{
"word": "temper",
"forms": [
"нрав"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "гӏамал, хасият",
"precomment": "character",
"examples": [
{
"en": "he has a cheerful disposition",
"av": "досул вохун вукӏунеб гӏамал буго"
},
{
"en": "harsh temperament",
"av": "согӏаб гӏамал-хасият"
}
]
},
{
"text": "гӏадатал, рукӏа-рахъин",
"precomment": "customs; way of life",
"labels": [
"plural"
],
"examples": [
{
"en": "mores",
"av": "гӏадатал, рукӏа-рахъин"
},
{
"en": "cruel manners",
"av": "вахӏшиял, бецӏал гӏадатал"
},
{
"en": "be to one's liking",
"av": "лъиениги рекӏее гӏезе, мурадал данде ккезе"
},
{
"en": "he doesn't like that",
"av": "гьеб досие рекӏее гӏечӏо, гьесул мурадалда данде ккечӏо"
}
]
}
]
}
{
"word": "temperament",
"stress": 7,
"forms": [
"темперамент"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "темперамент",
"comment": "сверухъ бугеб хӏакъикъаталдехун инсанасул бугеб гьоркьоблъи; чӏаголъи, гъира, шавкъ, хӏасрат ва гь.ц. бихьизабулеб психикияб хӏал"
},
{
"text": "жанисеб хӏаракаталъул, хӏасрат-шавкъалъул даража"
}
]
}
{
"word": "temperamental",
"stress": 7,
"stem": "ТЕМПЕРАМЕНТН",
"forms": [
"темпераментный",
"темпераментная",
"темпераментное"
],
"senses": [
{
"text": "темперамент бугев",
"comment": "чӏаголъи, хӏасрат-шавкъ, гъира-цӏа",
"examples": [
{
"en": "temperamental speech",
"av": "хӏасратаб кӏалъай"
}
]
}
]
}
temperance; restraint
сообщить о неточности{
"word": "temperance; restraint",
"stress": 5,
"forms": [
"воздержанность"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "тӏокӏлъи биччангутӏи; цӏуна-къай; бакӏа-бахари; исрап гьабунгутӏи",
"examples": [
{
"en": "moderation in eating",
"av": "кванилъ тӏокӏлъи биччангутӏи, дагь кванан чӏей"
}
]
}
]
}
{
"word": "temperature",
"stress": 9,
"stem": "ТЕМПЕРАТУР",
"forms": [
"температура"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "температура, цӏа-кан",
"examples": [
{
"en": "normal temperature",
"av": "рекъараб температура"
},
{
"en": "measure temperature",
"av": "температура (цӏа-кан) борцине"
}
]
}
]
}
{
"word": "temperature",
"stress": 9,
"stem": "ТЕМПЕРАТУРН",
"forms": [
"температурный",
"температурная",
"температурное"
],
"senses": [
{
"text": "хинлъи-цӏороялъул; цӏаканалъул",
"examples": [
{
"en": "temperature changes",
"av": "цӏорой-хинлъиялъул хиса-басиял"
}
]
}
]
}
{
"word": "tempered; hardened",
"stem": "ЗАКАЛЁНН",
"forms": [
"закалённый",
"закалённая",
"закалённое"
],
"senses": [
{
"text": "лъадарараб",
"labels": [
"technology"
],
"examples": [
{
"en": "tempered steel",
"av": "лъадарараб чаран"
}
]
},
{
"text": "къвакӏарав, къо хӏехьолев",
"precomment": "hardy, steadfast",
"labels": [
"figuratively"
],
"examples": [
{
"en": "battle-hardened army",
"av": "рагъазулъ лъадарараб армия"
},
{
"en": "seasoned revolutionary",
"av": "къвакӏарав, хӏал бихьарав революционер"
}
]
}
]
}
{
"word": "tempered; hardened",
"stem": "КАЛЁН",
"forms": [
"калёный",
"калёная",
"калёное"
],
"senses": [
{
"text": "цӏва бетизабураб, цӏакъго багӏаризабураб",
"examples": [
{
"en": "red-hot iron",
"av": "цӏакъго багӏаризабун, багӏараб кьер рехараб махх"
}
]
},
{
"text": "барсараб",
"precomment": "fried; roasted",
"examples": [
{
"en": "roasted seeds",
"av": "барсараб семечка"
}
]
},
{
"text": "лъадарараб",
"precomment": "hardened; tempered",
"examples": [
{
"en": "tempered arrow",
"av": "лъадарараб чӏор"
},
{
"en": "to eradicate something with a hot iron",
"av": "рахӏму тун, вахӏшиго щибниги тӏагӏидурус набизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "tempering; hardening",
"stress": 4,
"forms": [
"закал"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "лъадари",
"precomment": "by the meaning of the verb harden",
"examples": [
{
"en": "steel hardening",
"av": "чармил лъадари"
}
]
},
{
"text": "къохӏехьей, къвакӏи",
"labels": [
"figuratively"
],
"examples": [
{
"en": "man of the old school",
"av": "къвакӏараб черхалъул чи, къвакӏарав чи, къо хӏехьолев чи, цебесеб тарбия щварав чи; гӏолохъанаб гӏелалдаса къвакӏарав чи"
}
]
}
]
}
{
"word": "temper; disposition",
"stress": 2,
"forms": [
"норов"
],
"labels": [
"colloquial word",
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "гӏамал, хасият",
"examples": [
{
"en": "restive horse; horse with a temper",
"av": "гӏамал бугеб чу"
}
]
}
]
}
{
"word": "temper; harden",
"stress": 6,
"forms": [
"закалить"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "лъадаризе",
"precomment": "what",
"labels": [
"technology"
],
"examples": [
{
"en": "to temper steel",
"av": "чаран лъадаризе"
}
]
},
{
"text": "къвакӏизавизе (чорхолъ), къо хӏехьолевлъун лъугьинавизе",
"precomment": "whom-what",
"labels": [
"figuratively"
],
"examples": [
{
"en": "to strengthen health",
"av": "чорхолъ къвакӏизавизе (сахлъи щула гьабизе, къвакӏизабизе)"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "закалять",
"kind": "see",
"comment": "несовершенный вид",
"comment_lang": "ru"
}
]
}
{
"word": "temper; heat",
"stress": 4,
"forms": [
"калить"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "кутакалда багӏаризабизе",
"precomment": "what",
"examples": [
{
"en": "to temper iron",
"av": "махх кутакалда багӏаризабизе"
}
]
},
{
"text": "барсизе",
"precomment": "to fry; to roast",
"examples": [
{
"en": "to roast seeds",
"av": "семечка барсизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "template; cliché",
"stress": 5,
"forms": [
"шаблон"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "шаблон, куц",
"labels": [
"technology"
]
},
{
"text": "шаблон",
"precomment": "stamp",
"comment": "пикру бициналъул чӏалгӏараб, гӏемер хӏалтӏизабураб, басралъараб мисал",
"labels": [
"figuratively"
],
"examples": [
{
"en": "work by template",
"av": "гӏемер хӏалтӏизабураб къагӏидаялда рекъон хӏалтӏизе, кидаго цого къагӏидаялъ хӏалтӏизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "temple",
"stress": 4,
"forms": [
"висок"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "къванща, къванщибакӏ",
"examples": [
{
"en": "to strike in the temple",
"av": "къванщибакӏалда кьабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "temple",
"forms": [
"храм"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "кӏалгӏа",
"precomment": "building",
"comment": "жиндир хӏурмат цӏикӏкӏараб",
"examples": [
{
"en": "temple of science",
"av": "гӏелмудал кӏалгӏа"
}
]
}
]
}
{
"word": "tempo",
"forms": [
"темп"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "темп",
"comment": "хехлъиялъул даража",
"examples": [
{
"en": "high rates",
"av": "тӏадегӏанаб хехлъи"
},
{
"en": "growth rates",
"av": "цебетӏеялъул темпал"
}
]
}
]
}
{
"word": "temporal",
"stress": 4,
"stem": "ВИСОЧН",
"forms": [
"височный",
"височная",
"височное"
],
"senses": [
{
"text": "къванщил",
"examples": [
{
"en": "temporal bone",
"av": "къванщил ракьа"
}
]
}
]
}
temporal; time-related
сообщить о неточности{
"word": "temporal; time-related",
"stress": 8,
"forms": [
"временной",
"временная",
"временное"
],
"senses": [
{
"text": "заманалъул(аб)",
"examples": [
{
"en": "temporal connection",
"av": "заманалъулаб бухьен"
},
{
"en": "time dependence",
"av": "заманалда бай (бараблъун букӏин)"
}
]
}
]
}
{
"word": "temporarily",
"stress": 3,
"forms": [
"временно"
],
"labels": [
"adverb"
],
"senses": [
{
"text": "заманалъ; дагьаб мехалъ; болжал цӏан",
"examples": [
{
"en": "acting",
"av": "заманалъ тӏадал ишал тӏуразарулев"
}
]
}
]
}
{
"word": "temporary",
"stress": 3,
"stem": "ВРЕМЕНН",
"forms": [
"временный",
"временная",
"временное"
],
"senses": [
{
"text": "заманалъулаб, заманалъе (дагьаб мехалъе) бугеб, болжал цӏан бугеб",
"examples": [
{
"en": "temporary work",
"av": "заманалъе бугеб хӏалтӏи"
},
{
"en": "temporary structure",
"av": "заманалъе бараб бакӏ"
},
{
"en": "provisional government",
"av": "заманалъе бищараб хӏукумат"
}
]
}
]
}
{
"word": "temporary dwelling",
"stress": 5,
"forms": [
"времянка"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "гьитӏинаб добе-гьанибе босизе бегьулеб мали"
},
{
"text": "заманалъе гьабураб маххул печь; заманалъе гьабураб рукъ"
}
]
}
{
"word": "temptation",
"stress": 6,
"stem": "ИСКУШЕНИ",
"forms": [
"искушение"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "гукки, къосинави",
"precomment": "by the verb to tempt"
},
{
"text": "гьукъараб жо бокьи, гъира ккей",
"precomment": "temptation",
"examples": [
{
"en": "there were many temptations",
"av": "гъира ккезе жо гӏемер букӏана"
}
]
}
]
}
{
"word": "temptation",
"stress": 5,
"forms": [
"соблазн"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "гъира, хьул, анищ",
"examples": [
{
"en": "tempt",
"av": "хьул лъезабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "tempter",
"stress": 6,
"forms": [
"искуситель"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "къосинарулев (таризарулев, итизарулев) чи"
}
]
}
{
"word": "tempting",
"stress": 8,
"stem": "СОБЛАЗНИТЕЛЬН",
"forms": [
"соблазнительный",
"соблазнительная",
"соблазнительное"
],
"senses": [
{
"text": "гъира бахъинабулеб, гъира ккезабулеб, анищ кколеб; хьул лъезабулеб",
"examples": [
{
"en": "tempting offer",
"av": "гъира ккезабулеб предложение",
"comment": "цебе лъураб суал"
}
]
}
]
}
{
"word": "tempting; habitual",
"stress": 4,
"forms": [
"повадно"
],
"senses": [
{
"text": "щибниги (бегьулареб) жо цоги нухалъ гьабизе бокьунгутӏизе, гъира ккунгутӏизе",
"precomment": "so as not to do it again",
"labels": [
"colloquial word"
]
}
]
}
{
"word": "temptress",
"stress": 6,
"forms": [
"искусительница"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "къосинарулей (таризарулей, итизарулей) гӏадан"
}
]
}
{
"word": "temptress",
"stress": 8,
"forms": [
"соблазнительница"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "гъира ккезабулей; анищ багъаризабулей, хӏацӏадизарулей гӏадан"
}
]
}
temptress; seductress
сообщить о неточности{
"word": "temptress; seductress",
"stress": 8,
"forms": [
"обольстительница"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "щалниги махсараде кколей гӏадан"
},
{
"text": "берцинлъиялдалъун, гӏамалалдалъун бихьинал жиндехунго цӏалей гӏадан"
}
]
}
{
"word": "tempt; seduce",
"stress": 6,
"forms": [
"искушать"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "гуккизе, къосинавизе",
"precomment": "sb/sth, tempt, seduce",
"labels": [
"archaic word"
],
"examples": [
{
"en": "tempt fate",
"av": "насибалъул хӏал бихьизе"
}
]
}
]
}