress": 4,
"forms": [
"тихонько"
],
"labels": [
"zarf",
"konuşma dili sözcüğü"
],
"senses": [
{
"text": "балъго, гъоркьанго, вуцӏцӏунги чӏун",
"precomment": "gizlice"
}
],
"see_also": [
{
"target": "тихо",
"kind": "see"
}
]
}
sessizleşmek; sakinleşmek
сообщить о неточности{
"word": "sessizleşmek; sakinleşmek",
"stress": 5,
"forms": [
"притихнуть"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "сасине, буцӏцӏине",
"precomment": "susmak",
"examples": [
{
"tr": "çocuk sessizleşti",
"av": "лъимер буцӏцӏана"
}
]
},
{
"text": "секьизе, гӏодоцине",
"precomment": "sessizleşmek",
"examples": [
{
"tr": "rüzgar dindi",
"av": "гьури секьана (гӏодоцана)"
}
]
}
]
}
{
"word": "sessizlik",
"stress": 5,
"forms": [
"безмолвие"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "вуцӏцӏухӏин, вуцӏцӏунчӏей",
"precomment": "sessizlik"
},
{
"text": "сасин, хӏухькъотӏи, сихӏкъотӏи",
"precomment": "sessizlik"
}
]
}
{
"word": "sessizlik",
"stress": 5,
"forms": [
"молчание"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "сихӏкъотӏи, руцӏцӏухӏун (руцӏцӏун) чӏей",
"precomment": "susmak fiiline göre",
"examples": [
{
"tr": "sessizliği bozmak",
"av": "руцӏцӏунчӏей хвезабизе, къотӏизабизе"
}
]
},
{
"text": "щибниги тӏадкӏалъай гьабичӏого, тезе",
"precomment": "bir şeyi sessizlikle geçiştirmek"
},
{
"text": "вуцӏцӏунчӏей – разилъиялъул гӏаламат",
"precomment": "sükut ikrardan gelir"
}
]
}
{
"word": "sessizlik",
"stress": 5,
"forms": [
"молчок"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "гьелъул хӏакъалъулъ цо рагӏиги абуге, вуцӏцӏун чӏа",
"precomment": "bu konuda – çıt yok",
"labels": [
"konuşma dili sözcüğü"
]
}
]
}
{
"word": "sessizlik",
"stress": 6,
"forms": [
"тишина"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "сихӏкъотӏи",
"examples": [
{
"tr": "ölüm sessizliği",
"av": "хабалъ гӏадаб сихӏкъотӏи"
},
{
"tr": "sessizlik ve sakinlik",
"av": "сихӏкъотӏи ва парахалъи"
},
{
"tr": "sessizliği korumak",
"av": "сихӏ къотӏун чӏезе"
},
{
"tr": "sessizliği bozmak",
"av": "сихӏкъотӏи хвезабизе"
},
{
"tr": "sessizlik içinde",
"av": "сихӏкъотӏиялъулъ, сихӏкъотӏиялда"
}
]
}
]
}
{
"word": "sessizlik",
"stem": "ТИШ",
"forms": [
"тишь"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"tr": "sessizlikte",
"av": "сасараб, сихӏ къотӏараб бакӏалда; сасараб, сихӏ къотӏараб заманалда"
},
{
"tr": "sakin ve huzurlu ortam",
"av": "рахӏатаб гӏумру; гӏодобе биччай"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "тишина",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "sesteş",
"stress": 3,
"forms": [
"омоним"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "омоним",
"comment": "гьаркьилаб рахъалъ цоцада релълъарал, магӏна батӏиял рагӏаби, масала: мегӏер – лага, мегӏер – борхалъи",
"labels": [
"dil bilimi"
]
}
]
}