{
"word": "рагӏ",
"homonym": 1,
"forms": [
"рагӏ",
"рагӏалъ",
"рагӏалъул",
"рагӏал"
],
"senses": [
{
"text": "récipient (en argile); grand pot",
"examples": [
{
"av": "рагӏ рахьдал цӏезабизе",
"fr": "remplir le pot de lait"
},
{
"av": "гӏемераб рагӏиялдаса рагӏ цӏун чӏагӏа лъикӏ",
"fr": "un récipient rempli de bouza vaut mieux qu'un bavardage infini",
"labels": [
"proverbe"
]
},
{
"av": "кӏудияб рагӏиниб чагъир буго",
"fr": "il y a du vin dans le grand récipient"
},
{
"av": "цӏураб рагӏинибе лъим унаро",
"fr": "dans un récipient plein on ne verse pas d'eau",
"labels": [
"proverbe"
],
"comment": "la bosse ne s'efface qu'au tombeau"
},
{
"av": "рагӏиниса гел цӏун кьуна дос дие тӏокӏкӏел",
"fr": "il m'a puisé dans le récipient une louche pleine de braga"
}
]
}
],
"pos": "nom",
"form": "nominatif"
}
{
"word": "рагӏ",
"homonym": 2,
"forms": [
"рагӏ"
],
"senses": [
{
"text": "bol alimentaire (des ruminants); rumination",
"labels": [
"invariable"
],
"comment": "des animaux",
"examples": [
{
"av": "рагӏ базе (бахине)",
"fr": "ruminer",
"comment": "concernant les animaux"
}
]
}
],
"pos": "nom",
"form": "nominatif"
}
{
"word": "рагӏаби",
"stress": 2,
"stem": "рагӏаб",
"forms": [
"рагӏаби",
"рагӏабаз",
"рагӏабазул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"pluriel"
],
"pluralfor": "рагӏи"
},
{
"text": "texte",
"examples": [
{
"av": "рагӏаби Расул ХӀамзатовасул, бакъан Мурад Кажлаевасул",
"fr": "texte de Rassoul Gamzatov, musique de Mourad Kajlaev"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "рагӏи",
"kind": "from"
}
],
"pos": "nom",
"form": "pluriel"
}
{
"word": "рагӏад",
"stress": 5,
"forms": [
"рагӏад",
"рагӏадалъ",
"рагӏадалъул",
"рагӏадал"
],
"senses": [
{
"text": "ombre, endroit protégé du soleil",
"examples": [
{
"av": "гъотӏол рагӏад",
"fr": "ombre de l'arbre"
},
{
"av": "гӏадамасул рагӏад",
"fr": "ombre d'une personne; silhouette, contours d'une personne"
},
{
"av": "рагӏад рехизе",
"fr": "se former — à propos d'une ombre"
},
{
"av": "рагӏад бугеб",
"fr": "ombragé"
},
{
"av": "рагӏад бугеб гъветӏ",
"fr": "arbre ombragé"
},
{
"av": "бекерун унеб чол рагӏад къадада халат хутӏуларо",
"fr": "l'ombre d'un cheval au galop ne reste pas longtemps sur le mur",
"labels": [
"proverbe"
]
},
{
"av": "рагӏадалде гӏагарлъизе",
"fr": "s'approcher de l'ombre"
},
{
"av": "рагӏад гӏадин",
"fr": "imperceptiblement; sans s'éloigner",
"comment": "litt. comme une ombre"
},
{
"av": "рагӏад хутӏун буго досул",
"fr": "il a beaucoup maigri, il n'en reste que l'ombre"
}
]
}
],
"pos": "nom",
"form": "nominatif"
}
{
"word": "рагӏал",
"stress": 5,
"forms": [
"рагӏал",
"рагӏалалъ",
"рагӏалалъул",
"рагӏалал"
],
"senses": [
{
"text": "bord, fin, extrémité, périphérie",
"examples": [
{
"av": "кьурул рагӏал",
"fr": "bord de la falaise, du rocher"
},
{
"av": "тӏохил рагӏал",
"fr": "bord du toit"
},
{
"av": "горил рагӏал букӏунареб, рагӏул ахир букӏунареб",
"fr": "le cercle n'a pas de fin, et le bavardage n'a pas de fin",
"labels": [
"proverbe"
]
},
{
"av": "рагӏалда чӏезе",
"fr": "être au bord",
"comment": "de quelque chose"
},
{
"av": "росу рагӏалалда",
"fr": "à la périphérie de l'aoul"
},
{
"av": "рагӏалде къазе",
"fr": "approcher du bord",
"comment": "de quelque chose"
},
{
"av": "парсил рагӏалде къаге, васав",
"fr": "n'approche pas, mon garçon, du bord du précipice"
},
{
"av": "дуниялалъул рагӏалде щвезегӏан аниги теларо",
"fr": "je ne te quitterai pas, même si tu vas au bout du monde"
},
{
"av": "рагӏалдаса гӏебеде",
"fr": "au bord",
"comment": "de quelque chose"
},
{
"av": "рагӏалдаса тӏеренаб",
"fr": "mince au bord"
},
{
"av": "рагӏалде бахъинабизе",
"fr": "mener à terme, réaliser",
"comment": "quelque chose; quelque chose"
},
{
"av": "рагӏалде бахъине",
"fr": "terminer, achever, se terminer par un succès",
"comment": "quelque chose"
}
]
},
{
"text": "rive; côte",
"examples": [
{
"av": "гӏурул рагӏал",
"fr": "rive, berge de rivière"
},
{
"av": "ралъдал рагӏал",
"fr": "côte de mer, rivage maritime"
},
{
"av": "Сулахъалъул рагӏалда",
"fr": "sur la rive du Soulak"
},
{
"av": "хӏорил рагӏалда гъутӏби чӏана цӏалдохъабаз",
"fr": "les élèves ont planté des arbres au bord du lac"
},
{
"av": "лъарал рагӏалдасан ине",
"fr": "aller le long de la rive de la petite rivière"
}
]
}
],
"pos": "nom",
"form": "nominatif"
}
{
"word": "рагӏаллъи",
"stress": 5,
"stem": "рагӏаллъ",
"forms": [
"рагӏаллъи",
"рагӏаллъиялъ",
"рагӏаллъиялъул",
"рагӏаллъаби"
],
"senses": [
{
"text": "bord, extrémité",
"examples": [
{
"av": "битӏун рагӏаллъуде ине",
"fr": "s'approcher tout près du bord"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "рагӏал",
"kind": "see",
"refwordnum": "1"
}
],
"pos": "nom",
"form": "nominatif"
}
{
"word": "рагӏа-рагӏалда",
"stress": 5,
"forms": [
"рагӏа-рагӏалда"
],
"senses": [
{
"text": "sur les bords",
"labels": [
"adverbe"
],
"examples": [
{
"av": "рагӏа-рагӏалда лъезе",
"fr": "placer sur les bords"
}
]
}
],
"pos": "adverbe",
"form": "—"
}
{
"word": "рагӏа-ракьан",
"stress": 5,
"forms": [
"рагӏа-ракьан",
"рагӏа-ракьаналъ",
"рагӏа-ракьаналъул"
],
"senses": [
{
"text": "bord, fin",
"labels": [
"nom collectif"
],
"examples": [
{
"av": "рагӏа-ракьан гьечӏеб",
"fr": "sans rivages; immense; vaste"
},
{
"av": "рагӏа-ракьан гьечӏеб ралъад",
"fr": "mer sans rivages"
},
{
"av": "рагӏа-ракьан бахъун",
"fr": "à fond; minutieusement"
},
{
"av": "рагӏа-ракьан бахъун бицине",
"fr": "raconter en détail"
},
{
"av": "рагӏа-ракьан лъазе",
"fr": "pénétrer jusqu'au fond"
},
{
"av": "рагӏа-ракьанде щун",
"fr": "jusqu'au cœur"
}
]
}
],
"pos": "nom",
"form": "nominatif"
}
{
"word": "рагӏдукь",
"stress": 6,
"forms": [
"рагӏдукь",
"рагӏдукье",
"рагӏдукьа"
],
"senses": [
{
"text": "à l'ombre",
"labels": [
"adverbe"
],
"examples": [
{
"av": "гъотӏол рагӏдукь",
"fr": "à l'ombre de l'arbre"
},
{
"av": "рагӏдукь бакӏ",
"fr": "endroit où l'ombre s'est formée"
},
{
"av": "рагӏдукь вегизе",
"fr": "être à l'ombre"
},
{
"av": "рагӏдукь гӏодов чӏезе",
"fr": "être assis à l'ombre"
},
{
"av": "рагӏдукье ине",
"fr": "aller là où il y a de l'ombre"
}
]
}
],
"pos": "adverbe",
"form": "—"
}
{
"word": "рагӏи",
"stress": 2,
"homonym": 1,
"stem": "рагӏ",
"forms": [
"рагӏи",
"рагӏиялъ",
"рагӏуца",
"рагӏиялъул",
"рагӏул",
"рагӏаби"
],
"senses": [
{
"text": "mot, parole",
"comment": "à la réunion",
"examples": [
{
"av": "ахирисеб рагӏи",
"fr": "le dernier mot",
"comment": "en général"
},
{
"av": "ахирисеб рагӏи",
"fr": "le dernier mot",
"comment": "en justice"
},
{
"av": "басралъараб рагӏи",
"fr": "mot vieilli, archaïsme"
},
{
"av": "гьадингояб рагӏи",
"fr": "parole en l'air, ineptie"
},
{
"av": "жубараб рагӏи",
"fr": "mot composé"
},
{
"av": "жубараб къокъгьабураб рагӏи",
"fr": "mot-valise; mot acronyme"
},
{
"av": "къокъаб рагӏи",
"fr": "en un mot; bref"
},
{
"av": "ракӏ лъукъулеб рагӏи",
"fr": "mot qui blesse le cœur"
},
{
"av": "хъубаб рагӏи",
"fr": "mot obscène, grossier"
},
{
"av": "хӏакъаб рагӏи",
"fr": "parole vraie; en vérité"
},
{
"av": "цогидаб мацӏалдаса бачӏараб рагӏи",
"fr": "mot emprunté"
},
{
"av": "цо рагӏи",
"fr": "un seul mot"
},
{
"av": "лъикӏав чиясе — цо рагӏи, лъикӏаб чое — цо цӏал",
"fr": "à bon entendeur salut; à bon homme un mot, à bon cheval un coup de fouet",
"labels": [
"proverbe"
]
},
{
"av": "цӏияб рагӏи",
"fr": "mot nouveau, néologisme"
},
{
"av": "гьаб щиб рагӏи?",
"fr": "quel est ce mot ? quels sont ces propos ?"
},
{
"av": "рагӏи лъугьин",
"fr": "formation des mots"
},
{
"av": "рагӏи хиси",
"fr": "flexion"
},
{
"av": "рагӏи абизе",
"fr": "prononcer un mot, dire un mot"
},
{
"av": "абун араб рагӏи — рехун араб чӏор",
"fr": "parole dite, flèche partie",
"labels": [
"proverbe"
],
"comment": "parole n'est pas moineau : si elle s'envole, on ne la rattrape plus"
},
{
"av": "рагӏи бицине",
"fr": "dire un mot"
},
{
"av": "рагӏи бицине",
"fr": "donner son accord pour marier sa fille ou sa sœur",
"comment": "lors des fiançailles"
},
{
"av": "рагӏи бице бакӏ бихьун, ургъел бикье чи вихьун",
"fr": "dis le mot qui convient au bon endroit, ouvre ton âme à un vrai homme",
"labels": [
"proverbe"
]
},
{
"av": "бицанагӏан рагӏи — бухъанагӏан ракь",
"fr": "plus on parle, plus il y a de mots, plus on creuse, plus il y a de terre",
"labels": [
"proverbe"
],
"comment": "plus on avance dans la forêt, plus il y a de bois"
},
{
"av": "рагӏи гьаризе",
"fr": "demander la parole"
},
{
"av": "рагӏи халалъизе",
"fr": "parler longtemps; bavarder longuement"
},
{
"av": "рагӏул квешлъи — халалъи, харбил квешлъи — гӏемерлъи",
"fr": "bavarder longtemps c'est mal, la loquacité c'est pire",
"labels": [
"proverbe"
]
},
{
"av": "рагӏи-рагӏиккун",
"fr": "mot à mot"
},
{
"av": "бадибе рагӏи абизе",
"fr": "dire en face",
"comment": "lit. dans les yeux"
},
{
"av": "рагӏи бадибе лъикӏаб, тӏил мугъалде лъикӏаб",
"fr": "bons mots dits en face, et le bâton est bon quand on en frappe le dos",
"labels": [
"proverbe"
]
},
{
"av": "рагӏи гьечӏони кечӏ букӏунареб",
"fr": "pas de chanson sans paroles",
"labels": [
"proverbe"
]
},
{
"av": "рагӏи — рекӏел кӏул",
"fr": "la parole est la clé du cœur",
"labels": [
"proverbe"
]
},
{
"av": "рагӏул ахир",
"fr": "terminaison d'un mot"
},
{
"av": "рагӏул гӏуцӏи",
"fr": "composition du mot"
},
{
"av": "рагӏул магӏна",
"fr": "sens du mot"
},
{
"av": "рагӏул устар",
"fr": "artiste de la parole, écrivain"
},
{
"av": "рагӏухъ рагӏи",
"fr": "mot à mot; de fil en aiguille"
},
{
"av": "рагӏухъ балагьуге — хӏалтӏухъ балагье",
"fr": "ne juge pas sur les paroles, juge sur le travail",
"labels": [
"proverbe"
]
},
{
"av": "рагӏабазул дандраял",
"fr": "locutions; combinaisons de mots"
},
{
"av": "рагӏи дандеккезе",
"fr": "arriver à un accord"
},
{
"av": "данде рагӏи къотӏизе",
"fr": "contredire, objecter",
"comment": "à quelqu'un"
},
{
"av": "рагӏи гӏадахъ босизе",
"fr": "tendre l'oreille",
"comment": "qn"
},
{
"av": "рагӏи камиллъизе",
"fr": "s'améliorer - concernant la parole"
},
{
"av": "рагӏи рехизе",
"fr": "reprocher; lancer des piques; placer une réplique",
"comment": "qn"
},
{
"av": "рагӏи хӏунсизе",
"fr": "blesser au vif, offenser l'amour-propre",
"comment": "quelconque, de quelqu'un"
},
{
"av": "рагӏи билълъарав чи",
"fr": "personne respectée ; quelqu'un dont la parole a du poids"
},
{
"av": "рагӏи гӏемерав чи",
"fr": "bavard, jaseur"
},
{
"av": "рагӏи гӏемералъуб хӏалтӏи дагьаб",
"fr": "beaucoup de paroles, peu de travail",
"labels": [
"proverbe"
]
},
{
"av": "гӏадамазул рагӏи камиларо",
"fr": "on ne peut pas fermer la bouche aux gens",
"labels": [
"proverbe"
]
}
]
},
{
"text": "parole, promesse, engagement",
"examples": [
{
"av": "рагӏи кквезе",
"fr": "tenir sa parole, tenir une promesse"
},
{
"av": "рагӏи кьезе",
"fr": "donner sa parole, obtenir un engagement ; consentir à donner sa fille ou sa sœur en mariage à quelqu'un",
"comment": "lors des fiançailles"
},
{
"av": "кьураб рагӏи кквезе",
"fr": "accomplir sa promesse"
},
{
"av": "кьураб рагӏи хвезабизе",
"fr": "manquer à sa parole, violer sa promesse"
},
{
"av": "рагӏи хисизе",
"fr": "manquer à sa parole"
}
]
}
],
"pos": "nom",
"form": "nominatif"
}
{
"word": "рагӏи",
"stress": 2,
"homonym": 2,
"forms": [
"рагӏи"
],
"senses": [
{
"labels": [
"masdar",
"verbe"
],
"masdarfrom": "рагӏизе"
}
],
"pos": "verbe",
"form": "masdar"
}
{
"word": "рагӏи",
"stress": 5,
"forms": [
"рагӏи",
"рогӏоца",
"рогӏод",
"рогӏол"
],
"senses": [
{
"text": "fourrage; nourriture pour animaux",
"comment": "foin",
"examples": [
{
"av": "боцӏуе рагӏи хӏадур гьабизе",
"fr": "préparer du fourrage pour le bétail"
},
{
"av": "рагӏи риидал гьабе, рекьи ихдал гьабе",
"fr": "en été prépare le fourrage, au printemps fais les semailles",
"labels": [
"proverbe"
]
},
{
"av": "рогӏод хьезабизе",
"fr": "fournir des fourrages"
}
]
}
],
"pos": "nom",
"form": "nominatif"
}
{
"word": "рагӏизаби",
"stress": 2,
"forms": [
"рагӏизаби",
"рагӏизабиялъ",
"рагӏизабиялъул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"masdar",
"causatif",
"verbe"
],
"masdarforceto": "рагӏизабизе"
},
{
"text": "notification, information"
}
],
"pos": "verbe",
"form": "masdar"
}
{
"word": "рагӏизабизе",
"stress": 2,
"stem": "рагӏизаб",
"forms": [
"рагӏизабизе",
"рагӏизабула",
"рагӏизабила",
"рагӏизабуна",
"рагӏизабе"
],
"senses": [
{
"text": "parler haut, parler haut et fort",
"labels": [
"causatif"
],
"examples": [
{
"av": "рагӏизабун абизе",
"fr": "parler fort"
}
]
},
{
"text": "aviser, informer; porter à la connaissance",
"examples": [
{
"av": "хвел рагӏизабизе",
"fr": "annoncer le décès",
"comment": "qn"
}
]
}
],
"pos": "verbe",
"form": "causatif"
}
{
"word": "рагӏизе",
"stress": 2,
"stem": "рагӏ",
"forms": [
"рагӏизе",
"рагӏула",
"рагӏила",
"рагӏана",
"рагӏа"
],
"senses": [
{
"text": "entendre quelque chose",
"examples": [
{
"av": "гьеб хабар дида рагӏана",
"fr": "j'ai entendu cette nouvelle"
},
{
"av": "лъималазул ахӏи-хӏур рагӏулеб букӏана",
"fr": "on entendait le bruit des enfants"
},
{
"av": "бералда бихьараб — битӏараб, гӏиналда рагӏараб — гьереси",
"fr": "vu de ses propres yeux — c'est vrai, entendu de ses oreilles — c'est faux",
"labels": [
"proverbe"
]
},
{
"av": "цӏар рагӏизе",
"fr": "devenir célèbre"
},
{
"av": "халкъалда рагӏизе",
"fr": "devenir connu de tout le peuple"
},
{
"av": "дида рагӏизе, дуда бихьа",
"fr": "toute trace a disparu"
}
]
}
],
"pos": "verbe",
"form": "infinitif"
}
{
"word": "рагӏихалат",
"stress": 2,
"forms": [
"рагӏихалат",
"рагӏихалатица",
"рагӏихалатил",
"рагӏихалатал"
],
"senses": [
{
"text": "bavard et bavarde"
}
],
"pos": "nom",
"form": "nominatif"
}
{
"word": "рагӏият",
"stress": 5,
"forms": [
"рагӏият",
"рагӏияталъ",
"рагӏияталъул"
],
"senses": [
{
"text": "sujets",
"labels": [
"archaïque"
],
"examples": [
{
"av": "ханасул рагӏият",
"fr": "sujets du khan"
}
]
}
],
"pos": "nom",
"form": "nominatif"
}
{
"word": "рагӏиятчи",
"stress": 5,
"stem": "рагӏиятч",
"forms": [
"рагӏиятчи",
"рагӏиятчияс",
"рагӏиятчиясул",
"рагӏиятчагӏи"
],
"senses": [
{
"text": "propriétaire de serfs",
"labels": [
"terme historique"
]
}
],
"pos": "nom",
"form": "nominatif"
}
{
"word": "рагӏиятчилъи",
"stress": 5,
"forms": [
"рагӏиятчилъи",
"рагӏиятчилъиялъ",
"рагӏиятчилъиялъул"
],
"senses": [
{
"text": "servage",
"examples": [
{
"av": "рагӏиятчилъиялъул заман",
"fr": "époque du servage"
}
]
}
],
"pos": "nom",
"form": "nominatif"
}
{
"word": "рагӏиятчилъиялъул",
"stress": 5,
"forms": [
"рагӏиятчилъиялъул"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "рагӏиятчилъи",
"comment": "génitif"
},
{
"text": "féodal, du servage"
}
],
"see_also": [
{
"target": "рагӏиятчилъи",
"kind": "from"
}
],
"pos": "nom",
"form": "génitif"
}
{
"word": "рагӏи-хер",
"stress": 5,
"forms": [
"рагӏи-хер",
"рагӏи-хералъ",
"рагӏи-хералъул"
],
"senses": [
{
"text": "fourrage, aliments (pour le bétail)",
"comment": "litt. fourrage et foin",
"labels": [
"nom collectif"
],
"examples": [
{
"av": "хасалоде боцӏуе рагӏи-хер хӏадуризе",
"fr": "préparer le fourrage pour l'hiver pour le bétail"
}
]
}
],
"pos": "nom",
"form": "nominatif"
}
{
"word": "рагӏи-цӏа",
"stress": 5,
"forms": [
"рагӏи-цӏа",
"рагӏи-цӏаялъ",
"рагӏи-цӏаялъул"
],
"see_also": [
{
"target": "рагӏи-хер",
"kind": "see"
}
],
"pos": "nom",
"form": "nominatif"
}
{
"word": "рагӏукъаб",
"stress": 2,
"stem": "рагӏукъа",
"forms": [
"рагӏукъаб"
],
"gender_forms": [
"рагӏукъаб",
"рагӏукъав",
"рагӏукъай"
],
"senses": [
{
"text": "taciturne, silencieux",
"examples": [
{
"av": "рагӏукъав чи",
"fr": "personne taciturne, taciturne"
}
]
}
],
"pos": "adjectif",
"form": "—"
}
{
"word": "рагӏукълъи",
"stress": 2,
"forms": [
"рагӏукълъи",
"рагӏукълъиялъ",
"рагӏукълъиялъул"
],
"senses": [
{
"text": "taciturnité; laconisme"
}
],
"pos": "nom",
"form": "nominatif"
}
{
"word": "рагӏухин",
"stress": 2,
"forms": [
"рагӏухин"
],
"senses": [
{
"labels": [
"masdar",
"verbe"
],
"masdarfrom": "рагӏухине"
}
],
"pos": "verbe",
"form": "masdar"
}
{
"word": "рагӏухине",
"stress": 2,
"stem": "рагӏух",
"forms": [
"рагӏухине",
"рагӏухуна",
"рагӏухина",
"рагӏухана"
],
"senses": [
{
"text": "être, devenir prolixe",
"labels": [
"rare"
]
}
],
"pos": "verbe",
"form": "infinitif"
}
{
"word": "рагӏухъан",
"stress": 2,
"stem": "рагӏухъа",
"forms": [
"рагӏухъан",
"рагӏухъанас",
"рагӏухъанасул",
"рагӏухъаби"
],
"senses": [
{
"text": "bavard, pipelette",
"labels": [
"rare"
]
}
],
"pos": "nom",
"form": "nominatif"
}
{
"word": "рагӏ-мач",
"stress": 2,
"forms": [
"рагӏ-мач",
"рагӏ-мачалъ",
"рагӏ-мачалъул"
],
"senses": [
{
"text": "vaisselle",
"labels": [
"nom collectif"
],
"examples": [
{
"av": "рагӏ-мач бакӏаризе",
"fr": "ramasser la vaisselle"
},
{
"av": "рагӏ-мач чуризе",
"fr": "faire la vaisselle"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "цӏаргӏа",
"kind": "see"
}
],
"pos": "nom",
"form": "nominatif"
}