{
"word": "all",
"forms": [
"все"
],
"see_also": [
{
"target": "весь",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "all",
"forms": [
"всех"
],
"senses": [
{
"precomment": "gen., acc. and prep. from all"
}
],
"see_also": [
{
"target": "все",
"kind": "from"
}
]
}
{
"word": "all",
"forms": [
"вся"
],
"see_also": [
{
"target": "весь",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "Allah",
"stress": 4,
"forms": [
"аллах"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "Аллагь",
"examples": [
{
"en": "heaven only knows",
"av": "цохӏо Аллагьасда лъала"
}
]
}
]
}
allegiance; citizenship
сообщить о неточности{
"word": "allegiance; citizenship",
"stress": 2,
"forms": [
"подданство"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "цо пачалихъалъул гражданинлъун вукӏин"
}
]
}
{
"word": "allegorical",
"stress": 8,
"forms": [
"аллегорический",
"аллегорическая",
"аллегорическое"
],
"senses": [
{
"text": "аллегорияб",
"examples": [
{
"en": "allegorical genre",
"av": "аллегорияб жанр"
}
]
}
]
}
{
"word": "allegorical",
"stress": 8,
"forms": [
"аллегоричный",
"аллегоричная",
"аллегоричное"
],
"senses": [
{
"text": "аллегория гъорлъ бугеб"
}
]
}
{
"word": "allegorical",
"stress": 8,
"stem": "ИНОСКАЗАТЕЛЬН",
"forms": [
"иносказательный",
"иносказательная",
"иносказательное"
],
"senses": [
{
"text": "аслияб магӏна бахчун, абураб, магӏна бахчизабураб, аллегориялдалъун абураб",
"examples": [
{
"en": "figurative expression",
"av": "аслияб магӏна бахчун, абурал рагӏаби, аллегориялдалъун абурал рагӏаби"
}
]
}
]
}
{
"word": "allegorically",
"stress": 8,
"forms": [
"иносказательно"
],
"labels": [
"adverb"
],
"senses": [
{
"text": "магӏна бахчизабун, магӏна жаниб бахчун",
"examples": [
{
"en": "speak allegorically",
"av": "магӏна бахчизабун, гаргадизе; аллегориялдалъун гаргадизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "allegory",
"stress": 6,
"forms": [
"аллегория"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "аллегория",
"comment": "батӏайиса сверизабун абураб рагӏи"
},
{
"text": "аллегория",
"comment": "бичӏчӏулареб, магӏна гьечӏеб калам"
}
]
}
{
"word": "allegory",
"stress": 8,
"stem": "ИНОСКАЗАНИ",
"forms": [
"иносказание"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "бахчараб магӏнаялъул рагӏаби, аллегория",
"examples": [
{
"en": "speak in allegories",
"av": "магӏна жаниб бахчун, гаргадизе, бахчараб магӏнаялъул рагӏабаздалъун кӏалъазе"
}
]
}
]
}
{
"word": "allergic",
"stress": 7,
"stem": "АЛЛЕРГИЧЕСК",
"forms": [
"аллергический",
"аллергическая",
"аллергическое"
],
"senses": [
{
"text": "аллергиялъулаб",
"labels": [
"medicine"
],
"examples": [
{
"en": "allergic condition",
"av": "аллергиялъулаб хӏал"
}
]
}
]
}
{
"word": "allergy",
"stress": 7,
"forms": [
"аллергия"
],
"labels": [
"medicine",
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "аллергия",
"comment": "чорхое чияраллъун кколел жалазда данде черхалъул реакция"
}
]
}
{
"word": "alley; avenue",
"stress": 4,
"forms": [
"аллея"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "аллея",
"comment": "хьалбаздасан гъутӏби чӏараб чӏедераб нух; парказда, ахакь гъутӏбузда гьоркьосан бугеб нух",
"examples": [
{
"en": "lime alley",
"av": "гьадил гъутӏбузда гьоркьосан бугеб нух"
}
]
}
]
}
{
"word": "allied; union",
"stress": 3,
"stem": "СОЮЗН",
"forms": [
"союзный",
"союзная",
"союзное"
],
"senses": [
{
"text": "союзалъул; союзияб, союзалъулаб",
"labels": [
"in various meanings"
],
"examples": [
{
"en": "union republic",
"av": "союзияб республика"
},
{
"en": "alliance treaty",
"av": "союзияб къотӏи-къай"
}
]
}
]
}
{
"word": "alliteration",
"stress": 8,
"forms": [
"аллитерация"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "аллитерация",
"comment": "кочӏолъ цого рагьукъал гьаркьал хадур-цере цо чанго рагӏулъ такрарлъи; дур кӏалзул бахьинлъи, махьил чӏегӏерлъи бихьизе гьечӏелъул пайда щиб бицун",
"labels": [
"literature, literary studies"
]
}
]
}
{
"word": "allocate",
"stress": 5,
"forms": [
"уделить"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "батӏа гьабизе, батӏа гьабун кьезе, заман, кӏвар кьезе",
"precomment": "what to whom",
"examples": [
{
"en": "allocate part of the household to someone",
"av": "магӏишаталъул цо бутӏа лъиениги батӏа гьабун кьезе"
}
]
}
]
}
allocate; appropriate
сообщить о неточности{
"word": "allocate; appropriate",
"stress": 9,
"forms": [
"ассигновать"
],
"labels": [
"perfective aspect",
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "гӏарац биччазе, харж гьабизе",
"precomment": "what",
"comment": "цо щибалиго ишалъе"
}
]
}
{
"word": "allocate; emit",
"stress": 6,
"forms": [
"выделять"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "выделить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "allocate; single out",
"stress": 2,
"forms": [
"выделить"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "батӏа гьабизе",
"precomment": "whom-what",
"comment": "из общего целого",
"examples": [
{
"en": "allocate a plot for construction",
"av": "мина базе ракь батӏа гьабизе"
}
]
},
{
"text": "бихьизабизе, рехсезе",
"precomment": "whom-what",
"comment": "отличить, отметить",
"examples": [
{
"en": "to single out the best workers",
"av": "бищун лъикӏал хӏалтӏухъаби рихьизаризе (рехсезе)"
},
{
"en": "italicize text",
"av": "текст курсивалдалъун батӏа гьабизе"
}
]
},
{
"text": "къватӏибе биччазе",
"precomment": "what",
"labels": [
"chemistry",
"physiology"
],
"examples": [
{
"en": "release carbon dioxide",
"av": "углекислый газ къватӏибе биччазе (гьуъруз)"
}
]
}
]
}
{
"word": "allocation order",
"stress": 7,
"forms": [
"разнарядка"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "лъилниги хӏажалъи хӏисабалде босун гьабураб бикьи"
}
]
}
{
"word": "allogism",
"stress": 5,
"forms": [
"алогизм"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "алогизм",
"comment": "битӏараб пикруялда рекъолареб, данде кколареб жо"
}
]
}
{
"word": "allowance, manual",
"stress": 4,
"stem": "ПОСОБИ",
"forms": [
"пособие"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "гӏарцулаб кумек",
"precomment": "financial aid; money assistance",
"examples": [
{
"en": "allowances for mothers of many children",
"av": "лъимал гӏемерал улбузе гьабулеб гӏарцулаб кумек"
}
]
},
{
"text": "учебник, цӏалул тӏехь",
"precomment": "textbook"
},
{
"text": "лъай кьеялъе кумекалъе хӏажалъулеб предмет",
"precomment": "teaching aid",
"comment": "таблицаби, суратал ва гь. ц."
}
]
}
allowance; supplement
сообщить о неточности{
"word": "allowance; supplement",
"stress": 5,
"forms": [
"надбавка"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"see_also": [
{
"target": "набавка",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "allowed",
"stress": 5,
"stem": "ДОЗВОЛЕНН",
"forms": [
"дозволенный",
"дозволенная",
"дозволенное"
],
"senses": [
{
"text": "изну бугеб, гьукъичӏеб, гьабизе бегьулеб",
"examples": [
{
"en": "allowed wrestling moves",
"av": "гугариялъул гьаризе бегьулел приёмал",
"labels": [
"спортивный термин"
]
}
]
}
]
}
{
"word": "allow; permit",
"stress": 7,
"forms": [
"дозволять"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "дозволить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "allow; permit",
"stress": 7,
"stem": "ДОПУСКА",
"forms": [
"допускать"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"en": "I don't suppose he acted like that",
"av": "гьес гьедин гьабилилан дир ракӏалъ биччаларо"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "допустить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "allow; permit",
"stress": 7,
"forms": [
"разрешать"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "разрешить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "alloy",
"homonym": 1,
"forms": [
"сплав"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "сплав",
"comment": "батӏи-батӏиял металлал журан, риун гьабураб жо",
"examples": [
{
"en": "copper-gold alloy",
"av": "пахьги меседги жубараб жо"
}
]
}
]
}
{
"word": "alloy",
"homonym": 2,
"forms": [
"сплав"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "тӏами; бачин, гӏоралъ биччай",
"precomment": "by the verb to float",
"examples": [
{
"en": "timber floating on a river",
"av": "гӏоралъ (гӏортӏасан) цӏул бачин"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "сплавить",
"kind": "see",
"refwordnum": "2"
}
]
}
{
"word": "allure",
"stress": 4,
"forms": [
"манить"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "квер хьвагӏун, бералъ ишан гьабун, щивниги аскӏове ахӏизе",
"precomment": "whom, to call"
},
{
"text": "жиндехунго цӏазе",
"precomment": "to attract",
"labels": [
"figuratively"
]
}
]
}
{
"word": "alluring; seductive",
"stress": 8,
"forms": [
"обольстительный",
"обольстительная",
"обольстительное"
],
"senses": [
{
"text": "нахъчӏвазе кӏоларедухъ жиндехун ракӏ цӏалеб",
"comment": "гьаракь"
}
]
}
{
"word": "alluring; tempting",
"stress": 4,
"stem": "ЗАМАНЧИВ",
"forms": [
"заманчивый",
"заманчивая",
"заманчивое"
],
"senses": [
{
"text": "ракӏ тӏаде цӏалеб, ракӏ гьетӏизабулеб (гьесизабулеб), хьул лъезабулеб, пайда кьелеб гӏадаб",
"examples": [
{
"en": "tempting offer",
"av": "хьул лъезабулеб предложение (цебе лъураб суал)"
}
]
}
]
}
alluvion; hydraulic fill
сообщить о неточности{
"word": "alluvion; hydraulic fill",
"stress": 4,
"forms": [
"намыв"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "лъеца чури, лъеца ракь чури, чучазаби",
"precomment": "by the verb namyt"
},
{
"text": "лъеца босун бачӏараб щалайдул лъугьараб лъарал, гӏурул рагӏал; рагӏаллъабазда лъеца чурараб ракь",
"precomment": "land near the shore washed up by water"
}
]
}
{
"word": "alluvium; drift",
"stress": 4,
"forms": [
"нанос"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "лъеца, гьороца ва гь.ц. босун бачӏараб ракь, сали"
}
]
}
{
"word": "ally",
"stress": 3,
"forms": [
"союзник"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "союзник, цолъиялда гьоркьов вугев чи, гьоркьобе унеб хӏукумат; жиндир рахъ кколев чи"
}
]
}
all around; completely
сообщить о неточности{
"word": "all around; completely",
"stress": 8,
"forms": [
"вкруговую"
],
"labels": [
"adverb",
"colloquial word"
],
"senses": [
{
"text": "сверун",
"labels": [
"colloquial word"
],
"examples": [
{
"en": "I went to the city not straight, but roundabout",
"av": "дун шагьаралде битӏун инчӏо, сверун ана"
}
]
}
]
}
{
"word": "all around; round",
"stress": 5,
"forms": [
"кругом"
],
"labels": [
"adverb"
],
"senses": [
{
"text": "сверун, сверда сверун, кинабго рахъалдасан; (вокруг) киса-кибего, кинабго рахъалъан, сверухъе",
"examples": [
{
"en": "go around the house",
"av": "рукъалда сверун свери бахъизе"
},
{
"en": "the steppe stretched all around",
"av": "киса-кибего сверухъе букӏана авлахъ"
},
{
"en": "mountains all around",
"av": "сверухъе мугӏрул руго"
}
]
},
{
"text": "тӏубан",
"labels": [
"figuratively",
"colloquial word"
],
"examples": [
{
"en": "deep in debt",
"av": "тӏубан налъукье ккун вуго"
}
]
},
{
"precomment": "about-face!",
"text": "кругом! (кьурун вусса!)"
}
]
}
all at once; wholesale
сообщить о неточности{
"word": "all at once; wholesale",
"stress": 2,
"forms": [
"чохом"
],
"labels": [
"adverb",
"colloquial (vernacular) word"
],
"senses": [
{
"text": "кинабго цадахъ",
"precomment": "wholesale",
"examples": [
{
"en": "sell wholesale",
"av": "кинабго цадахъ бичизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "all fours",
"stress": 4,
"stem": "КАРАЧК",
"forms": [
"карачки"
],
"labels": [
"plural",
"colloquial word"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"en": "get down on all fours",
"av": "ункъида чӏезе"
},
{
"en": "to crawl on all fours",
"av": "ункъида хъурщизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "all fours",
"stress": 7,
"stem": "ЧЕТВЕРЕНЬК",
"forms": [
"четвереньки"
],
"labels": [
"plural"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"en": "on all fours",
"av": "ункъида, ункъхӏатӏида"
},
{
"en": "to get down on all fours",
"av": "ункъхӏатӏида чӏезе"
},
{
"en": "go on all fours",
"av": "ункъида чӏун хьвадизе"
}
]
}
]
}
all kinds of; diverse
сообщить о неточности{
"word": "all kinds of; diverse",
"stress": 8,
"forms": [
"всевозможный",
"всевозможная",
"всевозможное"
],
"senses": [
{
"text": "цӏакъго батӏи-батӏияб, букӏине бегьулебщинаб",
"examples": [
{
"en": "all kinds of goods",
"av": "цӏакъго батӏи-батӏияб къайи"
}
]
}
]
}
{
"word": "all-",
"forms": [
"все-"
],
"senses": [
{
"text": "журарал рагӏабазул байбихьуда «кинабго», «тӏолго» абураб магӏна кьолеб бутӏа",
"examples": [
{
"en": "all-Russian",
"av": "тӏолгороссиялъулаб"
}
]
}
]
}
{
"word": "all-conquering",
"stress": 10,
"stem": "ВСЕПОБЕЖДАЮЩ",
"forms": [
"всепобеждающий",
"всепобеждающая",
"всепобеждающее"
],
"senses": [
{
"text": "киналдасаго бергьунеб, кинабго къезабулеб",
"examples": [
{
"en": "all-conquering power of ideas",
"av": "сундасаго бергьунеб пикру (идея), пикруялъул къуват"
}
]
}
]
}
{
"word": "all-consuming",
"stress": 8,
"stem": "ВСЕПОГЛОЩАЮЩ",
"forms": [
"всепоглощающий",
"всепоглощающая",
"всепоглощающее"
],
"senses": [
{
"text": "кинабго хӏебтӏулеб (къулчӏулеб, жанибе бачунеб)",
"examples": [
{
"en": "all-consuming feeling",
"av": "кинабго жанибе бачунеб рекӏел асар"
}
]
}
]
}
all-embracing; comprehensive
сообщить о неточности{
"word": "all-embracing; comprehensive",
"stress": 7,
"stem": "ВСЕОБЪЕМЛЮЩ",
"forms": [
"всеобъемлющий",
"всеобъемлющая",
"всеобъемлющее"
],
"senses": [
{
"text": "кинабго жанибе бачунеб",
"examples": [
{
"en": "all-embracing mind",
"av": "кинабго жанибе бачунеб гӏакълу"
},
{
"en": "comprehensive tasks",
"av": "кинабго жанибе бачунел масъалаби"
}
]
}
]
}
{
"word": "all-metal",
"forms": [
"цельнометаллический"
],
"senses": [
{
"text": "рацӏцӏи гьечӏого металлалъул гьабураб",
"examples": [
{
"en": "all-metal carriage",
"av": "тӏубанго, рацӏцӏи гьечӏого, металлалъул гьабураб вагон"
}
]
}
]
}
all-out; comprehensive
сообщить о неточности{
"word": "all-out; comprehensive",
"stress": 5,
"stem": "ВСЕМЕРН",
"forms": [
"всемерный",
"всемерная",
"всемерное"
],
"senses": [
{
"text": "кинабго рахъалдасан бугеб, киналго тадбираздалъун гьабулеб",
"examples": [
{
"en": "all-round support",
"av": "кинабго рахъалдасан бугеб (гьабулеб) кумек"
}
]
}
]
}
{
"word": "all-republican",
"stress": 14,
"forms": [
"общереспубликанский",
"общереспубликанская",
"общереспубликанское"
],
"senses": [
{
"text": "тӏолго республикаялъулаб",
"examples": [
{
"en": "republic-wide review of amateur art",
"av": "тӏолго республикаялъулаб художествияб хӏаракатчилъиялъул халгьаби"
}
]
}
]
}
{
"word": "All-Russian",
"stress": 9,
"stem": "ОБЩЕРОССИЙСК",
"forms": [
"общероссийский",
"общероссийская",
"общероссийское"
],
"senses": [
{
"text": "тӏолго россиялъулаб",
"examples": [
{
"en": "All-Russian meeting",
"av": "тӏолго россиялъулаб совещание"
},
{
"en": "all-Russian ministries",
"av": "тӏолго россиялъулал министерстваби"
},
{
"en": "enterprises of all-Russian significance",
"av": "тӏолабго Россиялъе кӏвар бугел предприятиял",
"comment": "фабрикал, заводал"
}
]
}
]
}
{
"word": "all-Russian",
"stress": 8,
"forms": [
"всероссийский",
"всероссийская",
"всероссийское"
],
"senses": [
{
"text": "тӏолгороссиялъулаб",
"examples": [
{
"en": "All-Russian Congress",
"av": "тӏолгороссиялъулаб съезд"
}
]
}
]
}
{
"word": "all-terrain vehicle",
"stress": 7,
"forms": [
"вездеход"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "вездеход",
"comment": "кисанго билълъунеб (хьвадулеб) автомобиль"
}
]
}
{
"word": "all-wool; pure wool",
"stress": 13,
"forms": [
"чистошерстяной",
"чистошерстяная",
"чистошерстяное"
],
"senses": [
{
"text": "бацӏцӏадаб квасул, тӏубан квасул гьабураб"
}
]
}
{
"word": "all; whole",
"forms": [
"весь",
"вся",
"всё",
"все"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "тӏубанго, тӏубараб, цадахъго, тӏолго, кинабго",
"precomment": "entirely",
"examples": [
{
"en": "he spent the whole summer in the village",
"av": "тӏубараб рии дос росулъ тӏамуна"
},
{
"en": "peace all over the world",
"av": "тӏолго дунялалдаго рекъел"
}
]
},
{
"text": "киналго",
"precomment": "all",
"labels": [
"used as a noun",
"plural"
],
"examples": [
{
"en": "all for one, one for all",
"av": "киналго цоясе гӏоло, цояв киназего гӏоло"
}
]
},
{
"text": "щибго, кинабго",
"precomment": "everything",
"labels": [
"used as a noun"
],
"examples": [
{
"en": "you see the bad in everything",
"av": "сундулъго дуда квешлъи бихьула",
"comment": "щибаб жоялъулъ квешаб рахъ гурони бихьуларо дуда"
}
]
},
{
"text": "кинабго",
"precomment": "all with, all pl. (as a generalizing word)",
"labels": [
"used as a noun"
],
"examples": [
{
"en": "I put books, notebooks, textbooks in the briefcase – everything fit",
"av": "дица портфелалъур лъуна тӏахьал, тетрадал, учебникал — кинабго гьана"
}
]
},
{
"examples": [
{
"en": "all the best",
"av": "лъикӏаб бихьаги"
},
{
"en": "all the same",
"av": "батӏалъи гьечӏо"
},
{
"en": "in all respects",
"av": "кинабго рахъалъ"
},
{
"en": "best of all",
"av": "бищунго (сундасаго) лъикӏ"
},
{
"en": "at full gallop",
"av": "кӏванагӏан хех (бекеризе)"
},
{
"en": "at the top of one's voice",
"av": "бугеб гьаракьалъ (ахӏун)"
},
{
"en": "with all one's might",
"av": "бугеб къуваталъ"
},
{
"en": "not all there; crazy",
"av": "тӏуварав гьечӏо (камурав вуго)",
"labels": [
"разговорное слово"
]
}
]
}
]
}