{
"word": "cover",
"stress": 5,
"forms": [
"накрыть"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "тӏасан тӏамизе",
"precomment": "whom-what",
"examples": [
{
"en": "cover the table with a tablecloth",
"av": "столалда тӏад скатерть тӏамизе"
}
]
},
{
"text": "тӏад кквезе",
"precomment": "someone (catch)",
"labels": [
"figuratively",
"colloquial word"
],
"examples": [
{
"en": "catch red-handed",
"av": "такъсир гьабураб бакӏалда тӏад кквезе"
}
]
},
{
"text": "гӏужда щвезе",
"precomment": "whom-what (hit target)",
"comment": "гӏарада яги миномёт речӏчӏулелъул, бомба рехулелъул",
"labels": [
"military term"
]
},
{
"text": "столалда квен-тӏех лъезе, тӏутӏ гӏуцӏизе, сурпа къачӏазе",
"precomment": "onto the table",
"examples": [
{
"en": "set the table",
"av": "столалда квен-тӏех лъезе, тӏутӏ гӏуцӏизе, сурпа къачӏазе"
}
]
}
]
}
{
"word": "cover",
"stress": 4,
"stem": "ОБЛОЖК",
"forms": [
"обложка"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "тӏехьалъул мужалат",
"examples": [
{
"en": "book in a blue cover",
"av": "хъахӏилаб мужалаталъул (мужалат бугеб) тӏехь"
}
]
}
]
}
{
"word": "cover",
"stress": 6,
"forms": [
"прикрыть"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "бахчизабизе, бацизе, къазе; тӏад жо базе",
"precomment": "whom-what",
"examples": [
{
"en": "to cover one's hair with a headscarf",
"av": "кӏазалъ рас бахчизабизе"
},
{
"en": "cover the pot with a lid",
"av": "хьагида тӏалъел лъезе"
}
]
},
{
"text": "бахчизе",
"precomment": "what, to hide",
"labels": [
"figuratively"
],
"examples": [
{
"en": "cover up someone's deception",
"av": "лъилниги гьереси бахчизе (балъго гьабизе)"
}
]
},
{
"text": "цӏунизе",
"precomment": "protect",
"examples": [
{
"en": "to cover infantry advance with artillery",
"av": "лъелаб аскаралъул гьужум артиллериялъ цӏунизе"
}
]
},
{
"text": "къазе",
"precomment": "what, to close",
"examples": [
{
"en": "to close the door partially",
"av": "нуцӏа къазе"
}
]
},
{
"text": "къазе, хвезабизе, тӏагӏинабизе",
"precomment": "liquidate",
"labels": [
"colloquial (vernacular) word"
]
}
]
}
{
"word": "coverage; scope",
"stress": 4,
"forms": [
"охват"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "къвал бай, гьоркьове вачин, жеми",
"precomment": "by the verb to encompass"
},
{
"text": "жанибе сверизаби, сверункквей",
"precomment": "environment",
"labels": [
"military term"
]
}
]
}
{
"word": "covercoat",
"stress": 7,
"forms": [
"коверкот"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "коверкот",
"comment": "гъункараб квасул ххамил цо тайпа"
}
]
}
{
"word": "covered",
"stress": 3,
"forms": [
"крытый",
"крытая",
"крытое"
],
"senses": [
{
"text": "тӏад бараб",
"examples": [
{
"en": "covered market",
"av": "тӏад бараб базар"
}
]
}
]
}
{
"word": "covering; coating",
"stress": 5,
"forms": [
"покрытие"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "бахин, тӏами, тӏад кквей, баци",
"precomment": "action by meaning of verb to cover"
},
{
"text": "бацизе тӏаде тӏолеб, бахунеб, чӏвалеб жо",
"precomment": "material",
"examples": [
{
"en": "asphalt road surface",
"av": "нухде тӏураб асфальт"
}
]
},
{
"precomment": "covering expenses",
"text": "харжал рецӏи"
}
]
}
{
"word": "cover slightly",
"stem": "ПОДЁРНУ",
"forms": [
"подёрнуть"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "бацизабизе",
"precomment": "what with what",
"comment": "тӏеренаб хъалалъ",
"examples": [
{
"en": "the river iced over",
"av": "гӏор цӏорол тӏеренаб хъалалъ бацизабуна"
}
]
},
{
"text": "хьухьазабизе",
"examples": [
{
"en": "trees misted over",
"av": "гъутӏби накӏкӏалъ хьухьазаруна",
"comment": "хьухьазарун рихьулел руго"
}
]
}
]
}
{
"word": "cover with a case",
"stress": 5,
"forms": [
"чехлить"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "тӏадххел ххезе, лъалиниб лъезе, чехол базе",
"precomment": "what"
}
]
}
{
"word": "cover with drawings",
"stress": 8,
"stem": "ИЗРИСОВА",
"forms": [
"изрисовать"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "суратаз цӏезабизе, суратал рахъун, цӏезабизе",
"precomment": "what",
"examples": [
{
"en": "the toddler drew all over the album",
"av": "гьитӏичица тӏолабго альбом суратаз цӏезабуна"
}
]
}
]
}
{
"word": "cover with dust",
"stress": 6,
"forms": [
"напылить"
],
"labels": [
"perfective aspect",
"colloquial word"
],
"senses": [
{
"text": "хӏур бахъинабизе"
}
]
}
{
"word": "cover with kisses",
"stress": 9,
"forms": [
"расцеловать"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "лъикӏаб хӏалалъ, гӏемер баизе, къоч-къочун биччан тезе",
"precomment": "whom-what"
}
]
}
{
"word": "cover, get covered",
"stress": 7,
"forms": [
"покрывать(ся)"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "покрыть",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "cover, shelter",
"stress": 6,
"stem": "ПРИКРЫТИ",
"forms": [
"прикрытие"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "бацизаби, бахчизаби, бигъи",
"precomment": "by the verb to cover"
},
{
"text": "бахчи, баци",
"precomment": "by verb to cover oneself"
},
{
"text": "тӏокъ, тӏад бараб бакӏ, рахчулеб бакӏ",
"precomment": "shelter; refuge",
"examples": [
{
"en": "shelter from rain",
"av": "цӏадалдаса рахчизе бараб бакӏ (тӏокъ)"
}
]
}
]
}
{
"word": "cover; coat",
"stress": 5,
"stem": "ПОКРЫ",
"forms": [
"покрыть"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "тӏамизе",
"precomment": "whom-what with what",
"examples": [
{
"en": "cover the table with a tablecloth",
"av": "столалда скатерть тӏамизе"
}
]
},
{
"text": "тӏад кквезе",
"precomment": "what (to upholster / to line)",
"examples": [
{
"en": "cover a chest with iron",
"av": "гъансида махх кквезе"
}
]
},
{
"text": "тӏаде биччазе, бахине",
"precomment": "what (to paint)",
"examples": [
{
"en": "to gild",
"av": "тӏаде месед биччазе"
}
]
},
{
"text": "бацизабизе",
"precomment": "whom-what (wrap up)",
"examples": [
{
"en": "clouds covered the sky",
"av": "накӏкӏаз зоб бацизабуна"
}
]
},
{
"text": "къинабизе",
"precomment": "what (to muffle — about sounds)",
"examples": [
{
"en": "the orchestra drowned out the noise of the crowd",
"av": "оркестралъ халкъалъул хъуй къинабуна"
}
]
},
{
"text": "бецӏизе",
"precomment": "what (compensate)",
"examples": [
{
"en": "pay off debts",
"av": "налъаби рецӏизе"
}
]
},
{
"text": "бахчизе",
"precomment": "whom, what (to hide)",
"labels": [
"figuratively"
],
"examples": [
{
"en": "shield one's accomplices",
"av": "жиндирго цадахъчагӏи рахчизе"
}
]
},
{
"text": "ине, нахъа тезе",
"precomment": "something (to pass)",
"examples": [
{
"en": "to cover a distance of ten kilometers",
"av": "анцӏго колометралъул манзил нахъа тезе",
"comment": "анцӏго километралъ ине"
}
]
},
{
"text": "чӏвазе",
"precomment": "what with what (in a card game)",
"examples": [
{
"en": "cover the jack with an ace",
"av": "тузалъ валет чӏвазе"
}
]
},
{
"text": "данде гьаризе",
"precomment": "someone (to breed)",
"comment": "хьон биччазе"
}
]
}
{
"word": "cover; shelter",
"stress": 4,
"forms": [
"укрыть"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "тӏад жо базе, тӏупизе",
"precomment": "whom, what, to wrap up",
"examples": [
{
"en": "cover a child with a blanket",
"av": "лъимада тӏад юргъан базе"
}
]
},
{
"text": "бахчизабизе",
"precomment": "to hide; to conceal"
}
]
}
{
"word": "cover; shroud",
"stress": 5,
"forms": [
"покров"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "тӏасияб гъат, хъал",
"examples": [
{
"en": "snow cover",
"av": "гӏазул хъал"
},
{
"en": "hair cover",
"av": "расул гъат",
"comment": "тӏад бижараб рас"
}
]
},
{
"text": "пардав",
"precomment": "defense; protection",
"labels": [
"archaic word"
]
},
{
"examples": [
{
"en": "under cover of night",
"av": "къаси бецӏлъараб мехалъ (сардил пардавалда гъоркь)"
}
]
}
]
}
{
"word": "cover; spread",
"stress": 6,
"stem": "ЗАСТЛА",
"forms": [
"застлать"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "тӏибитӏизе, тӏамизе",
"precomment": "what",
"examples": [
{
"en": "to cover the table with a clean tablecloth",
"av": "столалда бацӏцӏадаб скатерть тӏамизе"
}
]
},
{
"text": "бахчизабуна (накӏкӏуца, кӏкӏуйдуца ва ц.)",
"precomment": "about clouds, fog, etc.",
"examples": [
{
"en": "smoke veiled the sky",
"av": "кӏкӏуйдуца зоб бахчизабуна"
}
]
}
]
}
{
"word": "cover; tire",
"stress": 5,
"forms": [
"покрышка"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "тӏалъел",
"precomment": "lid; cover",
"examples": [
{
"en": "tub cover",
"av": "къолол (чирмадул) тӏалъел"
}
]
},
{
"text": "покрышка",
"precomment": "case; cover",
"comment": "велосипедалъул, автомобилалъул ва гь. ц."
}
]
}
{
"word": "cover; upholster",
"stress": 4,
"forms": [
"обтягивать"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "тӏад къазабизе, цӏазабун ретӏине",
"precomment": "fit closely",
"comment": "гьитӏинаб ретӏел черхалда"
}
],
"see_also": [
{
"target": "обтянуть",
"kind": "see",
"refwordnum": "2"
}
]
}
{
"word": "covetous",
"stress": 6,
"stem": "ЗАВИДУЩ",
"forms": [
"завидущий",
"завидущая",
"завидущее"
],
"labels": [
"colloquial word"
],
"senses": [
{
"text": "жахӏда бугев, хӏал хъубав"
},
{
"text": "берчӏегӏерлъи гьабулев"
},
{
"text": "хъантӏарав"
}
]
}
{
"word": "cove; backwater",
"stress": 2,
"forms": [
"заводь"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "гӏурул чвахи гӏодоцараб бакӏ"
},
{
"text": "рагӏалда гьитӏинабго хӏорккел лъугьараб бакӏ"
}
]
}