{
"word": "harass",
"stress": 6,
"forms": [
"донимать"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "донять",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "harass",
"forms": [
"издёргать"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "гӏемер туркӏтуркӏун (цӏа-цӏан) хвезабизе",
"precomment": "what (wear out by pulling)"
},
{
"text": "гӏакъуба (гӏазаб) кьезе (чӏамизабизе), нервал рагъаризаризе",
"precomment": "whom",
"labels": [
"figuratively"
],
"examples": [
{
"en": "to harass with fault-finding",
"av": "гӏайибал чӏван, багьанаби гьарун, гӏакъуба кьезе, цӏахъа-рахъазе"
}
]
}
]
}
harassment; solicitation
сообщить о неточности{
"word": "harassment; solicitation",
"stress": 6,
"stem": "ДОМОГАТЕЛЬСТВ",
"forms": [
"домогательство"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "тӏад чӏун, бизара гьабун, гьардей, щибниги щвезе жигар бахъи, нахъаса вичӏунгутӏи",
"examples": [
{
"en": "to support someone's claims",
"av": "лъилниги тӏад чӏараб гьардеялъул рахъ кквезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "harass, poison",
"stress": 5,
"homonym": 1,
"forms": [
"травить"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "загьру кьун хвезаризе",
"precomment": "sb/sth, exterminate",
"examples": [
{
"en": "to poison mice",
"av": "загьру кьун гӏункӏкӏал хвезаризе"
}
]
},
{
"text": "зарал гьабизе",
"precomment": "cause harm",
"examples": [
{
"en": "poison oneself with alcohol",
"av": "гӏаракъи-чагъиралъ жиндиего зарал гьабизе"
}
]
},
{
"text": "гӏи-боцӏи гъун хвезабизе, мерхьинабизе, кваназабизе",
"precomment": "what, to cause damage",
"examples": [
{
"en": "poison crops",
"av": "гӏи-боцӏиялъ рекьарал жал хвезаризе"
}
]
},
{
"text": "гьаби хадур тӏамун чан гьабизе",
"precomment": "whom-what",
"labels": [
"hunting term"
],
"examples": [
{
"en": "to hunt a hare with hounds",
"av": "гӏанкӏида хадур гьаби тӏамизе"
}
]
},
{
"text": "даим хадув чӏун, гӏазаб кьезе, нахъасан мацӏал гьаризе",
"precomment": "whom-what, torment",
"labels": [
"figuratively"
]
},
{
"text": "химиялъул кумекалдалъун инабизе, тӏагӏинабизе",
"precomment": "what, for example stains",
"comment": "тӏанкӏ, ланг"
},
{
"text": "химиялъул кумекалдалъун лъугьинабизе",
"precomment": "what, drawing",
"comment": "сурат, накъиш",
"examples": [
{
"en": "etch a drawing with acid",
"av": "кислотаялъ сурат лъугьинабизе"
}
]
},
{
"text": "кислотаялъ къачӏазе",
"precomment": "what",
"labels": [
"technology"
],
"examples": [
{
"en": "etch glass",
"av": "кислотаялъ цӏер къачӏазе",
"comment": "тӏад хӏалтӏи гьабилалде"
}
]
}
]
}
{
"word": "harass, poison",
"stress": 5,
"homonym": 2,
"forms": [
"травить"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "дагьа-дагьабккун биччан чучлъизабизе",
"precomment": "what",
"comment": "квар",
"labels": [
"nautical term"
],
"examples": [
{
"en": "to slacken a rope",
"av": "квар чучлъизабизе",
"comment": "дагьа-дагьабккун"
}
]
}
]
}
{
"word": "harass; bother",
"stress": 4,
"forms": [
"донять"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "инжит гьабизе, бизара гьабизе, нахъаса вичӏичӏого, чӏалгӏинабизе, бизарлъизабизе, хӏалхьи тунгутӏизе",
"precomment": "whom with what",
"labels": [
"colloquial word"
]
}
]
}
{
"word": "hara-kiri",
"stress": 6,
"forms": [
"харакири"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "харакири",
"comment": "Япониялда самураяз, чохьолъ ханжарги чӏван, хвел босулеб куц"
}
]
}
{
"word": "harbinger; precursor",
"stress": 6,
"forms": [
"предвестник"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "цебеккун щибниги лъазабулев чи"
},
{
"text": "иш ккелалде цебе загьирлъараб гӏаламат"
}
]
}
{
"word": "harbor",
"stress": 2,
"forms": [
"гавань"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "гуми чӏолеб бакӏ",
"comment": "гьородасаги хьвараб тӏабигӏияб яги гьабураб"
}
]
}
{
"word": "harborer, concealer",
"stress": 6,
"forms": [
"укрыватель"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "бахчулев чи, балъго гьабулев чи",
"comment": "квешаб иш",
"examples": [
{
"en": "receiver of stolen goods",
"av": "бикъараб жо бахчулев чи"
}
]
}
]
}
{
"word": "harden",
"stress": 6,
"forms": [
"закалять(ся)"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "закалить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "harden",
"stress": 9,
"forms": [
"отвердевать"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "отвердеть",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "harden",
"stress": 7,
"stem": "ОТВЕРДЕ",
"forms": [
"отвердеть"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "къвакӏизе",
"examples": [
{
"en": "cement mortar has hardened",
"av": "цементалъул раствор къвакӏана"
}
]
},
{
"text": "кьваризе, кьварун лъугьине",
"precomment": "(become stern)"
}
]
}
{
"word": "harden",
"stress": 6,
"forms": [
"твердеть"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "къвакӏизе"
}
]
}
{
"word": "hardened",
"stress": 8,
"stem": "ЗАТВЕРДЕЛ",
"forms": [
"затверделый",
"затверделая",
"затверделое"
],
"senses": [
{
"text": "къвакӏараб, къвакӏун лъугьараб",
"examples": [
{
"en": "hardened tumor",
"av": "къвакӏараб гьорой (гьорораб бакӏ)"
}
]
}
]
}
{
"word": "hardened",
"stress": 7,
"stem": "ОТВЕРДЕЛ",
"forms": [
"отверделый",
"отверделая",
"отверделое"
],
"senses": [
{
"text": "къвакӏун лъугьараб, къвакӏараб",
"examples": [
{
"en": "hardened tumor",
"av": "къвакӏараб гьор (гьорораб бакӏ)"
}
]
}
]
}
hardening, induration
сообщить о неточности{
"word": "hardening, induration",
"stress": 8,
"forms": [
"затвердение"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "къвакӏи",
"precomment": "as per the verb to harden",
"examples": [
{
"en": "metal hardening",
"av": "металл къвакӏи"
}
]
},
{
"text": "къвакӏараб (къвакӏун лъугьараб) бакӏ, къвакӏи рехараб бакӏ",
"precomment": "hardened spot",
"labels": [
"medicine"
]
}
]
}
{
"word": "hardheartedness",
"stress": 9,
"forms": [
"жестокосердие"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "гурхӏел (рахӏму, цӏоб) гьечӏолъи, гурхӏел тӏагӏин, ракӏ гурхӏунгутӏи"
}
]
}
{
"word": "hardly",
"stress": 4,
"forms": [
"едва"
],
"labels": [
"adverb"
],
"senses": [
{
"text": "хӏалица",
"precomment": "with difficulty",
"examples": [
{
"en": "he barely made it home",
"av": "дов хӏалица вачӏана (щвана) рокъове"
}
]
},
{
"text": "дагьалъ",
"precomment": "hardly",
"examples": [
{
"en": "he nearly fell",
"av": "дов гӏодов ккезе дагьалъ хутӏана"
}
]
},
{
"text": "гьанжего гьанже",
"precomment": "just now",
"examples": [
{
"en": "he has barely turned a year old",
"av": "гьанжего гьанже лъагӏел бана дос"
}
]
},
{
"text": "-го",
"precomment": "as soon as",
"labels": [
"conjunction"
],
"examples": [
{
"en": "hardly had they left the yard when it started pouring rain",
"av": "дол азбаралъуса къватӏире лъугьаралго, цӏад бана"
}
]
},
{
"text": "-ха",
"precomment": "hardly",
"labels": [
"conjunction"
],
"examples": [
{
"en": "hardly will he come soon",
"av": "хекко вачӏинадайха дов"
}
]
}
]
}
{
"word": "hardly",
"forms": [
"чуть"
],
"labels": [
"adverb"
],
"senses": [
{
"text": "хӏалица",
"precomment": "hardly; barely",
"examples": [
{
"en": "barely alive",
"av": "хӏалицаго чӏаго хутӏарав"
}
]
},
{
"text": "дагьабго, дагьалъ",
"precomment": "somewhat; a little",
"examples": [
{
"en": "a little more",
"av": "дагьабго цӏикӏкӏун"
}
]
},
{
"text": "-го",
"precomment": "as soon as",
"labels": [
"conjunction"
],
"examples": [
{
"en": "up at the crack of dawn",
"av": "канлъи лъарабго (хъахӏлъи балаго, рехулаго) тӏаде рахъуна"
}
]
},
{
"examples": [
{
"en": "almost; nearly",
"av": "тӏубанго гӏадин"
},
{
"en": "almost...",
"av": "цо дагьалъ, цо дагьаб хутӏана"
},
{
"en": "a wee bit",
"av": "цодагьаб, дагьа-макъаб; цӏакъго дагь"
}
]
}
]
}
hardly; barely; with difficulty
сообщить о неточности{
"word": "hardly; barely; with difficulty",
"stress": 4,
"forms": [
"насилу"
],
"labels": [
"adverb",
"colloquial word"
],
"senses": [
{
"text": "хӏалица, хӏалил мадаралъ, къо бихьун",
"precomment": "with great difficulty"
}
]
}
{
"word": "hardly; unlikely",
"forms": [
"вряд ли"
],
"labels": [
"particle"
],
"senses": [
{
"text": "щакаб жо буго, ракӏалде кколаро, батилин кколаро",
"examples": [
{
"en": "he is hardly likely to come",
"av": "дов вачӏин щакаб жо буго, дов вачӏинилан кколаро"
}
]
}
]
}
{
"word": "hardly; unlikely",
"stress": 5,
"forms": [
"навряд ли"
],
"labels": [
"particle"
],
"senses": [
{
"text": "-дайха",
"examples": [
{
"en": "hardly will he come",
"av": "вачӏинадайха гьев (гьев вачӏинилан кколаро)"
}
]
}
]
}
{
"word": "hardness; firmness",
"forms": [
"твёрдость"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "къвакӏи, кьвари, щулалъи",
"examples": [
{
"en": "hardness of wood",
"av": "цӏулал къвакӏи"
},
{
"en": "firmness of character",
"av": "гӏамал-хасияталъул къвакӏи (кьвари)"
}
]
}
]
}
{
"word": "hardships; adversity",
"stress": 6,
"forms": [
"невзгоды"
],
"labels": [
"plural"
],
"senses": [
{
"text": "къварилъаби, захӏмалъаби, тӏалихӏ къосин",
"comment": "ед. невзгода ж",
"examples": [
{
"en": "life's hardships",
"av": "гӏумруялъул, рукӏа-рахъиналъул захӏмалъаби"
}
]
}
]
}
{
"word": "hardtack; biscuit",
"stress": 4,
"forms": [
"галета"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "галета",
"comment": "бакъвазабураб тӏеренаб панкъ; реччеб гьечӏеб хамуралъул печенье"
}
]
}
{
"word": "hardware",
"stress": 6,
"stem": "АППАРАТН",
"forms": [
"аппаратный",
"аппаратная",
"аппаратное"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "аппараталъулаб"
},
{
"text": "аппаратная",
"precomment": "as a noun",
"comment": "аппаратура лъураб рукъ"
}
]
}
{
"word": "hardware",
"stress": 7,
"forms": [
"скобяной",
"скобяная",
"скобяное"
],
"senses": [
{
"text": "махх-кӏачалъул",
"examples": [
{
"en": "hardware",
"av": "махх-кӏачалъул къайи-матахӏ",
"comment": "кверкъелал, кӏиликӏичӏал, рахаял, нукьдул ва ц."
}
]
}
]
}
{
"word": "hardworking",
"stress": 9,
"forms": [
"трудолюбивый",
"трудолюбивая",
"трудолюбивое"
],
"senses": [
{
"text": "захӏмат бокьулев"
},
{
"text": "захӏмат хирияв"
},
{
"text": "хӏалтӏизе бокьулев"
}
]
}
hardworking; industrious
сообщить о неточности{
"word": "hardworking; industrious",
"stress": 6,
"forms": [
"работящий",
"работящая",
"работящее"
],
"labels": [
"colloquial word"
],
"senses": [
{
"text": "лъикӏ (жигаралда) хӏалтӏулев"
}
]
}
{
"word": "hard of hearing",
"stress": 5,
"forms": [
"тугоухий",
"тугоухая",
"тугоухое"
],
"senses": [
{
"text": "гӏинтӏа бакӏав",
"examples": [
{
"en": "hard of hearing person",
"av": "гӏинтӏа бакӏав чи"
}
]
}
]
}
{
"word": "hard times; trouble",
"stress": 4,
"forms": [
"нелегкая"
],
"senses": [
{
"labels": [
"colloquial word"
],
"examples": [
{
"en": "the devil brought him here",
"av": "гьев гьаниве заман гуреб, санагӏалъи гьечӏеб мехалъ вачӏана"
},
{
"en": "where the hell are you going?",
"av": "заман гуреб мехалъ мун киве вахъарав?"
}
]
}
]
}
{
"word": "hard to reach",
"stress": 11,
"forms": [
"труднодоступный",
"труднодоступная",
"труднодоступное"
],
"senses": [
{
"text": "щвезе захӏматаб"
},
{
"text": "ине захӏматаб"
}
]
}
hard to understand, obscure
сообщить о неточности{
"word": "hard to understand, obscure",
"stress": 8,
"forms": [
"малопонятный",
"малопонятная",
"малопонятное"
],
"senses": [
{
"text": "бичӏчӏизе захӏматаб, дагьго бичӏчӏулеб"
}
]
}
{
"word": "hard worker",
"stress": 6,
"forms": [
"работяга"
],
"labels": [
"colloquial word",
"masculine gender",
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "хӏалтӏулев, хӏалтӏи бокьулев чи"
}
]
}
{
"word": "hard, strict",
"stem": "ЖЁСТК",
"forms": [
"жёсткий",
"жёсткая",
"жёсткое"
],
"senses": [
{
"text": "къвакӏараб, согӏаб, чанлъаб",
"precomment": "firm; hard",
"examples": [
{
"en": "firm sofa",
"av": "къвакӏараб диван"
},
{
"en": "coarse hair",
"av": "чанлъаб рас"
}
]
},
{
"text": "хъачӏаб, согӏаб, кьварараб",
"precomment": "severe; harsh",
"labels": [
"figuratively"
],
"examples": [
{
"en": "tough character",
"av": "согӏаб хасият"
},
{
"en": "hard-seat carriage",
"av": "къвакӏараб, рахӏат гьечӏеб вагон",
"labels": [
"железнодорожный термин"
]
}
]
}
]
}
{
"word": "hard-boiled",
"stress": 6,
"forms": [
"вкрутую"
],
"labels": [
"adverb"
],
"senses": [
{
"text": "къвакӏизабун, къазабун",
"examples": [
{
"en": "hard-boil an egg",
"av": "хоно (бетиялдаса ун) цӏакъ белъинабизе"
}
]
},
{
"text": "бакъваго"
}
]
}
{
"word": "hard-working woman",
"stress": 3,
"forms": [
"труженица"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "захӏматчӏужу"
}
]
}
{
"word": "hare",
"stress": 2,
"forms": [
"зайца",
"зайцу"
],
"see_also": [
{
"target": "заяц",
"kind": "from",
"comment": "родительный, дательный падеж и так далее",
"comment_lang": "ru"
}
]
}
{
"word": "hare",
"stress": 2,
"forms": [
"заяц"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "гӏанкӏ"
},
{
"text": "билет гьечӏев пассажир",
"labels": [
"colloquial word"
]
},
{
"text": "кӏиго гӏанкӏида хадув векерани, цонигияб кквезе щолареб",
"precomment": "if you chase two rabbits, you will catch neither",
"labels": [
"proverb"
]
}
]
}
{
"word": "harem",
"stress": 4,
"forms": [
"гарем"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "гарем",
"comment": "бусурбабазул рукъалъул руччабазулаб бащалъи"
},
{
"text": "гарем",
"comment": "бечедав бусурбанасул лъудби",
"labels": [
"collective noun"
]
}
]
}
{
"word": "hare meat",
"stress": 5,
"forms": [
"зайчатина"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "гӏанкӏил гьан"
}
]
}
{
"word": "hare's; rabbit's",
"stress": 2,
"stem": "ЗАЯЧ",
"forms": [
"заячий",
"заячья",
"заячье"
],
"senses": [
{
"text": "гӏанкӏилаб",
"examples": [
{
"en": "hare skin",
"av": "гӏанкӏил цӏоко"
}
]
}
]
}
{
"word": "hark, listen",
"forms": [
"чу"
],
"labels": [
"interjection"
],
"senses": [
{
"text": "гӏенекке! гӏин тӏаме!",
"examples": [
{
"en": "hark, do you hear?",
"av": "гӏенекке, рагӏулищ?"
}
]
}
]
}
{
"word": "harm",
"stress": 5,
"stem": "ВРЕДИ",
"forms": [
"вредить"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "зарар (зиян) гьабизе",
"precomment": "to whom-to what",
"examples": [
{
"en": "smoking is harmful to health",
"av": "хъалиян цӏаялъ сахлъиялъе зарар гьабула"
}
]
}
]
}
{
"word": "harm",
"stress": 6,
"forms": [
"насолить"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "нахъаялде, цӏамулъ лъун, хӏадур гьабизе",
"precomment": "what, of what (prepare in reserve)",
"examples": [
{
"en": "pickle a tub of cucumbers for the winter",
"av": "хасалоялде къали охцеразул цӏамулъ лъезе"
}
]
},
{
"text": "цӏамхӏал гьабизе",
"precomment": "smth. (salt heavily)",
"labels": [
"colloquial word"
],
"examples": [
{
"en": "to oversalt soup",
"av": "чурпа цӏамхӏал гьабизе"
}
]
},
{
"text": "цогиясе лазатбахъи гьабизе, ругънаде цӏан щвазе",
"precomment": "to someone (to cause trouble)",
"labels": [
"figuratively",
"colloquial word"
]
}
]
}
{
"word": "harmful",
"stress": 3,
"forms": [
"вредно"
],
"labels": [
"adverb"
],
"senses": [
{
"text": "квеш",
"examples": [
{
"en": "smoking is harmful to the body",
"av": "хъалиян цӏаялъ ургьимесалъе квеш асар гьабула"
}
]
},
{
"text": "зарараб буго",
"labels": [
"used as a predicate"
],
"examples": [
{
"en": "this is harmful to health",
"av": "гьеб сахлъиялъе зарараб буго"
},
{
"en": "smoking is harmful",
"av": "хъалиян цӏазе цӏай зарараб буго"
}
]
}
]
}
{
"word": "harmful",
"stress": 6,
"forms": [
"шкодливый",
"шкодливая",
"шкодливое"
],
"labels": [
"colloquial (vernacular) word"
],
"senses": [
{
"text": "гогьдарулев",
"labels": [
"colloquial (vernacular) word"
]
},
{
"text": "гьачдолев",
"labels": [
"colloquial (vernacular) word"
]
},
{
"text": "тӏасан ворчӏарав",
"labels": [
"colloquial (vernacular) word"
]
},
{
"text": "гьабулеб жоялъул гӏурхъи лъаралев",
"labels": [
"colloquial (vernacular) word"
]
}
]
}
{
"word": "harmfulness",
"stress": 3,
"forms": [
"вредность"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "зарар буголъи",
"comment": "букӏин"
}
]
}
{
"word": "harmful; noxious",
"stress": 3,
"stem": "ВРЕДН",
"forms": [
"вредный",
"вредная",
"вредное"
],
"senses": [
{
"text": "зарараб, зиянаб",
"examples": [
{
"en": "harmful to health",
"av": "сахлъиялъе зарараб"
},
{
"en": "harmful theory",
"av": "зарар гьабулеб теория"
}
]
}
]
}
{
"word": "harmless",
"stress": 6,
"stem": "БЕЗВРЕДН",
"forms": [
"безвредный",
"безвредная",
"безвредное"
],
"senses": [
{
"text": "зарар гьечӏеб, зиян гьечӏеб",
"examples": [
{
"en": "harmless remedy",
"av": "зарар гьечӏеб дару, сабаб"
}
]
}
]
}
{
"word": "harmless",
"stress": 6,
"stem": "БЕЗОБИДН",
"forms": [
"безобидный",
"безобидная",
"безобидное"
],
"senses": [
{
"text": "зарар гьечӏеб, зиян гьечӏеб, квешлъи гьабулареб",
"precomment": "harmless",
"examples": [
{
"en": "harmless person",
"av": "зарар гьечӏев, хӏалимав чи"
},
{
"en": "harmless joke",
"av": "ракӏ хвезабулареб махсара"
}
]
}
]
}
{
"word": "harmless; safe",
"stress": 5,
"stem": "НЕОПАСН",
"forms": [
"неопасный",
"неопасная",
"неопасное"
],
"senses": [
{
"text": "хӏинкъи гьечӏеб, кӏудияб зарал, зиян кьолареб",
"examples": [
{
"en": "non-dangerous wound",
"av": "гӏумруялъе хӏинкъи гьечӏеб ругъун"
},
{
"en": "harmless opponent",
"av": "хӏинкъи гьечӏев дандеяв",
"comment": "тушман"
}
]
}
]
}
{
"word": "harmonic",
"stress": 7,
"stem": "ГАРМОНИЧЕСК",
"forms": [
"гармонический",
"гармоническая",
"гармоническое"
],
"senses": [
{
"text": "цӏокӏалаб, рекъон ккараб",
"labels": [
"music"
]
},
{
"text": "зама-заманалдасан такрарлъулеб",
"precomment": "periodically repeating",
"examples": [
{
"en": "harmonic oscillations",
"av": "зама-заманалдасан такрарлъулеб сороди, гьаргьади"
}
]
}
]
}
{
"word": "harmonica; accordion",
"stress": 5,
"stem": "ГАРМОНИК",
"forms": [
"гармоника"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "аргъан",
"precomment": "musical instrument",
"examples": [
{
"en": "harmonica",
"av": "кӏутӏбузул (кӏутӏбуз бачунеб) аргъан, кӏалзул аргъан"
}
]
},
{
"text": "аргъан; рукӏкӏалаби",
"precomment": "series of folds",
"examples": [
{
"en": "fold paper accordion-style",
"av": "кагъат, аргъан гӏадин, сукӏ-сукӏизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "harmonious",
"stress": 7,
"stem": "ГАРМОНИЧН",
"forms": [
"гармоничный",
"гармоничная",
"гармоничное"
],
"senses": [
{
"text": "рекъараб; рагӏизе берцинаб гьаракьалъул",
"precomment": "euphonious; harmonious",
"examples": [
{
"en": "harmonious sounds",
"av": "рекъарал (берцинал) гьаркьал"
}
]
},
{
"text": "цоцалъ рекъараб; рекъа-решараб; кинабго рахъ рекъараб",
"precomment": "coordinated; agreed",
"examples": [
{
"en": "harmonious colors",
"av": "кьерал данде ккарал релъаби, лажбарал"
},
{
"en": "harmonious development",
"av": "кинабго рахъ рекъараб цебетӏей"
}
]
}
]
}
harmoniously; unitedly
сообщить о неточности{
"word": "harmoniously; unitedly",
"stress": 3,
"forms": [
"дружно"
],
"labels": [
"adverb"
],
"senses": [
{
"text": "рекъон, гьудуллъиялда",
"precomment": "cohesively"
},
{
"text": "цадахъ, рекъон",
"precomment": "unanimously",
"examples": [
{
"en": "live harmoniously",
"av": "рекъон рукӏине"
}
]
}
]
}
{
"word": "harmonium",
"stress": 8,
"forms": [
"фисгармония"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "фисгармония",
"comment": "музыкалияб алат"
}
]
}
{
"word": "harmonize in singing",
"stress": 3,
"stem": "СПЕ",
"forms": [
"спеться"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "кочӏол бакъан рекъезе",
"precomment": "about the choir",
"comment": "чанго чияс цадахъ ахӏун, цадахъ лъикӏ ахӏизе ругьунлъизе"
},
{
"text": "бакъан рекъезе, рагӏи данде ккезе, рекъа-решон ккезе, пикру данде ккезе",
"comment": "цощинаб ишалъулъ",
"labels": [
"figuratively",
"colloquial word",
"disapprovingly"
]
}
]
}
{
"word": "harmony",
"stress": 5,
"forms": [
"гармония"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "гармония",
"comment": "музыкияб теориялъул аккордазул гӏуцӏиялъул бицунеб бутӏа",
"labels": [
"music"
]
},
{
"text": "гармония",
"comment": "сундулниги хӏалтӏи рекъон ккей, данде ккей, лъикӏ хӏалтӏи"
}
]
}
{
"word": "harmony; order",
"forms": [
"слад"
],
"labels": [
"masculine gender",
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"en": "there is no managing him",
"av": "гьесулгун данде кколеб гьечӏо"
}
]
}
]
}
{
"word": "harmony; tune",
"forms": [
"лад"
],
"labels": [
"masculine gender",
"colloquial word"
],
"senses": [
{
"text": "рекъел, гьудуллъи, битӏабиши, рекъа-решей, рагӏи данде ккей",
"precomment": "harmony, peace",
"labels": [
"colloquial word"
],
"examples": [
{
"en": "to live in harmony",
"av": "рекъа-решон рукӏине"
}
]
},
{
"text": "къагӏида",
"precomment": "method, manner",
"examples": [
{
"en": "in a different way",
"av": "цогидаб къагӏидаялъ"
}
]
},
{
"text": "гьаркьазул рекъей",
"precomment": "tonality",
"labels": [
"music"
]
},
{
"text": "клавишал",
"precomment": "on musical instruments",
"labels": [
"plural"
],
"examples": [
{
"en": "buttons of an accordion",
"av": "аргъаналъул клавишал"
},
{
"en": "things are going well",
"av": "иш битӏа-бишун унеб буго"
},
{
"en": "he is at odds with physics",
"av": "досие физика бокьуларо"
}
]
}
]
}
{
"word": "harm; damage",
"forms": [
"вред"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "зарар, зиян",
"examples": [
{
"en": "to someone's detriment",
"av": "лъиениги зараралъе"
},
{
"en": "to cause harm",
"av": "зарар гьабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "harness",
"stress": 4,
"forms": [
"сбруя"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "чол чӏоло-квар, кьили-тӏенк"
},
{
"text": "чу кьолозе, гьакида разе хӏажатал киналго алатал"
}
]
}
{
"word": "harness",
"stress": 4,
"forms": [
"упряжка"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "чуял, оцал гьакида рай"
},
{
"text": "цо гьакида (чанагъазда) рарал чуял, гьаби ва гь. ц.",
"precomment": "of horses, dogs, etc."
},
{
"text": "чуял, оцал гьакида разе къваригӏунеб къайи-къоно",
"precomment": "harness",
"comment": "хомут, чӏоло-квара ва гь. ц.",
"labels": [
"collective noun"
]
}
]
}
{
"word": "harness",
"stress": 1,
"forms": [
"упряжь"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "чуял, оцал гьакида разе къваригӏунеб къайи-къоно",
"comment": "хомут, чӏоло-квара ва гь. ц.",
"labels": [
"collective noun"
]
}
]
}
{
"word": "harness",
"stress": 2,
"stem": "ШОРН",
"forms": [
"шорный",
"шорная",
"шорное"
],
"senses": [
{
"text": "чӏоло-кваралъул(аб)",
"examples": [
{
"en": "saddlery",
"av": "чӏоло-кваралъул гьабураб къайи"
},
{
"en": "saddle shop",
"av": "чӏоло-кваралъул мастерская"
}
]
}
]
}
{
"word": "harness maker",
"stress": 2,
"forms": [
"шорник"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "чӏоло-кваралъул устар; кьалазул, хомутазул устар"
}
]
}
{
"word": "harness oneself",
"stress": 5,
"forms": [
"запрячься"
],
"labels": [
"perfective aspect",
"colloquial word"
],
"senses": [
{
"text": "бан букӏине",
"comment": "гьакида ва ц."
},
{
"text": "захӏматаб хӏалтӏуда вазе",
"comment": "квализе",
"labels": [
"figuratively"
],
"examples": [
{
"en": "to harness oneself to work",
"av": "хӏалтӏуда вазе"
}
]
}
]
}
harness straps; breeching
сообщить о неточности{
"word": "harness straps; breeching",
"stress": 4,
"forms": [
"шлея"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "хомуталъул чӏоло",
"precomment": "part of harness",
"comment": "хомуталдасан чол хьалбал сверун бачунеб"
}
]
}
harness; get harnessed
сообщить о неточности{
"word": "harness; get harnessed",
"stress": 7,
"forms": [
"запрягать(ся)"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "запрячь",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "harness; get to work",
"stress": 6,
"forms": [
"впрягать(ся)"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "впрячь",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "harness; team",
"stress": 5,
"forms": [
"запряжка"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "рай (чуял гьакида)",
"precomment": "by the verb to harness"
},
{
"text": "гьоко (чуял, оцал ва ц. рараб)",
"precomment": "cart, carriage"
}
]
}
{
"word": "harp",
"stress": 1,
"forms": [
"арфа"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "арфа",
"comment": "музыкалияб алат",
"labels": [
"music"
]
}
]
}
{
"word": "harpist",
"stress": 4,
"forms": [
"арфистка"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "арфистка",
"comment": "арфа хъвалей гӏадан"
}
]
}
{
"word": "harpoon",
"stress": 5,
"forms": [
"гарпун"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "гарпун",
"comment": "ралъдал чӏахӏиял хӏайванал кквезе хӏалтӏизабулеб кӏичӏги тӏогьиб бугеб халатаб кваралда бараб чӏор"
}
]
}
{
"word": "harpoon",
"stress": 5,
"stem": "ГАРПУНН",
"forms": [
"гарпунный",
"гарпунная",
"гарпунное"
],
"senses": [
{
"text": "гарпуналъул",
"examples": [
{
"en": "harpoon gun",
"av": "гарпун рехулеб (речӏчӏулеб) гӏарада"
}
]
}
]
}
{
"word": "harpooner",
"forms": [
"гарпунёр",
"гарпунщик"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "гарпунщик",
"comment": "гарпун рехулев, речӏчӏулев чи"
}
]
}
{
"word": "harrow",
"stress": 6,
"forms": [
"борона"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "гъари"
}
]
}
{
"word": "harrow",
"stress": 6,
"forms": [
"боронить"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "бороновать",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "harrow",
"stress": 8,
"forms": [
"бороновать"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "гъари бахъизе",
"precomment": "what"
}
]
}
{
"word": "harrowing",
"stress": 8,
"forms": [
"боронование"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "гъари бахъи"
}
]
}
{
"word": "harrowing",
"stress": 8,
"forms": [
"бороньба"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"see_also": [
{
"target": "боронование",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "harvest",
"stress": 2,
"stem": "ЖАТВЕНН",
"forms": [
"жатвенный",
"жатвенная",
"жатвенное"
],
"senses": [
{
"text": "лъилъарул",
"examples": [
{
"en": "harvest season",
"av": "лъилъарул заман (гӏуж)"
},
{
"en": "harvesting machines",
"av": "лъилъарулел машинаби"
}
]
}
]
}
{
"word": "harvest",
"stress": 4,
"stem": "СТРАДН",
"forms": [
"страдный",
"страдная",
"страдное"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"en": "harvest season",
"av": "кьалха-риххараб заман, хӏалтӏуда риххараб заман"
}
]
}
]
}
{
"word": "harvest",
"stress": 5,
"forms": [
"урожай"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "бачӏин",
"examples": [
{
"en": "crop on the root",
"av": "хурибго бугеб, жеги бакӏаричӏеб бачӏин"
},
{
"en": "harvest the crop",
"av": "бачӏин бакӏаризе"
},
{
"en": "unprecedented harvest",
"av": "кидаго букӏинчӏеб гӏадаб бачӏин"
},
{
"en": "grow a good harvest",
"av": "лъикӏаб бачӏин гӏезабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "harvesting",
"stress": 3,
"stem": "УБОРОЧН",
"forms": [
"уборочный",
"уборочная",
"уборочное"
],
"senses": [
{
"text": "тӏорщел бакӏарулеб, хуриса жо нахъе бакӏарулеб",
"labels": [
"agriculture, agricultural term"
],
"examples": [
{
"en": "harvester",
"av": "тӏорщел бакӏарулеб машина"
}
]
}
]
}
{
"word": "harvest time",
"stress": 6,
"forms": [
"страда"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "лъилъарул гӏуж"
},
{
"text": "захӏматаб хӏалтӏул заман"
}
]
}
{
"word": "harvest, procure",
"stress": 6,
"forms": [
"заготавливать"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "заготовить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "harvest, reaping",
"stress": 2,
"forms": [
"жатва"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "лъилъари",
"precomment": "harvesting"
},
{
"text": "лъилъарул заман",
"precomment": "harvest time",
"comment": "гӏуж",
"examples": [
{
"en": "the harvest is over",
"av": "лъилъари лъугӏана"
}
]
},
{
"text": "бачӏин",
"precomment": "harvest",
"examples": [
{
"en": "abundant harvest",
"av": "гьарзаяб бачӏин"
}
]
}
]
}