{
"word": "colander",
"stress": 6,
"forms": [
"дуршлаг"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "цӏцӏура"
}
]
}
{
"word": "cold",
"stress": 6,
"forms": [
"простуда"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "квачан унти, квачалъул унти"
}
]
}
{
"word": "cold",
"stress": 2,
"forms": [
"холод"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "квач",
"examples": [
{
"en": "shiver with cold",
"av": "квачан сорозе"
},
{
"en": "the cold has set in",
"av": "квач кӏанцӏана"
},
{
"en": "ten degrees of frost",
"av": "анцӏго градусалъул квач"
}
]
},
{
"text": "ургъел гьечӏолъи",
"precomment": "indifference",
"labels": [
"figuratively"
],
"examples": [
{
"en": "endure both cold and hunger",
"av": "ракъиги квачги хӏехьезе",
"comment": "гӏемераб гӏазаб-гӏакъуба хӏехьезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "cold",
"stress": 4,
"stem": "ХОЛОДН",
"forms": [
"холодный",
"холодная",
"холодное"
],
"senses": [
{
"text": "цӏорораб, квачараб",
"examples": [
{
"en": "cold water",
"av": "цӏорораб лъим"
},
{
"en": "cold autumn",
"av": "цӏорораб (квачараб) хасалихълъи"
},
{
"en": "cold wind",
"av": "цӏорораб гьури"
},
{
"en": "cold floor",
"av": "цӏорораб чӏабар"
},
{
"en": "cold soup",
"av": "цӏорораб чурпа"
},
{
"en": "cold room",
"av": "квачараб рукъ"
},
{
"en": "light coat",
"av": "цӏорораб, хинлъизарулареб, квач кколареб пальто"
}
]
},
{
"text": "цӏорораб, тӏаса-масагояб",
"precomment": "indifferent",
"labels": [
"figuratively"
]
},
{
"text": "свараб, кьерукъаб",
"precomment": "inexpressive, pale",
"labels": [
"figuratively"
],
"examples": [
{
"en": "cold colors",
"av": "кьерукъал релъаби"
},
{
"en": "cold appetizer",
"av": "цӏорораб дандежо",
"comment": "закуска"
},
{
"en": "bladed weapon",
"av": "кьвагьулареб ярагъ",
"comment": "тункулеб, къотӏулеб ярагъ"
},
{
"en": "cold war",
"av": "цӏорораб рагъ, рагъуе къеркьолеб политика, цоги пачалихъалда данде буссараб тушманаб политика"
}
]
}
]
}
{
"word": "coldly",
"stress": 2,
"homonym": 1,
"forms": [
"холодно"
],
"labels": [
"adverb"
],
"senses": [
{
"text": "гӏунцадго, тӏаса-масаго",
"precomment": "passionately, indifferently",
"examples": [
{
"en": "treat someone coldly",
"av": "тӏаса-масагояб бербалагьи гьабизе",
"comment": "лъидехун бугониги"
}
]
},
{
"text": "квачан буго",
"precomment": "impersonal, about cold weather",
"labels": [
"used as a predicate"
],
"examples": [
{
"en": "it is cold today",
"av": "жакъа квачан буго"
},
{
"en": "I am cold",
"av": "дун квачалев вуго"
},
{
"en": "it's all the same to him; it neither warms nor cools him",
"av": "гьелдасан гьесие я цӏа гуро, я цӏер гуро",
"comment": "гьеб гьесда хъатӏулеб жо гуро, гьесие гьелъул ургъел гьечӏо, батӏалъи гьечӏо"
}
]
}
]
}
{
"word": "cold resistance",
"stress": 10,
"forms": [
"холодоустойчивость"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "квачхӏехьей"
}
]
}
{
"word": "cold snap",
"stress": 8,
"forms": [
"похолодание"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "квачай, цӏорой",
"comment": "бачӏин"
}
]
}
{
"word": "cold-blooded",
"forms": [
"хладнокровный",
"хладнокровная",
"хладнокровное"
],
"senses": [
{
"text": "сабруяб, гӏодобе биччараб",
"examples": [
{
"en": "cold-blooded person",
"av": "сабруяв чи"
},
{
"en": "cold-blooded look",
"av": "сабруяб бербалагьи"
}
]
}
]
}
{
"word": "cold-blooded",
"stress": 10,
"stem": "ХОЛОДНОКРОВН",
"forms": [
"холоднокровный",
"холоднокровная",
"холоднокровное"
],
"senses": [
{
"labels": [
"zoology"
],
"examples": [
{
"en": "cold-blooded animals",
"av": "би цӏорорал рухӏчӏаголъаби",
"comment": "ччугӏа, борохь ва гь. ц."
}
]
}
]
}
{
"word": "cold-related",
"stress": 6,
"forms": [
"простудный",
"простудная",
"простудное"
],
"senses": [
{
"text": "квачалдасан ккараб",
"comment": "унти"
}
]
}
{
"word": "cold-resistant",
"stress": 10,
"stem": "ХОЛОДОУСТОЙЧИВ",
"forms": [
"холодоустойчивый",
"холодоустойчивая",
"холодоустойчивое"
],
"senses": [
{
"text": "квач хӏехьолеб",
"examples": [
{
"en": "cold-resistant wheat varieties",
"av": "ролъул квач хӏехьолел сортал, тайпаби"
}
]
}
]
}
{
"word": "colic",
"stress": 2,
"stem": "КОЛИК",
"forms": [
"колики"
],
"labels": [
"plural"
],
"senses": [
{
"text": "хӏунси, хӏунсул унти",
"precomment": "sg. colic",
"labels": [
"medicine"
]
}
]
}
{
"word": "collapse",
"forms": [
"крах"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "биххи, гӏарцудаса ватӏалъи",
"precomment": "bankruptcy",
"examples": [
{
"en": "bank failure",
"av": "банк гӏарцудаса батӏалъи",
"comment": "биххи"
}
]
},
{
"text": "битӏккечӏолъи, кӏалагъоркье чӏвай",
"precomment": "failure, setback",
"labels": [
"figuratively"
],
"examples": [
{
"en": "fail",
"av": "кӏалагъоркье чӏвазе"
}
]
}
]
}
{
"word": "collapse",
"stress": 7,
"forms": [
"провалиться"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "вортизе",
"precomment": "to fall",
"examples": [
{
"en": "fall into a hole",
"av": "гвандиниве вортизе"
}
]
},
{
"text": "тӏун ине",
"precomment": "to collapse; to fall upon",
"examples": [
{
"en": "the bridge collapsed",
"av": "кьо тӏун ана"
}
]
},
{
"text": "борт-бортун ине",
"precomment": "to become sunken"
},
{
"text": "битӏ ккечӏого букӏине",
"precomment": "fail",
"labels": [
"figuratively",
"colloquial word"
]
},
{
"text": "тӏагӏине, билизе",
"precomment": "abyss; disappearance",
"labels": [
"figuratively",
"colloquial (vernacular) word"
],
"examples": [
{
"en": "ready to sink into the ground",
"av": "ракьулъе тӏун ине хӏадурав вуго"
}
]
}
]
}
{
"word": "collapse; breakdown",
"stress": 5,
"forms": [
"развал"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "биххун тӏатӏала ккей, биххи, биххизаби"
},
{
"text": "низам биххи, тӏубан бада-гъудур лъугьин",
"precomment": "mess; disorder",
"examples": [
{
"en": "collapse of the economy",
"av": "магӏишаталъул низам биххи, кӏалагъоркье чӏвай"
}
]
},
{
"text": "халаса хъухъараб чӏалуялъул башдаб"
}
]
}
{
"word": "collapse; break down",
"stress": 5,
"forms": [
"разрушиться"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "биххизе, чӏунтизе",
"precomment": "break apart",
"examples": [
{
"en": "the old house collapsed",
"av": "басрияб ригь биххун ана"
},
{
"en": "the shed collapsed",
"av": "гьор тӏатӏала ккана"
}
]
},
{
"text": "ахиралде щвезе, тӏагӏине; биххун ине",
"precomment": "fall into decay",
"labels": [
"figuratively"
]
},
{
"text": "тӏубачӏого хутӏизе",
"precomment": "not materialize",
"labels": [
"figuratively"
]
}
]
}
{
"word": "collapse; cave in",
"stress": 6,
"forms": [
"обвалиться"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "тӏатӏала ккезе; ччукӏун, биххун ине; тӏун бачӏине",
"precomment": "collapse; crumble"
}
]
}
{
"word": "collapse; cave in",
"stress": 4,
"forms": [
"обрушивать(ся)"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "обрушить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "collapse; crash",
"stress": 2,
"stem": "РУХНУ",
"forms": [
"рухнуть"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "гӏодоб речӏчӏизе, рехун ине",
"examples": [
{
"en": "the tree crashed down",
"av": "гъветӏ чвархъ-мархъан гӏодоб речӏчӏана"
},
{
"en": "the house collapsed",
"av": "рукъ биххун ана"
}
]
},
{
"text": "кӏалагъоркье чӏвазе, тӏагӏине",
"precomment": "disappear",
"labels": [
"figuratively"
],
"examples": [
{
"en": "my hopes crashed",
"av": "дир хьул къотӏана, анищал кӏалагъоркье чӏвана"
}
]
}
]
}
{
"word": "collapse; fall apart",
"stress": 7,
"forms": [
"развалиться"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "биххун ине, чӏунтизе",
"precomment": "collapse; break down",
"examples": [
{
"en": "the wall collapsed",
"av": "къед биххун ана"
}
]
},
{
"text": "тӏубан низам биххизе",
"precomment": "fall into decay",
"labels": [
"figuratively"
],
"examples": [
{
"en": "the farm fell apart",
"av": "магӏишаталъул тӏубан низам биххана"
}
]
},
{
"text": "гӏебеде чӏван (рехун) тараб жо гӏадин гӏодов чӏезе; бичча-бихъан къаркъалагун гӏодов чӏезе",
"precomment": "to sit down carelessly"
}
]
}
collapse; landslide; rockfall
сообщить о неточности{
"word": "collapse; landslide; rockfall",
"stress": 4,
"forms": [
"обвал"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "тӏей, ччукӏи, гьуни",
"examples": [
{
"en": "snow avalanche",
"av": "гӏазу ччукӏи (гӏанси тӏей)"
},
{
"en": "the wall threatens to collapse",
"av": "къед ччукӏиялъул хӏинкъи буго"
}
]
},
{
"text": "тӏун, ччукӏун, гьунун бачӏараб жо (ракь, ганчӏал, гӏанси), ччукӏел",
"examples": [
{
"en": "a landslide blocked the river's path",
"av": "ччукӏелалъ гӏуруе нух къана"
}
]
}
]
}
{
"word": "collapsible",
"stress": 5,
"forms": [
"разборный",
"разборная",
"разборное"
],
"senses": [
{
"text": "бича-биххулеб, биххизе (батӏа-батӏа гьабизе) рес бугеб, биххизе, цинги дандбазе бегьулеб",
"examples": [
{
"en": "prefab house; dismantlable house",
"av": "биххизе, батӏа-батӏа гьабизе рес бугеб мина"
}
]
}
]
}
{
"word": "collar",
"stress": 7,
"forms": [
"воротник"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "габур, воротник",
"comment": "ратӏлил",
"examples": [
{
"en": "standing collar",
"av": "бахъун чӏараб габур"
},
{
"en": "turned-down collar",
"av": "нахъехун чӏвазабулеб габур",
"comment": "воротник"
}
]
}
]
}
{
"word": "collar",
"stress": 9,
"forms": [
"воротничок"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "воротничок",
"comment": "от воротник",
"labels": [
"diminutive meaning"
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "воротник",
"kind": "from"
}
]
}
{
"word": "collar",
"stress": 3,
"forms": [
"ошейник"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "хӏайваназул горбода бухьараб чӏоло, горбода бараб рачел",
"examples": [
{
"en": "dog collar",
"av": "гьвел горбода борчараб рачел, гьвел горборачел"
}
]
}
]
}
{
"word": "collar",
"stress": 4,
"forms": [
"хомут"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "хомут"
},
{
"text": "жиндаго тӏаде босараб бакӏаб иш, ургъел-гӏазаб",
"labels": [
"figuratively"
],
"examples": [
{
"en": "to put a yoke on oneself",
"av": "жиндаго тӏаде бакӏаб иш, ургъел босизе"
}
]
},
{
"text": "хомут, гор",
"comment": "щулалъиялъе тӏамулеб",
"labels": [
"technology"
]
}
]
}
{
"word": "collar",
"stress": 2,
"forms": [
"шиворот"
],
"labels": [
"colloquial word",
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "габур",
"comment": "ратӏлил",
"labels": [
"colloquial word"
],
"examples": [
{
"en": "grab by the collar",
"av": "гъванша кквезе"
},
{
"en": "inside out",
"av": "гӏакса, нахъисеб рахъги цебехун гьабун, букӏине кколелъул гӏаксалда"
}
]
}
]
}
{
"word": "collarbone",
"stress": 5,
"forms": [
"ключица"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "сологӏучӏ",
"labels": [
"anatomy"
]
}
]
}
{
"word": "collar; neck",
"stress": 2,
"homonym": 1,
"forms": [
"ворот"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "габур",
"precomment": "of clothing",
"comment": "ратӏлил"
},
{
"examples": [
{
"en": "to grab someone by the collar",
"av": "хапун габур кквезе, хӏалица щибниги гьабизе тӏамизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "collar; neck",
"stress": 2,
"homonym": 2,
"forms": [
"ворот"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "ворот",
"comment": "хӏосалда тӏад жемараб кваралъ юк тӏаде бахъулеб гӏадатияб машина",
"labels": [
"technology"
]
}
]
}
{
"word": "collate",
"stress": 5,
"forms": [
"сличить"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "данде ккун балагьизе, хал гьабизе, цоцада данде кквезе",
"precomment": "what",
"examples": [
{
"en": "check a copy against the original",
"av": "копия оригиналалда данде кквезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "collation",
"stress": 5,
"forms": [
"сличение"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "цоцада данде ккун балагьи, данде кквей",
"precomment": "according to the verb to compare"
}
]
}
{
"word": "collation; checking",
"stress": 3,
"forms": [
"сверка"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "цоцада данде ккун, битӏун бугищали балагьи, хал гьаби",
"precomment": "by v. check"
}
]
}
{
"word": "colleague",
"stress": 5,
"forms": [
"коллега"
],
"labels": [
"masculine gender",
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "цого махшелалъул чи"
},
{
"text": "хӏалтӏуда, цӏалулеб бакӏалда гьалмагъ"
}
]
}
{
"word": "colleague",
"stress": 7,
"forms": [
"сослуживец"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "цадахъ хъулухъалда вугев чи, хъулухъцадахъ",
"comment": "хъулухъ гьабулев"
}
]
}
{
"word": "collect",
"stress": 11,
"forms": [
"коллекционировать"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "коллекция гьабизе",
"precomment": "what",
"examples": [
{
"en": "to collect books",
"av": "тӏахьазул коллекция гьабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "collection",
"stress": 5,
"forms": [
"коллекция"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "коллекция",
"comment": "цого тайпаялъул къайи-къоно, тӏагӏалаби ва гь.ц. бакӏарун данде гьаби",
"examples": [
{
"en": "stamp collection",
"av": "почалъул маркабазул коллекция"
}
]
}
]
}
collection of money; cash collection
сообщить о неточности{
"word": "collection of money; cash collection",
"stress": 7,
"forms": [
"инкассация"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "инкассация",
"comment": "организацияздаса банкалде кьезе гӏарац боси",
"labels": [
"financial term"
]
}
]
}
collection; anthology
сообщить о неточности{
"word": "collection; anthology",
"stress": 3,
"forms": [
"сборник"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "мажмугӏ",
"examples": [
{
"en": "collection of poems",
"av": "кучӏдузул мажмугӏ"
}
]
}
]
}
collection; gathering
сообщить о неточности{
"word": "collection; gathering",
"forms": [
"сбор"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "бакӏари, данде гьаби, данде боси",
"precomment": "by the verb to gather",
"examples": [
{
"en": "harvesting",
"av": "тӏорщел бакӏари"
},
{
"en": "collection of membership dues",
"av": "членхӏакъ бакӏари"
}
]
},
{
"text": "бакӏарараб жо, бакӏарараб гӏарац",
"precomment": "collected money",
"examples": [
{
"en": "all fees are paid",
"av": "тӏолабго бакӏарараб гӏарац кьун буго"
}
]
},
{
"text": "ракӏари, данделъи",
"precomment": "per verb to gather",
"examples": [
{
"en": "the gathering is set for 6 o'clock",
"av": "ракӏари сагӏат анлъгоялда букӏине буго"
},
{
"en": "everyone was assembled",
"av": "киналго данделъун рукӏана"
}
]
},
{
"text": "сбор, ракӏари",
"labels": [
"military term"
],
"examples": [
{
"en": "camp assembly",
"av": "лагералда ракӏари"
}
]
},
{
"text": "хӏадурлъи гьаби",
"precomment": "preparations",
"examples": [
{
"en": "everyone is gathered",
"av": "киналго рачӏун руго"
}
]
}
]
}
{
"word": "collection; levy",
"stress": 5,
"forms": [
"взимание"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "бахъи, боси",
"precomment": "according to the verb to levy",
"examples": [
{
"en": "exaction of a fine",
"av": "гӏакӏа бахъи"
}
]
}
]
}
collection; pooling resources
сообщить о неточности{
"word": "collection; pooling resources",
"stress": 4,
"forms": [
"складчина"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "гӏаммаб ишалъе данде рехараб гӏарац ва гь. ц."
}
]
}
{
"word": "collective",
"stress": 8,
"forms": [
"коллектив"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "коллектив",
"comment": "цо ишалъе, хӏалтӏуе данделъарал гӏадамазул къокъа",
"examples": [
{
"en": "scientific team",
"av": "гӏелмияб коллектив"
}
]
}
]
}
{
"word": "collective",
"stress": 8,
"stem": "КОЛЛЕКТИВН",
"forms": [
"коллективный",
"коллективная",
"коллективное"
],
"senses": [
{
"text": "коллективияб; гӏахӏалаб",
"examples": [
{
"en": "collective farm",
"av": "гӏахьалаб магӏишат"
}
]
}
]
}
{
"word": "collectively",
"stress": 8,
"forms": [
"коллективно"
],
"labels": [
"adverb"
],
"senses": [
{
"text": "гӏахьалго, данд бан"
}
]
}
{
"word": "collective farm",
"stress": 5,
"forms": [
"колхоз"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "колхоз"
}
]
}
{
"word": "collective farm",
"stress": 5,
"forms": [
"колхозный",
"колхозная",
"колхозное"
],
"senses": [
{
"text": "колхозалъул(аб)",
"examples": [
{
"en": "collective farm market",
"av": "колхозалъул базар, колхозбазар"
}
]
}
]
}
{
"word": "collective farmer",
"stress": 5,
"forms": [
"колхозник"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "колхозчи"
}
]
}
collective farm woman
сообщить о неточности{
"word": "collective farm woman",
"stress": 5,
"forms": [
"колхозница"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "колхозчӏужу"
}
]
}
{
"word": "collectivism",
"stress": 10,
"forms": [
"коллективизм"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "коллективизм",
"comment": "гӏахалаб куцалда хӏалтӏи бачиналъул къагӏида"
}
]
}
{
"word": "collectivization",
"stress": 12,
"forms": [
"коллективизация"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "коллективизация",
"comment": "гӏамлъизаби, гӏи-боцӏиги ракьалги данд ран, социализмаялда колхозал гӏуцӏи"
}
]
}
{
"word": "collector",
"stress": 5,
"forms": [
"коллектор"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "коллектор",
"comment": "1 цогидал рахъазда жанисан бачӏунеб лъамалъи яги газ цо бакӏалде бачине бахъараб гӏебаб рахъ яги труба; 2 жанисан трубаби яги кабель лъезе ракьулъан бахъараб рахъ"
}
]
}
{
"word": "collector",
"stress": 11,
"forms": [
"коллекционер"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "коллекционер",
"comment": "коллекция бакӏарулев чи"
}
]
}
{
"word": "collector",
"stress": 3,
"forms": [
"сборщик"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "бакӏарулев чи",
"precomment": "assembling",
"comment": "щибниги",
"examples": [
{
"en": "membership dues collector",
"av": "членхӏакъ бакӏарулев чи"
}
]
},
{
"text": "дандралев чи",
"examples": [
{
"en": "engine assembler",
"av": "моторал дандралев чи"
}
]
}
]
}
{
"word": "collector",
"stress": 6,
"forms": [
"собиратель"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "щибниги бакӏарун данде гьабулев чи, коллекция гьабулев чи"
}
]
}
{
"word": "collect (payments)",
"stress": 7,
"forms": [
"инкассировать"
],
"labels": [
"perfective aspect",
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "инкассация гьабизе",
"precomment": "what",
"labels": [
"financial term"
]
}
]
}
{
"word": "college",
"stress": 2,
"forms": [
"колледж"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "колледж",
"comment": "тӏадегӏанаб яги гьоркьохъеб цӏалул заведение"
}
]
}
{
"word": "collegial",
"stress": 8,
"stem": "КОЛЛЕГИАЛЬН",
"forms": [
"коллегиальный",
"коллегиальная",
"коллегиальное"
],
"senses": [
{
"text": "коллегиялъулаб (коллегиялъул)",
"examples": [
{
"en": "collegiate decision",
"av": "коллегиялъулаб хӏукму",
"comment": "данд бан гьабулеб хӏукму"
}
]
}
]
}
{
"word": "collegiality",
"stress": 8,
"forms": [
"коллегиальность"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "данд бан хӏалтӏи гьаби"
}
]
}
{
"word": "collier",
"stress": 1,
"forms": [
"угольщик"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "тӏорччол промышленносталъул хӏалтӏухъан, шахтёр"
},
{
"text": "тӏурччибухӏ; тӏурччибич"
}
]
}
{
"word": "collision",
"stress": 9,
"forms": [
"столкновение"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "цоцада дандтунки, цоцалъ тунки",
"comment": "on the verb to collide",
"comment_lang": "ru"
},
{
"text": "тунка-гӏуси",
"precomment": "clash"
},
{
"text": "къец, кьал",
"comment": "спор, ссора",
"examples": [
{
"en": "armed clash",
"av": "яргъилаб тунка-гӏуси"
}
]
}
]
}
{
"word": "colloquial",
"stress": 7,
"forms": [
"разговорный",
"разговорная",
"разговорное"
],
"senses": [
{
"text": "кӏалзул, кӏалъаялъул",
"examples": [
{
"en": "colloquial speech",
"av": "кӏалзулаб калам"
}
]
},
{
"text": "кӏалъаялъул; кӏалъаялда бараб",
"examples": [
{
"en": "conversation lesson",
"av": "кӏалъаялъул дарс"
},
{
"en": "colloquial language",
"av": "бицунеб мацӏ"
}
]
}
]
}
{
"word": "colloquium",
"stress": 5,
"forms": [
"коллоквиум"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "коллоквиум",
"comment": "1 студенталгун мугӏалимасул, гьезул лъай борхиялъе гӏоло, гара-чӏвари; 2 гӏелмияб данделъи"
}
]
}
{
"word": "colon",
"stress": 6,
"forms": [
"двоеточие"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "кӏитӏанкӏ",
"comment": ":",
"labels": [
"grammar"
]
}
]
}
{
"word": "colonel",
"stress": 5,
"forms": [
"полковник"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "полковник",
"labels": [
"military term"
]
}
]
}
{
"word": "colonial",
"stress": 7,
"stem": "КОЛОНИАЛЬН",
"forms": [
"колониальный",
"колониальная",
"колониальное"
],
"senses": [
{
"text": "колониялъун кколеб, колониял ругеб",
"examples": [
{
"en": "colonial countries",
"av": "колонияллъун кколел улкаби"
}
]
}
]
}
{
"word": "colonialism",
"stress": 9,
"forms": [
"колониализм"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "колониализм",
"comment": "бечедал пачалихъаз нахъе ккарал улкабазда политикияб, экономикияб ва рухӏияб кверщел гьаби"
}
]
}
{
"word": "colonnade",
"stress": 7,
"forms": [
"колоннада"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "колоннада, колоннабазул кьер",
"labels": [
"architecture"
]
}
]
}
{
"word": "colony",
"stress": 4,
"forms": [
"колония"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "колония",
"comment": "1 цойги хӏукуматалъул кверщаликь бугеб улка; 2 цойги хӏукуматалдаса гочун рачӏараз цадахъ гӏумру гьабулеб бакӏ; 3 цого хӏукуматалда жанир чияр росулъ яги шагьаралда цадахъ гӏумру гьабулел цо бакӏалдаса гӏадамал; 4 цо мурадалъе гӏоло, цо бакӏалде ракӏарун, гӏумру гьабулел гӏадамал"
}
]
}
{
"word": "color",
"homonym": 1,
"forms": [
"цвет",
"цвета"
],
"labels": [
"masculine gender",
"plural"
],
"senses": [
{
"text": "кьер",
"examples": [
{
"en": "red color",
"av": "багӏараб кьер"
},
{
"en": "blue color",
"av": "хъахӏилаб кьер"
},
{
"en": "dark colors",
"av": "бецӏал кьерал"
}
]
},
{
"precomment": "in color",
"text": "кьер бугеб, батӏибатӏияб кьер бугеб"
}
]
}
{
"word": "color",
"homonym": 2,
"forms": [
"цвет"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "тӏегь",
"precomment": "flowers",
"labels": [
"collective noun"
],
"examples": [
{
"en": "apple blossom",
"av": "гӏечугъотӏол тӏегь"
},
{
"en": "linden blossom",
"av": "гьадил гъотӏол тӏегь"
}
]
},
{
"text": "тӏегьалеб гӏуж",
"precomment": "blossom time",
"labels": [
"plural"
],
"examples": [
{
"en": "apple tree in bloom",
"av": "гӏечугъветӏ тӏегьалеб гӏуж"
}
]
},
{
"text": "сундулниги лъикӏаб бутӏа",
"precomment": "of what, the best part of something",
"labels": [
"figuratively",
"elevated style"
],
"examples": [
{
"en": "flower of youth",
"av": "гӏолилазул лъикӏаб бутӏа"
}
]
},
{
"text": "тӏегьазе",
"precomment": "to give color"
},
{
"text": "гӏолохъанлъуда, гӏолохъанаб, гӏакълу-лъай цӏубараб мехалъ",
"precomment": "in the prime of life"
}
]
}
{
"word": "color",
"stress": 7,
"forms": [
"цветовой",
"цветовая",
"цветовое"
],
"senses": [
{
"text": "кьералда хурхараб; кьералъулаб",
"examples": [
{
"en": "color sensations",
"av": "кьерал ратӏа рахъизе лъай"
}
]
}
]
}
{
"word": "colored",
"stress": 6,
"forms": [
"цветной",
"цветная",
"цветное"
],
"senses": [
{
"text": "кьер гьабураб (бугеб), батӏи-батӏиял кьерал ругеб (хъахӏабги чӏегӏерабги гуреб), чараб",
"examples": [
{
"en": "colored silk handkerchief",
"av": "чараб (батӏи-батӏияб кьер бугеб) гормендо"
}
]
},
{
"text": "кьер бугев",
"precomment": "about people",
"examples": [
{
"en": "colored population",
"av": "хъахӏаб расаялъул гуреб халкъ"
}
]
},
{
"precomment": "cauliflower",
"text": "кьер бугеб капуста"
},
{
"precomment": "non-ferrous metals",
"text": "батӏи-батӏиял кьерал ругел металлал"
},
{
"precomment": "color film",
"text": "кьер бугеб фильм"
}
]
}
{
"word": "colorful",
"stress": 3,
"stem": "КРАСОЧН",
"forms": [
"красочный",
"красочная",
"красочное"
],
"senses": [
{
"text": "релъаби гьарулеб",
"examples": [
{
"en": "paint production",
"av": "релъаби гьарулеб производство"
}
]
},
{
"text": "гвангъараб, берцинаб, кунчӏараб",
"precomment": "bright, expressive",
"labels": [
"figuratively"
],
"examples": [
{
"en": "colorful language",
"av": "берцинаб мацӏ"
}
]
},
{
"text": "релъабазул кумекалдалъун гьабураб, релъабаз бахъараб",
"precomment": "executed in paints"
}
]
}
{
"word": "colorfulness",
"stress": 3,
"forms": [
"красочность"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "гвангъи, кунчӏ-кунчӏи, краскабаз гьабун букӏин"
}
]
}
{
"word": "colorful; flowery",
"stress": 5,
"stem": "ЦВЕТАСТ",
"forms": [
"цветастый",
"цветастая",
"цветастое"
],
"labels": [
"colloquial word"
],
"senses": [
{
"text": "чараб, батӏи-батӏияб кьералъул, кьер батӏи-батӏияб",
"labels": [
"colloquial word"
],
"examples": [
{
"en": "colorful shawl",
"av": "чараб (батӏи-батӏияб кьералъул) кӏаз (шал)"
}
]
}
]
}
{
"word": "coloring",
"stress": 6,
"forms": [
"колорит"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "колорит, хаслъи",
"labels": [
"painting"
],
"examples": [
{
"en": "the color of the epoch in a historical novel",
"av": "тарихияб романалда жаниб бихьизабулеб заманалъул хаслъи"
}
]
}
]
}
{
"word": "coloring",
"stress": 4,
"forms": [
"окраска"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "лажбар, сир бахин",
"precomment": "by the verb to paint"
},
{
"text": "кьер",
"precomment": "color",
"examples": [
{
"en": "light coloration",
"av": "канчӏаб, гвангъараб кьер"
}
]
},
{
"text": "канчӏлъи-бецӏлъи",
"precomment": "shade; tint; nuance",
"comment": "кьералъул",
"labels": [
"figuratively"
]
}
]
}
{
"word": "coloring",
"stress": 6,
"forms": [
"раскраска"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "лажбар бахун батӏияб кьер гьаби; кьер гьабун чӏухӏизаби",
"precomment": "to v. paint"
},
{
"text": "кьер",
"precomment": "coloring"
}
]
}
{
"word": "coloring",
"stress": 6,
"stem": "РАСЦВЕТК",
"forms": [
"расцветка"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "кьер, кьерал рекъей",
"examples": [
{
"en": "fabric of beautiful color",
"av": "берцинаб кьералъул ххам"
}
]
}
]
}
{
"word": "colorless",
"stress": 6,
"forms": [
"бесцветный",
"бесцветная",
"бесцветное"
],
"senses": [
{
"text": "кьер гьечӏеб; кьерукъаб",
"examples": [
{
"en": "colorless gas",
"av": "кьер гьечӏеб газ"
}
]
},
{
"text": "гвангъараб гуреб, гвангъи гьечӏеб, беричаб гуреб, беричлъи гьечӏеб, бадибе рехулареб, гогьар гьечӏеб, чӏамучӏаб",
"labels": [
"figuratively"
],
"examples": [
{
"en": "colorless story",
"av": "чӏамучӏаб хабар"
}
]
}
]
}
{
"word": "color blindness",
"stress": 8,
"forms": [
"дальтонизм"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "дальтонизм, кьерал ратӏа рахъизе лъангутӏи",
"comment": "цо-цо кьерал ратӏа гьарун бажаруларедухъ берзул канлъи загӏиплъи"
}
]
}
{
"word": "color-blind person",
"stress": 6,
"forms": [
"дальтоник"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "кьерал ратӏа рахъизе лъаларев чи"
}
]
}
{
"word": "colossal; immense",
"stress": 7,
"stem": "КОЛОССАЛЬН",
"forms": [
"колоссальный",
"колоссальная",
"колоссальное"
],
"senses": [
{
"text": "цӏакъ кӏудияб, гӏемераб",
"examples": [
{
"en": "colossal house",
"av": "цӏакъ кӏудияб мина"
},
{
"en": "colossal successes",
"av": "цӏакъ кӏудиял бергьенлъаби"
}
]
}
]
}
{
"word": "colossus",
"stress": 5,
"stem": "ГРОМАД",
"forms": [
"громада"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "кӏодоч, цӏакъ кӏудияб (залимаб) жо",
"examples": [
{
"en": "masses of mountains",
"av": "залимал мугӏрул"
}
]
}
]
}
{
"word": "colossus; behemoth",
"stress": 4,
"forms": [
"махина"
],
"labels": [
"colloquial word",
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "кӏудияб, бакӏаб щибниги, кӏодоч"
}
]
}
{
"word": "colostrum",
"stress": 4,
"forms": [
"молозиво"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "цӏо",
"comment": "лъимер гьабилалде эбелалъул кукдузда, къинлъараб гӏакдал гъваруниб тӏоцересел къояз букӏунеб рахь"
}
]
}
{
"word": "colporteur",
"stress": 7,
"forms": [
"книгоноша"
],
"labels": [
"masculine gender",
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "бакӏ-бакӏалде раччун тӏахьал ричулев чи"
}
]
}
{
"word": "column",
"stress": 4,
"forms": [
"колонка"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "колонка",
"comment": "цоцада тӏаса-гъоркьа хъварал тарихал"
},
{
"text": "къали",
"comment": "лъим, газ, бензин яги цоги жо жанисан биччазе хӏалтӏизабулеб алат"
},
{
"text": "хӏуби, колонка",
"precomment": "column",
"examples": [
{
"en": "five-column newspaper",
"av": "щуго колонка жаниб бугеб газета"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "колонна",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "column",
"stress": 4,
"forms": [
"колонна"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "хӏуби",
"comment": "берцинго къачӏараб, жанисан мина кквезе гьабураб",
"labels": [
"architecture"
]
},
{
"text": "колонна",
"comment": "цоцада нахъа рагъухъаби рахъун чӏараб аскаралъул гӏуцӏи, гьединго цогидал гӏадамазулги",
"examples": [
{
"en": "column of demonstrators",
"av": "демонстрациялда ругезул колонна"
}
]
}
]
}
{
"word": "column",
"stress": 6,
"forms": [
"столбец"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "гъоркь-тӏад ругел мухъазул хӏуби",
"comment": "газеталда, тӏехьалда",
"examples": [
{
"en": "columns of figures",
"av": "цифрабазул (тарихазул) хӏубал"
}
]
}
]
}
{
"word": "columnar",
"stress": 4,
"forms": [
"колонный",
"колонная",
"колонное"
],
"senses": [
{
"text": "колоннаялъул(аб), колоннаби ругеб",
"examples": [
{
"en": "pillared hall",
"av": "колоннаби ругеб зал"
}
]
}
]
}
columnist; feuilletonist
сообщить о неточности{
"word": "columnist; feuilletonist",
"stress": 9,
"forms": [
"фельетонист"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "фельетонал хъвалев чи"
}
]
}
{
"word": "column; entry",
"stress": 5,
"forms": [
"графа"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "графа",
"comment": "таблицаялда кӏиго вертикалияб хӏуччалда гьоркьоб бугеб бакӏ яги хӏуби"
},
{
"text": "графа",
"comment": "тексталъул раздел, рубрика"
}
]
}
{
"word": "col; saddle",
"stress": 7,
"forms": [
"седловина"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "мугъзал кьили лъолеб бакӏ",
"precomment": "in an animal",
"comment": "хӏайваналъул"
},
{
"text": "мугӏрул кьили",
"precomment": "mountains",
"comment": "кьиликкараб бакӏ"
}
]
}