{
"word": "pea",
"stress": 4,
"forms": [
"горох"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "хилъало",
"comment": "нухуд",
"examples": [
{
"en": "peeled peas",
"av": "чӏучӏараб хилъало"
},
{
"en": "like water off a duck's back; talking to a brick wall",
"av": "кигӏан дагьабги асар гьабуларо"
},
{
"en": "once upon a time; long ago",
"av": "Нухӏил заманаялъ",
"comment": "цӏакъ цебегӏанго"
}
]
}
]
}
{
"word": "pea",
"stress": 4,
"stem": "ГОРОХОВ",
"forms": [
"гороховый",
"гороховая",
"гороховое"
],
"senses": [
{
"text": "хилъалодул",
"examples": [
{
"en": "pea soup",
"av": "хилъалодул чурпа"
},
{
"en": "pea-green color",
"av": "хилъалодул кьер"
},
{
"en": "guy, scarecrow",
"av": "чӏовогояв чи, лъай-гӏакълу гьечӏев чи, чи гурев чи"
}
]
}
]
}
{
"word": "pea",
"stress": 4,
"stem": "ГОРОШИН",
"forms": [
"горошина"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "хилъалодул мугь",
"examples": [
{
"en": "pea-sized",
"av": "хилъалодул мугьгӏанасеб"
}
]
}
]
}
{
"word": "peaceableness",
"stress": 6,
"forms": [
"миролюбие"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "рекъел хиралъи, рекъел бокьи"
}
]
}
{
"word": "peaceful",
"stress": 2,
"stem": "МИРН",
"forms": [
"мирный",
"мирная",
"мирное"
],
"senses": [
{
"text": "рекъел бокьулел, дагӏба-къец гьабуларел",
"examples": [
{
"en": "civilian population",
"av": "рагъулъ гӏахьаллъулареб, дагӏба-къец бокьулареб халкъ"
}
]
},
{
"text": "рагъ гьечӏеб, ракълилаб",
"examples": [
{
"en": "peace treaty",
"av": "ракълилаб къотӏи"
},
{
"en": "peaceful construction",
"av": "ракълилаб гӏуцӏарухъанлъи"
},
{
"en": "peaceful situation",
"av": "рагъ гьечӏеб, ракълилаб ахӏвал-хӏал"
}
]
},
{
"text": "сабруяб",
"precomment": "calm; peaceful",
"examples": [
{
"en": "peaceful character",
"av": "сабруяб, гӏодобе биччараб хасият"
}
]
}
]
}
{
"word": "peacemaker",
"stress": 7,
"forms": [
"миротворец"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "дагӏбадулел рекъезарулев, ракълие, рагъ-кьал лъугӏиялъе кумек гьабулев"
}
]
}
{
"word": "peace-loving",
"stress": 8,
"stem": "МИРОЛЮБИВ",
"forms": [
"миролюбивый",
"миролюбивая",
"миролюбивое"
],
"senses": [
{
"text": "рекъел бокьулев, рагъ-кьал рихарав",
"examples": [
{
"en": "peace-loving nations",
"av": "рекъел бокьулел халкъал"
},
{
"en": "peace-loving policy",
"av": "ракълилаб политика, рекъел цӏунулеб политика"
},
{
"en": "in a peace-loving tone",
"av": "хӏеренаб, хӏалимаб, гӏодобе биччараб каламалдалъун",
"comment": "гьаракьалъ"
}
]
}
]
}
{
"word": "peace; calmness",
"stress": 5,
"forms": [
"спокойствие"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "гӏодобе биччай, сасин",
"precomment": "silence, peace",
"examples": [
{
"en": "calm reigned in the forest",
"av": "рохьоб гӏодобе биччан букӏана",
"comment": "рохьоб гӏодобе биччаялъ ханлъи гьабулеб букӏана"
}
]
},
{
"text": "парахалъи, хӏалхьи",
"precomment": "absence of worries, anxieties"
},
{
"text": "гӏодове виччай, сабру",
"precomment": "equanimity",
"examples": [
{
"en": "keep calm",
"av": "сабру гьабизе, гӏодове виччан чӏезе"
}
]
}
]
}
peace; rest; tranquility
сообщить о неточности{
"word": "peace; rest; tranquility",
"stress": 4,
"forms": [
"покой"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "парахалъи, рахӏат, хӏалхьи",
"precomment": "calmness, immobility",
"examples": [
{
"en": "leave me alone",
"av": "дун хӏалхьиялда (парахат) те"
},
{
"en": "to give no peace; to trouble; to haunt",
"av": "хӏалхьиялда тунгутӏизе (рахӏат тунгутӏизе)"
}
]
},
{
"text": "хӏалхьи гьабулеб рукъ",
"precomment": "room",
"labels": [
"archaic word"
],
"examples": [
{
"en": "reception room; casualty department",
"av": "унтарал къабул гьарулеб рукъ",
"comment": "больницаялда регизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "peace; world",
"homonym": 1,
"forms": [
"мир"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "дунял",
"comment": "планета",
"labels": [
"in various meanings"
]
},
{
"text": "дуниял-гӏалам",
"comment": "вселенная",
"examples": [
{
"en": "origin of the world",
"av": "дунял бижи"
},
{
"en": "all over the world",
"av": "тӏолабго дунялалда"
},
{
"en": "the first in the world",
"av": "дунялалда тӏоцевесев"
},
{
"en": "travel the whole world",
"av": "тӏолабго дунял тиризе, кивего щвезе"
}
]
},
{
"text": "цӏвабзазул дуниял",
"precomment": "starry worlds"
},
{
"text": "цо бакӏалда яги дунялалдаго бижулеб гъветӏ-хер",
"precomment": "flora; plant world"
},
{
"text": "инсанасул рухӏияб жанисеб дунял",
"precomment": "inner world of man"
},
{
"text": "магӏишат хвезабун, языхълъизаризе, гьардухъанлъиялде ккезаризе",
"precomment": "to ruin; to reduce to beggary"
},
{
"text": "гӏадамазда гьоркьов хвезеги бигьаяб букӏуна (хвелги берцинаб букӏуна)",
"precomment": "to die among friends is not scary / death in company is less frightening"
}
]
}
{
"word": "peace; world",
"homonym": 2,
"forms": [
"мир"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "рекъел",
"precomment": "absence of war",
"examples": [
{
"en": "peoples' struggle for peace",
"av": "ракълие гӏоло халкъазул къеркьей"
},
{
"en": "to make peace",
"av": "рекъел, ракълил къотӏи гьабизе"
},
{
"en": "supporters of peace",
"av": "ракълил рахъ кколел (гӏадамал)"
},
{
"en": "World Peace Council",
"av": "тӏолгодунялалъул рекъел цӏуниялъул совет"
}
]
},
{
"text": "дагӏба-къец гьечӏолъи",
"precomment": "absence of disagreements",
"examples": [
{
"en": "to live in peace",
"av": "ракълида гӏумру гьабизе"
},
{
"en": "peace be to your ashes",
"av": "дур рухӏалъе паракъалъи щваги (алжан щваги)"
},
{
"en": "let go in peace",
"av": "тамихӏ гьабичӏого, гъоркьчӏел гьабичӏого виччан тезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "peach",
"stress": 2,
"forms": [
"персик"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "микьир"
},
{
"text": "мокьрогъветӏ"
}
]
}
{
"word": "peach; peach-colored",
"stress": 2,
"stem": "ПЕРСИКОВ",
"forms": [
"персиковый",
"персиковая",
"персиковое"
],
"senses": [
{
"text": "мокьрол",
"examples": [
{
"en": "peach jam",
"av": "мокьрол мурапа"
}
]
}
]
}
{
"word": "peacock",
"stress": 5,
"forms": [
"павлин"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "тӏавус",
"precomment": "bihinab",
"labels": [
"zoology"
]
}
]
}
{
"word": "peacock",
"stress": 5,
"forms": [
"павлиний",
"павлинья",
"павлинье"
],
"senses": [
{
"text": "тӏавусалъул, тӏавусилаб",
"examples": [
{
"en": "peacock's tail",
"av": "тӏавусалъул рачӏ"
},
{
"en": "jackdaw in peacock's feathers",
"av": "тӏавусалъул хӏулаби ругеб гъеду",
"comment": "бихьизе-хӏан, хӏанчӏизе-гъвес; гьечӏеб гьунар бихьизабизе лъугьарав чи; чухъа ретӏунилан, чи лъугьунарев"
}
]
}
]
}
{
"word": "peahen",
"stress": 2,
"forms": [
"пава"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "тӏавус",
"precomment": "from 'ts'ujab'",
"labels": [
"zoology"
]
},
{
"text": "тӏавус (гӏадай чергесай гӏадан)",
"precomment": "about a stately woman",
"labels": [
"colloquial word"
]
}
]
}
{
"word": "peak",
"stress": 5,
"stem": "ВЕРШИН",
"forms": [
"вершина"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "тӏогь; бетӏер; борхалъи",
"examples": [
{
"en": "vertex of an angle",
"av": "бокӏоналъул бетӏер"
}
]
},
{
"text": "борхалъи",
"precomment": "highest degree of something",
"labels": [
"figuratively"
]
}
]
}
{
"word": "peak",
"forms": [
"пик"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "мугӏрул бегӏераб тӏогь"
},
{
"text": "хӏалуцараб заман",
"examples": [
{
"en": "rush hour",
"av": "хӏалуцарал сагӏтал, хӏалтӏул бищун хӏалуцараб заман"
}
]
}
]
}
{
"word": "peaked cap",
"stress": 4,
"forms": [
"фуражка"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "фуражка, щомелитӏагъур"
}
]
}
{
"word": "peakless cap",
"stress": 7,
"forms": [
"бескозырка"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "матростӏагъур, щомелигьечӏ",
"comment": "щомели гьечӏеб матросасул фуражка"
}
]
}
{
"word": "peanut",
"stress": 3,
"forms": [
"арахис"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "арахис, ракьул цӏулакьо",
"precomment": "plant and fruit",
"comment": "хьон ракьулъ бижулеб югалъулаб гьалилаб культура"
}
]
}
{
"word": "peanut",
"stress": 3,
"stem": "АРАХИСОВ",
"forms": [
"арахисовый",
"арахисовая",
"арахисовое"
],
"senses": [
{
"text": "арахисалъул",
"examples": [
{
"en": "peanut halva",
"av": "арахисалъул хӏалива"
}
]
}
]
}
{
"word": "pear",
"stress": 3,
"forms": [
"груша"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "гени",
"precomment": "tree, fruit"
}
]
}
{
"word": "pear",
"stress": 3,
"stem": "ГРУШЕВ",
"forms": [
"грушевый",
"грушевая",
"грушевое"
],
"senses": [
{
"text": "генул(аб)",
"examples": [
{
"en": "pear tree",
"av": "генугъветӏ"
}
]
}
]
}
{
"word": "pearl",
"stress": 2,
"forms": [
"жемчуг"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "маргъал",
"examples": [
{
"en": "natural pearls",
"av": "унго-унгояб (хӏакъикъияб) маргъал"
},
{
"en": "artificial pearl",
"av": "искусственнияб маргъал"
}
]
}
]
}
{
"word": "pearl",
"stress": 5,
"forms": [
"жемчужина"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "маргъалул горо, цо маргъал",
"precomment": "pearl grain"
},
{
"text": "хазина",
"precomment": "of what",
"labels": [
"figuratively"
],
"examples": [
{
"en": "pearl of Avar folklore",
"av": "аваразул фольклоралъул хазина"
}
]
}
]
}
{
"word": "pearl",
"stress": 5,
"stem": "ЖЕМЧУЖН",
"forms": [
"жемчужный",
"жемчужная",
"жемчужное"
],
"senses": [
{
"text": "маргъалул",
"examples": [
{
"en": "pearl grain",
"av": "маргъалул горо"
},
{
"en": "pearl oyster",
"av": "маргъалул мукӏучӏи"
}
]
},
{
"labels": [
"figuratively"
],
"examples": [
{
"en": "pearly teeth",
"av": "маргъалул цаби"
}
]
}
]
}
{
"word": "pearl",
"forms": [
"перл"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "жавгьар",
"precomment": "pearl",
"labels": [
"archaic word"
]
},
{
"text": "бищунго лъикӏаб, тӏаса бищараб, мисаллъун лъезе бегьулеб жо",
"labels": [
"figuratively"
]
}
]
}
{
"word": "pearl barley",
"stress": 5,
"forms": [
"перловка"
],
"labels": [
"colloquial word",
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "перловка; богӏол крупа",
"comment": "курпа"
}
]
}
{
"word": "pearl mussel",
"stress": 5,
"homonym": 1,
"forms": [
"жемчужница"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "жемчужница",
"comment": "мукӏучӏиялъуб маргъал гьабулеб молюск",
"labels": [
"zoology"
]
}
]
}
{
"word": "pearl mussel",
"stress": 5,
"homonym": 2,
"forms": [
"жемчужница"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "туберкулез",
"comment": "хӏайваназул, хӏанчӏазул",
"labels": [
"archaic word"
]
}
]
}
{
"word": "pearl (attr.)",
"stress": 5,
"stem": "ПЕРЛОВ",
"forms": [
"перловый",
"перловая",
"перловое"
],
"senses": [
{
"text": "перловкадул гьабураб",
"comment": "богӏол крупаялъул",
"examples": [
{
"en": "barley porridge",
"av": "перловкадул карщ"
}
]
}
]
}
{
"word": "pear-shaped",
"stress": 7,
"forms": [
"грушевидный",
"грушевидная",
"грушевидное"
],
"senses": [
{
"text": "генигӏадаб, генуда релълъараб"
}
]
}
{
"word": "peasant",
"stress": 7,
"stem": "КРЕСТЬЯНСК",
"forms": [
"крестьянский",
"крестьянская",
"крестьянское"
],
"senses": [
{
"text": "векьарухъанасул(аб), рекьарухъабазул(аб)",
"examples": [
{
"en": "peasant farm",
"av": "векьарухъанасулаб магӏишат"
},
{
"en": "peasant uprisings",
"av": "рекьарухъабазул яргъид гӏуцӏарал дандечӏеял"
}
]
}
]
}
{
"word": "peasant",
"stress": 6,
"forms": [
"селянин"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "росулъ бетӏербахъи гьабулев чи, векьарухъан"
}
]
}
{
"word": "peasantry",
"stress": 7,
"forms": [
"крестьянство"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "рекьарухъаби",
"labels": [
"collective noun"
],
"examples": [
{
"en": "collective farm peasantry",
"av": "колхозазда ругел рекьарухъаби"
}
]
}
]
}
{
"word": "peasant woman",
"stress": 7,
"forms": [
"крестьянка"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "екьарухъан"
}
]
}
{
"word": "peasant; farmer",
"stress": 7,
"forms": [
"крестьянин"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "векьарухъан"
}
]
}
{
"word": "peat",
"forms": [
"торф"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "гӏери"
}
]
}
{
"word": "peat",
"stress": 7,
"forms": [
"торфяной",
"торфяная",
"торфяное"
],
"senses": [
{
"text": "гӏериялъул; гӏери бугеб",
"examples": [
{
"en": "peat bog",
"av": "гӏери бугеб хьуцӏ"
}
]
}
]
}
{
"word": "peatbog",
"stress": 5,
"forms": [
"торфяник"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "гӏери бугеб бакӏ",
"precomment": "peat deposit"
},
{
"text": "гӏери бахъиялъул махщалилав",
"precomment": "specialist"
}
]
}
{
"word": "peaty",
"stress": 7,
"forms": [
"торфянистый",
"торфянистая",
"торфянистое"
],
"senses": [
{
"text": "гӏери гъорлъ бугеб",
"examples": [
{
"en": "peaty soil",
"av": "гӏери гъорлъ бугеб ракь"
}
]
}
]
}
pea coat; duffel coat
сообщить о неточности{
"word": "pea coat; duffel coat",
"stress": 5,
"forms": [
"бушлат"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "бушлат",
"comment": "матросасул исхъалидул пиджак"
}
]
}
{
"word": "pea; green peas",
"stress": 4,
"forms": [
"горошек"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "тӏанкӏ",
"precomment": "specks on fabric",
"comment": "ххамида",
"examples": [
{
"en": "polka dot chintz",
"av": "тӏанкӏал ругеб (тӏанкӏ бугеб) чит"
},
{
"en": "green peas",
"av": "гӏурччинаб хилъало"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "горох",
"kind": "from",
"comment": "уменьшительное значение",
"comment_lang": "ru"
}
]
}