{
"word": "preach",
"stress": 7,
"forms": [
"проповедовать"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "вагӏза гьабизе",
"precomment": "what",
"comment": "динияб",
"labels": [
"religion"
]
},
{
"text": "кинаб бугониги теория, гӏелму тӏибитӏизабизе",
"precomment": "theory, doctrine",
"labels": [
"figuratively"
]
}
]
}
{
"word": "preacher",
"stress": 7,
"forms": [
"проповедник"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "вагӏза гьабулев чи",
"comment": "вагӏзачи",
"labels": [
"religion"
]
},
{
"text": "кинаб бугониги теория, гӏелму, пикру тӏибитӏизабулев чи",
"precomment": "of what",
"comment": "теории, учения",
"labels": [
"figuratively"
]
}
]
}
{
"word": "preamble",
"stress": 4,
"forms": [
"преамбула"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "преамбула",
"comment": "кинаб букӏаниги законалъулаб акталъул, халказда гьоркьосеб къотӏиялъул цеберагӏи"
}
]
}
{
"word": "precaution",
"stress": 10,
"stem": "ПРЕДОСТОРОЖНОСТ",
"forms": [
"предосторожность"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "цӏакъго цӏодорлъи; цӏодорлъи гьаби",
"examples": [
{
"en": "precautions",
"av": "цӏодорлъиялъе гьарулел тадбирал"
}
]
}
]
}
{
"word": "precede",
"stress": 6,
"forms": [
"предшествовать"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "цебеккун букӏине, цебе ккезе",
"precomment": "to whom-to what"
}
]
}
{
"word": "precedent",
"stress": 7,
"forms": [
"прецедент"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "хадуселъе мисаллъун букӏине бегьулеб лъугьа-бахъин"
}
]
}
{
"word": "preceding",
"stress": 6,
"stem": "ПРЕДШЕСТВУЮЩ",
"forms": [
"предшествующий",
"предшествующая",
"предшествующее"
],
"senses": [
{
"text": "сунданиги цебехун бугеб",
"examples": [
{
"en": "previous page",
"av": "цебехун бугеб гьумер"
}
]
}
]
}
{
"word": "precept; testament",
"stress": 4,
"forms": [
"завет"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "васият",
"examples": [
{
"en": "precepts of ancestors",
"av": "умумузул васиятал"
}
]
}
]
}
precinct officer, local
сообщить о неточности{
"word": "precinct officer, local",
"stress": 7,
"stem": "УЧАСТКОВ",
"forms": [
"участковый",
"участковая",
"участковое"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "участкаялъул, участокалъул",
"examples": [
{
"en": "precinct election commission",
"av": "участкаялъул рищиялъулаб комиссия"
}
]
},
{
"text": "участковый (милиционер)",
"labels": [
"used as a noun"
]
}
]
}
{
"word": "precious; valuable",
"stress": 7,
"stem": "ДРАГОЦЕНН",
"forms": [
"драгоценный",
"драгоценная",
"драгоценное"
],
"senses": [
{
"text": "кӏудияб къиматалъул",
"comment": "цӏакъ хирияб, багьаяб",
"examples": [
{
"en": "gemstones",
"av": "цӏакъ къиматал, багьа цӏикӏкӏарал ганчӏал",
"comment": "алмаз ва гь. ц."
}
]
}
]
}
precipice; steep slope; cliff
сообщить о неточности{
"word": "precipice; steep slope; cliff",
"stress": 3,
"forms": [
"круча"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "парс"
}
]
}
{
"word": "precisely",
"stress": 2,
"homonym": 1,
"forms": [
"точно"
],
"labels": [
"adverb"
],
"senses": [
{
"text": "битӏун, дурусго",
"precomment": "punctually",
"examples": [
{
"en": "at exactly three o'clock",
"av": "битӏун сагӏат лъабго тӏубараб мехалъ"
}
]
},
{
"text": "тӏубанго",
"precomment": "completely, totally",
"examples": [
{
"en": "the exact same book",
"av": "тӏубанго гьалда релълъараб (гьадинаб) тӏехь"
}
]
},
{
"text": "битӏун буго, битӏараб буго",
"precomment": "correctly",
"examples": [
{
"en": "precisely, he did it",
"av": "битӏараб буго, гьеб (иш) дос гьабуна"
}
]
},
{
"text": "хӏакъикъаталдаги",
"precomment": "really; indeed",
"labels": [
"used as a parenthetical word"
],
"examples": [
{
"en": "she is truly beautiful",
"av": "дой, хӏакъикъаталдаги, берцинай йиго"
}
]
}
]
}
{
"word": "precisely",
"stress": 2,
"homonym": 2,
"forms": [
"точно"
],
"labels": [
"conjunction"
],
"senses": [
{
"text": "гӏадин, кинигин",
"precomment": "as if, like",
"examples": [
{
"en": "he screams like a madman",
"av": "гӏабдал гӏадин ахӏдолев вуго"
}
]
},
{
"text": "гӏадинал; гӏадал",
"precomment": "how; as",
"examples": [
{
"en": "eyes like coals",
"av": "тӏорччол гарал гӏадал берал"
}
]
}
]
}
{
"word": "precisely, exactly",
"stress": 1,
"forms": [
"именно"
],
"senses": [
{
"text": "цӏар ккун; гьеле",
"precomment": "just; exactly",
"labels": [
"particle"
],
"examples": [
{
"en": "precisely him",
"av": "гьеле гьев, батӏияв чи гурев"
},
{
"en": "precisely so",
"av": "гьеле гьединха"
},
{
"en": "that is precisely what is being discussed",
"av": "гьеле гьелъул хӏакъалъулъ буго хабар"
}
]
},
{
"text": "масала",
"precomment": "when listing",
"labels": [
"used as a conjunction"
],
"examples": [
{
"en": "fruits, namely: apples, pears, plums",
"av": "пихъ, масала: гӏеч, гени, кокон"
},
{
"en": "who exactly (of them)?",
"av": "цӏар ккун абуни, щив (гьездаса)?"
},
{
"en": "that's it!; exactly!",
"av": "гьеб гурищха!"
}
]
}
]
}
{
"word": "predation",
"stress": 2,
"forms": [
"хищничество"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "талавурчилъи",
"precomment": "robbery; looting"
},
{
"text": "хъамихъул гьаби, пана гьаби",
"precomment": "mismanagement"
}
]
}
{
"word": "predator",
"stress": 2,
"forms": [
"хищник"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "вахӏщияб жанавар (о звере), чанахъанхӏинчӏ (о птице)"
},
{
"text": "хъамалчи, чияр би цӏулев чи",
"labels": [
"figuratively"
]
},
{
"text": "цӏогьор, хъамалчи",
"labels": [
"archaic word"
]
}
]
}
{
"word": "predatory",
"stress": 5,
"stem": "ГРАБИТЕЛЬСК",
"forms": [
"грабительский",
"грабительская"
],
"senses": [
{
"text": "хъачагълъиялъул(аб), талавурчилъиялъул(аб), гъарачилъиялъул(аб)",
"examples": [
{
"en": "predatory policy",
"av": "хъачагълъиялъулаб политика"
},
{
"en": "predatory war",
"av": "талавурчилъиялъулаб рагъ"
}
]
}
]
}
{
"word": "predatory",
"stress": 2,
"stem": "ХИЩНИЧЕСК",
"forms": [
"хищнический",
"хищническая",
"хищническое"
],
"senses": [
{
"text": "вахӏщияб, бидулаб",
"examples": [
{
"en": "predatory instincts",
"av": "вахӏщиял тӏабгӏал, хасиятал"
}
]
},
{
"text": "талавураб, чияр би цӏулеб",
"precomment": "based on oppression"
},
{
"precomment": "mismanaged; uneconomic",
"labels": [
"figuratively"
],
"examples": [
{
"en": "predatory fishing",
"av": "пана гьабун ччугӏа кквей"
},
{
"en": "predatory deforestation",
"av": "пана гьабун рохь гъури, къотӏи"
}
]
}
]
}
predatory; carnivorous
сообщить о неточности{
"word": "predatory; carnivorous",
"stress": 2,
"stem": "ХИЩН",
"forms": [
"хищный",
"хищная",
"хищное"
],
"senses": [
{
"text": "вахӏшияб",
"examples": [
{
"en": "predatory animals",
"av": "вахӏщиял жанаварал"
},
{
"en": "birds of prey",
"av": "вахӏшиял (чанахъанал) хӏанчӏи"
},
{
"en": "predatory fish",
"av": "вахӏшиял (чан гьабулел) ччугӏби"
}
]
},
{
"text": "вахӏщияб, хъантӏараб",
"labels": [
"figuratively"
],
"examples": [
{
"en": "predatory gaze; rapacious look",
"av": "вахӏщияб (хъантӏараб) балагьи"
},
{
"en": "predatory nature",
"av": "хъантӏараб гӏамал (тӏабгӏ)"
}
]
}
]
}
{
"word": "predecessor",
"stress": 6,
"forms": [
"предшественник"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "цевеккун вукӏарав чи, тӏоцебе (щибниги) гьабурав чи"
}
]
}
{
"word": "predecessor",
"stress": 6,
"forms": [
"предшественница"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "цеекун йикӏарай гӏадан, тӏоцебе (щибниги) гьабурай гӏадан"
}
]
}
{
"word": "predestination",
"stress": 11,
"forms": [
"предначертание"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "цебеккунго хӏисабалде босараб жо"
}
]
}
{
"word": "predestine",
"stress": 11,
"forms": [
"предначертать"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "цебеккунго бихьизабизе; хӏисабалде босизе",
"precomment": "what",
"examples": [
{
"en": "to outline the order of action",
"av": "цебеккунго хӏисабалде босараб ишалъул тартиб бихьизабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "predetermine",
"stress": 12,
"forms": [
"предопределять"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "предопределить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "predicate",
"stress": 7,
"forms": [
"предикат"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "сказуемое",
"labels": [
"grammar"
]
}
]
}
{
"word": "predicate",
"stress": 5,
"forms": [
"сказуемое"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "сказуемое, хабар",
"comment": "предложениялъул член",
"labels": [
"grammar"
]
}
]
}
{
"word": "predicative",
"stress": 9,
"forms": [
"предикативный",
"предикативная",
"предикативное"
],
"senses": [
{
"text": "сказуемоялъул(аб)"
}
]
}
{
"word": "predict",
"stress": 9,
"forms": [
"предсказать"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "букӏинесеб цебеккунго бицине, лъазабизе; пал къотӏизе",
"precomment": "what",
"examples": [
{
"en": "predict the future",
"av": "букӏинеселъе пал къотӏизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "predict",
"stress": 7,
"forms": [
"предсказывать"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "предсказать",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "prediction",
"stress": 9,
"forms": [
"предсказание"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "лъугьине бугеб жо цебеккунго лъазаби, бицин",
"precomment": "by verb to predict"
},
{
"text": "цебеккунго бицараб, лъазабураб жо; къотӏараб пал",
"precomment": "what has been predicted"
}
]
}
{
"word": "predispose",
"stress": 13,
"forms": [
"предрасполагать"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "гъира базабизе, квербакъи гьабизе",
"precomment": "contribute; promote",
"examples": [
{
"en": "the setting was conducive to studying",
"av": "ахӏвал-хӏалалъ хӏалтӏуде гъира базабуна"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "предрасположить",
"kind": "see",
"refwordnum": "2"
}
]
}
{
"word": "predisposition",
"stress": 13,
"forms": [
"предрасположение"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "гьетӏи, рекӏел балагьи, цӏайи букӏин; рекӏее бокьи",
"examples": [
{
"en": "aptitude for music",
"av": "музыкаялде рекӏел цӏайи букӏин"
}
]
},
{
"text": "цереккунго шартӏал рукӏин (унтиялъе)",
"examples": [
{
"en": "predisposition to tuberculosis",
"av": "гьуърузул унти ккеялъе (чехоткаялъе) санагӏатал шартӏал рукӏин"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "предрасположенность",
"kind": "see",
"refwordnum": "1"
}
]
}
{
"word": "predominance",
"stress": 6,
"forms": [
"перевес"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "цӏавулъ тӏокӏлъи, цӏикӏкӏел, тӏокӏлъи",
"precomment": "superiority",
"examples": [
{
"en": "numerical superiority",
"av": "рикӏкӏеналъулъ тӏокӏлъи"
},
{
"en": "the advantage is on our side",
"av": "тӏокӏлъи нижер рахъалда буго"
},
{
"en": "gain the upper hand in something",
"av": "сундулъниги тӏокӏлъи босизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "predominantly",
"stress": 6,
"forms": [
"преимущественно"
],
"labels": [
"adverb"
],
"senses": [
{
"text": "гӏемерисеб мехалъ, аслияб куцалъ, хасго, цӏикӏкӏарасеб къадаралда (цӏикӏкӏун)",
"examples": [
{
"en": "the detachment consisted predominantly of peasants",
"av": "къокъа аслияб куцалъ (цӏикӏкӏарасеб къадаралда) рекьарухъабаздасан гӏуцӏун букӏана"
}
]
}
]
}
{
"word": "preface",
"stress": 9,
"forms": [
"предпослать"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "щибниги бициналде, байбихьилалде гьелда хурхун байбихьулаб баян кьезе, цеберагӏи абизе",
"precomment": "what to what",
"examples": [
{
"en": "preface the report with a few general remarks",
"av": "доклад байбихьилалде цо чанго гӏаммаб замечание гьабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "preferable",
"stress": 9,
"homonym": 1,
"forms": [
"предпочтительный",
"предпочтительная",
"предпочтительное"
],
"senses": [
{
"text": "лъицаялиго тӏокӏаблъун, лъикӏаблъун рикӏкӏараб"
},
{
"text": "лъиеялиго цогидалда данде ккун лъикӏаб"
}
]
}
{
"word": "preferable",
"homonym": 2,
"forms": [
"предпочтительный"
],
"senses": [
{
"text": "лъицаялиго тӏокӏаблъун, лъикӏаблъун рикӏкӏараб; лъиеялиго цогидалда данде ккун лъикӏаб"
}
]
}
{
"word": "preference",
"stress": 9,
"forms": [
"предпочтение"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "цо жо цогидалдаса лъикӏаблъун, тӏокӏаблъун рикӏкӏин; бокьи",
"examples": [
{
"en": "give preference",
"av": "щибниги тӏокӏаблъун, лъикӏаблъун рикӏкӏине"
}
]
}
]
}
{
"word": "preferential",
"stress": 6,
"stem": "ПРЕИМУЩЕСТВЕНН",
"forms": [
"преимущественный",
"преимущественная",
"преимущественное"
],
"senses": [
{
"text": "сундулъниги тӏокӏлъи бугеб, жиндир (жиндилъ) тӏокӏлъи бугеб",
"examples": [
{
"en": "preferential right",
"av": "цӏикӏкӏараб ихтияр (цогиясулалда данде ккун), цӏикӏкӏарасеб ихтияр",
"labels": [
"юридический термин"
]
}
]
}
]
}
{
"word": "prefix",
"forms": [
"воз-"
],
"precomment": "verbal prefix",
"senses": [
{
"text": "эхеде … (буссин, балагьи)",
"examples": [
{
"en": "exalt; praise",
"av": "эхеде борхизе (бахинабизе)"
},
{
"en": "lift hands",
"av": "кверал эхеде рорхизе"
},
{
"en": "to erect a building",
"av": "ригь эхетизе"
},
{
"en": "the sun rises",
"av": "бакъ баккулеб буго"
}
]
},
{
"text": "цӏидасан … (гьаби)",
"examples": [
{
"en": "to resume classes",
"av": "занятиял цӏидасан гьаризе"
}
]
},
{
"precomment": "in other various meanings",
"examples": [
{
"en": "come to hate",
"av": "рихине"
},
{
"en": "influence someone",
"av": "лъиениги асар гьабизабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "prefix",
"stress": 6,
"forms": [
"приставка"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "приставка, цебелъел",
"labels": [
"grammar"
]
},
{
"text": "приставка",
"examples": [
{
"en": "tape deck adapter",
"av": "магнитофоналъул приставка (магнитофоналда рекӏинабураб цоги алат)"
}
]
}
]
}
{
"word": "prefixal",
"stress": 6,
"stem": "ПРИСТАВОЧН",
"forms": [
"приставочный",
"приставочная",
"приставочное"
],
"senses": [
{
"text": "приставкаялъул, приставка бугеб",
"labels": [
"grammar"
],
"examples": [
{
"en": "prefixed verbs",
"av": "приставкаби ругел глаголал"
}
]
}
]
}
{
"word": "pregnancy",
"stress": 4,
"forms": [
"беременность"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "къинай йикӏин, лъимаде йикӏин"
}
]
}
{
"word": "pregnant",
"stress": 4,
"forms": [
"беременная"
],
"senses": [
{
"text": "къинай",
"labels": [
"adjective"
]
},
{
"text": "къинай",
"labels": [
"used as a noun",
"feminine gender"
]
}
]
}
{
"word": "pregnant",
"stress": 2,
"forms": [
"щенная"
],
"senses": [
{
"text": "къинаб",
"comment": "гважи"
}
]
}
pregnant (of animals)
сообщить о неточности{
"word": "pregnant (of animals)",
"forms": [
"жерёбая"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"en": "pregnant mare",
"av": "къинаб гӏала"
}
]
}
]
}
pregnant (of animals)
сообщить о неточности{
"word": "pregnant (of animals)",
"stress": 3,
"forms": [
"стельная"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"en": "pregnant cow",
"av": "къинаб гӏака"
}
]
}
]
}
{
"word": "pregnant (sheep)",
"stress": 3,
"forms": [
"суягная"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"en": "pregnant ewe",
"av": "къинаб чахъу"
}
]
}
]
}
{
"word": "prehistoric",
"stress": 8,
"stem": "ДОИСТОРИЧЕСК",
"forms": [
"доисторический",
"доисторическая",
"доисторическое"
],
"senses": [
{
"text": "цӏакъго некӏсияб; жиндир хӏакъалъулъ хъвай-хъвагӏай гьечӏеб",
"examples": [
{
"en": "prehistoric time",
"av": "цӏакъго некӏсияб заман"
}
]
}
]
}
{
"word": "prejudice",
"stress": 10,
"forms": [
"предубеждение"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "цебеккунго ракӏалде бачӏараб пикру, цебеккунго бижараб ракӏчӏей"
},
{
"text": "цебеккунго лъилниги хӏакъалъулъ бижараб квешаб пикру"
}
]
}
{
"word": "prejudiced",
"stress": 10,
"forms": [
"предубежденный",
"предубежденная",
"предубежденное"
],
"senses": [
{
"text": "цебеккунго жиндилъ ракӏчӏей бижарав, квешаб пикру бижарав"
}
]
}
{
"word": "prejudiced; biased",
"stress": 7,
"stem": "ПРЕДВЗЯТ",
"forms": [
"предвзятый",
"предвзятая",
"предвзятое"
],
"senses": [
{
"text": "цебеккун, сундулгунниги-лъилгунниги лъай-хъвай гьабилалде, хӏакъикъиял хӏужжабиги хӏисабалде росичӏого, бижараб, кьураб"
},
{
"text": "хӏакъикъияб гуреб"
}
]
}
{
"word": "preliminarily",
"stress": 8,
"forms": [
"предварительно"
],
"labels": [
"adverb"
],
"senses": [
{
"text": "цебеккун"
}
]
}
{
"word": "preliminary; prior",
"stress": 8,
"stem": "ПРЕДВАРИТЕЛЬН",
"forms": [
"предварительный",
"предварительная",
"предварительное"
],
"senses": [
{
"text": "сунданиги цебеккунисеб",
"examples": [
{
"en": "preliminary preparation",
"av": "цебеккунисеб хӏадурлъи"
},
{
"en": "advance ticket sales",
"av": "цереккунго белтал ричи"
},
{
"en": "preliminary agreement",
"av": "цебеккун гьабураб разилъи, къотӏи-къай"
}
]
}
]
}
{
"word": "prelude",
"stress": 5,
"forms": [
"прелюдия"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "музыкалияб асаралъул байбихьулаб бутӏа",
"labels": [
"music"
]
}
]
}
{
"word": "premature",
"stress": 6,
"forms": [
"недоношенный",
"недоношенная",
"недоношенное"
],
"senses": [
{
"text": "эбелалъул ургьиб кколеб заман бачӏеб, мех щвелалде гьабураб",
"comment": "лъимер, тӏинчӏ; лъимер"
}
]
}
{
"word": "premature",
"stress": 9,
"stem": "ПРЕЖДЕВРЕМЕНН",
"forms": [
"преждевременный",
"преждевременная",
"преждевременное"
],
"senses": [
{
"text": "заман щвелаладе лъугьараб, ккараб",
"examples": [
{
"en": "premature birth",
"av": "заман щвелалде къинлъи"
},
{
"en": "premature development",
"av": "заман щвелалдего цебетӏей"
}
]
}
]
}
{
"word": "prematurely",
"stress": 6,
"forms": [
"безвременно"
],
"labels": [
"adverb"
],
"senses": [
{
"text": "заман щвелалдего, заман щвечӏого, болжал щвечӏого, гӏуждаса цебеккун"
}
]
}
{
"word": "prematureness",
"stress": 9,
"forms": [
"преждевременность"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "заман (ригь) щвелалде букӏин, бихьизабураб заманалдаса цебе букӏин",
"examples": [
{
"en": "prematureness of the uprising",
"av": "дандечӏей жиндир заманалдаса цебе букӏин"
}
]
}
]
}
{
"word": "premature baby, runt",
"stress": 6,
"forms": [
"недоносок"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "заман щвечӏого, гьабураб лъимер",
"comment": "яги тӏинчӏ"
}
]
}
{
"word": "premeditated",
"stress": 8,
"forms": [
"преднамеренный",
"преднамеренная",
"преднамеренное"
],
"senses": [
{
"text": "цебеккун ургъунго хӏадур гьабураб",
"examples": [
{
"en": "deliberate act",
"av": "ургъунго хӏадур гьабураб иш"
}
]
}
]
}
premeditated, deliberate
сообщить о неточности{
"word": "premeditated, deliberate",
"stress": 7,
"forms": [
"предумышленный",
"предумышленная",
"предумышленное"
],
"senses": [
{
"text": "цебеккунго ургъараб, ургъунго гьабураб",
"examples": [
{
"en": "premeditated act",
"av": "ургъунго гьабураб иш, цебеккунго ургъун гьабураб иш"
}
]
}
]
}
premeditation; intentionality
сообщить о неточности{
"word": "premeditation; intentionality",
"stress": 8,
"forms": [
"преднамеренность"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "цебеккун ургъунго хӏадур гьаби",
"comment": "гьабун букӏин"
}
]
}
{
"word": "premiere",
"stress": 6,
"forms": [
"премьера"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "премьера",
"comment": "тӏоцебе бихьизабулеб пьеса, опера, балет ва гь. ц."
}
]
}
premier; prime minister
сообщить о неточности{
"word": "premier; prime minister",
"stress": 6,
"forms": [
"премьер"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "театралда бетӏерал ролал хӏалев артист",
"labels": [
"theatrical term"
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "премьер-министр",
"kind": "see",
"refwordnum": "2"
}
]
}
{
"word": "premises; room",
"stress": 6,
"forms": [
"помещение"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "тей, бакӏ кьей, лъей",
"precomment": "action of the verb to place",
"comment": "например в гостинице; например статьи в газете"
},
{
"text": "мина, ригь, рукъ, щибниги жаниб лъолеб бакӏ",
"precomment": "building, interior of the building",
"examples": [
{
"en": "living quarters",
"av": "жаниб гӏумру гьабулеб мина"
}
]
}
]
}
{
"word": "premise; preface",
"stress": 10,
"forms": [
"предпосылать"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "предпослать",
"kind": "see"
}
]
}
premise; prerequisite
сообщить о неточности{
"word": "premise; prerequisite",
"stress": 8,
"stem": "ПРЕДПОСЫЛК",
"forms": [
"предпосылка"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "цебесеб, цебеккун къваригӏунеб шартӏ",
"precomment": "condition",
"examples": [
{
"en": "prerequisite for success",
"av": "бергьиналъе (мурадалде щвеялъе) шартӏ"
}
]
},
{
"text": "кинаб букӏаниги пикру байбихьулеб, гьеб жинда тӏад бижараб бакӏ",
"precomment": "starting point of an argument"
}
]
}
{
"word": "premonopolistic",
"stress": 13,
"forms": [
"домонополистический",
"домонополистическая",
"домонополистическое"
],
"senses": [
{
"text": "монополиялда цебе букӏараб, монополиялда цебеккунисеб"
}
]
}
{
"word": "preparation",
"stress": 7,
"forms": [
"подготовка"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "хӏадурлъи гьаби",
"precomment": "by the verb prepare"
},
{
"text": "хӏадурлъи, къачӏади",
"precomment": "according to the verb prepare"
},
{
"text": "лъай",
"precomment": "store of knowledge",
"examples": [
{
"en": "he has good training; he is well prepared",
"av": "гьесул лъикӏаб лъай буго"
}
]
}
]
}
{
"word": "preparation",
"stress": 7,
"forms": [
"препарат"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "препарат",
"comment": "цӏалул мурадазда хӏалбихьиялъе, халкквеялъе ва гь. ц. ругел хӏайваназул лугбал, хурдул"
},
{
"text": "препарат",
"comment": "лабораториялда, фабрикалда дару хӏадуризе бугеб продукт",
"labels": [
"chemistry",
"pharmaceutical term"
]
}
]
}
{
"word": "preparation",
"stress": 10,
"forms": [
"приготовление"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "хӏадури, хӏадур гьаби",
"precomment": "see v. prepare"
},
{
"text": "хӏадурлъи гьаби",
"precomment": "according to the verb to prepare",
"examples": [
{
"en": "preparation for a jump",
"av": "кӏанцӏиялъе (кӏанцӏизе) хӏадурлъи гьаби"
}
]
}
]
}
{
"word": "preparatory",
"stress": 9,
"stem": "ПРИГОТОВИТЕЛЬН",
"forms": [
"приготовительный",
"приготовительная",
"приготовительное"
],
"senses": [
{
"text": "хӏадурлъиялъулаб, хӏадурлъиялда хурхараб, бухьараб",
"examples": [
{
"en": "preparatory work",
"av": "хӏадурлъиялъулал хӏалтӏаби"
},
{
"en": "preparatory class",
"av": "хӏадурлъиялъул класс"
}
]
}
]
}
{
"word": "prepare",
"stress": 4,
"forms": [
"готовиться"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "хӏадурлъизе, хӏадуризе, къачӏадизе",
"precomment": "to what and with indefinite (pronoun)",
"examples": [
{
"en": "the book is being prepared for publication",
"av": "тӏехь басмаялде бахъизе хӏадурулеб буго"
},
{
"en": "he is preparing to defend his thesis",
"av": "дов диссертация цӏунизе хӏадурлъулев вуго"
}
]
},
{
"text": "тӏаде гӏагарлъизе",
"precomment": "approach; brew",
"comment": "гӏунтӏизе",
"examples": [
{
"en": "major events are being prepared",
"av": "кӏудиял лъугьа-бахъинал тӏаде гӏунтӏулел руго"
}
]
}
]
}
{
"word": "prepare",
"stress": 7,
"forms": [
"подготовить"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "цебеккунго хӏадур гьабизе",
"precomment": "what",
"examples": [
{
"en": "to prepare material for work",
"av": "цебеккунго хӏалтӏуе къваригӏунеб материал хӏадур гьабизе"
}
]
},
{
"text": "хӏадуризе",
"precomment": "whom-what",
"examples": [
{
"en": "to prepare for exams",
"av": "экзаменазде хӏадуризе"
}
]
},
{
"text": "хӏадурун тезе",
"precomment": "whom-what",
"examples": [
{
"en": "prepare for unpleasant news",
"av": "рокьукъаб хабар рагӏилалде хӏадурун тезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "prepare",
"stress": 7,
"forms": [
"приготавливать(ся)"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "приготовить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "prepare",
"stress": 7,
"forms": [
"приготовить"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "хӏадуризе, хӏадур гьабизе",
"precomment": "whom-what",
"examples": [
{
"en": "to make the bed",
"av": "бусен-къайи хӏадур гьабизе"
},
{
"en": "prepare for admission to the institute",
"av": "институталде лъугьине хӏадур гьавизе"
}
]
},
{
"text": "хӏадуризе, хӏадур гьабизе",
"precomment": "what",
"examples": [
{
"en": "prepare medicine",
"av": "дару хӏадур гьабизе"
}
]
},
{
"text": "лъазабизе",
"precomment": "something (to master)",
"examples": [
{
"en": "to do homework",
"av": "дарсал лъазаризе",
"comment": "хӏадур гьаризе"
}
]
},
{
"text": "цебеккун хӏадур гьабизе, ургъизе",
"precomment": "to arrange in advance",
"examples": [
{
"en": "to prepare a meeting",
"av": "дандчӏвай цебеккун хӏадур гьабизе",
"comment": "дандчӏваялъе хӏадурлъи гьабизе"
}
]
},
{
"text": "цебеккунго лъазабун, хӏадурун тезе",
"precomment": "someone/something (to tune/adjust)",
"examples": [
{
"en": "to prepare for unpleasant news",
"av": "рокьукъаб, лъикӏаб гьечӏеб хабаралъе цебеккунго хӏадурлъи гьабун тезе"
}
]
},
{
"text": "бежун, белъун хӏадур гьабизе",
"precomment": "something (to boil, to fry)",
"examples": [
{
"en": "to cook lunch",
"av": "къадеквен хӏадур гьабизе"
}
]
}
]
}
preparedness; readiness
сообщить о неточности{
"word": "preparedness; readiness",
"stress": 7,
"forms": [
"подготовленность"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "хӏадур вукӏин"
},
{
"text": "хӏадурлъи букӏин"
}
]
}
{
"word": "prepare oneself",
"stress": 6,
"forms": [
"наготовиться"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "гӏураб къадаралда хӏадур гьабизе, данде гьабизе",
"precomment": "of what",
"labels": [
"colloquial word"
],
"examples": [
{
"en": "you can't keep him in shoes",
"av": "гьесие хьитал гьарун (росун), хадур гъоларо, гьесда хадур хьитал гъезаризе кӏоларо"
}
]
}
]
}
{
"word": "prepare oneself",
"stress": 7,
"forms": [
"подготовиться"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "хӏадурлъи гьабизе, цебеккунго хӏадурлъи гьабун тезе"
}
]
}
{
"word": "prepare; cook",
"stress": 4,
"forms": [
"готовить"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "хӏадур гьабизе, къачӏазе",
"precomment": "whom-what",
"examples": [
{
"en": "prepare a lesson",
"av": "дарс хӏадур гьабизе"
},
{
"en": "to train specialists",
"av": "специалистал хӏадур гьаризе"
},
{
"en": "to train specialists for the national economy",
"av": "халкъияб магӏишаталъе специалистал хӏадур гьаризе"
},
{
"en": "cook dinner",
"av": "къадеквен гьабизе"
},
{
"en": "prepare lunch for the family",
"av": "хъизаналъе къадеквен гьабизе"
},
{
"en": "to prepare firewood for the winter",
"av": "хасалоялде цӏул хӏадур гьабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "preponderance",
"stress": 9,
"stem": "ПРЕОБЛАДАНИ",
"forms": [
"преобладание"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "цӏикӏкӏун букӏин, тӏокӏлъи букӏин",
"comment": "рикӏкӏеналъулъ, къадаралъулъ",
"examples": [
{
"en": "gain the upper hand in something",
"av": "сундулъниги тӏокӏлъи букӏинабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "preposition",
"stress": 6,
"homonym": 1,
"forms": [
"предлог"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "багьана, гӏилла, сабаб, далил",
"examples": [
{
"en": "under the pretext of illness",
"av": "унтул багьанаги батун",
"comment": "багьанаде унтиги ккун"
}
]
}
]
}
{
"word": "preposition",
"stress": 6,
"homonym": 2,
"forms": [
"предлог"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "предлог",
"labels": [
"grammar"
]
}
]
}
{
"word": "prepositional",
"stress": 6,
"forms": [
"предложный",
"предложная",
"предложное"
],
"senses": [
{
"text": "предлоггун цадахъ хӏалтӏизабулеб, предлог бугеб",
"labels": [
"grammar"
]
}
]
}
{
"word": "preschool",
"stress": 5,
"stem": "ДОШКОЛЬН",
"forms": [
"дошкольный",
"дошкольная",
"дошкольное"
],
"senses": [
{
"text": "школалде ине гӏечӏеб",
"examples": [
{
"en": "preschool children",
"av": "школалде ине гӏечӏел, школалъул гӏужде рахинчӏел лъимал"
},
{
"en": "preschool institutions",
"av": "школалде ине гӏечӏел лъималазул тӏалаб гьабулеб учреждение (идара)"
},
{
"en": "preschool education",
"av": "школалде ине гӏечӏел лъималазе тарбия кьей (кьолеб тарбия)"
}
]
}
]
}
{
"word": "preschooler",
"stress": 5,
"forms": [
"дошкольник"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "школалде кьезе гӏечӏев вас"
},
{
"text": "гьеб гӏелалъул лъималазулгун хӏалтӏи гьабулев педагог"
}
]
}
{
"word": "preschool girl",
"stress": 5,
"forms": [
"дошкольница"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "школалде кьезе гӏечӏей яс"
},
{
"text": "гьеб гӏелалъул лъималазулгун хӏалтӏи гьабулей педагог"
}
]
}
{
"word": "prescribe, enjoin",
"stress": 6,
"forms": [
"предписывать"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "предписать",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "prescribe, order",
"stress": 8,
"forms": [
"предписать"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "приказ (буюрухъ) кьезе",
"precomment": "what to whom and with infinitive, official"
},
{
"text": "чӏезабизе, бихьизабизе",
"precomment": "appoint",
"examples": [
{
"en": "prescribe a diet",
"av": "(унтарасе) диета чӏезабизе"
}
]
}
]
}
prescription; instruction
сообщить о неточности{
"word": "prescription; instruction",
"stress": 8,
"forms": [
"предписание"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "буюрухъ приказ",
"precomment": "according to the verb to prescribe, offic.",
"examples": [
{
"en": "secret prescription; secret instruction",
"av": "балъгояб приказ",
"comment": "буюрухъ"
}
]
},
{
"text": "насихӏат, малъа-хъвай",
"precomment": "instruction",
"examples": [
{
"en": "doctor's prescription",
"av": "тохтурасул малъа-хъвай"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "предписать",
"kind": "from"
}
]
}
{
"word": "presence",
"stress": 5,
"stem": "ПРИСУТСТВИ",
"forms": [
"присутствие"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "цо бакӏалда вукӏин (гьаб сагӏаталъ)",
"examples": [
{
"en": "in his presence",
"av": "гьев вугеб бакӏалда"
},
{
"en": "presence of mind",
"av": "сабру букӏин, живго вакӏаризе кӏвей"
}
]
}
]
}
presence; availability
сообщить о неточности{
"word": "presence; availability",
"stress": 4,
"stem": "НАЛИЧИ",
"forms": [
"наличие"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "щибниги букӏин",
"examples": [
{
"en": "availability of books in the library",
"av": "библиотекаялда тӏахьал рукӏин"
},
{
"en": "to be available",
"av": "хӏажатаб мехалъ букӏине"
}
]
}
]
}
presentation; awarding
сообщить о неточности{
"word": "presentation; awarding",
"stress": 5,
"forms": [
"вручение"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "(кодобе) кьей",
"precomment": "by the verb to hand over",
"examples": [
{
"en": "presentation of the award",
"av": "шапакъат (кодобе) кьей"
}
]
}
]
}
{
"word": "presentiment",
"stress": 6,
"forms": [
"предчувствие"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "букӏинесеб цебеккунго лъай",
"comment": "хӏалалъ, ракӏалъ бицун"
}
]
}
{
"word": "present, obvious",
"stress": 6,
"forms": [
"налицо"
],
"labels": [
"adverb"
],
"senses": [
{
"text": "гьаниб, берда цебе",
"comment": "здесь, присутствуют",
"labels": [
"used as a predicate"
],
"examples": [
{
"en": "all witnesses are present",
"av": "киналго нугӏзал гьанир руго"
},
{
"en": "the evidence is obvious",
"av": "тӏолалго хӏужжаби баян руго"
},
{
"en": "the crime is obvious",
"av": "такъсир щаклъи гьечӏеб, берда бихьулеб буго"
}
]
}
]
}
preservation; conservation
сообщить о неточности{
"word": "preservation; conservation",
"stress": 7,
"stem": "СОХРАНЕНИ",
"forms": [
"сохранение"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "цӏуни",
"comment": "by the verb to preserve",
"examples": [
{
"en": "preservation of secrecy",
"av": "балъголъи цӏуни"
},
{
"en": "to deposit for safekeeping",
"av": "цӏунизе кьезе"
}
],
"comment_lang": "ru"
},
{
"text": "цӏунун хутӏи, цӏунун букӏин",
"comment": "according to the verb to be preserved",
"examples": [
{
"en": "law of conservation of energy",
"av": "(къуват) энергия цӏуниялъул закон"
}
],
"comment_lang": "ru"
}
]
}
{
"word": "preserve",
"stress": 10,
"forms": [
"законсервировать"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "консерв гьабизе",
"precomment": "what",
"examples": [
{
"en": "can fruit",
"av": "пихъил консервал гьаризе"
}
]
},
{
"text": "чӏезабизе",
"precomment": "what, to suspend",
"examples": [
{
"en": "mothball the construction of the house",
"av": "мина бай чӏезе тезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "preserve",
"stress": 8,
"forms": [
"консервировать"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "консервал гьаризе",
"precomment": "what"
},
{
"text": "цо сундулниги хӏалтӏи заманаялъ гьоркьоб къотӏизабизе",
"precomment": "what, to suspend the activity of something",
"examples": [
{
"en": "to mothball an enterprise",
"av": "предприятиялъул хӏалтӏи заманалъ гьоркьоб къотӏизабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "preserve in alcohol",
"stress": 10,
"forms": [
"заспиртовать"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "спирталъулъ лъезе",
"precomment": "whom-what",
"comment": "турунгутӏизе"
}
]
}
{
"word": "preserve in alcohol",
"stress": 8,
"forms": [
"заспиртовывать"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "заспиртовать",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "preserve; keep",
"stress": 7,
"forms": [
"сохранять"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "кибниги лъун цӏунизе",
"comment": "хранить в каком-либо месте"
}
],
"see_also": [
{
"target": "сохранить",
"kind": "see",
"refwordnum": "2"
}
]
}
{
"word": "president",
"stress": 7,
"forms": [
"президент"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "президент",
"examples": [
{
"en": "nominate for the presidency",
"av": "президентасул хъулухъалде вихьизавизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "presidential",
"stress": 7,
"stem": "ПРЕЗИДЕНТСК",
"forms": [
"президентский",
"президентская",
"президентское"
],
"senses": [
{
"text": "президентасул(аб)",
"examples": [
{
"en": "presidential elections",
"av": "президент вищулеб рищи"
}
]
}
]
}
{
"word": "presidium",
"stress": 5,
"forms": [
"президиум"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "президиум",
"comment": "собраниялъе, цогидал данделъабазе нухмалъи гьабизе бищараб орган; цо-цо идарабазе нухмалъи гьабулеб орган; гьединаб органалда гьоркьоре унел гӏадамал"
}
]
}
{
"word": "press",
"stress": 4,
"stem": "ДАВИ",
"forms": [
"давить"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "тӏаде цузе, бакӏлъиялъ чӏинтӏизабизе; бакӏлъизе",
"precomment": "on someone/something (to lean heavily)",
"examples": [
{
"en": "snow weighs on the roof",
"av": "тӏохалъе гӏазу бакӏлъун буго"
}
]
},
{
"text": "данде къазе",
"precomment": "someone-something (squeeze)",
"examples": [
{
"en": "the boot pinches my foot",
"av": "чакмаялъ дир хӏетӏе данде къалеб буго"
}
]
},
{
"text": "къан цӏцӏузе",
"precomment": "something (to squeeze out)",
"examples": [
{
"en": "to squeeze a lemon",
"av": "лимон къан цӏцӏузе"
}
]
},
{
"text": "чӏинтӏизе",
"precomment": "someone-something (crush)"
},
{
"text": "хӏалуцине",
"precomment": "whom-what (oppress)",
"labels": [
"figuratively"
],
"examples": [
{
"en": "melancholy presses on my chest",
"av": "чӏалгӏеналъ дир керен хӏалуцун буго"
}
]
},
{
"text": "чӏинтӏизе",
"precomment": "whom-what",
"labels": [
"colloquial word"
],
"examples": [
{
"en": "I was pushed from all sides in the tram",
"av": "трамваялъув дун кисанго чӏинтӏулев вукӏана"
}
]
},
{
"text": "тӏадецуй гьабизе",
"precomment": "whom-what",
"labels": [
"figuratively"
],
"examples": [
{
"en": "crush with authority",
"av": "жиндирго къадруялъ (къадруги хӏалае ккун) тӏадецуй гьабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "press",
"stress": 4,
"forms": [
"надавливать"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "надавить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "press",
"stress": 4,
"homonym": 1,
"forms": [
"нажать"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "тӏаде цузе",
"precomment": "what, onto whom-what",
"examples": [
{
"en": "press the doorbell button",
"av": "цӏурмил кнопкаялда тӏаде цузе"
}
]
},
{
"text": "къан цӏузе",
"precomment": "what, of what",
"examples": [
{
"en": "to squeeze some juice",
"av": "къан цӏун, пихъил лъим бахъизе"
}
]
},
{
"text": "лъиениги асар, тӏадецуй гьабизе",
"precomment": "onto whom-what",
"labels": [
"figuratively",
"colloquial word"
],
"examples": [
{
"en": "to press the slackers",
"av": "кӏвахӏалал гӏадамазе асар гьабизе, хӏалтӏуде гьезул гъира базабизе, гьел хӏалтӏизаризе"
}
]
},
{
"text": "киналго ресаздаса пайда босизе",
"precomment": "pull all the strings"
},
{
"text": "автомашина боржинабизе",
"precomment": "to step on the gas"
}
]
}
{
"word": "press",
"stress": 4,
"homonym": 2,
"forms": [
"нажать"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "лъилъизе",
"precomment": "what, of what",
"labels": [
"agriculture, agricultural term"
],
"examples": [
{
"en": "to reap rye",
"av": "огоб лъилъизе",
"comment": "кигӏаналиго къадар"
}
]
}
]
}
{
"word": "press",
"stress": 6,
"forms": [
"нажимать"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "нажать",
"kind": "see",
"refwordnum": "1"
}
]
}
{
"word": "press",
"forms": [
"пресс"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "пресс",
"comment": "шартӏатӏ тӏаде цуялдалъун металлалъе форма (куц) кьолеб машина",
"examples": [
{
"en": "to put something under a press",
"av": "щибниги прессалда гъоркь лъезе"
}
]
},
{
"text": "чохьол щукӏдул",
"precomment": "abdominal",
"labels": [
"anatomy"
]
}
]
}
{
"word": "press",
"stress": 3,
"forms": [
"пресса"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "пресса",
"comment": "хасаб заман ккун, басмаялда рахъулел газетазда, журналазда... цадахъаб цӏар"
},
{
"text": "пресса, журналистал"
}
]
}
{
"word": "pressed",
"stress": 2,
"stem": "ПАЮСН",
"forms": [
"паюсный",
"паюсная",
"паюсное"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"en": "pressed caviar",
"av": "хасаб куцалъ хӏадур гьабураб чӏегӏераб икра",
"comment": "чухӏараб, карщ гӏадин гьабураб икра"
}
]
}
]
}
{
"word": "pressure",
"stress": 5,
"forms": [
"давление"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "тӏадецуй, хӏалуцин",
"precomment": "by the verb to press",
"examples": [
{
"en": "atmospheric pressure",
"av": "атмосфераялъул(аб) тӏадецуй"
},
{
"en": "water pressure",
"av": "лъел тӏадецӏуй"
}
]
},
{
"text": "хӏалица гьабизе тӏами",
"precomment": "coercion",
"labels": [
"figuratively"
],
"examples": [
{
"en": "to put pressure on someone",
"av": "тӏадецуй гьабизе (лъиде бугониги), хӏалица гьабизе тӏамизе (щивниги)"
}
]
}
]
}
{
"word": "pressure",
"stress": 4,
"forms": [
"напор"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "тӏадецуй",
"precomment": "by the verb to push / press"
},
{
"text": "тӏадецуй, гучалда бачӏин, чвахи",
"precomment": "pressure; push",
"examples": [
{
"en": "water pressure",
"av": "лъел гучаб чвахи"
}
]
},
{
"text": "таваккал, кьаби",
"precomment": "persistence",
"labels": [
"figuratively"
],
"examples": [
{
"en": "under the pressure of troops",
"av": "аскаразул кьабиялда гъоркь"
}
]
}
]
}
{
"word": "pressure cooker",
"stress": 7,
"forms": [
"скороварка"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "скороварка",
"comment": "хӏухьлал тӏадецуялдалъун хехго квен белъунеб хьаг"
}
]
}
{
"word": "pressure gauge",
"stress": 4,
"forms": [
"манометр"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "манометр",
"comment": "газалъул, лъел тӏадецуй борцунеб алат",
"labels": [
"physics"
]
}
]
}
{
"word": "pressure; push",
"stress": 4,
"forms": [
"нажим"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "хӏалгьаби, тӏадецуй",
"examples": [
{
"en": "administrative pressure",
"av": "хъулухъалъулаб, хӏакимлъиялъулаб тӏадецуй"
},
{
"en": "enemy pressure",
"av": "тушманасул тӏадецуй"
}
]
},
{
"text": "тӏаде цун, бицатго хъвазе",
"precomment": "to write with pressure"
},
{
"text": "щибниги лъилниги гучалда гъоркь гьабизе",
"precomment": "to do something under pressure"
},
{
"text": "тушманасул тӏадецуялда гъоркь",
"precomment": "under enemy pressure"
}
]
}
{
"word": "press conference",
"stress": 13,
"forms": [
"пресс-конференция"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "пресс-конференция",
"comment": "пачалихъиял, жамгӏиял, политикиял, гӏелмиял хӏаракатчагӏазулги журналистазулги гара-чӏвариял"
}
]
}
{
"word": "press in",
"stress": 5,
"forms": [
"вдавить"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "тӏаде цун, къазабизе",
"precomment": "what into what",
"comment": "сунданиги жаниб"
},
{
"text": "тӏаде цун, хунтӏизабизе",
"precomment": "bend"
}
]
}
{
"word": "press through",
"stress": 7,
"forms": [
"продавить"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "цӏакъ тӏаде цун, гьетӏизабизе, бекизе",
"precomment": "what",
"examples": [
{
"en": "dent a chair",
"av": "бакӏ, тӏаде цун, бекизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "press upon",
"stress": 6,
"forms": [
"наседать"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "тӏаделъизе, нахъе къазавизе",
"precomment": "press; crowd",
"labels": [
"colloquial word"
],
"examples": [
{
"en": "press upon the adversary",
"av": "тушманасде тӏаделъизе"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "насесть",
"kind": "see",
"refwordnum": "1",
"comment": "1, 2"
}
]
}
{
"word": "press, compress",
"stress": 9,
"forms": [
"спрессовать"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "данде къан рекӏинабизе",
"precomment": "what",
"comment": "цохӏого жо лъугьинабизе"
}
]
}
{
"word": "press, persist",
"stress": 5,
"forms": [
"упирать"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "упереть",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "press; compact",
"stress": 8,
"forms": [
"прессовать"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "данде къазе; данде къан къвакӏизабизе; тӏаде цузе; бугӏизе",
"precomment": "what",
"examples": [
{
"en": "to press cotton",
"av": "квасквас данде къан къвакӏизабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "press; crowd",
"stress": 5,
"stem": "ТЕСНИ",
"forms": [
"теснить"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "цоцалъ къазаризе, къварид гьабизе, бакӏ къварилъизабизе",
"precomment": "someone-something (squeeze)",
"examples": [
{
"en": "crowd each other",
"av": "цоцазе бакӏ къварид гьабизе"
}
]
},
{
"text": "нахъе цузе, нахъе къазабизе",
"examples": [
{
"en": "push back the enemy",
"av": "тушман нахъе къазавизе"
}
]
},
{
"text": "къазе",
"precomment": "regarding clothing, shoes",
"comment": "ретӏел-хьит"
},
{
"text": "хӏалуцине",
"precomment": "impersonal (about malaise)",
"labels": [
"figuratively"
],
"examples": [
{
"en": "it is tight in the chest",
"av": "керен хӏалуцунеб буго, чӏинтӏулеб буго"
}
]
}
]
}
{
"word": "press; cuddle up",
"stress": 7,
"forms": [
"прижимать(ся)"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "прижать",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "press; push",
"stress": 6,
"stem": "НАПИРА",
"forms": [
"напирать"
],
"labels": [
"imperfective aspect",
"colloquial word"
],
"senses": [
{
"text": "тӏаде цузе, хӏал гьабизе",
"precomment": "on whom-what (pressure)",
"examples": [
{
"en": "the enemy pressed from the flank",
"av": "тушманас хьолбохъан хӏал гьабулеб букӏана"
}
]
},
{
"text": "сундениги хасаб кӏвар кьезе",
"precomment": "onto what; what for",
"comment": "делать упор",
"labels": [
"figuratively"
],
"examples": [
{
"en": "he insisted on the necessity of the trip",
"av": "гьес гьенире ине ккеялде цӏакъ кӏвар кьуна"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "напереть",
"kind": "see",
"refwordnum": "2"
}
]
}
{
"word": "press; push hard",
"stress": 6,
"forms": [
"напереть"
],
"labels": [
"perfective aspect",
"colloquial word"
],
"senses": [
{
"text": "лъиданиги-сунданиги тӏаде цузе",
"precomment": "onto whom-what",
"examples": [
{
"en": "push against the door",
"av": "нуцӏида тӏаде цузе, тӏаде ваччизе"
}
]
}
]
}
press; push; bench press
сообщить о неточности{
"word": "press; push; bench press",
"forms": [
"жим"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "жим",
"comment": "штанга борхиялъул къагӏида",
"labels": [
"sports term"
]
}
]
}
{
"word": "prestige",
"stress": 6,
"forms": [
"престиж"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "сий, къадру",
"examples": [
{
"en": "to raise prestige",
"av": "къадру борхизабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "presume",
"stress": 7,
"forms": [
"возомнить"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "живго цӏакъав чилъун ккезе",
"precomment": "get a high opinion of oneself"
}
]
}
{
"word": "presumption",
"stress": 8,
"forms": [
"самонадеянность"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "жиндирго жиндаго ракӏ чӏей, жиндирго гучалда ракӏ чӏей"
}
]
}
{
"word": "pretend",
"stress": 5,
"forms": [
"прикидывать(ся)"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "прикинуть",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "pretentious; ornate",
"stress": 2,
"forms": [
"вычурный",
"вычурная",
"вычурное"
],
"senses": [
{
"text": "берцинлъизе гьабулебилан бичӏчӏизе (нахъгӏунтӏизе) захӏмалъизабураб",
"examples": [
{
"en": "mannered style, overly ornate style",
"av": "бичӏчӏизе захӏматаб калам"
}
]
}
]
}
{
"word": "prettier",
"stress": 3,
"forms": [
"краше"
],
"see_also": [
{
"target": "красивый",
"kind": "from",
"comment": "сравнительная степень",
"comment_lang": "ru"
}
]
}
{
"word": "pretty",
"stress": 4,
"forms": [
"хорошенький",
"хорошенькая",
"хорошенькое"
],
"senses": [
{
"text": "гьайбатаб, цӏакъаб, дахӏалаб",
"examples": [
{
"en": "pretty girl",
"av": "гьайбатай яс"
}
]
},
{
"precomment": "nice kettle of fish; fine business",
"text": "(ирон.) цӏакъаб иш (ккун буго)"
}
]
}
{
"word": "prevail; predominate",
"stress": 9,
"stem": "ПРЕОБЛАДА",
"forms": [
"преобладать"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "цӏикӏкӏун букӏине, тӏадегӏанаб бакӏ кквезе, тӏокӏлъи букӏине",
"precomment": "over what/whom",
"comment": "рикӏкӏеналъул, къадаралъул рахъалъ",
"examples": [
{
"en": "coniferous forests predominate in the north",
"av": "севералда накӏкӏирохьал цӏикӏкӏун руго (цӏикӏарасеб къадаралда руго)"
}
]
}
]
}
{
"word": "prevent",
"stress": 8,
"forms": [
"воспрепятствовать"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "квалквал гьабизе, авара гьабизе, гьабизе тунгутӏизе",
"precomment": "to whom-to what"
}
]
}
prevention; avoidance
сообщить о неточности{
"word": "prevention; avoidance",
"stress": 11,
"forms": [
"предотвращение"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "цебеккунго нахъчӏвай, гьукъи, лъугӏизаби",
"precomment": "by the verb prevent",
"examples": [
{
"en": "struggle to prevent a new war",
"av": "цӏияб рагъ гьукъиялъе гӏоло къеркьей"
}
]
}
]
}
preventorium; health resort
сообщить о неточности{
"word": "preventorium; health resort",
"stress": 10,
"forms": [
"профилакторий"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "профилакторий",
"comment": "хӏалтӏудаса тӏечӏого, сахлъи цӏуниялъе бугеб санаторий"
}
]
}
{
"word": "previous",
"stress": 7,
"stem": "ПРЕДЫДУЩ",
"forms": [
"предыдущий",
"предыдущая",
"предыдущее"
],
"senses": [
{
"text": "цебесеб, цебехун араб",
"examples": [
{
"en": "on the previous page",
"av": "цебесеб (цебехун араб) гьумералда"
}
]
}
]
}
{
"word": "pre-",
"forms": [
"пред"
],
"labels": [
"preposition"
],
"see_also": [
{
"target": "перед",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "pre-",
"forms": [
"пред-(предъ-)"
],
"labels": [
"prefix"
],
"senses": [
{
"text": "цебеккунго бихьизе, лъазе",
"precomment": "to foresee"
},
{
"text": "мугӏрул ракъанде къараб бакӏ, мегӏералда цебе бугеб бакӏ",
"precomment": "foothills"
},
{
"text": "рагъда цебесеб",
"precomment": "pre-war"
}
]
}
{
"word": "pre-capitalist",
"stress": 13,
"stem": "ДОКАПИТАЛИСТИЧЕСК",
"forms": [
"докапиталистический",
"докапиталистическая",
"докапиталистическое"
],
"senses": [
{
"text": "капитализмалда цебесеб",
"examples": [
{
"en": "pre-capitalist society",
"av": "капитализмалда цебесеб общество"
}
]
}
]
}
{
"word": "pre-class",
"stress": 5,
"stem": "ДОКЛАССОВ",
"forms": [
"доклассовый",
"доклассовая",
"доклассовое"
],
"senses": [
{
"text": "классазде бикьизегӏан цебехунисеб",
"precomment": "society"
}
]
}
{
"word": "pre-conscript",
"stress": 7,
"forms": [
"допризывник"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "допризывник",
"comment": "армиялде ахӏизе гӏолев вугев гӏолилав"
}
]
}
{
"word": "pre-dawn",
"stress": 10,
"forms": [
"предрассветный",
"предрассветная",
"предрассветное"
],
"senses": [
{
"text": "хъахӏлъи рехилалде цебесеб, рогьалида цебесеб",
"examples": [
{
"en": "predawn mist",
"av": "радакьго лъураб гӏодонакӏкӏ"
}
]
}
]
}
{
"word": "pre-election",
"stress": 6,
"stem": "ПЕРЕВЫБОРН",
"forms": [
"перевыборный",
"перевыборная",
"перевыборное"
],
"senses": [
{
"text": "цӏидасан рищулеб",
"examples": [
{
"en": "re-election meeting",
"av": "цӏидасан рищулеб (цӏияб рищи гьабулеб) собрание",
"comment": "данделъи"
}
]
}
]
}
{
"word": "pre-election",
"stress": 6,
"stem": "ПРЕДВЫБОРН",
"forms": [
"предвыборный",
"предвыборная",
"предвыборное"
],
"senses": [
{
"text": "рищиязда цебесеб",
"examples": [
{
"en": "pre-election meeting",
"av": "рищиязда цебесеб собрание"
}
]
}
]
}
{
"word": "pre-holiday",
"stress": 7,
"stem": "ПРЕДПРАЗДНИЧН",
"forms": [
"предпраздничный",
"предпраздничная",
"предпраздничное"
],
"senses": [
{
"text": "байрамалда цебесеб",
"examples": [
{
"en": "pre-holiday trade",
"av": "байрамалда цебесеб даран-базар"
}
]
}
]
}
{
"word": "pre-October",
"stress": 6,
"forms": [
"дооктябрьский",
"дооктябрьская",
"дооктябрьское"
],
"senses": [
{
"text": "октябралъул революция ккелалде букӏараб"
}
]
}
{
"word": "pre-revolutionary",
"stress": 11,
"stem": "ДОРЕВОЛЮЦИОНН",
"forms": [
"дореволюционный",
"дореволюционная",
"дореволюционное"
],
"senses": [
{
"text": "революциялда цебесеб",
"examples": [
{
"en": "pre-revolutionary Russia",
"av": "революциялда цебесеб Россия"
}
]
}
]
}
{
"word": "pre-Soviet",
"stress": 6,
"forms": [
"досоветский",
"досоветская",
"досоветское"
],
"senses": [
{
"text": "советияб заманалда цебеккунисеб, совет заманалда цебесеб, совет заманалде щвелалде букӏараб"
}
]
}
{
"word": "pre-war",
"stress": 5,
"stem": "ДОВОЕНН",
"forms": [
"довоенный",
"довоенная",
"довоенное"
],
"senses": [
{
"text": "рагъда цебехунисеб, рагъда цебе букӏараб, рагъде щвелалде букӏараб",
"examples": [
{
"en": "pre-war time",
"av": "рагъда цебесеб заман"
}
]
}
]
}