{
"word": "horde",
"stress": 4,
"forms": [
"орда"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "орда",
"comment": "гьоркьохъел веказул заманалда тюрказулги монголазулги чӏахӏиял феодалиял пачалихъазда абулеб букӏараб цӏар",
"labels": [
"historical term"
]
},
{
"text": "хъачагъазул къокъа, низам гьечӏеб руккел",
"precomment": "gatherings",
"labels": [
"figuratively"
]
}
]
}
{
"word": "horde; host",
"stress": 2,
"stem": "ПОЛЧИЩ",
"forms": [
"полчище"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "кӏудияб бо, аскар",
"precomment": "army",
"examples": [
{
"en": "enemy hordes",
"av": "тушманасул боял"
}
]
},
{
"text": "руккел",
"precomment": "multitude",
"labels": [
"figuratively"
],
"examples": [
{
"en": "swarms of mosquitoes",
"av": "кӏкӏурузул руккелал"
}
]
}
]
}
{
"word": "horizon",
"stress": 6,
"forms": [
"горизонт"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "горизонт",
"comment": "ракьалъулги зобалъулги бихьулеб гӏурхъи",
"examples": [
{
"en": "the sun disappeared behind the horizon",
"av": "бакъ горизонталда нахъе тӏерхьун ана"
}
]
},
{
"text": "лъай, даража",
"labels": [
"figuratively"
],
"examples": [
{
"en": "man with a broad outlook",
"av": "гӏатӏидаб лъаялъул чи"
}
]
},
{
"text": "ресал",
"labels": [
"plural",
"figuratively"
],
"examples": [
{
"en": "wide horizons opened up before our youth",
"av": "нилъер гӏолохъанаб гӏелалда цере гӏатӏидал ресал руго"
}
]
},
{
"precomment": "appear on someone's horizon",
"text": "кинаб-буго-ниги обществоялде, къокъаялде гьоркьове лъугьине (вачӏине)"
},
{
"precomment": "he vanished from our horizon",
"text": "дов нижеда гьоркьоса тӏагӏун ана"
}
]
}
{
"word": "horizon",
"stress": 8,
"forms": [
"небосклон"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "горизонталдаса тӏадехунисеб зоб"
}
]
}
{
"word": "horizontal",
"stress": 9,
"stem": "ГОРИЗОНТАЛ",
"forms": [
"горизонталь"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "горизонталь",
"comment": "горизонталъул хӏучч",
"examples": [
{
"en": "horizontally",
"av": "горизонталъул хӏуччалдасан"
}
]
}
]
}
{
"word": "horizontal",
"stress": 9,
"stem": "ГОРИЗОНТАЛЬН",
"forms": [
"горизонтальный",
"горизонтальная",
"горизонтальное"
],
"senses": [
{
"text": "горизонталияб",
"comment": "горизонталъул хӏуччалда битӏараб",
"examples": [
{
"en": "horizontal surface",
"av": "горизонталияб тӏасияб рахъ"
}
]
}
]
}
{
"word": "horizontally",
"stress": 9,
"forms": [
"горизонтально"
],
"labels": [
"adverb"
],
"senses": [
{
"text": "горизонталъул хӏуччалда рекъон"
}
]
}
horizontal bar, gymnastic bar
сообщить о неточности{
"word": "horizontal bar, gymnastic bar",
"stress": 5,
"forms": [
"турник"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "турник",
"comment": "гимнастикаялъе хӏалтӏизабулеб, эхеде кӏанцӏун гӏунтӏулеб бакӏалда рекъезабураб маххул гӏер",
"labels": [
"sports term"
]
}
]
}
{
"word": "hormone",
"stress": 5,
"forms": [
"гормон"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "гормон",
"comment": "жанисел секрециялъулал железабаз бидулъе биччалеб ва жинца лугбузул хӏалтӏи кутаклъизабулеб жо",
"labels": [
"physiology"
]
}
]
}
{
"word": "horn",
"forms": [
"рог"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "лълъар",
"examples": [
{
"en": "deer antlers",
"av": "ритӏучӏил лълъурдул"
}
]
},
{
"text": "накъира, зурма",
"precomment": "musical instrument",
"examples": [
{
"en": "sounding the horn",
"av": "накъира пулеб буго"
}
]
},
{
"examples": [
{
"en": "cuckold",
"av": "росасе хилиплъизе"
},
{
"en": "in abundance",
"av": "цӏакъ кӏудияб къадаралда, гьарзалъиялда"
},
{
"en": "take the bull by the horns",
"av": "бачӏинахъего тӏаделъизе, аслиялдасан байбихьизе"
},
{
"en": "bend into a ram's horn; subdue",
"av": "мукӏур гьавизе, мутӏигӏ гьавизе, кверщаликье вачине"
}
]
}
]
}
{
"word": "hornbeam",
"forms": [
"граб"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "лъор",
"comment": "гъветӏ",
"labels": [
"botany"
]
}
]
}
{
"word": "horned",
"stress": 4,
"forms": [
"рогастый",
"рогастая",
"рогастое"
],
"labels": [
"colloquial word"
],
"senses": [
{
"text": "лълъурдул чӏахӏияб",
"labels": [
"colloquial word"
],
"examples": [
{
"en": "horned bull",
"av": "лълъурдул чӏахӏияб оц"
}
]
}
]
}
{
"word": "horned",
"stress": 4,
"forms": [
"рогатый",
"рогатая",
"рогатое"
],
"senses": [
{
"text": "лълъурдул ругеб",
"examples": [
{
"en": "cattle",
"av": "чӏегӏербоцӏи"
},
{
"en": "small cattle",
"av": "гӏи-цӏцӏани"
}
]
}
]
}
{
"word": "hornet",
"stress": 2,
"forms": [
"шершень"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "кьужна",
"comment": "кӏудияб тайпа",
"labels": [
"zoology"
]
}
]
}
{
"word": "hornless",
"stress": 5,
"stem": "БЕЗРОГ",
"forms": [
"безрогий",
"безрогая",
"безрогое"
],
"senses": [
{
"text": "лълъурдул гьечӏеб, лълъар гьечӏеб, гъвалаяб",
"examples": [
{
"en": "polled goat; hornless goat",
"av": "лълъурдул гьечӏеб цӏцӏе, лълъар гьечӏеб цӏцӏе, гъвалаяб цӏцӏе"
}
]
}
]
}
{
"word": "horny; horn",
"stress": 6,
"forms": [
"роговой",
"роговая",
"роговое"
],
"senses": [
{
"text": "лълъарал гьабураб, лълъарал",
"examples": [
{
"en": "horn comb",
"av": "лълъарал гьоркьо"
}
]
}
]
}
{
"word": "horoscope",
"stress": 7,
"forms": [
"гороскоп"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "гороскоп",
"comment": "астрологиялда: цӏвабзазухъ балагьун, лъилниги букӏинесеб къисмат бицине хӏалтӏизабулеб мистикияб таблица"
}
]
}
{
"word": "horror; creeps",
"forms": [
"жуть"
],
"labels": [
"feminine gender",
"colloquial word"
],
"senses": [
{
"text": "ракӏ хӏинкъи (биххи), кара биххи; ракӏ къварилъи"
},
{
"labels": [
"used as a predicate",
"colloquial (vernacular) word"
],
"examples": [
{
"en": "horrors!",
"av": "битӏахъе къиямасеб къо!"
}
]
}
]
}
{
"word": "horse",
"stem": "КОН",
"forms": [
"конь"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "чу",
"examples": [
{
"en": "saddle horses",
"av": "чуял кьолозе"
},
{
"en": "don't look a gift horse in the mouth",
"av": "чӏобого кьураб чол кӏалдире раккуларел (ханас кьураб чол кӏалдире раккуларел)",
"labels": [
"пословица"
]
}
]
},
{
"text": "чу",
"labels": [
"chess term"
],
"examples": [
{
"en": "knight's move",
"av": "чуялъ ход гьабизе, чу кьезе"
}
]
},
{
"text": "конь",
"comment": "гимнастикаялъул упражнениял тӏад гьаризе бугеб, тӏад къехьги ккураб бохдузда лъураб чӏалу",
"labels": [
"sports term"
]
}
]
}
{
"word": "horse",
"stress": 6,
"stem": "ЛОШАДИН",
"forms": [
"лошадиный",
"лошадиная",
"лошадиное"
],
"senses": [
{
"text": "чол, чуязул",
"examples": [
{
"en": "horse hooves",
"av": "чол щанкӏлал"
}
]
},
{
"examples": [
{
"en": "horsepower",
"av": "моторалъул къуват борцунеб единица",
"labels": [
"физика"
],
"comment": "роцен"
},
{
"en": "megadose",
"av": "цӏакъ кӏудияб къадар доза"
}
]
}
]
}
{
"word": "horse",
"stress": 2,
"forms": [
"лошадь"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "чу",
"examples": [
{
"en": "riding horse; saddle horse",
"av": "рекӏадул чу"
},
{
"en": "racehorse",
"av": "бекерулеб чу, бекеризе тӏамулеб чу"
},
{
"en": "draught horse",
"av": "гьакида, кутнада балеб чу"
}
]
}
]
}
{
"word": "horsefly",
"stress": 5,
"forms": [
"слепень"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "никӏкӏ",
"labels": [
"zoology"
]
}
]
}
{
"word": "horseman",
"stress": 3,
"forms": [
"всадник"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "рекӏарав"
}
]
}
{
"word": "horseman; cavalryman",
"stress": 2,
"forms": [
"конник"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "рекӏарав рагъухъан, кавалерист, чотӏахъан"
}
]
}
{
"word": "horsemeat",
"stress": 4,
"forms": [
"конина"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "чол гьан"
}
]
}
{
"word": "horseradish",
"forms": [
"хрен"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "хрен",
"precomment": "root",
"comment": "хрен хералъул кванилъ хӏалтӏизабулеб кӏал бухӏулеб кьибил",
"examples": [
{
"en": "old codger",
"av": "херав гӏамаликъ"
},
{
"en": "six of one, half a dozen of the other",
"av": "хрен талганалдаса гьуинаб букӏунареб",
"comment": "гьесдаса лъикӏав гьавги гьечӏевин"
}
]
}
]
}
{
"word": "horseshoe",
"stress": 5,
"forms": [
"подкова"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "тӏикъва",
"examples": [
{
"en": "broken horseshoe",
"av": "бекараб тӏикъва"
}
]
}
]
}
{
"word": "horseshoe-shaped",
"stress": 11,
"forms": [
"подковообразный",
"подковообразная",
"подковообразное"
],
"senses": [
{
"text": "тӏикъва гӏадаб (чол тӏикъва гӏадаб), тӏикъваялда релълъараб"
}
]
}
{
"word": "horsetail",
"forms": [
"хвощ"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "гьодгъур",
"comment": "хьуцӏихер",
"labels": [
"botany"
]
}
]
}
{
"word": "horsetail",
"stress": 5,
"forms": [
"хвощовый",
"хвощовая",
"хвощовое"
],
"senses": [
{
"text": "гьодгъуралъул(аб)"
}
]
}
{
"word": "horse blanket",
"stress": 4,
"forms": [
"попона"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "чода тӏамулеб турут"
}
]
}
{
"word": "horse breeder",
"stress": 6,
"forms": [
"коневод"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "чуял гӏезариялда ва гьездасан пайда босиялда тӏад хӏалтӏулев чи"
}
]
}
{
"word": "horse breeding",
"stress": 6,
"forms": [
"коневодство"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "чуял гӏезари ва гьездасан пайда боси"
}
]
}
horse doctor, quack vet
сообщить о неточности{
"word": "horse doctor, quack vet",
"stress": 6,
"forms": [
"коновал"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "чуязул тохтур",
"precomment": "veterinarian",
"comment": "цӏаличӏев",
"labels": [
"archaic word"
]
},
{
"text": "лъавукъав, лъай гьечӏев тохтур",
"precomment": "bad doctor",
"labels": [
"colloquial word",
"disdainfully"
]
}
]
}
{
"word": "horse farm",
"stress": 6,
"forms": [
"конеферма"
],
"senses": [
{
"text": "чуязул ферма"
}
]
}
{
"word": "horse thief",
"stress": 7,
"forms": [
"конокрад"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "чуялрикъ, чуязул цӏогьор"
}
]
}
{
"word": "horse-breeding",
"stress": 6,
"stem": "КОНЕВОДЧЕСК",
"forms": [
"коневодческий",
"коневодческая",
"коневодческое"
],
"senses": [
{
"text": "чуял гӏезарулеб",
"examples": [
{
"en": "horse-breeding sovkhoz",
"av": "чуял гӏезарулеб совхоз, чуязул совхоз"
}
]
}
]
}
horticultural; garden
сообщить о неточности{
"word": "horticultural; garden",
"stress": 12,
"forms": [
"садово-огородный",
"садово-огородная",
"садово-огородное"
],
"senses": [
{
"text": "ахилгун пастӏаналъул, ахилгун бахчадул",
"examples": [
{
"en": "dacha plot",
"av": "ахилгун бахчадул бутӏа",
"comment": "участок"
}
]
}
]
}
horticulturist; gardener
сообщить о неточности{
"word": "horticulturist; gardener",
"stress": 6,
"forms": [
"садовод"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "ахихъан, ахихъанлъиялъул иш лъикӏ лъалев чи, ахихъанлъиялъул специалист"
}
]
}