fir

{
  "word": "fir",
  "stress": 2,
  "forms": [
    "пихта"
  ],
  "labels": [
    "feminine gender"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "пихта",
      "comment": "севералда бижулеб накӏкӏигъветӏ",
      "labels": [
        "botany"
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "fire",
  "stress": 3,
  "forms": [
    "огонь"
  ],
  "labels": [
    "masculine gender"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "цӏа",
      "precomment": "flame",
      "examples": [
        {
          "en": "to light a fire",
          "av": "цӏа бакизе"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "чирахъул канлъи",
      "precomment": "world; light",
      "examples": [
        {
          "en": "work by lamplight",
          "av": "чирахъул канлъухъе хӏалтӏизе"
        },
        {
          "en": "lights of the city",
          "av": "шагьаралъул канлъул кунчӏиял"
        },
        {
          "en": "lights appeared in the windows",
          "av": "гордахъ канлъи кунчӏана"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "кьвагьи, гӏарада бай",
      "labels": [
        "military term"
      ],
      "examples": [
        {
          "en": "artillery fire",
          "av": "гӏарададул кьвагьи"
        },
        {
          "en": "to open fire",
          "av": "гӏарада базе байбихьизе"
        },
        {
          "en": "fire!",
          "av": "кьвагье! цӏа лъе!",
          "comment": "команда"
        }
      ]
    },
    {
      "labels": [
        "figuratively"
      ],
      "examples": [
        {
          "en": "there is no former fire in the eyes anymore",
          "av": "бадиб гьанже гьечӏо доб цебесеб (цебе букӏараб) кунчӏи"
        },
        {
          "en": "out of the frying pan into the fire",
          "av": "цӏадакьаги вахъун, гонгикье ккезе"
        },
        {
          "en": "between two fires",
          "av": "кӏиго цӏадуда гьоркьов",
          "comment": "кӏиябго рахъалдасан хӏинкъи буго"
        },
        {
          "en": "there is no smoke without fire",
          "av": "цӏа гьечӏого, кӏкӏуй букӏунаро",
          "labels": [
            "поговорка"
          ],
          "comment": "кӏкӏуй гьечӏеб цӏа букӏунареб"
        },
        {
          "en": "to be afraid like fire",
          "av": "кутакалда хӏинкъизе"
        },
        {
          "en": "to add fuel to the fire",
          "av": "цӏадабе нарт тӏезе"
        },
        {
          "en": "he is ready to go through fire and water for you",
          "av": "дуе гӏоло гьев цӏадаве кӏанцӏизеги хӏадурав вуго"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "firearm",
  "stress": 8,
  "stem": "ОГНЕСТРЕЛЬН",
  "forms": [
    "огнестрельный",
    "огнестрельная",
    "огнестрельное"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "кьвагьулеб",
      "examples": [
        {
          "en": "firearm",
          "av": "кьвагьулеб ярагъ"
        }
      ]
    },
    {
      "examples": [
        {
          "en": "gunshot wound",
          "av": "гуллица лъураб ругъун"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "firebird",
  "stress": 7,
  "forms": [
    "жар-птица"
  ],
  "labels": [
    "feminine gender"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "зодил тӏавус",
      "comment": "маргьабалъ букӏунеб",
      "labels": [
        "folklore"
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "firebrand",
  "forms": [
    "головёшка"
  ],
  "labels": [
    "feminine gender"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "сунтур",
      "examples": [
        {
          "en": "extinct firebrand",
          "av": "свараб сунтур"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "firecracker; clapper",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "хлопушка"
  ],
  "labels": [
    "feminine gender"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "тӏутӏал чӏвалеб жо",
      "precomment": "for killing flies"
    },
    {
      "text": "кьвагьеро",
      "precomment": "toy"
    }
  ]
}

{
  "word": "firefighter; fire",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "пожарный",
    "пожарная",
    "пожарное"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "цӏаккеялъул",
      "examples": [
        {
          "en": "fire alarm",
          "av": "цӏаккеялъул ахӏи"
        },
        {
          "en": "fire pump",
          "av": "цӏа ккедал, лъим кьабулеб насос"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "пожарник",
      "comment": "цӏа свинабулев",
      "labels": [
        "used as a noun",
        "masculine gender"
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "firefly; glowworm",
  "stress": 8,
  "forms": [
    "светлячок"
  ],
  "labels": [
    "masculine gender"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "релъедакунчӏ",
      "comment": "бецӏлъуда кенчӏолеб хӏапара"
    }
  ]
}

{
  "word": "fireman",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "пожарник"
  ],
  "labels": [
    "masculine gender"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "пожарник",
      "comment": "цӏа свинабулев чи, цӏа свинабулезул командаялъул чи"
    }
  ]
}

{
  "word": "fireplace",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "камин"
  ],
  "labels": [
    "masculine gender"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "камин, гъасито, тавухан"
    }
  ]
}

{
  "word": "fireproof",
  "stress": 7,
  "forms": [
    "несгораемый",
    "несгораемая",
    "несгораемое"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "цӏаялъ бухӏулареб, цӏа рекӏунареб",
      "examples": [
        {
          "en": "fireproof cabinet",
          "av": "цӏаялъ бухӏулареб шкаф"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "fireproof",
  "stress": 7,
  "forms": [
    "огнеупорный",
    "огнеупорная",
    "огнеупорное"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "тӏадегӏанаб багӏари, цӏел бухӏи хӏехьолеб",
      "examples": [
        {
          "en": "firebrick",
          "av": "цӏадул бухӏи хӏехьолеб кирпич"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "fireweed; willowherb",
  "stress": 7,
  "forms": [
    "иван-чай"
  ],
  "labels": [
    "masculine gender",
    "botany"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "иван-чай",
      "comment": "харида цӏар"
    }
  ]
}

{
  "word": "firewood",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "дрова"
  ],
  "labels": [
    "plural"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "цӏул",
      "comment": "цӏада лъолеб",
      "examples": [
        {
          "en": "chop wood",
          "av": "цӏул бичӏизе"
        },
        {
          "en": "birch firewood",
          "av": "махил цӏул"
        }
      ]
    },
    {
      "examples": [
        {
          "en": "every which way; in all directions",
          "av": "гӏадлу-низам гьечӏого; цояс-эхеде, цояс-гӏебеде",
          "labels": [
            "поговорка"
          ]
        },
        {
          "en": "the deeper into the forest, the more wood",
          "av": "гьабунагӏан гӏемерлъулеб жойила хӏалтӏи",
          "labels": [
            "пословица"
          ],
          "comment": "кици"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "fireworks",
  "stress": 7,
  "forms": [
    "фейерверк"
  ],
  "labels": [
    "masculine gender"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "фейерверк",
      "comment": "рохалие ракулел, къвагьулел кьер-кьерал цӏаял"
    }
  ]
}

{
  "word": "fire extinguisher",
  "stress": 8,
  "forms": [
    "огнетушитель"
  ],
  "labels": [
    "masculine gender"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "цӏа свинабулеб алат"
    }
  ]
}

{
  "word": "fire poker",
  "stress": 7,
  "forms": [
    "кочерга"
  ],
  "labels": [
    "feminine gender"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "корол хӏара"
    }
  ]
}

{
  "word": "fire-breathing",
  "stress": 6,
  "stem": "ОГНЕДЫШАЩ",
  "forms": [
    "огнедышащий",
    "огнедышащая",
    "огнедышащее"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "цӏа бурулеб; цӏа рехулеб",
      "examples": [
        {
          "en": "active volcano",
          "av": "цӏа бурулеб мегӏер",
          "comment": "вулкан"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "fire-prevention; fire",
  "stress": 11,
  "stem": "ПРОТИВОПОЖАРН",
  "forms": [
    "противопожарный",
    "противопожарная",
    "противопожарное"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "цӏаккеялда данде яги цӏадуда данде хӏалтӏизабулеб",
      "examples": [
        {
          "en": "fire prevention measures",
          "av": "цӏаккеялда данде гьарулел тадбирал"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "fire-resistant",
  "stress": 7,
  "forms": [
    "огнестойкий",
    "огнестойкая",
    "огнестойкое"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "цӏа рекӏунареб, цӏеца бухӏулареб, цӏа хӏехьолеб",
      "examples": [
        {
          "en": "fire-resistant material",
          "av": "цӏа хӏехьолеб материал"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "fire; conflagration",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "пожар"
  ],
  "labels": [
    "masculine gender"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "цӏа, цӏаккей",
      "labels": [
        "in the direct and figurative sense"
      ],
      "examples": [
        {
          "en": "to extinguish a fire",
          "av": "цӏа свинабизе"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "цӏа ккараб бакӏалде гӏадин; цӏакъ хехго, гӏедегӏун",
      "precomment": "like mad",
      "labels": [
        "expression"
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "fire; fiery",
  "stress": 6,
  "forms": [
    "огневой",
    "огневая",
    "огневое"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "цӏадулаб, цӏадутӏа, цӏадул кумекалдалъун гьабулеб, цӏадуда хурхараб; цӏадукьераб, кутакалда кунчӏулеб"
    },
    {
      "text": "ругъулаб",
      "labels": [
        "military term"
      ],
      "examples": [
        {
          "en": "firing position",
          "av": "жиндасан речӏчӏулеб, кьвагьулеб бакӏ"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "цӏагӏадав, чӏагояв, хехав",
      "precomment": "ardent, hot",
      "labels": [
        "figuratively"
      ],
      "examples": [
        {
          "en": "fiery guy",
          "av": "цӏагӏадав гӏолилав"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "firing",
  "stress": 1,
  "forms": [
    "обжиг"
  ],
  "labels": [
    "masculine gender"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "бежи, бежизаби",
      "labels": [
        "technology"
      ],
      "examples": [
        {
          "en": "brick kiln",
          "av": "кирпич бежулеб печь"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "firmament",
  "stress": 7,
  "forms": [
    "поднебесье"
  ],
  "labels": [
    "neuter gender"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "гъоркьзобал, зодобакӏ, борхалъи",
      "examples": [
        {
          "en": "the eagle soared into the sky",
          "av": "цӏум борхалъуде бахана"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "firmament; sky",
  "stress": 7,
  "forms": [
    "небосвод"
  ],
  "labels": [
    "masculine gender"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "зодил кӏамури, зоб"
    }
  ]
}

{
  "word": "firmly",
  "forms": [
    "твёрдо"
  ],
  "labels": [
    "adverb"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "къвакӏун, щулаго, ракӏ чӏун",
      "examples": [
        {
          "en": "I am firmly convinced of this",
          "av": "дир гьелда щулаго ракӏ чӏун буго"
        },
        {
          "en": "to stand firm by one's own",
          "av": "щулаго жиндирабго ккун чӏезе"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "firmly; strongly",
  "stress": 3,
  "forms": [
    "крепко"
  ],
  "labels": [
    "adverb"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "къвакӏун, кутакалда цӏакъ",
      "examples": [
        {
          "en": "worked hard",
          "av": "кутакалда цӏакъ хӏалтӏана"
        },
        {
          "en": "firmly and securely",
          "av": "кутакалда къвакӏун, кутакалда цӏакъ",
          "labels": [
            "разговорное слово"
          ]
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "firmness; inflexibility",
  "stress": 8,
  "forms": [
    "непреклонность"
  ],
  "labels": [
    "feminine gender"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "къуркьи, хиси гьечӏолъи, щулалъи"
    }
  ]
}

{
  "word": "first",
  "stress": 2,
  "stem": "ПЕРВ",
  "forms": [
    "первый",
    "первая",
    "первое"
  ],
  "senses": [
    {
      "labels": [
        "numeral"
      ],
      "examples": [
        {
          "en": "first grade; first class",
          "av": "тӏоцебесеб класс"
        }
      ]
    },
    {
      "precomment": "original",
      "examples": [
        {
          "en": "first impression",
          "av": "тӏоцебесеб асар"
        },
        {
          "en": "at first",
          "av": "тӏоцебесеб (байбихьулаб) заман"
        },
        {
          "en": "first flowers",
          "av": "тӏоцересел тӏугьдул"
        }
      ]
    },
    {
      "precomment": "best",
      "examples": [
        {
          "en": "top pupil; first student",
          "av": "тӏоцевесев (бищун лъикӏав) цӏалдохъан"
        },
        {
          "en": "first grade",
          "av": "тӏоцебесеб сорт"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "аслияб",
      "precomment": "main; chief",
      "examples": [
        {
          "en": "play a leading role",
          "av": "аслиял ролал хӏазе"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "тӏоцевесев",
      "precomment": "first",
      "labels": [
        "used as a noun"
      ]
    },
    {
      "examples": [
        {
          "en": "first comer",
          "av": "данде ккарав тӏоцевесев"
        },
        {
          "en": "first aid",
          "av": "тӏоцебесеб кумек",
          "comment": "тохтир тӏаде щвезегӏан гьабураб кумек"
        },
        {
          "en": "first one that comes along",
          "av": "бищун гӏагардегӏан ватарав"
        },
        {
          "en": "first steps",
          "av": "тӏоцересел галаби, тӏоцересел хӏалбихьиял"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "first",
  "stress": 6,
  "forms": [
    "сперва"
  ],
  "labels": [
    "adverb",
    "colloquial word"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "цин, цебеккун, тӏоцебе",
      "examples": [
        {
          "en": "listen first, then object",
          "av": "цин гӏин тӏаме, цинги инкар гьабе",
          "comment": "инкар гьабилалде, цин гӏин тӏаме"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "firstborn",
  "stress": 2,
  "forms": [
    "первенец"
  ],
  "labels": [
    "masculine gender"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "тӏоцебесеб лъимер",
      "precomment": "about a child"
    },
    {
      "text": "бищун цебе гьабураб жо",
      "comment": "хӏалтӏи ва гь. ц.",
      "labels": [
        "figuratively"
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "firstly",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "во-первых"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "тӏоцебе, цо бугони, цин",
      "labels": [
        "parenthetical word"
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "first and foremost",
  "stress": 8,
  "forms": [
    "перво-наперво"
  ],
  "labels": [
    "adverb",
    "colloquial word"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "тӏоцебего, байбихьудаго, бищунго цебе, сундасаго цебе"
    }
  ]
}

{
  "word": "first course; soup",
  "stress": 2,
  "forms": [
    "первое"
  ],
  "labels": [
    "neuter gender"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "цебеквен, цебе кваналеб квен",
      "precomment": "dish",
      "comment": "чурпа, борщ, гьагӏу…",
      "examples": [
        {
          "en": "to serve borscht for the first course",
          "av": "цебеквеналъе борщ кьезе"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "first cousin",
  "stress": 4,
  "stem": "ДВОЮРОДН",
  "forms": [
    "двоюродный",
    "двоюродная",
    "двоюродное"
  ],
  "senses": [
    {
      "examples": [
        {
          "en": "cousin",
          "av": "вацгӏал"
        },
        {
          "en": "female cousin",
          "av": "яцгӏал"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "first floor",
  "stress": 7,
  "forms": [
    "бельэтаж"
  ],
  "labels": [
    "masculine gender"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "бельэтаж",
      "comment": "1 кӏалгӏабазул кӏиабилеб тӏала 2 театралда гӏадамал чӏезе гьарурал рагъабазул кӏиабилеб тӏала"
    }
  ]
}

{
  "word": "first sleigh track",
  "stress": 7,
  "forms": [
    "первопуток"
  ],
  "labels": [
    "colloquial word",
    "masculine gender"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "гӏазудасан бахъараб тӏоцебесеб нух",
      "examples": [
        {
          "en": "to drive on the first sleigh track",
          "av": "гӏазудасан бахъараб тӏоцебесеб нухдасан ине"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "first-aid kit",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "аптечка"
  ],
  "labels": [
    "feminine gender"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "аптечка",
      "comment": "гьитӏинаб аптека; сапаралъ цадахъ босулеб аптечка"
    }
  ]
}

{
  "word": "first-calf heifer",
  "forms": [
    "первотёлка"
  ],
  "labels": [
    "feminine gender"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "тӏоцебе къинлъараб гӏака, гӏачӏар-гӏака"
    }
  ]
}

{
  "word": "first-class",
  "stress": 8,
  "stem": "ПЕРВОКЛАССН",
  "forms": [
    "первоклассный",
    "первоклассная",
    "первоклассное"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "бищун лъикӏаб"
    }
  ]
}

{
  "word": "first-class",
  "stress": 7,
  "stem": "ПЕРВОСОРТН",
  "forms": [
    "первосортный",
    "первосортная",
    "первосортное"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "тӏоцебесеб сорталул",
      "examples": [
        {
          "en": "first-grade flour",
          "av": "тӏоцебесеб сорталъул ролъ",
          "comment": "ххараб, хханжу"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "first-class athlete",
  "stress": 10,
  "forms": [
    "перворазрядник"
  ],
  "labels": [
    "masculine gender"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "тӏоцебесеб разряд бугев чи, тӏоцебесеб разрядалъулав, тӏоцебесеб разрядалъул спортсмен"
    }
  ]
}

{
  "word": "first-class female athlete",
  "stress": 10,
  "forms": [
    "перворазрядница"
  ],
  "labels": [
    "feminine gender"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "тӏоцебесеб разряд бугей гӏадан, тӏоцебесеб разрядалъулай, тӏоцебесеб разрядалъул спортсменка"
    }
  ]
}

{
  "word": "first-grader",
  "stress": 8,
  "forms": [
    "первоклассник"
  ],
  "labels": [
    "masculine gender"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "тӏоцебесеб классалъулав, тӏоцебесеб классалъул цӏалдохъан"
    }
  ]
}

{
  "word": "first-grader",
  "stress": 8,
  "forms": [
    "первоклассница"
  ],
  "labels": [
    "feminine gender"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "тӏоцебесеб классалъулай, тӏоцебесеб классалъул цӏалдохъан"
    }
  ]
}

{
  "word": "first-rate",
  "stress": 10,
  "forms": [
    "перворазрядный",
    "перворазрядная",
    "перворазрядное"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "тӏоцебесеб разрядалъул",
      "examples": [
        {
          "en": "first-class restaurant",
          "av": "тӏоцебесеб разрядалъул ресторан",
          "comment": "бищунго лъикӏаб, цӏакъаб ресторан"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "first-year female student",
  "stress": 7,
  "forms": [
    "первокурсница"
  ],
  "labels": [
    "feminine gender"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "тӏоцебесеб курсалъул студентка"
    }
  ]
}

{
  "word": "fir trees",
  "forms": [
    "ёлок"
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "ёлка",
      "kind": "from",
      "comment": "родительный падеж множественного числа",
      "comment_lang": "ru"
    }
  ]
}

{
  "word": "fir tree; New Year tree",
  "stem": "ЁЛК",
  "forms": [
    "ёлка"
  ],
  "labels": [
    "feminine gender"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "накӏкӏигъветӏ"
    },
    {
      "text": "ёлка",
      "precomment": "New Year's"
    },
    {
      "text": "ёлкаялъул байрам",
      "precomment": "holiday; feast",
      "examples": [
        {
          "en": "to be at a New Year tree party",
          "av": "ёлкаялъул байрамалда рукӏине"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "fir-tree; christmas tree",
  "stem": "ЁЛОЧН",
  "forms": [
    "ёлочный",
    "ёлочная",
    "ёлочное"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "ёлкаялъул",
      "examples": [
        {
          "en": "Christmas tree decorations",
          "av": "ёлкаялъул (ёлкаялда ралел) расанкӏаби"
        }
      ]
    }
  ]
}