{
"word": "içi boş",
"stress": 7,
"forms": [
"пустотелый",
"пустотелая",
"пустотелое"
],
"senses": [
{
"text": "гьодораб",
"examples": [
{
"tr": "delikli tuğla",
"av": "бакӏ-бакӏ гьодораб кирпич"
}
]
}
]
}
içilmez sıvı, çorba vb. kötü yiyecek/içecek; bulamaç
сообщить о неточности{
"word": "içilmez sıvı, çorba vb. kötü yiyecek/içecek; bulamaç",
"stress": 5,
"forms": [
"бурда"
],
"labels": [
"dişil",
"konuşma dili sözcüğü"
],
"senses": [
{
"text": "лъимча, чури",
"comment": "тӏагӏам гьечӏеб хӏабургъараб лъамалъи; квеш хӏадурараб тӏагӏам гьечӏеб квен",
"labels": [
"konuşma dili sözcüğü"
]
}
]
}
{
"word": "içime alacağım",
"stress": 5,
"forms": [
"вберу",
"вберёшь"
],
"see_also": [
{
"target": "вобрать",
"kind": "see",
"comment": "будущее время",
"comment_lang": "ru"
}
]
}
{
"word": "için",
"forms": [
"для"
],
"senses": [
{
"text": "-лъе, -зе, гӏоло",
"precomment": "iyelik haliyle; bir şeyin amacını belirtir",
"examples": [
{
"tr": "küçük bir kız için bebek almak",
"av": "ясалъе ясикӏо босизе"
},
{
"tr": "çocuklar için zararlı",
"av": "лъималазе зарараб буго"
},
{
"tr": "sigara içilen vagon",
"av": "хъалиян цӏалезе (бугеб) вагон"
},
{
"tr": "buraya dinlenmek için geldi",
"av": "дов гьаниве хӏухьбахъиялъе гӏоло вачӏана"
},
{
"tr": "zafer için her şey",
"av": "кинабго бергьенлъиялъе гӏоло"
},
{
"tr": "gerek yok",
"av": "чӏалгӏаде, гӏадада, гӏилла гьечӏого"
}
]
}
]
}
{
"word": "için; -sın diye",
"forms": [
"чтоб",
"чтобы"
],
"senses": [
{
"text": "-зе, гӏоло",
"precomment": "amaç bağlacı",
"examples": [
{
"tr": "uçağa yetişmek için acele ediyorum",
"av": "дун гӏедегӏун вуго, самолеталде кватӏичӏого вукӏине гӏоло"
},
{
"tr": "oğul kitap almak için dükkana gitti",
"av": "тӏахьал ричун росизе гӏоло вас тукаде ана"
},
{
"tr": "kaçmadığından emin ol",
"av": "балагье, дов лъутизе гурин"
},
{
"tr": "böyle konuşmak için gerekçelerimiz olmalı",
"av": "гьедин абизе ккани, гӏилла букӏине ккола"
}
]
},
{
"text": "-зе, гӏоло",
"precomment": "bileşik bağlaçlarda",
"examples": [
{
"tr": "okumak için",
"av": "цӏализе гӏоло"
}
]
}
]
}
{
"word": "içinde",
"stress": 6,
"forms": [
"внутри"
],
"labels": [
"zarf"
],
"senses": [
{
"text": "жаниб",
"comment": "ve genitif halindeki edat",
"comment_lang": "ru",
"examples": [
{
"tr": "şehir içinde",
"av": "шагьаралда жаниб"
}
]
}
]
}
{
"word": "içinde",
"forms": [
"во"
],
"senses": [
{
"text": "“в” предлогалъул бакӏалда хӏалтӏизабула",
"comment": "предлог; цо-цо рагьукъал гьаркьазул цадахълъиязда цебе",
"examples": [
{
"tr": "avluya",
"av": "азбаралде"
},
{
"tr": "rüyada",
"av": "макьилъ"
},
{
"tr": "tüm boyuyla; tam boy",
"av": "къаркъала (щват) битӏун (биччан) (вегизе, вахъун чӏезе)"
}
]
}
]
}
{
"word": "içinde; de",
"forms": [
"в"
],
"senses": [
{
"precomment": "ismin i hali ile (nereye sorusuna)",
"examples": [
{
"tr": "tiyatroya gitmek",
"av": "театралде ине"
},
{
"tr": "odaya girmek",
"av": "рокъове лъугьине"
}
]
},
{
"precomment": "lokatif ile (\"nerede?\" sorusuna)",
"examples": [
{
"tr": "evraklar çekmecede duruyor",
"av": "кагътал ящикалъур руго"
},
{
"tr": "odada",
"av": "рокъоб"
},
{
"tr": "Kırım'da yaşamak",
"av": "Крымалда гӏумру гьабизе"
},
{
"tr": "üniversitede okumak",
"av": "университеталда цӏализе"
}
]
},
{
"precomment": "ismin -i ve -de halleriyle",
"examples": [
{
"tr": "saat beşte",
"av": "сагӏат щугоялда"
},
{
"tr": "öğle vakti",
"av": "къалъутӏа"
},
{
"tr": "gece yarısı",
"av": "сордо бащалъараб мехалъ (сардилъ)"
},
{
"tr": "salı günü",
"av": "талат къоялъ"
},
{
"tr": "bu yıl",
"av": "гьаб соналъ (исана)"
},
{
"tr": "eylül ayında",
"av": "сентябралда"
}
]
},
{
"precomment": "ismin i ve e halleriyle (nitelik, özellik, tür belirtirken)",
"examples": [
{
"tr": "kareli defter",
"av": "клеткаби ругеб тетрадь"
},
{
"tr": "palto giymişti",
"av": "гьев пальтоялъулъ вугоан (вукӏана)"
},
{
"tr": "üç perdeli komedi",
"av": "лъабго акталъул комедия"
}
]
},
{
"precomment": "i-h. ile (-den)",
"examples": [
{
"tr": "dürbünle bakmak",
"av": "дурнабаз (дурнабаздасан) валагьизе"
},
{
"tr": "pencereden bakmak",
"av": "гордухъан валагьизе"
}
]
},
{
"precomment": "ismin i haliyle (uğruna, için, olarak)",
"examples": [
{
"tr": "örnek almak",
"av": "мисалалъе босизе"
}
]
},
{
"precomment": "is. i. ile (benzerlik belirtirken)",
"examples": [
{
"tr": "karakter olarak babasına çekmiş",
"av": "гӏамал-хасияталъ инсуда релъарав (эмен гӏадав)"
}
]
},
{
"precomment": "i.h. ile (boyut, ağırlık vb. belirtirken)",
"examples": [
{
"tr": "üç derece don",
"av": "лъабго градусалъул квач"
},
{
"tr": "beş kilo ağırlığında",
"av": "щуго килограммалъул цӏайи бугеб"
},
{
"tr": "iki metre uzunluğunda",
"av": "халалъи (халалъухъе) кӏиго метр бугеб"
},
{
"tr": "üç kat daha fazla",
"av": "лъабго нухалъ кӏудияб"
}
]
},
{
"precomment": "bulunma hâli ile (meslek ve kişi kategorisini belirtir)",
"examples": [
{
"tr": "eskiden tamirciydi",
"av": "цеве гьев механиклъун хӏалтӏулев вукӏана"
}
]
},
{
"precomment": "edatla (mesafe belirtirken)",
"examples": [
{
"tr": "şehre iki kilometre uzaklıkta",
"av": "шагьаралдаса кӏиго километралъ добегӏан"
}
]
},
{
"precomment": "deyimler",
"examples": [
{
"tr": "çocuk babasının kopyası",
"av": "тӏубанго инсуда релъарав вас"
},
{
"tr": "satranç oynamak",
"av": "шахматал хӏазе"
},
{
"tr": "kağıda sarmak",
"av": "кагътилъ жемизе"
},
{
"tr": "ormana giden yol",
"av": "рохьобе нух"
},
{
"tr": "kar suya dönüştü",
"av": "гӏазу лъеде сверана"
},
{
"tr": "hazır ol pozisyonuna geçmek",
"av": "чӏва гӏадин витӏун чӏезе"
},
{
"tr": "şaka olarak söylemek",
"av": "махсарадего абизе"
},
{
"tr": "yıldan yıla",
"av": "соналдаса соналде"
},
{
"tr": "komisyonda bulunmak",
"av": "комиссиялда (гьоркьов) вукӏине"
},
{
"tr": "işte yardım etmek",
"av": "хӏалтӏулъ кумек гьабизе"
},
{
"tr": "iki kelimeyle söylemek",
"av": "кӏиго рагӏиялдалъун абизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "içindekiler",
"stress": 7,
"forms": [
"оглавление"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "бутӏрул",
"examples": [
{
"tr": "kitabın içindekiler kısmı",
"av": "тӏехьалъул бутӏрул"
}
]
}
]
}
{
"word": "içinden",
"forms": [
"сквозь"
],
"senses": [
{
"text": "гьоркьосан, гъорлъан, -дасан",
"precomment": "ismin i hali ile edat",
"examples": [
{
"tr": "bulutların içinden",
"av": "накӏкӏазда гъорлъан"
},
{
"tr": "kalabalığın arasından geçmek",
"av": "данделъараб халкъалда (къапилаялда) гьоркьосан нух бахъизе"
},
{
"tr": "ateşten ve sudan geçmek",
"av": "цӏадулъанги лъадалъанги ана (лъадари щвана)"
},
{
"tr": "dişinin arasından",
"av": "бичӏчӏулареб куцалъ (цабзакьан) гаргадизе"
},
{
"tr": "parmak arasından bakmak",
"av": "бихьулареб ххвел гьабизе; бихьичӏеблъун, лъалареблъун тезе"
}
]
}
]
}
içinden; aracılığıyla
сообщить о неточности{
"word": "içinden; aracılığıyla",
"forms": [
"чрез"
],
"labels": [
"eskimiş sözcük"
],
"see_also": [
{
"target": "через",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "içine akmak",
"forms": [
"втечь"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "жанибе чвахизе",
"examples": [
{
"tr": "su ambara doldu",
"av": "лъим трюмалде чвахана"
}
]
}
]
}
içine almak; benimsemek
сообщить о неточности{
"word": "içine almak; benimsemek",
"stress": 5,
"forms": [
"вобрать"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "жанибе босизе (цӏазе, бакӏаризе)",
"precomment": "ne",
"examples": [
{
"tr": "hava içine çekmek",
"av": "гьава жанибе цӏазе (босизе)"
}
]
}
]
}
{
"word": "içine atlamak",
"stress": 4,
"forms": [
"впрыгивать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "впрыгнуть",
"kind": "see"
}
]
}
içine atlamak; zıplayarak binmek
сообщить о неточности{
"word": "içine atlamak; zıplayarak binmek",
"stress": 5,
"forms": [
"запрыгивать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "запрыгнуть",
"kind": "see"
}
]
}
içine atmak; fırlatmak
сообщить о неточности{
"word": "içine atmak; fırlatmak",
"stress": 4,
"forms": [
"вбрасывать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "вбросить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "içine büyümek",
"stress": 6,
"forms": [
"врасти"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "бижун жанибе ине, сунданиги жаниб гӏезе",
"examples": [
{
"tr": "tırnak ete gömüldü",
"av": "малъ гьаналъе жанибе ун буго"
}
]
}
]
}
{
"word": "içine dert olmak",
"stress": 6,
"stem": "НАБОЛЕ",
"forms": [
"наболеть"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "цӏакъ унтизе",
"examples": [
{
"tr": "kol ağrıyor",
"av": "квер цӏакъ унтана"
}
]
},
{
"text": "данделъизе, бакӏаризе, барщизе",
"labels": [
"mecazi anlamda"
],
"examples": [
{
"tr": "içim dertli; yüreğim sızlıyor",
"av": "дир рекӏелъ (гӏемерал унтаби) данделъун руго, дир рекӏеда унтулеб буго"
}
]
}
]
}
içine dikmek; daraltmak
сообщить о неточности{
"word": "içine dikmek; daraltmak",
"stress": 5,
"forms": [
"вшивать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "вшить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "içine dokumak",
"forms": [
"впрясть"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "гъорлъ (гьоркьоб) дургъизе",
"precomment": "ne",
"examples": [
{
"tr": "ipeği yüne katıp eğirmek",
"av": "чиллай квасуда гъорлъ (цадахъ) дургъизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "içine dönük",
"forms": [
"самоуглублённый",
"самоуглублённая",
"самоуглублённое"
],
"senses": [
{
"text": "живго жиндего машгъулав, жаниве гӏенеккарав"
}
]
}
içine düşmek; yerleşmek
сообщить о неточности{
"word": "içine düşmek; yerleşmek",
"stress": 6,
"forms": [
"зарониться"
],
"senses": [
{
"text": "рекӏелъе бортизе, рекӏелъ хутӏизе",
"labels": [
"eskimiş sözcük"
]
}
]
}
{
"word": "içine işlemek",
"stress": 5,
"forms": [
"пронять"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "гъорлъ бессизе",
"precomment": "birini-bir şeyi delip geçmek",
"labels": [
"konuşma dili sözcüğü"
]
},
{
"text": "кӏудияб асар гьабизе",
"precomment": "güçlü bir şekilde etkilemek",
"labels": [
"mecazi anlamda"
],
"examples": [
{
"tr": "onu hiçbir şey sarsamaz",
"av": "гьесие сунцаниги асар гьабуларо"
}
]
}
]
}
içine işlemek; akılda kalmak
сообщить о неточности{
"word": "içine işlemek; akılda kalmak",
"stress": 4,
"forms": [
"запасть"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "бортун ине, борт-бортизе",
"precomment": "gözler, yanaklar hakkında",
"examples": [
{
"tr": "yanaklar çöktü",
"av": "кӏаркьаби рорт-рортун руго"
}
]
},
{
"text": "кибениги жанибе (нахъе) бортизе",
"precomment": "çöküvermek",
"comment": "ккезе",
"labels": [
"konuşma dili sözcüğü"
]
},
{
"text": "кӏудияб асар гьабизе, рекӏее асар гьабизе, рекӏелъе бортизе",
"precomment": "derinden kazınmak",
"labels": [
"mecazi anlamda"
],
"examples": [
{
"tr": "sözleri yüreğine işledi",
"av": "досул рагӏабаз кӏудияб асар гьабуна, досул рагӏаби рекӏелъе рортана"
}
]
}
]
}
{
"word": "içine kapanmak",
"stress": 6,
"forms": [
"замкнуться"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "рахазе, рахан букӏине",
"precomment": "kapanmak",
"labels": [
"konuşma dili sözcüğü"
],
"examples": [
{
"tr": "kilit kapandı",
"av": "кӏулал раханруго"
}
]
},
{
"text": "кӏиябго кӏал цолъизе",
"precomment": "uçları birleşmek",
"comment": "мухъил, кварил, рахсил ва ц.",
"examples": [
{
"tr": "devre kapandı",
"av": "рахсил кӏиябго кӏал цоцада цуна"
}
]
},
{
"text": "батӏа кӏанцӏун чӏезе, тӏурузго вукӏине",
"precomment": "neye ve nede",
"labels": [
"mecazi anlamda"
],
"examples": [
{
"tr": "içine kapanmak",
"av": "батӏа кӏанцӏун чӏезе, живго жиндиего гӏун, вукӏине"
}
]
}
]
}
içine sızmak; yerleşmek
сообщить о неточности{
"word": "içine sızmak; yerleşmek",
"stress": 5,
"forms": [
"закрадываться"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "закрасться",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "içine çekerek",
"stress": 5,
"forms": [
"взатяжку"
],
"labels": [
"zarf"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"tr": "içine çekerek sigara içmek",
"av": "кӏкӏуй нахъе цӏан, туркӏун, хъалиян цӏазе (бухӏизе)"
}
]
}
]
}
{
"word": "içine çekmek; emmek",
"stress": 5,
"stem": "ВПИТА",
"forms": [
"впитать"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "гъорлъ босизе, гъорлъе (гьоркьобе) цӏазе",
"precomment": "ne",
"examples": [
{
"tr": "toprak tüm nemi emdi",
"av": "ракьуца кинабго регьел гъорлъе цӏана"
}
]
},
{
"text": "рекӏелъ босизе",
"precomment": "algılamak, benimsemek",
"labels": [
"mecazi anlamda"
],
"examples": [
{
"tr": "yeni izlenimler edinmek",
"av": "цӏиял асарал рекӏелъ росизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "içine çekmek; emmek",
"stress": 4,
"forms": [
"засасывать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "засосать",
"kind": "see",
"refwordnum": "1"
}
]
}
içine çekmek; toplamak
сообщить о неточности{
"word": "içine çekmek; toplamak",
"stress": 5,
"forms": [
"вбирать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "вобрать",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "içini boşaltmak",
"stress": 6,
"forms": [
"выхолащивать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "выхолостить",
"kind": "see"
}
]
}
içini boşaltmak; kısırlaştırmak
сообщить о неточности{
"word": "içini boşaltmak; kısırlaştırmak",
"stress": 2,
"forms": [
"выхолостить"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "сверизе, ахта гьабизе (лъугьинабизе)",
"precomment": "birini (hadım etmek)",
"examples": [
{
"tr": "aygırı iğdiş etmek",
"av": "барти сверизе (ахта гьабизе)"
}
]
},
{
"text": "хиса-сверизабун хвезабизе, чӏагоял (кӏвар бугел) бакӏал нахъе рехун, мискин гьабизе",
"precomment": "ne",
"comment": "мас., художествияб асар",
"labels": [
"mecazi anlamda"
],
"examples": [
{
"tr": "fikrin içini boşaltmak",
"av": "магӏна хвезабизе, мискин гьабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "içini dökmek",
"stress": 7,
"forms": [
"откровенничать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş",
"konuşma dili sözcüğü"
],
"senses": [
{
"text": "ракӏалда бугебщинаб бицине, цӏакъго ракӏ рагьун, гаргадизе",
"examples": [
{
"tr": "kız arkadaşıyla dertleşmek",
"av": "ракӏалда бугебщинаб гьудулалда бицине (балъголъи гьурщизе)"
}
]
}
]
}
{
"word": "içini karartmak",
"stress": 6,
"forms": [
"удручать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "удручить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "içini temizlemek",
"stress": 2,
"forms": [
"выпотрошить"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "бакь-кӏач (чехь-бакь) къватӏибе бахъизе",
"precomment": "ne",
"examples": [
{
"tr": "tavuğu deşmek",
"av": "гӏанкӏудул ургьимес къватӏибе бахъизе"
},
{
"tr": "tavuğu deşmek",
"av": "бакь-кӏач къватӏибе бахъун, гӏанкӏу хӏадур (бацӏцӏад) гьабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "içini temizlemek",
"stress": 7,
"forms": [
"потрошить"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "ургьимес (бакь-кӏач) къватӏибе бахъизе",
"precomment": "kimi",
"examples": [
{
"tr": "kuşun içini temizlemek",
"av": "хӏанчӏил ургьимес бахъизе"
},
{
"tr": "balığın içini temizlemek",
"av": "чӏугӏа"
}
]
}
]
}
{
"word": "içiyorum",
"forms": [
"пью",
"пьёшь"
],
"see_also": [
{
"target": "пить",
"kind": "from",
"comment": "настоящее время",
"comment_lang": "ru"
}
]
}