{
"word": "end",
"stress": 4,
"forms": [
"закончиться"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "лъугӏизе; тӏубазе; ахиралде щвезе",
"examples": [
{
"en": "the meeting is over",
"av": "данделъи (совещание) лъугӏана"
}
]
}
]
}
{
"word": "end",
"stress": 4,
"forms": [
"конец"
],
"senses": [
{
"text": "тӏогь, кӏал, рагӏал",
"examples": [
{
"en": "end of the stick",
"av": "тӏилил тӏогь"
},
{
"en": "end of the rope",
"av": "кварил кӏал"
}
]
},
{
"text": "ахир",
"examples": [
{
"en": "end of a word",
"av": "рагӏул ахир"
}
]
},
{
"text": "ракьан, рагӏал",
"precomment": "limit",
"examples": [
{
"en": "end of the wall",
"av": "къадал ракьан"
}
]
},
{
"text": "хвел, тӏарамагъалъи",
"precomment": "death",
"examples": [
{
"en": "untimely end",
"av": "ракӏалдаго гьечӏеб хвел"
}
]
},
{
"text": "ахалъи, рагӏал",
"precomment": "distance",
"examples": [
{
"en": "(lower) end of the aul",
"av": "росдал ахалъи"
},
{
"en": "I walked both ways",
"av": "кӏиябго рагӏалде дун лъелго ана"
}
]
},
{
"text": "гама, раса бухьунеб квар",
"precomment": "cable; rope",
"labels": [
"nautical term"
],
"examples": [
{
"en": "mooring line",
"av": "бачӏун чӏараб гама бухьунеб квар"
}
]
},
{
"text": "лъугӏелго гьечӏого",
"precomment": "endlessly"
},
{
"text": "рагӏа-ракьанго гьечӏо",
"precomment": "there is no end to it"
},
{
"text": "тӏарамагъадаги, ахиралдаги",
"precomment": "after all; ultimately"
},
{
"text": "кисанго",
"precomment": "from all corners"
},
{
"text": "кинго бегьичӏони",
"precomment": "at worst; if the worst comes to the worst"
},
{
"text": "дуда бихьа, дида рагӏа",
"precomment": "and no trace left"
},
{
"text": "тӏолабго манзилалъ",
"precomment": "from end to end"
},
{
"text": "я лъикӏ, я квеш – бокьараб букӏине бегьула",
"precomment": "a double-edged sword"
},
{
"text": "цӏакъ мискинго яшав гьабизе",
"precomment": "to make ends meet"
},
{
"text": "гьалда лъугӏизе тела",
"precomment": "and that is final; period"
}
]
}
{
"word": "end",
"stress": 5,
"forms": [
"кончаться"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"en": "all's well that ends well",
"av": "ахир лъикӏалда лъугӏулеб жо кинабго лъикӏаб букӏуна",
"labels": [
"поговорка"
]
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "кончиться",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "end",
"stress": 2,
"forms": [
"кончиться"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "лъугӏизе",
"examples": [
{
"en": "the matter ended peacefully",
"av": "иш ракълидалъун лъугӏана"
},
{
"en": "the lesson is over",
"av": "дарс лъугӏана"
}
]
},
{
"text": "хвезе",
"comment": "умереть"
}
]
}
{
"word": "endemic",
"stress": 6,
"forms": [
"эндемический",
"эндемическая",
"эндемическое"
],
"senses": [
{
"text": "эндемияб"
},
{
"text": "эндемиялъулаб"
}
]
}
{
"word": "endemic",
"stress": 6,
"forms": [
"эндемичный",
"эндемичная",
"эндемичное"
],
"see_also": [
{
"target": "эндемический",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "endemic",
"forms": [
"эндемия"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "эндемия",
"comment": "тӏабигӏаталъул хаслъабазда ва гӏадамазул бетӏербахъиялъул шартӏазда хурхун цо-цо бакӏазе хасиятал унтаби даимго рукӏин"
}
]
}
{
"word": "endgame",
"stress": 1,
"forms": [
"эндшпиль"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "эндшпиль",
"comment": "шахматазул хӏай ахиралде щвараб заман",
"labels": [
"chess term"
]
}
]
}
{
"word": "ending",
"stress": 5,
"forms": [
"концовка"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "концовка",
"comment": "тӏехьалъул яги гьелъул цо бетӏералъул ахиралда берцинлъиялъе гьабураб накъищ",
"labels": [
"printing industry"
]
},
{
"text": "ахир, лъугӏел",
"comment": "заключительная часть",
"labels": [
"literature, literary studies"
]
}
]
}
{
"word": "ending; termination",
"stress": 6,
"stem": "ОКОНЧАНИ",
"forms": [
"окончание"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "лъугӏи, тӏубай",
"precomment": "completion; finish",
"examples": [
{
"en": "completion of work",
"av": "хӏалтӏи лъугӏи"
}
]
},
{
"text": "ахир",
"labels": [
"grammar"
],
"examples": [
{
"en": "case endings",
"av": "падежиял ахирал"
}
]
}
]
}
{
"word": "endless",
"stress": 8,
"forms": [
"нескончаемый",
"нескончаемая",
"нескончаемое"
],
"senses": [
{
"text": "лъугӏулареб, лъугӏи гьечӏеб, цӏакъ халатаб",
"examples": [
{
"en": "endless path",
"av": "ахир гьечӏеб нух"
},
{
"en": "endless dispute",
"av": "лъугӏулареб дагӏба"
}
]
}
]
}
{
"word": "endlessly",
"stress": 7,
"forms": [
"бесконечно"
],
"labels": [
"adverb"
],
"senses": [
{
"text": "лъугӏи гьечӏого, рагӏа-ракьан гьечӏого, гӏорхъи гьечӏого, ахир гьечӏого, даимго, халатго"
}
]
}
{
"word": "endocrine",
"stress": 7,
"stem": "ЭНДОКРИНН",
"forms": [
"эндокринный",
"эндокринная",
"эндокринное"
],
"senses": [
{
"text": "эндокринияб",
"comment": "жанисеб секрециялъул железабазда хурхараб",
"labels": [
"physiology"
],
"examples": [
{
"en": "endocrine glands",
"av": "эндокриниял железаби"
}
]
}
]
}
{
"word": "endocrinologist",
"stress": 9,
"forms": [
"эндокринолог"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "эндокринолог",
"comment": "эндокринологиялъул специалист, врач"
}
]
}
{
"word": "endocrinology",
"stress": 11,
"forms": [
"эндокринология"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "эндокринология",
"comment": "жанисеб секрециялъул железабазул ва гьел железабазул унтабазул бицунеб гӏелму"
}
]
}
{
"word": "endogamy",
"stress": 6,
"forms": [
"эндогамия"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "эндогамия",
"comment": "жиндирго тухумалдаса гурони чӏужу ячине бегьулареб гӏадат",
"labels": [
"ethnography"
]
}
]
}
{
"word": "endogenous",
"stress": 6,
"forms": [
"эндогенный",
"эндогенная",
"эндогенное"
],
"senses": [
{
"text": "эндогенияб",
"comment": "жанисел гӏиллабаздалъун сунданиги жаниб баккулеб (лъугьунеб)"
},
{
"text": "эндогенияб",
"comment": "ракьулъ жанир лъугьунел, веществаби хисиялда хурхараб",
"labels": [
"geology"
]
},
{
"text": "эндогенияб",
"comment": "чорхол жанисел гӏиллабаздалъун (шартӏаздалъун) лъугьунеб",
"labels": [
"medicine"
]
}
]
}
{
"word": "endow",
"stress": 6,
"stem": "НАДЕЛИ",
"forms": [
"наделить"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "бикьизе, бутӏа кьезе",
"precomment": "whom/what, with what",
"examples": [
{
"en": "grant land",
"av": "ракьул бутӏа кьезе"
}
]
},
{
"text": "кьезе, щвезе",
"labels": [
"figuratively"
],
"examples": [
{
"en": "nature has generously endowed him with abilities",
"av": "тӏабигӏаталъ гъосие барахщичӏого, сахаватго кӏудияб гьунар, пагьму кьун буго"
}
]
}
]
}
{
"word": "endow; bestow",
"stress": 6,
"forms": [
"наделять"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "наделить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "endpaper",
"stress": 2,
"forms": [
"форзац"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "форзац",
"comment": "тӏехьалде мужалатал седонеб кӏирекӏараб тӏамач",
"labels": [
"printing industry"
]
}
]
}
{
"word": "endurance",
"stress": 4,
"forms": [
"выносливость"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "къохӏехьей, къвакӏи, лъадари"
}
]
}
{
"word": "endure",
"stress": 2,
"stem": "ВЫТЕРПЕ",
"forms": [
"вытерпеть"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "хӏехьезе, баччизе, гӏакъуба бихьизе",
"precomment": "what",
"examples": [
{
"en": "endure pain",
"av": "унти хӏехьезе"
}
]
},
{
"text": "сабру (яхӏ) гьабизе (гьабун чӏезе)",
"precomment": "restrain oneself",
"examples": [
{
"en": "I couldn't help laughing",
"av": "дун, сабру гьабизе кӏвечӏого, велъана (дида сабру гьабизе кӏвечӏо ва велъана)"
}
]
}
]
}
{
"word": "endure",
"stress": 9,
"forms": [
"перетерпеть"
],
"labels": [
"perfective aspect",
"colloquial word"
],
"senses": [
{
"text": "гӏемераб къо бихьизе, гӏемераб жо хӏехьезе ккезе",
"precomment": "what (experience)"
},
{
"text": "хӏехьон-хӏехьон къезабизе",
"precomment": "something (endure, overcome)"
}
]
}
{
"word": "endure",
"stress": 5,
"forms": [
"терпеть"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "хӏехьезе, яхӏ гьабизе, сабру гьабизе",
"precomment": "what and without object",
"comment": "безропотно переносить",
"examples": [
{
"en": "endure pain",
"av": "унти хӏехьезе"
}
]
},
{
"text": "хӏехьезе",
"precomment": "whom-what",
"comment": "мириться с кем-чем-либо",
"examples": [
{
"en": "he brooks no objection",
"av": "рагӏи къотӏи дос хӏехьоларо"
}
]
},
{
"text": "хӏехьезе",
"precomment": "what",
"comment": "испытать",
"examples": [
{
"en": "to suffer hardship",
"av": "къварилъи хӏехьезе"
}
]
},
{
"examples": [
{
"en": "time is of the essence",
"av": "кватӏизе тезе бегьуларо; гӏедегӏизе ккола"
},
{
"en": "the matter brooks no delay",
"av": "иш хехго гьабизе ккола"
}
]
}
]
}
{
"word": "endure; refrain",
"stress": 6,
"stem": "УТЕРПЕ",
"forms": [
"утерпеть"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "хӏехьезе, сабру гьабизе, яхӏ гьабизе",
"precomment": "what, from what"
}
]
}
{
"word": "enduring; hardy",
"stress": 4,
"stem": "ВЫНОСЛИВ",
"forms": [
"выносливый",
"выносливая",
"выносливое"
],
"senses": [
{
"text": "къо хӏехьолеб, къвакӏараб",
"examples": [
{
"en": "hardy person",
"av": "къо хӏехьолев (къвакӏарав) чи"
},
{
"en": "hardy plants",
"av": "къо хӏехьолел хурдул"
}
]
}
]
}
{
"word": "end in itself",
"stress": 6,
"forms": [
"самоцель"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "жибго мурадлъун бугеб аслияб мурад; батӏияб масъала жиндир гьечӏеб мурад"
}
]
}
{
"word": "end-face",
"stress": 7,
"forms": [
"торцевой",
"торцевая",
"торцевое",
"торцовый",
"торцовая",
"торцовое"
],
"senses": [
{
"text": "гӏебса рахъалъул, чӏедераб рахъалъул",
"examples": [
{
"en": "end face",
"av": "чӏедераб рахъ"
}
]
},
{
"text": "цӏул ккураб",
"comment": "нух"
}
]
}
{
"word": "end-to-end; close",
"stress": 6,
"forms": [
"впритык"
],
"labels": [
"adverb",
"colloquial word"
],
"senses": [
{
"text": "цоцалъ къан, цоцада цун, гъункун",
"labels": [
"colloquial word"
]
}
]
}
{
"word": "end-to-end; closely",
"stress": 6,
"forms": [
"впритирку"
],
"labels": [
"adverb",
"colloquial word"
],
"senses": [
{
"text": "цоцада цун, цоцада хъван, цоцада, цоцалъ хъегъон",
"labels": [
"colloquial word"
]
}
]
}