{
"word": "ilk ana",
"stress": 5,
"forms": [
"праматерь"
],
"labels": [
"dişil"
],
"see_also": [
{
"target": "прародительница",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "ilk kez",
"stress": 6,
"forms": [
"впервые"
],
"labels": [
"zarf"
],
"senses": [
{
"text": "тӏоцебе; тӏоцебесеб нухалъ",
"examples": [
{
"tr": "Moskova'ya ilk kez geldim",
"av": "дун Москваялде тӏоцебесеб нухалъ вачӏана"
}
]
}
]
}
ilk kez buzağılayan inek
сообщить о неточности{
"word": "ilk kez buzağılayan inek",
"forms": [
"первотёлка"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "тӏоцебе къинлъараб гӏака, гӏачӏар-гӏака"
}
]
}
{
"word": "ilk kızak yolu",
"stress": 7,
"forms": [
"первопуток"
],
"labels": [
"konuşma dili sözcüğü",
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "гӏазудасан бахъараб тӏоцебесеб нух",
"examples": [
{
"tr": "ilk kar yolu üzerinde gitmek",
"av": "гӏазудасан бахъараб тӏоцебесеб нухдасан ине"
}
]
}
]
}
{
"word": "ilk neden",
"stress": 10,
"forms": [
"первопричина"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "тӏоцебесеб гӏилла, аслияб гӏилла"
}
]
}
{
"word": "ilk olarak",
"stress": 5,
"forms": [
"во-первых"
],
"senses": [
{
"text": "тӏоцебе, цо бугони, цин",
"labels": [
"ara söz"
]
}
]
}
{
"word": "ilk yardım çantası",
"stress": 4,
"forms": [
"аптечка"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "аптечка",
"comment": "гьитӏинаб аптека; сапаралъ цадахъ босулеб аптечка"
}
]
}
{
"word": "ilk yemek; çorba",
"stress": 2,
"forms": [
"первое"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "цебеквен, цебе кваналеб квен",
"precomment": "yemek",
"comment": "чурпа, борщ, гьагӏу…",
"examples": [
{
"tr": "ilk yemek olarak borsch sunmak",
"av": "цебеквеналъе борщ кьезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "ilk çocuk",
"stress": 2,
"forms": [
"первенец"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "тӏоцебесеб лъимер",
"precomment": "çocuk hakkında"
},
{
"text": "бищун цебе гьабураб жо",
"comment": "хӏалтӏи ва гь. ц.",
"labels": [
"mecazi anlamda"
]
}
]
}
{
"word": "ilk çıkış; atılım",
"stress": 4,
"forms": [
"дебют"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "дебют",
"comment": "сценаялде хӏазе тӏоцеве (дебюталде, хӏал бихьизе) вахъин"
},
{
"text": "шахматал хӏаялъул (партиялъул) авал, байбихьи"
}
]
}
{
"word": "ilkbahar",
"stress": 4,
"stem": "ВЕСЕНН",
"forms": [
"весенний",
"весенняя",
"весеннее"
],
"senses": [
{
"text": "ихдалил",
"examples": [
{
"tr": "ilkbahar tatili",
"av": "ихдалил каникулал"
}
]
}
]
}
{
"word": "ilkbahar",
"stress": 5,
"forms": [
"весна"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "их",
"examples": [
{
"tr": "ilkbahar geldi",
"av": "их бачӏана",
"comment": "щвана"
}
]
}
]
}
{
"word": "ilkbaharda",
"stress": 5,
"forms": [
"весной",
"весною"
],
"labels": [
"zarf"
],
"senses": [
{
"text": "ихдал",
"examples": [
{
"tr": "bahardaydı",
"av": "гьеб букӏана ихдал"
}
]
}
]
}
{
"word": "ilke, prensip",
"stress": 3,
"forms": [
"принцип"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "цо кинаб бугониги теориялъул, гӏелмуялъул аслияб, байбихьулеб бакӏ",
"precomment": "başlangıç pozisyonu"
},
{
"text": "ракӏчӏей, аслияб пикру, масаб",
"precomment": "inanç",
"examples": [
{
"tr": "bu benim ilkelerime aykırı",
"av": "гьеб дир пикруялда (масабалда) данде кколаро"
}
]
}
]
}
{
"word": "ilkel",
"stress": 7,
"stem": "ПЕРВОБЫТН",
"forms": [
"первобытный",
"первобытная",
"первобытное"
],
"senses": [
{
"text": "инсанияталъул тарихалъул цӏакъго цебесеб заманалда хурхараб"
}
]
}
{
"word": "ilkel",
"stress": 7,
"stem": "ПРИМИТИВН",
"forms": [
"примитивный",
"примитивная",
"примитивное"
],
"senses": [
{
"text": "гӏадамазул общество цебетӏеялъул цӏакъго цебесеб заманалда бухьараб, цӏакъго цебесеб заманалъул",
"precomment": "ilkel"
},
{
"text": "гӏадатаб",
"precomment": "basit, karmaşık olmayan",
"examples": [
{
"tr": "ilkel teknik",
"av": "гӏадатаб техника"
}
]
},
{
"text": "цебе тӏечӏеб; лъай гьечӏев",
"precomment": "gelişmemiş"
}
]
}
{
"word": "ilkel toplumsal",
"stress": 14,
"forms": [
"первобытнообщинный",
"первобытнообщинная",
"первобытнообщинное"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"tr": "ilkel toplumsal düzen",
"av": "гӏадамазул тарихалда букӏараб тӏоцебесеб социалиябгун экономикияб формация"
}
]
}
]
}
{
"word": "ilkel çalışmak",
"stress": 5,
"forms": [
"кустарничать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "рокъоб устарлъи гьабизе"
},
{
"text": "гӏуцӏи гьечӏого, щвалде щвечӏого, гьабизе",
"precomment": "zanaatkarlıkla uğraşmak"
}
]
}
{
"word": "ilkel; başlangıçtaki",
"stress": 9,
"stem": "ПЕРВОНАЧАЛЬН",
"forms": [
"первоначальный",
"первоначальная",
"первоначальное"
],
"senses": [
{
"text": "тӏоцебесеб, байбихьулаб, цебе букӏараб, цебесеб",
"precomment": "en ilk",
"examples": [
{
"tr": "ilk plan",
"av": "тӏоцебесеб план"
}
]
},
{
"text": "цебесеб",
"precomment": "eski"
},
{
"precomment": "elementer; temel",
"examples": [
{
"tr": "en temel bilgiler",
"av": "бищунго гӏадатиял баянал"
}
]
},
{
"labels": [
"matematik"
],
"examples": [
{
"tr": "ilk sayılar",
"av": "тӏоцересел рикӏкӏенал",
"comment": "тарихал"
}
]
}
]
}
{
"word": "ilkeli",
"stress": 9,
"stem": "ПРИНЦИПИАЛЬН",
"forms": [
"принципиальный",
"принципиальная",
"принципиальное"
],
"senses": [
{
"text": "принцип бугеб, принципияб",
"precomment": "ilkeden kaynaklanan",
"examples": [
{
"tr": "prensipte anlaşma",
"av": "принципияб разилъи"
},
{
"tr": "ilkeli insan",
"av": "принцип бугев чи"
}
]
},
{
"text": "принципал ккун чӏарав",
"precomment": "prensiplere bağlı",
"comment": "чи"
}
]
}
{
"word": "ilkelilik",
"stress": 9,
"forms": [
"принципиальность"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "масаб буголъи"
}
]
}
{
"word": "ilkesel olarak",
"stress": 9,
"forms": [
"принципиально"
],
"labels": [
"zarf"
],
"senses": [
{
"text": "масаб ккун, масабалда рекъон"
}
]
}
{
"word": "ilkesiz",
"forms": [
"беспринципный",
"беспринципная",
"беспринципное"
],
"senses": [
{
"text": "цо ккураб нух гьечӏеб; кьучӏ гьечӏеб",
"examples": [
{
"tr": "ilkesiz insan",
"av": "цо ккураб пикру гьечӏев чи, адаб-хасияталъул къанунал сан гьаруларев чи"
}
]
}
]
}
{
"word": "ilkesizlik",
"forms": [
"беспринципность"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "цо ккураб нух гьечӏолъи, кьучӏ гьечӏолъи, цо ккураб пикру гьечӏолъи"
}
]
}
{
"word": "ilkokul öğrencisi",
"stress": 9,
"forms": [
"младшеклассник"
],
"labels": [
"konuşma dili sözcüğü",
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "1–3 классазул цӏалдохъан"
}
]
}
ilkçağ; antikite; kadimlik
сообщить о неточности{
"word": "ilkçağ; antikite; kadimlik",
"stress": 3,
"stem": "ДРЕВНОСТ",
"forms": [
"древность"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "некӏсияб, цебегосеб букӏин",
"examples": [
{
"tr": "en derin eski çağlarda",
"av": "цӏакъ некӏсияб заманалда"
}
]
},
{
"text": "некӏсияб культураялъул хутӏелал",
"precomment": "geçmişin anıtları",
"labels": [
"çoğul"
],
"examples": [
{
"tr": "antika eserler",
"av": "некӏсияб культураялъул хутӏелал"
},
{
"tr": "eski eserler müzesi",
"av": "некӏсиял культурабазул хутӏелазул музей"
}
]
},
{
"text": "херлъи, басралъи",
"precomment": "yaşlılık"
}
]
}