{
"word": "kök",
"stress": 6,
"forms": [
"коревой",
"коревая",
"коревое"
],
"senses": [
{
"text": "меседунтиялъул, меседунтиялда хурхараб",
"examples": [
{
"tr": "kızamık döküntüsü",
"av": "меседунтиялъ черхалде бараб (бахъараб) жо"
}
]
}
]
}
{
"word": "kök",
"stress": 2,
"forms": [
"корень"
],
"labels": [
"eril",
"çoğul"
],
"senses": [
{
"text": "кьибил",
"comment": "мн. корни",
"examples": [
{
"tr": "sözcük kökü",
"av": "рагӏул кьибил"
},
{
"tr": "kökünden sökmek",
"av": "кьолболъа бахъизе",
"labels": [
"в прямом и переносном значении"
]
},
{
"tr": "kök salmak",
"av": "а) кьалбал риччазе; б) цӏакъго цо бакӏалде ругьунлъизе"
}
]
},
{
"text": "аслу, кьучӏ, ицц",
"comment": "начало, источник",
"labels": [
"mecazi anlamda"
],
"examples": [
{
"tr": "kötülüğün kökü",
"av": "балагьалъул аслу, ицц"
}
]
},
{
"text": "бижулебщинаб жоялъул кьибил",
"comment": "мн. коренья",
"examples": [
{
"tr": "karekök",
"av": "квадратияб корень"
},
{
"tr": "kökünden koşmak",
"av": "бакьулъ (чу) базе"
},
{
"tr": "kökten değiştirmek",
"av": "кьучӏдасан хисизабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "kök",
"stress": 7,
"forms": [
"корневой",
"корневая",
"корневое"
],
"senses": [
{
"text": "кьибилалъул(аб), кьалбазул(аб)",
"examples": [
{
"tr": "kök sistemi",
"av": "кьалбазул система"
}
]
},
{
"text": "кьибилалъул(аб), кьибилалда хурхараб",
"labels": [
"dil bilgisi"
],
"examples": [
{
"tr": "kök sözcükler",
"av": "кьибил гурони гьечӏел рагӏаби"
}
]
}
]
}
{
"word": "kök",
"stress": 4,
"forms": [
"коряга"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "лъадалъ букӏараб яги ракъдаде рехараб хӏехь, гвадар, ноцӏахараб рохти"
}
]
}
{
"word": "kök salmak",
"stress": 6,
"forms": [
"корениться"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "жаниб бахчун (гъорлъ бессун) букӏине",
"precomment": "kimde neyde",
"comment": "глубоко таиться",
"examples": [
{
"tr": "onda kusurlar kök salmıştır",
"av": "гъосулъ рессун руго гӏунгутӏаби"
}
]
}
]
}
{
"word": "kök salmak",
"stress": 7,
"forms": [
"укоренять(ся)"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "укоренить",
"kind": "see"
}
]
}
kök salmak; yerleşmek
сообщить о неточности{
"word": "kök salmak; yerleşmek",
"stress": 7,
"forms": [
"вкоренять(ся)"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "вкоренить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "kök sap",
"stress": 7,
"forms": [
"корневище"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "цо-цо хурдузул кьибилалъул бутӏа",
"precomment": "toprak altı gövde",
"comment": "хӏубиялъул ракьулъ бугеб бутӏа"
},
{
"text": "гъотӏол аслияб кьибил, ракьулъа къватӏибе баккараб гъотӏол кьибил",
"precomment": "ağacın ana kökü"
}
]
}
{
"word": "kök sebzeler",
"stress": 8,
"forms": [
"корнеплоды"
],
"labels": [
"çoğul"
],
"senses": [
{
"text": "кьибилпихъ",
"comment": "кьибил кунел пастӏанир рижулел жал: ламадур, чӏакӏултӏан…",
"examples": [
{
"tr": "yem bitkileri kökleri",
"av": "кӏалцӏуе хӏалтӏизабулеб чӏакӏултӏан ва гь.ц."
}
]
}
]
}
{
"word": "kök sökme",
"forms": [
"корчёвка"
],
"labels": [
"dişil"
],
"see_also": [
{
"target": "корчевание",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "kök sökmek",
"stress": 7,
"forms": [
"корчевать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "кьолболъа бахъизе",
"precomment": "ne"
}
]
}
{
"word": "kök sökmek",
"stress": 10,
"forms": [
"раскорчевать"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "кьалбалгун цадахъ бахъизе (гъветӏ), кьалбал рахъизе",
"precomment": "ne"
}
]
}
{
"word": "kök sökmek",
"forms": [
"раскорчёвывать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "раскорчевать",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "köken sözcük; etimon",
"stress": 5,
"forms": [
"этимон"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "этимон",
"comment": "жиндасан цоги рагӏи лъугьараб байбихьулаб рагӏи",
"labels": [
"dil bilimi"
]
}
]
}
{
"word": "köken; menşe",
"stress": 10,
"stem": "ПРОИСХОЖДЕНИ",
"forms": [
"происхождение"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "лъугьин, бакки, рижи",
"precomment": "birine/bir şeye ait olma",
"examples": [
{
"tr": "aslen Çeçendir",
"av": "гьесул рижи чачанасул буго (гьев чачанав вуго)"
}
]
},
{
"text": "бижараб куц, лъугьараб куц",
"precomment": "çıkış",
"examples": [
{
"tr": "dilin kökeni",
"av": "мацӏ бижараб куц"
}
]
}
]
}
{
"word": "köklenme",
"stress": 7,
"forms": [
"укоренение"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "щулалъизаби, кьалбал риччазари, рекӏелъ бессизаби",
"precomment": "fiile göre kökleştirmek"
},
{
"text": "щулалъи, кьалбал риччай, рекӏелъ боси (бесси)",
"precomment": "kökleşmek fiiline göre"
}
]
}
{
"word": "kökleşmek",
"stress": 7,
"forms": [
"вкорениться"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "кьалбал риччазе, щулалъизе"
},
{
"text": "гӏадатлъун лъугьине"
}
]
}
{
"word": "kökleşmek",
"stress": 7,
"forms": [
"приживаться"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "прижиться",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "kökleşmek",
"stress": 7,
"forms": [
"укорениться"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "рекӏине, кьалбал щулалъизе",
"precomment": "bitki hakkında"
},
{
"text": "щулалъизе, рекӏелъ босизе, тезе кӏвеялдаса ине",
"precomment": "alışkanlık, gelenek hakkında",
"comment": "ругьунаб гӏамал, гӏадат"
}
]
}
kökleşmek; büyüyerek içine girmek
сообщить о неточности{
"word": "kökleşmek; büyüyerek içine girmek",
"stress": 6,
"forms": [
"врастать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "врасти",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "kökleşmiş",
"stress": 8,
"stem": "ЗАКОРЕНЕЛ",
"forms": [
"закоренелый",
"закоренелая",
"закоренелое"
],
"senses": [
{
"text": "басралъараб; гӏодосанго букӏараб; кьочӏолъанго батараб; кьибил биччараб",
"precomment": "kökleşmiş; kronik",
"examples": [
{
"tr": "kökleşmiş alışkanlık",
"av": "гӏодосанго букӏараб гӏамал"
}
]
},
{
"text": "витӏизавизе кӏоларев (захӏматав)",
"precomment": "ıslah olmaz",
"examples": [
{
"tr": "azılı suçlu",
"av": "витӏизавизе кӏоларев такъсирчи",
"comment": "кантӏуларев такъсирчи"
}
]
}
]
}
{
"word": "kökleşmiş",
"stress": 7,
"forms": [
"укоренившийся",
"-аяся",
"-ееся"
],
"senses": [
{
"text": "щулалъараб, кьалбал риччараб, рекӏелъ бессараб",
"examples": [
{
"tr": "kökleşmiş alışkanlıklar",
"av": "щулалъарал, гъорлъ рессарал ругьунал гӏамалал"
}
]
}
]
}
kökleşmiş; katılaşmış
сообщить о неточности{
"word": "kökleşmiş; katılaşmış",
"stress": 7,
"forms": [
"закоснелый",
"закоснелая",
"закоснелое"
],
"senses": [
{
"text": "согӏав; витӏа-вишизавизе кӏоларев; рекӏеда ватуларев",
"examples": [
{
"tr": "azılı cani",
"av": "витӏизавизе кӏоларев хӏарамзада"
}
]
}
]
}
{
"word": "kökleşmiş; kronik",
"stress": 7,
"forms": [
"застарелый",
"застарелая",
"застарелое"
],
"senses": [
{
"text": "басралъараб, херлъараб; барщудаса араб; кьибил щулаго биччараб",
"examples": [
{
"tr": "kronik romatizma",
"av": "басралъараб (цебего ккараб) гьуразул унти"
}
]
}
]
}
kökleştirmek; yerleştirmek
сообщить о неточности{
"word": "kökleştirmek; yerleştirmek",
"stress": 7,
"forms": [
"вкоренить"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "кьибил биччазабизе, щулалъизабизе, кьучӏ тӏамизабизе",
"precomment": "ne",
"examples": [
{
"tr": "kültürel alışkanlıklar yerleştirmek",
"av": "культуриял хасиятаз кьалбал риччазаризе"
}
]
}
]
}
{
"word": "köknar",
"stress": 2,
"forms": [
"пихта"
],
"labels": [
"dişil"
],
"senses": [
{
"text": "пихта",
"comment": "севералда бижулеб накӏкӏигъветӏ",
"labels": [
"botanik"
]
}
]
}
{
"word": "köksüz; soysuz",
"stress": 5,
"forms": [
"безродный",
"безродная",
"безродное"
],
"senses": [
{
"text": "аслу-тухум лъалареб, эбел-эмен лъалареб, янгъизаб"
},
{
"text": "машгьурал эбел-инсул гуреб",
"labels": [
"eskimiş sözcük"
]
}
]
}
{
"word": "kökten kazınamaz",
"stress": 10,
"stem": "НЕИСКОРЕНИМ",
"forms": [
"неискоренимый",
"неискоренимая",
"неискоренимое"
],
"senses": [
{
"text": "кьучӏ тӏагӏинабизе кӏолареб, лъугӏизабизе захӏматаб",
"examples": [
{
"tr": "kökleşmiş kusurlar",
"av": "кьучӏ бакъвазабизе захӏматал гӏунгутӏаби"
}
]
}
]
}
{
"word": "köktendincilik",
"stress": 12,
"forms": [
"фундаментализм"
],
"labels": [
"eril"
],
"senses": [
{
"text": "фундаментализм",
"comment": "басралъарал пикраби хисизариялда цӏакъго хъачӏго данде чӏараб диналъул рикьи"
}
]
}
kökü kazınamaz; yok edilemez
сообщить о неточности{
"word": "kökü kazınamaz; yok edilemez",
"stress": 9,
"stem": "НЕИСТРЕБИМ",
"forms": [
"неистребимый",
"неистребимая",
"неистребимое"
],
"senses": [
{
"text": "лъугӏизабизе, тӏагӏинабизе кӏолареб",
"examples": [
{
"tr": "düşmana karşı sönmez nefret",
"av": "тушманасде бугеб кӏудияб рокьукълъи (лъугӏулареб рокьукълъи)"
}
]
}
]
}
{
"word": "kökü kazınmak",
"stress": 8,
"forms": [
"искорениться"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "кьучӏдасанго тӏагӏине, кьибил бакъвазе, аслу къине"
}
]
}
{
"word": "kökünden sökmek",
"stress": 2,
"forms": [
"выкорчевать"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "кьолболъанго бахъизе, кьалбал рахъун, бацӏцӏад гьабизе",
"precomment": "ne",
"examples": [
{
"tr": "kütükleri sökmek gerekiyor",
"av": "къваригӏун буго хӏухьдул рахъизе (рахъун рехизе)"
}
]
},
{
"text": "тӏагӏинабизе",
"precomment": "kökünden sökmek",
"labels": [
"mecazi anlamda"
],
"examples": [
{
"tr": "bürokrasiyi kökünden kazımak",
"av": "бюрократизм тӏагӏинабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "kökünden sökmek",
"forms": [
"выкорчёвывать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "выкорчевать",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "kökünden sökmek",
"stress": 8,
"forms": [
"искоренять(ся)"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "искоренить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "kökünü kazıma",
"stress": 8,
"forms": [
"искоренение"
],
"labels": [
"nötr"
],
"senses": [
{
"text": "кьучӏдасанго тӏагӏинаби, аслу къинаби, кьибил (ричӏчӏи) бакъвазаби",
"precomment": "kökünü kazımak fiiline göre",
"examples": [
{
"tr": "eksikliklerin kökünün kazınması",
"av": "гӏунгутӏаби кьучӏдасанго тӏагӏинари"
}
]
}
]
}
{
"word": "kökünü kazımak",
"stress": 2,
"forms": [
"вытравить"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "нахъе инабизе",
"precomment": "ne (çıkarmak – örn. leke)",
"comment": "напр., краску, пятно"
},
{
"text": "хвезабизе",
"precomment": "bir şey (ekin zararı yapmak)",
"comment": "сенокосы, посевы, напр., пустив скот",
"examples": [
{
"tr": "ekinleri yakmak; ekinleri zehirlemek",
"av": "рекьарал хурзал хвезаризе"
}
]
},
{
"text": "тӏагӏинабизе, гъуризе",
"precomment": "birini veya bir şeyi (zehirle yok etmek)",
"comment": "загьру кьун"
},
{
"text": "сунданиги тӏад, кислотаялъ ва ц. кваназабун, накъиш (сурат, хъвай-хъвагӏай) гьабизе",
"precomment": "bir şey (çizim)"
},
{
"text": "хадув лъугьун хъамизе",
"precomment": "kimi-neyi",
"labels": [
"avcılık terimi"
],
"examples": [
{
"tr": "tavşanı ormandan kovmak",
"av": "рохьоса гӏанкӏ, хадув лъугьун, хъамизе"
}
]
},
{
"text": "кӏоченабизе, кӏочон тезабизе, ракӏалдаса инабизе",
"precomment": "ne",
"labels": [
"mecazi anlamda",
"konuşma dili sözcüğü"
],
"examples": [
{
"tr": "hafızadan silmek",
"av": "ракӏалдаса инабизе, кӏоченабизе, кӏочон тезабизе"
}
]
}
]
}
kökünü kazımak; ortadan kaldırmak
сообщить о неточности{
"word": "kökünü kazımak; ortadan kaldırmak",
"stress": 6,
"forms": [
"изживать"
],
"labels": [
"bitmemiş görünüş"
],
"see_also": [
{
"target": "изжить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "kökünü kurutmak",
"stress": 2,
"forms": [
"выморить"
],
"labels": [
"bitmiş görünüş"
],
"senses": [
{
"text": "гъуризе, гъурун тӏагӏинабизе, хвезабизе",
"precomment": "kimi-neyi",
"comment": "загьруялъ, ракъуца ва ц."
}
]
}