{
"word": "head",
"stress": 6,
"forms": [
"голова"
],
"labels": [
"feminine gender",
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "бетӏер",
"examples": [
{
"en": "I have a headache",
"av": "дир бетӏер унтулеб буго"
},
{
"en": "to hang one's head",
"av": "бетӏер къулизабизе"
},
{
"en": "put on the head",
"av": "ботӏрода ххезе, лъезе"
}
]
},
{
"text": "бетӏер",
"precomment": "livestock counting unit",
"examples": [
{
"en": "one hundred head of cattle",
"av": "боцӏул нусго бетӏер"
}
]
},
{
"text": "бетӏер, гӏакълу",
"precomment": "mind; sanity",
"labels": [
"figuratively"
],
"examples": [
{
"en": "a man of sense",
"av": "бетӏер (гӏакълу) бугев чи"
}
]
},
{
"text": "бетӏер, хӏаким",
"precomment": "leader; head",
"labels": [
"figuratively"
],
"examples": [
{
"en": "mayor",
"av": "шагьаралъул бетӏер (хӏаким)",
"labels": [
"относящийся к истории",
"исторический термин"
]
}
]
},
{
"text": "бетӏер, цебесеб къукъа",
"precomment": "advanced detachment",
"examples": [
{
"en": "head of the column",
"av": "колоннаялъул бетӏер"
},
{
"en": "to walk at the head",
"av": "бетӏералда ине"
}
]
},
{
"text": "чакаралъул бетӏер",
"precomment": "sugar"
},
{
"examples": [
{
"en": "from head to toe",
"av": "бетӏералдаса хӏатӏазде щвезегӏан"
},
{
"en": "from head to toe",
"av": "хӏатӏаздаса бетӏералде щвезегӏан"
},
{
"en": "at the head (of the bed)",
"av": "къаданиб"
},
{
"en": "off the top of one's head",
"av": "бетӏералдаса, байбихьудаса"
},
{
"en": "first and foremost",
"av": "тӏоцебесеб иргаялда"
},
{
"en": "turn someone's head",
"av": "бетӏер сверизабизе"
},
{
"en": "doesn't leave one's head",
"av": "ботӏролъа унеб гьечӏо"
},
{
"en": "to hang one's head",
"av": "бетӏер дализабизе"
},
{
"en": "to give someone a dressing-down",
"av": "лъидениги семизе"
},
{
"en": "on one's own head; to one's own detriment",
"av": "жиндиего заралалъе, балагьалъе"
},
{
"en": "take advantage of someone",
"av": "лъилниги бетӏералде вахине"
}
]
}
]
}
{
"word": "heading; title",
"stress": 6,
"forms": [
"заголовок"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "бетӏер, цӏар",
"comment": "тӏехьалъул, макъалаялъул ва ц."
}
]
}
{
"word": "headless",
"stress": 7,
"forms": [
"безголовый",
"безголовая",
"безголовое"
],
"senses": [
{
"text": "бетӏер гьечӏев"
},
{
"text": "гӏантав, ахӏмакъав",
"precomment": "stupid",
"labels": [
"colloquial word"
]
},
{
"text": "цӏакъ палгъарав, ракӏалда жо кколарев (чӏоларев), хехго кӏочонев",
"precomment": "forgetful, absent-minded",
"labels": [
"colloquial word"
]
}
]
}
{
"word": "headlight",
"stress": 2,
"forms": [
"фара"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "фара",
"comment": "тракторалъул, автомобилалъул чирахъ",
"examples": [
{
"en": "car headlight",
"av": "автомобилалъул чирахъ"
}
]
}
]
}
{
"word": "headlong",
"stress": 1,
"forms": [
"опрометью"
],
"labels": [
"adverb"
],
"senses": [
{
"text": "хъата-масан, цӏакъ хехго, гӏедегӏун",
"examples": [
{
"en": "to run precipitately out of the room",
"av": "хъата-масан, гӏедегӏун рокъоса къватӏиве векеризе"
}
]
}
]
}
{
"word": "headlong",
"stress": 8,
"forms": [
"стремглав"
],
"labels": [
"adverb"
],
"senses": [
{
"text": "цӏакъ гӏедегӏун, лъураб хӏалалъ, паркъун, рухсан, цӏакъ хех, хъата-масан",
"examples": [
{
"en": "he bolted out of the room",
"av": "гьев рокъоса къватӏиве цӏакъ хехго векерун вачӏана"
}
]
}
]
}
headlong; boldly; by force
сообщить о неточности{
"word": "headlong; boldly; by force",
"stress": 7,
"forms": [
"напролом"
],
"labels": [
"adverb"
],
"senses": [
{
"text": "битӏахъе; сундухъго балагьичӏого; квекӏеналги къуркьизарулаго",
"examples": [
{
"en": "to act dead set",
"av": "таваккалалда къеркьезе, иш гьабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "headphones",
"stress": 3,
"forms": [
"наушники"
],
"labels": [
"plural"
],
"senses": [
{
"text": "тӏогърол гӏундул",
"examples": [
{
"en": "ushanka hat",
"av": "гӏундул ругеб тӏагъур"
}
]
},
{
"text": "наушникал",
"precomment": "telegraphic",
"comment": "телеграфалъухъ, радиоялъухъ гӏенеккизе гӏундузда ралел приборал, алатал"
}
]
}
{
"word": "headquarters",
"forms": [
"штаб"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "штаб",
"examples": [
{
"en": "general staff",
"av": "генералияб штаб, бетӏераб штаб",
"comment": "аскаразе нухмалъи гьабулеб орган"
}
]
}
]
}
{
"word": "headquarters",
"stress": 11,
"forms": [
"штаб-квартира"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "штаб-квартира, штаб-рукъ",
"comment": "штаб бугеб бакӏ"
}
]
}
{
"word": "headscarf",
"stress": 4,
"forms": [
"косынка"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "косынка, лъабокӏонаб тӏадагьаб кверлъин, кӏатӏи"
}
]
}
{
"word": "headscarf; shawl",
"stress": 5,
"forms": [
"платок"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "квархьи, явлухъ, чӏинчӏу, кӏаз, шал, тастар, кӏатӏи",
"examples": [
{
"en": "down shawl",
"av": "хъупгун бессараб кӏаз",
"comment": "катан"
},
{
"en": "pocket handkerchief",
"av": "квербацӏцӏ"
}
]
}
]
}
{
"word": "headstrongness",
"stress": 7,
"forms": [
"своенравие"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "согӏлъи, жиндиего бокьараб гурони гьабунгутӏи"
}
]
}
head of a bed; headrest
сообщить о неточности{
"word": "head of a bed; headrest",
"stress": 6,
"stem": "ИЗГОЛОВЬ",
"forms": [
"изголовье"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "къадан",
"precomment": "beds",
"examples": [
{
"en": "to put a pillow at the head of the bed",
"av": "къаданиб къандалъо лъезе"
},
{
"en": "to lean over the sick person's headboard",
"av": "унтарасул къаданиве къуллун вукӏине"
}
]
}
]
}
{
"word": "head of cabbage",
"stress": 4,
"forms": [
"вилок"
],
"labels": [
"masculine gender",
"colloquial word"
],
"senses": [
{
"text": "капустаялъул бетӏер",
"labels": [
"colloquial word"
]
}
]
}
{
"word": "head of hair; mane",
"stress": 6,
"forms": [
"шевелюра"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "катӏари",
"comment": "ризаб, бахараб"
}
]
}
{
"word": "head of studies",
"stress": 2,
"forms": [
"завуч"
],
"labels": [
"colloquial word",
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "завуч",
"precomment": "head of studies",
"comment": "цӏалул бутӏаялъул заведующий"
}
]
}
head of supply, business manager
сообщить о неточности{
"word": "head of supply, business manager",
"stress": 5,
"forms": [
"завхоз"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "завхоз",
"precomment": "house manager",
"comment": "магӏишат бачунев чи"
}
]
}
head over heels; tumbling
сообщить о неточности{
"word": "head over heels; tumbling",
"stress": 2,
"forms": [
"кубарем"
],
"labels": [
"adverb",
"colloquial word"
],
"senses": [
{
"text": "дегӏенса, терелаго, гьоко гӏадин",
"examples": [
{
"en": "roll down the hill head over heels",
"av": "магӏардаса гъоркье гьоко гӏадин гирун ине"
}
]
}
]
}
{
"word": "head waiter",
"stress": 8,
"forms": [
"метрдотель"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "метрдотель",
"comment": "рестораналда бетӏерав официант"
}
]
}
{
"word": "head (of cabbage)",
"stress": 4,
"forms": [
"кочан"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "хъапустаналъул бетӏер"
},
{
"text": "хӏокӏидацӏоросаролъ",
"precomment": "regional, corn cob"
}
]
}
{
"word": "head, leading, main",
"stress": 7,
"forms": [
"головной",
"головная",
"головное"
],
"senses": [
{
"text": "ботӏрол(аб), бетӏералъул(аб)",
"examples": [
{
"en": "headache",
"av": "ботӏрол унти"
}
]
},
{
"text": "бетӏераб, цебехъанаб, нух малъулеб",
"precomment": "leading; situated in front",
"examples": [
{
"en": "advance detachment; vanguard",
"av": "бетӏераб къокъа"
},
{
"en": "brain",
"av": "гӏадалнах",
"labels": [
"анатомия"
]
}
]
}
]
}
{
"word": "head; leader",
"stress": 5,
"homonym": 1,
"forms": [
"глава"
],
"labels": [
"feminine gender",
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "бетӏер",
"precomment": "head",
"labels": [
"archaic word"
]
},
{
"text": "бетӏер",
"precomment": "main person",
"examples": [
{
"en": "head of the family",
"av": "хъизаналъул бетӏер"
},
{
"en": "domes of the cathedral",
"av": "килисаялъул хъубаби"
},
{
"en": "at the head of someone/something (under the leadership)",
"av": "бетӏералда щивгунниги, лъилниги нухмалъиялда гъоркь"
},
{
"en": "at the head of someone/something (in front)",
"av": "цеве щивгунниги"
}
]
}
]
}
{
"word": "head; leader",
"stress": 5,
"homonym": 2,
"forms": [
"глава"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "бетӏер",
"examples": [
{
"en": "novel in six chapters",
"av": "анлъго бетӏералдаса данде гьабураб роман"
}
]
}
]
}
{
"word": "heal",
"stress": 6,
"forms": [
"заживать"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "зажить",
"kind": "see",
"refwordnum": "1"
}
]
}
{
"word": "heal",
"stress": 6,
"forms": [
"заживить"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "сахлъизабизе, лъикӏлъизабизе",
"precomment": "what",
"examples": [
{
"en": "heal a wound",
"av": "ругъун сахлъизабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "heal",
"stress": 4,
"stem": "ЗАЖИ",
"homonym": 1,
"forms": [
"зажить"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "лъикӏлъизе, сахлъизе, гьудазе, цӏигьанада базе",
"comment": "ругъун",
"examples": [
{
"en": "the wound has healed",
"av": "ругъун сахлъана"
}
]
}
]
}
{
"word": "heal",
"stress": 4,
"homonym": 2,
"forms": [
"зажить"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "бетӏербахъи (яшав, магӏишат) гьабизе лъугьине (байбихьизе)",
"examples": [
{
"en": "to start living anew",
"av": "цӏияб къагӏидаялъ магӏишат гьабизе лъугьине"
}
]
}
]
}
{
"word": "healer",
"stress": 6,
"forms": [
"исцелитель"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "сахлъизарулев чи, дараби гьарулев чи"
}
]
}
{
"word": "healer",
"stress": 2,
"forms": [
"лекарь"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "местӏер, тохтур",
"labels": [
"archaic word"
],
"examples": [
{
"en": "◊ time is a great healer",
"av": "замангӏан лъикӏав местӏер гьечӏевила"
}
]
}
]
}
{
"word": "healing",
"stress": 7,
"forms": [
"заживление"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "сахлъизаби, лъикӏлъизаби",
"precomment": "according to the verb to heal"
}
]
}
{
"word": "healing",
"stress": 4,
"stem": "ЛЕЧЕБН",
"forms": [
"лечебный",
"лечебная",
"лечебное"
],
"senses": [
{
"text": "даруяб, даруялъулаб, дару гьабиялда хурхараб, (унтарал) сахлъизарулеб, лъилъизарулеб",
"examples": [
{
"en": "medicinal herbs",
"av": "даруял хурдул"
},
{
"en": "medical institution",
"av": "(унтарал) сахлъизарулеб идара, азархана"
}
]
}
]
}
{
"word": "healing",
"stress": 4,
"stem": "ЦЕЛЕБН",
"forms": [
"целебный",
"целебная",
"целебное"
],
"senses": [
{
"text": "даруяб, дарманаб, жиб дарулъулеб",
"examples": [
{
"en": "medicinal herb",
"av": "даруяб хер"
},
{
"en": "healing water",
"av": "даруяб лъим"
}
]
}
]
}
{
"word": "healing; curative",
"stress": 4,
"forms": [
"целительный",
"целительная",
"целительное"
],
"see_also": [
{
"target": "целебный",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "healing; cure",
"stress": 6,
"forms": [
"исцеление"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "сахлъизари, лъикӏлъизари",
"precomment": "by the meaning of the verb to heal",
"examples": [
{
"en": "healing of the sick",
"av": "унтарав сахлъизави"
}
]
},
{
"text": "сахлъи, лъикӏлъи",
"precomment": "by the meaning of the verb iscelit'sya, recovery",
"examples": [
{
"en": "there was no hope of a cure",
"av": "сахлъиялде хьул букӏинчӏо"
}
]
}
]
}
{
"word": "health",
"stress": 5,
"stem": "ЗДОРОВЬ",
"forms": [
"здоровье"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "сахлъи; сахлъи-саламалъи",
"examples": [
{
"en": "harmful to health",
"av": "сахлъиялъе заралияб буго"
},
{
"en": "to take care of one's health",
"av": "жиндирго сахлъиялъул агъаз гьабизе"
}
]
},
{
"text": "дур (нужер) сахлъиялдасан (савлухъалдасан)! дур (нужер) сахлъиялъе гӏоло!",
"precomment": "cheers! / to your health!"
}
]
}
{
"word": "healthy",
"stress": 5,
"stem": "ЗДОРОВ",
"homonym": 1,
"forms": [
"здоровый",
"здоровая",
"здоровое"
],
"senses": [
{
"text": "сахав, унтичӏев, чорхолъ витӏарав",
"examples": [
{
"en": "healthy child",
"av": "чорхолъ битӏараб лъимер"
},
{
"en": "healthy mind in a healthy body",
"av": "сахаб чорхолъ — сахаб рухӏ"
}
]
},
{
"text": "чорхое (сахлъиялъе) пайдаяб",
"precomment": "healthy; wholesome",
"examples": [
{
"en": "healthy food",
"av": "чорхое (сахлъиялъе) пайдаяб квен"
}
]
},
{
"text": "битӏараб; пайдаяб",
"examples": [
{
"en": "healthy criticism",
"av": "битӏараб (пайдаяб) критика"
}
]
},
{
"text": "гӏиллаго гьечӏого",
"precomment": "for no reason",
"labels": [
"colloquial (vernacular) word"
]
},
{
"text": "сахлъи кьеги, сахлъиялда таги",
"precomment": "bless you!, goodbye"
}
]
}
{
"word": "healthy",
"stress": 5,
"stem": "ЗДОРОВ",
"homonym": 2,
"forms": [
"здоровый",
"здоровая",
"здоровое"
],
"senses": [
{
"text": "кӏудияб, мазалияб, кутакаб, къуватаб",
"examples": [
{
"en": "healthy guy",
"av": "мазалияв гӏолохъанчи; къуватав гӏолилав"
}
]
}
]
}
{
"word": "health resort",
"stress": 4,
"forms": [
"здравница"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "дару гьабизе ва хӏалхьиялъе бугеб учреждение",
"comment": "санаторий, хӏалхьиялъул рукъ",
"examples": [
{
"en": "children's health resort",
"av": "лъималазул санаторий"
}
]
}
]
}
{
"word": "health-improving",
"stress": 8,
"stem": "ОЗДОРОВИТЕЛЬН",
"forms": [
"оздоровительный",
"оздоровительная",
"оздоровительное"
],
"senses": [
{
"text": "сахлъи цӏуниялъул, сахлъи лъикӏлъизабиялъул, щула гьабиялъул",
"examples": [
{
"en": "health-improvement measures",
"av": "сахлъи цӏуниялъул (цӏуниялъе гьарулел) тадбирал"
}
]
}
]
}
{
"word": "heal over; treat",
"stress": 4,
"forms": [
"залечивать"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "залечить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "heal up",
"stress": 7,
"forms": [
"подживать"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "поджить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "heap",
"stress": 2,
"stem": "КУЧ",
"forms": [
"куча"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "гъуни; гохӏ",
"examples": [
{
"en": "pile of sand",
"av": "салул гохӏ"
}
]
},
{
"text": "гӏемераб къадар",
"precomment": "mass, multitude",
"labels": [
"colloquial word"
],
"examples": [
{
"en": "crowd of people",
"av": "гӏемерал гӏадамал"
}
]
},
{
"text": "батӏалъи гьабичӏого, кинабго жуба-гъубазабизе, гъуни гьабизе",
"precomment": "to lump everything together"
}
]
}
{
"word": "heap; pile",
"stress": 2,
"forms": [
"ворох"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "гъуни, гохӏ",
"comment": "гӏадлу-низам гьечӏого, тӏатӏала бараб щибниги жоялъул",
"examples": [
{
"en": "heap of papers",
"av": "кагътил гъуни"
},
{
"en": "heap of wheat",
"av": "ролъул гъуни",
"comment": "гохӏ"
}
]
},
{
"text": "гӏемераб (гьарзаяб) жо",
"labels": [
"figuratively",
"colloquial word"
],
"examples": [
{
"en": "heap of news",
"av": "гӏемерал цӏиял харбал"
}
]
}
]
}
{
"word": "heap; pile",
"stress": 3,
"forms": [
"груда"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "гъуни, гохӏ",
"examples": [
{
"en": "pile of stones",
"av": "ганчӏазул гъуни (гохӏ), гъогъогохӏ"
},
{
"en": "pile of books",
"av": "тӏахьазул гохӏ (гъуни)"
}
]
}
]
}
{
"word": "heap; pile",
"stress": 4,
"forms": [
"кучу",
"кутишь"
],
"see_also": [
{
"target": "кутить",
"kind": "from",
"comment": "настоящее время",
"comment_lang": "ru"
}
]
}
{
"word": "hear",
"stress": 5,
"forms": [
"послышать"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "рагӏизе"
}
]
}
{
"word": "hear",
"stress": 5,
"forms": [
"слыхать"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "рагӏизе, лъазе",
"labels": [
"used as a predicate",
"impersonal usage"
],
"examples": [
{
"en": "nothing is heard of him",
"av": "досул хӏакъалъулъ щибниги рагӏулеб гьечӏо"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "слышать",
"kind": "see",
"refwordnum": "2"
}
]
}
{
"word": "hear",
"stress": 3,
"forms": [
"слышать"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "рагӏизе, рагӏи рагӏизе",
"precomment": "whom-what",
"examples": [
{
"en": "hear a knock",
"av": "кӏутӏи рагӏизе"
},
{
"en": "he cannot hear",
"av": "досда рагӏи рагӏуларо",
"comment": "т. е. он глухой; гьев гӏинкъав вуго"
},
{
"en": "I heard he will arrive soon",
"av": "дов хехго вачӏине вугилан рагӏана дида"
},
{
"en": "he won't even hear of it",
"av": "досие (гьеб) рагӏизецин бокьун гьечӏо"
}
]
}
]
}
{
"word": "hear",
"stress": 6,
"forms": [
"услыхать"
],
"labels": [
"perfective aspect",
"colloquial word"
],
"see_also": [
{
"target": "услышать",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "hear",
"stress": 4,
"stem": "УСЛЫША",
"forms": [
"услышать"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "рагӏизе",
"precomment": "whom-what, about what",
"examples": [
{
"en": "I heard about this yesterday",
"av": "дида гьелъул хӏакъалъулъ сон рагӏана"
}
]
}
]
}
{
"word": "hearing",
"stress": 3,
"forms": [
"слушание"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "гӏенекки, гӏинтӏами",
"examples": [
{
"en": "attending lectures",
"av": "лекциязухъ гӏин тӏами"
}
]
}
]
}
{
"word": "hearing; rumor",
"forms": [
"слух"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "рагӏи, гӏенекки",
"comment": "гӏинда"
},
{
"text": "слух",
"labels": [
"music"
],
"examples": [
{
"en": "he has a good ear for music",
"av": "гьесда музыка лъикӏ бичӏчӏула",
"comment": "музыкалиял гьаркьал ритӏун ричӏчӏула ва гьел битӏун рахъизе лъала"
}
]
},
{
"text": "хабар",
"precomment": "news; rumor",
"labels": [
"figuratively"
],
"examples": [
{
"en": "not to believe rumors",
"av": "харбазда божунгутӏизе"
},
{
"en": "hide nor hair",
"av": "я хабар гуро, я калам гуро",
"comment": "щибго хабар гьечӏо"
}
]
}
]
}
{
"word": "heart",
"stress": 2,
"stem": "СЕРДЦ",
"forms": [
"сердце"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "ракӏ",
"labels": [
"in various meanings"
],
"examples": [
{
"en": "he has a good heart",
"av": "досул ракӏ лъикӏаб буго"
}
]
},
{
"text": "ракӏ",
"precomment": "center of something, core",
"labels": [
"figuratively"
],
"examples": [
{
"en": "hand on heart",
"av": "щибго бахчичӏого, балъго гьабичӏого"
},
{
"en": "heart isn't in it",
"av": "ракӏ балеб гьечӏо"
},
{
"en": "take to heart",
"av": "цӏакъго ургъел гьабизе"
},
{
"en": "lady of one's heart",
"av": "йокьулей",
"comment": "якьинай"
},
{
"en": "with all one's heart",
"av": "ракӏ-ракӏалъ"
},
{
"en": "a load was off one's mind",
"av": "тӏадагьлъи лъугьана, тӏаса бихьана"
},
{
"en": "conquer the heart",
"av": "рекӏелъ восизавизе"
},
{
"en": "he has no heart",
"av": "досулъ рахӏму гьечӏо, гурхӏел-цӏоб гьечӏо"
}
]
}
]
}
{
"word": "heartbreaker",
"stress": 7,
"forms": [
"сердцеед"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "руччабазул ракӏазда кверщел гьабулев чи, рокьумахх"
}
]
}
{
"word": "heartburn",
"stress": 4,
"stem": "ИЗЖОГ",
"forms": [
"изжога"
],
"labels": [
"medicine",
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "цӏерхӏей, керен цӏерхӏей",
"labels": [
"medicine"
],
"examples": [
{
"en": "suffer from heartburn",
"av": "цӏерхӏеялъ гӏакъуба кьезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "heartfelt",
"stress": 6,
"stem": "ЗАДУШЕВН",
"forms": [
"задушевный",
"задушевная",
"задушевное"
],
"senses": [
{
"text": "рекӏелаб, ракӏ бацӏцӏадаб, ракӏ рагьараб",
"precomment": "sincere, heartfelt",
"examples": [
{
"en": "heart-to-heart talk",
"av": "ракӏ бацӏцӏадаб гара-чӏвари"
},
{
"en": "heartfelt song",
"av": "рекӏелаб (рекӏелъан чвахун бачӏунеб) кечӏ"
}
]
}
]
}
{
"word": "hearth",
"stress": 5,
"forms": [
"шесток"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "печалда цебе гьитӏинаб бакӏ, мегӏели",
"precomment": "in the oven"
},
{
"text": "мокъ",
"precomment": "roost",
"comment": "гӏанкӏуял чӏолеб"
}
]
}
{
"word": "hearth; focus",
"stress": 3,
"forms": [
"очаг"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "гъансито",
"precomment": "fire devices"
},
{
"text": "къайи-свери, хъизан",
"precomment": "family hearth",
"labels": [
"figuratively"
]
},
{
"text": "ицц, байбихьараб (тӏибитӏараб) бакӏ",
"precomment": "center",
"labels": [
"figuratively"
],
"examples": [
{
"en": "focus of disease",
"av": "унти тӏибитӏизе байбихьараб бакӏ"
}
]
}
]
}
{
"word": "heartily",
"stress": 2,
"forms": [
"сытно"
],
"labels": [
"adverb"
],
"senses": [
{
"text": "гӏорцӏизегӏан",
"examples": [
{
"en": "to eat one's fill; eat heartily",
"av": "гӏорцӏизегӏан кваназе"
}
]
}
]
}
{
"word": "heartless",
"stress": 8,
"forms": [
"бессердечный",
"бессердечная",
"бессердечное"
],
"senses": [
{
"text": "ракӏ согӏав; гурхӏел гьечӏев; инсанлъи гьечӏев; рахӏму гьечӏев",
"examples": [
{
"en": "heartless person",
"av": "ракӏ согӏав, гурхӏел гьечӏев чи"
}
]
}
]
}
{
"word": "heartlessness",
"stress": 8,
"forms": [
"бессердечие",
"бессердечность"
],
"labels": [
"neuter gender",
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "гурхӏел гьечӏолъи, рахӏму гьечӏолъи, согӏлъи"
}
]
}
{
"word": "heartless; soulless",
"stress": 5,
"stem": "БЕЗДУШН",
"forms": [
"бездушный",
"бездушная",
"бездушное"
],
"senses": [
{
"text": "гурхӏел гьечӏеб, цӏоб гьечӏеб, хъачӏаб",
"examples": [
{
"en": "callous attitude",
"av": "гурхӏел гьечӏеб балагьи"
}
]
}
]
}
{
"word": "heartrending",
"stress": 11,
"forms": [
"душераздирающий",
"душераздирающая",
"душераздирающее"
],
"senses": [
{
"text": "ракӏ биинабулеб; унтизабулеб",
"examples": [
{
"en": "heart-rending scream",
"av": "ракӏ унтизабулеб (зунизабулеб) гӏасияб гьаракь"
}
]
}
]
}
{
"word": "hearts (card suit)",
"stress": 2,
"stem": "ЧЕРВ",
"forms": [
"червы"
],
"labels": [
"plural"
],
"senses": [
{
"text": "аригут",
"labels": [
"card-game term"
],
"examples": [
{
"en": "king of hearts",
"av": "къирал аригут"
},
{
"en": "lead with clubs",
"av": "аригуталдасан ине",
"comment": "байбихьизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "heart patient",
"stress": 5,
"forms": [
"сердечник"
],
"labels": [
"colloquial word",
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "ракӏ унтарав чи, рекӏел унти бугев чи",
"precomment": "sick"
},
{
"text": "рекӏел унтабазул тохтир",
"precomment": "doctor"
}
]
}
{
"word": "heart-shaped",
"stress": 8,
"forms": [
"сердцевидный",
"сердцевидная",
"сердцевидное"
],
"senses": [
{
"text": "ракӏ гӏадинаб, рекӏеда релълъараб"
}
]
}
{
"word": "hear enough",
"stress": 5,
"forms": [
"наслышаться"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "чиядасан, цогидаз бицун, гӏемераб жо рагӏизе, лъазе",
"precomment": "about whom/what",
"labels": [
"colloquial word"
],
"examples": [
{
"en": "we have already heard enough of your successes",
"av": "дур бергьенлъабазул хӏакъалъулъ нижеда гӏемер рагӏана"
}
]
}
]
}
{
"word": "heat",
"stress": 4,
"forms": [
"жара"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"en": "intolerable heat",
"av": "хӏехьезе кӏолареб багӏари"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "жар",
"kind": "see",
"refwordnum": "1",
"comment": "1)"
}
]
}
{
"word": "heat",
"forms": [
"зной"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "кутакаб багӏари, бухӏи, лагьи"
}
]
}
{
"word": "heat",
"stress": 3,
"forms": [
"отапливать"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "отопить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "heat",
"stress": 5,
"forms": [
"отопить"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "цӏа бакун, хинлъизабизе",
"precomment": "what"
}
]
}
{
"word": "heat",
"stress": 2,
"forms": [
"пекло"
],
"labels": [
"colloquial word",
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "жужахӏ",
"precomment": "hell"
},
{
"text": "кутакаб цӏа, багӏари",
"precomment": "heat"
}
]
}
{
"word": "heat",
"stress": 2,
"forms": [
"течка"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "рохьдочин, багъари",
"comment": "хӏайваналъул",
"labels": [
"biology"
]
},
{
"text": "рохьдочараб заман, багъарараб заман",
"labels": [
"biology"
]
}
]
}
{
"word": "heated boxcar",
"stress": 5,
"forms": [
"теплушка"
],
"labels": [
"colloquial word",
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "теплушка",
"comment": "гӏадамал рекӏине рекъезабураб, жаниб печь бакун хинлъизабулеб къайи баччулеб вагон"
}
]
}
{
"word": "heated; intense",
"stem": "НАКАЛЁНН",
"forms": [
"накалённый",
"накалённая",
"накалённое"
],
"senses": [
{
"text": "багӏаризабураб, боркьараб",
"examples": [
{
"en": "white-hot",
"av": "хъахӏлъиледухъ багӏаризабураб, боркьараб"
},
{
"en": "red-hot",
"av": "цӏва баледухъ"
},
{
"en": "charged atmosphere",
"av": "цӏакъ хӏалуцараб хӏал",
"comment": "халкъазда гьоркьосеб хӏал"
}
]
}
]
}
{
"word": "heather",
"stress": 2,
"forms": [
"вереск"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "вереск",
"comment": "гӏисинал тӏанхалги канчӏбагӏарал тӏугьдулги ругеб даимго гӏурччинаб тӏуцаб хъарахъ"
}
]
}
{
"word": "heating",
"stress": 7,
"stem": "НАГРЕВАНИ",
"forms": [
"нагревание"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "багӏаризаби, бухӏизаби",
"precomment": "by the verb to heat"
},
{
"text": "бухӏи, багӏари",
"precomment": "by the verb warm up"
}
]
}
{
"word": "heating",
"stress": 7,
"forms": [
"нагревательный",
"нагревательная",
"нагревательное"
],
"senses": [
{
"text": "хинлъизабулеб",
"examples": [
{
"en": "heating appliance",
"av": "хинлъизабулеб алат"
}
]
}
]
}
{
"word": "heating",
"stress": 6,
"forms": [
"обогрев"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"see_also": [
{
"target": "обогревание",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "heating",
"stress": 8,
"forms": [
"обогревание"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "хинлъизаби, багӏаризаби",
"precomment": "by v. warm"
},
{
"text": "хинлъи, багӏари",
"precomment": "by the verb to warm up"
}
]
}
{
"word": "heating",
"stress": 6,
"forms": [
"отепление"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "хинлъи, хинлъизаби",
"precomment": "by the verb to warm"
}
]
}
{
"word": "heating",
"stress": 5,
"stem": "ОТОПИТЕЛЬН",
"forms": [
"отопительный",
"отопительная",
"отопительное"
],
"senses": [
{
"text": "хинлъи кьеялъул(аб)",
"examples": [
{
"en": "heating appliances",
"av": "хинлъи кьолел приборал"
},
{
"en": "heating season",
"av": "печал ракулеб заман"
}
]
}
]
}
{
"word": "heating",
"stress": 6,
"forms": [
"отопление"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "цӏа бакун хинлъизаби",
"comment": "by the verb to heat",
"comment_lang": "ru"
},
{
"text": "хинлъизабулеб къагӏида",
"comment": "система",
"examples": [
{
"en": "steam heating",
"av": "хӏухьлаца хинлъизабулеб къагӏида"
}
]
},
{
"text": "хинлъизабулеб гӏуцӏи",
"comment": "устройство"
}
]
}
{
"word": "heating plant",
"stress": 11,
"forms": [
"теплоцентраль"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "теплоцентраль",
"comment": "рукъзал хинлъизариялъе энергия кьолеб станция"
}
]
}
{
"word": "heating; warming",
"stress": 5,
"forms": [
"нагрев"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "бухӏизаби, багӏаризаби",
"precomment": "by v. heat"
},
{
"text": "бухӏи, багӏари, гьелъул даража",
"precomment": "by the verb heat up"
},
{
"text": "бухӏизе, багӏаризе гьабулеб жоялъул тӏасияб рахъ, площадь",
"labels": [
"technical term"
]
}
]
}
{
"word": "heat and power plant",
"stress": 18,
"forms": [
"теплоэлектроцентраль"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "теплоэлектроцентраль",
"comment": "цого заманаялда электроэнергияги хинлъиги кьолеб электростанция"
}
]
}
{
"word": "heat capacity",
"forms": [
"теплоёмкость"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "цо градусалъ хинлъизабураб яги цӏорозабураб мехалъ пуланаб телоялъ босулеб яги къватӏибе кьолеб хинлъиялъул къадар",
"labels": [
"physics"
]
}
]
}
heat emission; heat dissipation
сообщить о неточности{
"word": "heat emission; heat dissipation",
"stress": 9,
"forms": [
"теплоотдача"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "багӏарараб жоялъ къватӏибе хинлъи кьей"
}
]
}
{
"word": "heat engineering",
"stress": 7,
"forms": [
"теплотехника"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "теплотехника",
"comment": "производствоялда, рукӏа-рахъиналда хинлъиялъул энергиялдаса пайда босиялъул теориялъулги практикаялъулги бицунеб техникияб гӏелмуялъул бутӏа"
}
]
}
{
"word": "heat exchange",
"stress": 9,
"forms": [
"теплообмен"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "цӏакъго багӏарараб телоялдаса цогидаб телоялде хинлъи ин"
}
]
}
{
"word": "heat haze",
"stress": 2,
"forms": [
"марево"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "берда цебе сундулниги сурат лъугьин",
"precomment": "mirage"
},
{
"text": "чӏух",
"precomment": "mist, fog"
}
]
}
{
"word": "heat lightning",
"stress": 5,
"forms": [
"зарница"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "пирхи",
"comment": "гъугъай гьечӏого, рикӏкӏадасан бихьулеб"
}
]
}
{
"word": "heat lightning",
"stress": 5,
"forms": [
"сполох"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "пири пирхи, зодил кунчӏи",
"precomment": "flash of lightning; heat lightning"
}
]
}
{
"word": "heat resistance",
"stress": 8,
"forms": [
"жаровыносливость"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "багӏари хӏехьезе кӏвей, багӏари хӏехьей",
"labels": [
"botany"
]
}
]
}
{
"word": "heat resistance",
"stress": 7,
"forms": [
"жаропрочность"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "багӏари (бухӏи) хӏехьей, багӏариялда (бухӏиялда) данде чӏей, багӏариялъукьа (бухӏиялъукьа) хӏинкъунгутӏи",
"labels": [
"technology"
]
}
]
}
{
"word": "heat resistance",
"stress": 7,
"forms": [
"жароупорность"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "багӏариялда (бухӏиялда) дандечӏей, багӏари (бухӏи) хӏехьей; багӏариялъукьа (бухӏиялъукьа) хӏинкъунгутӏи",
"labels": [
"technology"
]
}
]
}
{
"word": "heat through",
"stress": 5,
"forms": [
"протапливать(ся)"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "протопить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "heat through",
"stress": 7,
"forms": [
"протопиться"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "багӏаризе",
"examples": [
{
"en": "the stove is not yet heated through",
"av": "печь жеги багӏарун гьечӏо"
}
]
}
]
}
{
"word": "heat up",
"stress": 7,
"forms": [
"нагревать(ся)"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "нагреть",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "heat up",
"stress": 6,
"forms": [
"накалять(ся)"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "накалить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "heat up",
"stress": 4,
"forms": [
"натапливать"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "натопить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "heat up",
"stress": 7,
"forms": [
"раскалить"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "цӏакъ багӏаризабизе",
"precomment": "what"
}
]
}
{
"word": "heat up; excite",
"stress": 9,
"forms": [
"разгорячить"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "гьалаг гьабизе, хехлъизабизе",
"precomment": "whom-what",
"examples": [
{
"en": "heat a horse; excite a horse",
"av": "чу гьалаглъизабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "heat up; melt down",
"stress": 6,
"homonym": 1,
"forms": [
"истопить"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "бакизе",
"precomment": "stove"
},
{
"text": "бухӏун лъугӏизабизе",
"precomment": "to use for heating",
"labels": [
"colloquial word"
],
"examples": [
{
"en": "burn a whole cartload of firewood",
"av": "тӏубараб гьоко цӏулал бухӏун лъугӏизабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "heat up; melt down",
"stress": 6,
"homonym": 2,
"forms": [
"истопить"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "биинабизе",
"precomment": "what, melt",
"examples": [
{
"en": "render all lard",
"av": "кинабго, тӏолабго тӏатӏи биинабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "heat-resistant",
"stress": 8,
"forms": [
"жаровыносливый",
"жаровыносливая",
"жаровыносливое"
],
"senses": [
{
"text": "багӏари (бухӏи) хӏехьолеб"
}
]
}
{
"word": "heat-resistant",
"stress": 7,
"stem": "ЖАРОПРОЧН",
"forms": [
"жаропрочный",
"жаропрочная",
"жаропрочное"
],
"senses": [
{
"text": "багӏари (бухӏи) хӏехьолеб; багӏариялда (бухӏиялда) данде чӏолеб",
"labels": [
"technology"
],
"examples": [
{
"en": "heat-resistant glass",
"av": "багӏари хӏехьолеб цӏер"
}
]
}
]
}
{
"word": "heat-resistant",
"stress": 7,
"forms": [
"жаростойкий",
"жаростойкая",
"жаростойкое"
],
"senses": [
{
"text": "багӏари (бухӏи) хӏехьолеб, багӏариялъукьа (бухӏиялъукьа) хӏинкъулареб"
}
]
}
{
"word": "heat-resistant",
"stress": 7,
"forms": [
"жароупорный",
"жароупорная",
"жароупорное"
],
"senses": [
{
"text": "багӏариялда (бухӏиялда) данде чӏолеб",
"labels": [
"technology"
]
},
{
"text": "багӏари (бухӏи) хӏехьолеб",
"labels": [
"technology"
]
}
]
}
{
"word": "heat-resistant",
"stress": 8,
"forms": [
"теплостойкий",
"теплостойкая",
"теплостойкое"
],
"senses": [
{
"text": "хинлъи хӏехьолеб, бухӏи хӏехьолеб"
}
]
}
{
"word": "heat; fever",
"forms": [
"жар"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "багӏари; бухӏи",
"precomment": "heat; sultry weather",
"examples": [
{
"en": "the stove radiated heat",
"av": "печалдасан багӏари тӏибитӏулеб букӏана"
},
{
"en": "the pot is on the heat",
"av": "хьаг цӏадутӏа лъун буго"
}
]
},
{
"text": "цӏа-кан; цӏа",
"precomment": "elevated temperature",
"examples": [
{
"en": "the patient has a fever",
"av": "унтарасул цӏа-кан буго"
}
]
},
{
"text": "кӏудияб гъира, шавкъ, гъира-шавкъ",
"precomment": "enthusiasm; zeal",
"labels": [
"figuratively"
],
"examples": [
{
"en": "work with zeal",
"av": "гъира-шавкъалда хӏалтӏизе"
},
{
"en": "give it to them",
"av": "вагӏаризавизе",
"labels": [
"выражение"
]
},
{
"en": "to pull chestnuts out of the fire with someone else's hands",
"av": "цогидал хӏалтӏизе тӏамун, хайир жиндиего ххазе",
"labels": [
"поговорка"
]
}
]
}
]
}
{
"word": "heat; melt; drown",
"stress": 4,
"homonym": 1,
"forms": [
"топить"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "бакизе",
"precomment": "what",
"examples": [
{
"en": "heat the stove",
"av": "печь бакизе"
}
]
},
{
"text": "боркьизе",
"precomment": "heat",
"examples": [
{
"en": "to heat a bathhouse",
"av": "хӏамам боркьизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "heat; melt; drown",
"stress": 4,
"homonym": 2,
"forms": [
"топить"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "биинабизе",
"precomment": "what, to melt",
"examples": [
{
"en": "melt wax",
"av": "хӏе биинабизе"
}
]
},
{
"text": "гьализабизе",
"precomment": "sth, to boil"
}
]
}
{
"word": "heat; melt; drown",
"stress": 4,
"homonym": 3,
"forms": [
"топить"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "гъанкъизабизе",
"precomment": "whom-what",
"comment": "лъадалъ",
"examples": [
{
"en": "to sink enemy ships",
"av": "тушманасул гуми гъанкъизаризе"
}
]
},
{
"text": "хвезабизе",
"precomment": "ruin",
"comment": "гьабулеб иш ва гь. ц.",
"labels": [
"figuratively",
"colloquial word"
]
}
]
}
{
"word": "heat; warm up",
"stress": 5,
"stem": "НАГРЕ",
"forms": [
"нагреть"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "хинлъизабизе, бухӏизабизе",
"precomment": "what",
"examples": [
{
"en": "the sun warmed the sand",
"av": "бакъуца сали хинлъизабуна"
},
{
"en": "feather one's nest; profit illicitly",
"av": "сунданиги тӏаде ккун, кверал хинлъизаризе"
}
]
},
{
"examples": [
{
"en": "to line one's pockets",
"av": "законияб гуреб куцалъ бечелъизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "heavenly; celestial",
"stress": 4,
"stem": "НЕБЕСН",
"forms": [
"небесный",
"небесная",
"небесное"
],
"senses": [
{
"text": "зодилаб",
"examples": [
{
"en": "heavenly blue",
"av": "зодилаб хъахӏиллъи"
},
{
"en": "sky-blue color",
"av": "зодилаб кьер"
}
]
}
]
}
{
"word": "heavens; sky",
"stress": 6,
"forms": [
"небеса"
],
"labels": [
"plural"
],
"senses": [
{
"text": "зобал",
"examples": [
{
"en": "to praise to the skies",
"av": "зобалазде бахинабизе",
"comment": "кутакалда беццизе"
}
]
}
]
}
heavily; with difficulty
сообщить о неточности{
"word": "heavily; with difficulty",
"stress": 6,
"homonym": 1,
"forms": [
"тяжело"
],
"labels": [
"adverb"
],
"senses": [
{
"text": "бакӏго, бакӏлъиледухъ",
"examples": [
{
"en": "heavily loaded car",
"av": "бакӏлъиледухъ къайидул цӏезабураб автомобиль"
}
]
},
{
"text": "бакӏго",
"precomment": "heavily",
"examples": [
{
"en": "to walk heavily",
"av": "бакӏго галаби тӏамизе"
}
]
},
{
"text": "захӏматго",
"precomment": "difficult",
"examples": [
{
"en": "difficult to breathe",
"av": "захӏматго хӏухьел цӏазе"
}
]
},
{
"text": "захӏматго",
"precomment": "seriously",
"examples": [
{
"en": "he is gravely ill",
"av": "дов захӏматго унтун вуго"
}
]
},
{
"text": "захӏмат букӏине",
"precomment": "to whom even without complement",
"labels": [
"impersonal usage",
"used as a predicate"
],
"examples": [
{
"en": "it is hard for me here",
"av": "дие гьаниб захӏмат буго"
},
{
"en": "it is hard for him to climb the stairs",
"av": "досие болъодухъа тӏаде вахине захӏмат буго"
}
]
}
]
}
{
"word": "heavy",
"stress": 2,
"stem": "ТЯЖК",
"forms": [
"тяжкий",
"тяжкая",
"тяжкое"
],
"senses": [
{
"text": "бакӏаб, захӏматаб, кьварараб, кӏудияб",
"examples": [
{
"en": "grave crime",
"av": "кӏудияб такъсир"
},
{
"en": "hard labor",
"av": "захӏматаб хӏалтӏи"
},
{
"en": "heavy burden",
"av": "бакӏаб зулму, кӏудияб зулму"
},
{
"en": "severe punishment",
"av": "кьварараб тамихӏ"
}
]
}
]
}
{
"word": "heavyweight",
"stress": 8,
"forms": [
"тяжеловес"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "бакӏаб цӏайиялъул спортсмен",
"labels": [
"sports term"
]
}
]
}
heavy horse; sturdy fellow
сообщить о неточности{
"word": "heavy horse; sturdy fellow",
"stress": 4,
"forms": [
"битюг"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "къайи баччулеб кӏудияб чу"
}
]
}
{
"word": "heavy woolen cloth",
"stress": 3,
"stem": "ДРАПОВ",
"forms": [
"драповый",
"драповая",
"драповое"
],
"senses": [
{
"text": "драпалъул",
"examples": [
{
"en": "doeskin coat",
"av": "драпалъул пальто"
}
]
}
]
}
{
"word": "heavy, difficult",
"stem": "ТЯЖЁЛ",
"forms": [
"тяжёлый",
"тяжёлая",
"тяжёлое"
],
"senses": [
{
"text": "бакӏаб",
"precomment": "having great weight",
"examples": [
{
"en": "heavy suitcase",
"av": "бакӏаб чемодан"
}
]
},
{
"text": "ургьиб бакӏаб",
"examples": [
{
"en": "heavy food",
"av": "ургьиб бакӏаб квен"
}
]
},
{
"precomment": "massive",
"examples": [
{
"en": "with a heavy chin",
"av": "гӏебаб, кӏудияб нилъу бугев"
}
]
},
{
"text": "тӏадагьлъи гьечӏеб, бакӏаб",
"precomment": "heavy",
"examples": [
{
"en": "heavy steps",
"av": "бакӏал галаби"
}
]
},
{
"text": "бакӏаб, бичӏчӏизе захӏматаб",
"precomment": "about style and the like"
},
{
"text": "захӏматаб",
"precomment": "difficult",
"examples": [
{
"en": "difficult task",
"av": "захӏматаб масъала"
},
{
"en": "heavy breathing",
"av": "захӏматго цӏалеб хӏухьел"
}
]
},
{
"text": "захӏматаб",
"precomment": "difficult; awkward",
"examples": [
{
"en": "difficult conditions",
"av": "захӏматал шартӏал"
},
{
"en": "hard life",
"av": "захӏматаб гӏумру"
}
]
},
{
"text": "захӏматаб, гӏазабаб, гӏазаб-гӏакъубаялъул цӏураб",
"precomment": "full of agony",
"examples": [
{
"en": "difficult labor; hard delivery",
"av": "захӏматго, гӏакъуба бихьун лъимер гьаби"
}
]
},
{
"text": "кьварараб, гурхӏел гьечӏеб",
"precomment": "severe; harsh",
"examples": [
{
"en": "severe punishment",
"av": "кьварараб тамихӏ"
},
{
"en": "heavy blow",
"av": "гурхӏел гьечӏеб кьаби"
}
]
},
{
"text": "захӏматаб",
"precomment": "serious",
"examples": [
{
"en": "severe illness",
"av": "захӏматаб унти"
}
]
},
{
"text": "лазат бахъизабулеб, бакӏаб, захӏматаб",
"precomment": "burdensome",
"examples": [
{
"en": "heavy thoughts",
"av": "бакӏал пикраби"
}
]
},
{
"text": "бакӏаб, захӏматаб, хӏехьезе кӏолареб",
"examples": [
{
"en": "he has a difficult character",
"av": "гьесул хӏехьезе кӏолареб гӏамал-хасият буго"
}
]
},
{
"precomment": "in combinations",
"examples": [
{
"en": "hard day",
"av": "захӏматаб къо, битӏ гьечӏеб къо"
},
{
"en": "heavy air",
"av": "бакӏаб гьава, хӏухьел цӏазе захӏматаб гьава"
},
{
"en": "slow to move; sluggish",
"av": "хӏинцаб, кӏвахӏалаб"
},
{
"en": "heavy industry",
"av": "бакӏаб (чӏахӏиял, къуватал машинаби гьарулеб) промышленность"
}
]
}
]
}
{
"word": "heavy; bulky",
"stress": 3,
"stem": "ГРУЗН",
"forms": [
"грузный",
"грузная",
"грузное"
],
"senses": [
{
"text": "бакӏаб, тирилъи гьечӏеб",
"precomment": "weighty",
"examples": [
{
"en": "heavy figure",
"av": "бакӏаб, тирилъи гьечӏеб къаркъала"
}
]
},
{
"text": "цӏакъ кӏудияб, гӏемер бакӏ кколеб",
"precomment": "bulky; cumbersome"
}
]
}