{
"word": "turban",
"stress": 5,
"forms": [
"тюрбан"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "кӏудияб чалма"
}
]
}
{
"word": "turban",
"stress": 5,
"forms": [
"чалма"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "чалма"
}
]
}
{
"word": "turbid",
"stress": 2,
"stem": "МУТН",
"forms": [
"мутный",
"мутная",
"мутное"
],
"senses": [
{
"text": "хӏабургъараб, гъабугъараб",
"examples": [
{
"en": "muddy water",
"av": "хӏабургъараб лъим"
}
]
},
{
"text": "кьерукъаб",
"precomment": "dimmed; tarnished",
"examples": [
{
"en": "cloudy mirror; tarnished mirror",
"av": "кьерукъаб матӏу"
},
{
"en": "turbid look",
"av": "нур свараб балагьи"
},
{
"en": "to fish in troubled waters",
"av": "хӏабургъараб лъелъ ччугӏа кквезе",
"labels": [
"пословица"
],
"comment": "чияр захӏмалъабаздасан жиндиего пайда босизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "turbidity; dregs",
"forms": [
"муть"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "аххакь, щалай, хъублъи"
},
{
"text": "пикру биххи, роцӏцӏараб пикру гьечӏолъи, гӏакълу биххи",
"comment": "отсутствие ясности сознания",
"labels": [
"figuratively"
]
}
]
}
{
"word": "turbine",
"stress": 5,
"forms": [
"турбина"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "турбина",
"comment": "хӏухьлаца, газалъ, лъадал чвахиялъ раква ххенезабун хӏалтӏулеб двигатель"
}
]
}
{
"word": "turbine",
"stress": 5,
"stem": "ТУРБИНН",
"forms": [
"турбинный",
"турбинная",
"турбинное"
],
"senses": [
{
"text": "турбинаялъул, турбинабазул",
"examples": [
{
"en": "turbine room",
"av": "турбинабазул (турбинаби лъураб) рукъ"
}
]
}
]
}
{
"word": "turbine engineering",
"stress": 10,
"forms": [
"турбостроение"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "турбинаби гьари"
}
]
}
{
"word": "turbodrill",
"stress": 7,
"forms": [
"турбобур"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "турбобур",
"comment": "газил, нартил буругъал рорлъизе хӏалтӏизабулеб алат"
}
]
}
{
"word": "turbogenerator",
"stress": 11,
"forms": [
"турбогенератор"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "турбогенератор",
"comment": "турбинаялъ хӏалтӏизабулеб электрикияб генератор"
}
]
}
{
"word": "turbojet",
"stress": 11,
"stem": "ТУРБОРЕАКТИВН",
"forms": [
"турбореактивный",
"турбореактивная",
"турбореактивное"
],
"senses": [
{
"text": "турбореактивияб",
"examples": [
{
"en": "turbojet projectiles",
"av": "турбореактивиял снарядал",
"comment": "гӏарададул гулби"
}
]
}
]
}
{
"word": "turboprop",
"stress": 12,
"forms": [
"турбовинтовой",
"турбовинтовая",
"турбовинтовое"
],
"senses": [
{
"text": "турбинаялъ раква ххенезабулеб",
"examples": [
{
"en": "turboprop aircraft",
"av": "турбинаялъ раква ххенезабулеб самолёт"
}
]
}
]
}
{
"word": "turbo-rocket",
"stress": 9,
"stem": "ТУРБОРАКЕТН",
"forms": [
"турборакетный",
"турборакетная",
"турборакетное"
],
"senses": [
{
"text": "турборакетнияб",
"examples": [
{
"en": "turbo-rocket engines",
"av": "турборакетниял двигателал",
"comment": "моторал"
}
]
}
]
}
{
"word": "turbulence; bumping",
"stress": 5,
"forms": [
"болтанка"
],
"labels": [
"feminine gender",
"colloquial word"
],
"senses": [
{
"text": "хьвагӏей, чӏучӏади, кӏибикӏахъди",
"comment": "гьаваялда самолет",
"labels": [
"colloquial word"
]
}
]
}
{
"word": "turfy",
"stress": 5,
"stem": "ДЕРНИСТ",
"forms": [
"дернистый",
"дернистая",
"дернистое"
],
"senses": [
{
"text": "харил кьалбал гӏемераб, гӏуру бугеб",
"examples": [
{
"en": "soddy earth",
"av": "харил кьалбал гӏемераб ракь"
}
]
}
]
}
{
"word": "turf; sward",
"stress": 6,
"forms": [
"мурава"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "гӏисинаб гӏурччинаб лъим хӏалаб хер"
}
]
}
{
"word": "Turk",
"stress": 2,
"forms": [
"турок"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "туркав"
}
]
}
{
"word": "turkey",
"stress": 4,
"forms": [
"индейка"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "гургур; гургуралъул гьан",
"labels": [
"zoology"
]
}
]
}
{
"word": "turkey",
"stress": 4,
"forms": [
"индюк"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "гургур"
}
]
}
{
"word": "turkey",
"stress": 4,
"forms": [
"индюшка"
],
"labels": [
"colloquial word",
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "цӏуяб гургур"
},
{
"text": "гургуралъул гьан"
}
],
"see_also": [
{
"target": "индейка",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "Turkic",
"stress": 2,
"stem": "ТЮРКСК",
"forms": [
"тюркский",
"тюркская",
"тюркское"
],
"senses": [
{
"text": "тюрказул",
"examples": [
{
"en": "Turkic languages",
"av": "тюрк мацӏал"
}
]
}
]
}
{
"word": "Turkic peoples",
"stress": 2,
"forms": [
"тюрки"
],
"labels": [
"plural"
],
"senses": [
{
"text": "тюркал",
"comment": "киналго тюрк мацӏалда кӏалъалел гӏадамал"
}
]
}
{
"word": "Turkish",
"stress": 4,
"forms": [
"турецкий",
"турецкая",
"турецкое"
],
"senses": [
{
"text": "турказул",
"examples": [
{
"en": "Turkish language",
"av": "турк мацӏ"
}
]
}
]
}
{
"word": "Turkish woman",
"stress": 5,
"forms": [
"турчанка"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "туркай"
}
]
}
{
"word": "Turkmen",
"stress": 6,
"forms": [
"туркмен"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "туркменав"
}
]
}
{
"word": "Turkmen",
"stress": 6,
"forms": [
"туркменский",
"туркменская",
"туркменское"
],
"senses": [
{
"text": "туркменазул",
"examples": [
{
"en": "Turkmen language",
"av": "туркмен мацӏ"
}
]
}
]
}
{
"word": "Turkmens",
"stress": 6,
"forms": [
"туркмены"
],
"labels": [
"plural"
],
"senses": [
{
"text": "туркменал"
}
]
}
{
"word": "Turkmen woman",
"stress": 6,
"forms": [
"туркменка"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "туркменай"
}
]
}
{
"word": "turkologist",
"stress": 5,
"forms": [
"тюрколог"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "тюркологиялъул специалист"
}
]
}
{
"word": "turkology",
"stress": 7,
"forms": [
"тюркология"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "тюркология",
"comment": "тюрказул культураялъул, мацӏалъул бицунеб гӏелму"
}
]
}
{
"word": "Turks",
"stress": 2,
"forms": [
"турки"
],
"labels": [
"plural"
],
"senses": [
{
"text": "туркал"
}
]
}
turmoil; mutiny; trouble
сообщить о неточности{
"word": "turmoil; mutiny; trouble",
"stress": 3,
"stem": "СМУТ",
"forms": [
"смута"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "низам биххи, бунт, гъалмагъир, халкъияб багъа-бачари",
"examples": [
{
"en": "to sow discord",
"av": "бунт багъаризабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "turn",
"stress": 4,
"forms": [
"вытачивать"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "выточить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "turn",
"stress": 2,
"forms": [
"выточить"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "харатӏалъ бахъизе",
"precomment": "what",
"comment": "на токарном станке"
}
]
}
{
"word": "turn",
"stress": 5,
"forms": [
"оборот"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "тӏубараб свери",
"precomment": "full circle of rotation",
"examples": [
{
"en": "revolution of the wheel",
"av": "гьакибералъул свери"
}
]
},
{
"text": "оборот; дармилгун финансазул операция",
"labels": [
"economics"
]
},
{
"text": "кӏичӏи",
"precomment": "turn",
"examples": [
{
"en": "bend of a river",
"av": "гӏурул кӏичӏи"
}
]
},
{
"text": "нахъисеб рахъ",
"precomment": "reverse side"
},
{
"text": "каламалъул сверел",
"precomment": "of speech",
"examples": [
{
"en": "take in hand",
"av": "лъиениги кӏудияб асар, тӏадецуй гьабизе, щибниги гьабизе тӏамизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "turn",
"stress": 6,
"forms": [
"обратиться"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "лъидехунниги-сундехунниги вуссине",
"precomment": "to someone/something (to turn)"
},
{
"text": "ине",
"precomment": "where, to whom (to head)",
"examples": [
{
"en": "consult a doctor",
"av": "тохтирасухъе ине"
}
]
},
{
"text": "хисизе, сверизе",
"precomment": "into what (turn into)"
},
{
"text": "лъидехунниги хитӏаб гьабизе",
"examples": [
{
"en": "address everyone present",
"av": "киналго рачӏаразде хитӏаб гьабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "turn",
"stress": 6,
"forms": [
"обращать"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "обратить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "turn",
"stem": "ОЧЕРЁДНОСТ",
"forms": [
"очерёдность"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "ирга цӏуни; иргаялда гьаби",
"examples": [
{
"en": "sequence of work performance",
"av": "хӏалтӏаби гьариялъул ирга цӏуни"
},
{
"en": "in order of priority",
"av": "ирга цӏунун"
}
]
}
]
}
{
"word": "turn",
"stress": 7,
"stem": "ПОВЕРНУ",
"forms": [
"повернуть"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "хисизабизе, сверизабизе",
"precomment": "whom-what",
"examples": [
{
"en": "to turn the key in the lock",
"av": "рахаялда жаниб кӏул сверизабизе (кьуризе)"
}
]
},
{
"text": "унеб рахъ хисизабизе; сверизабизе",
"precomment": "whom-what",
"examples": [
{
"en": "turn the horses to the left",
"av": "чуял квегӏидехун сверизаризе"
},
{
"en": "the road turned toward the river",
"av": "нух гӏурухъехун сверана"
}
]
},
{
"text": "батӏайиса сверизабизе, батӏияб рахъалде бачине, хисизабизе",
"precomment": "what (to give something a different direction, development)",
"labels": [
"figuratively"
]
}
]
}
{
"word": "turn",
"stress": 6,
"forms": [
"поворот"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "кьуризаби, кьури, свери",
"precomment": "by the verb turn"
},
{
"text": "кьурун вуссин",
"precomment": "by the verb to turn around"
},
{
"text": "свери, сверел, сверулеб бакӏ",
"precomment": "place"
},
{
"text": "хиси, хиси ккей",
"precomment": "change; alteration",
"labels": [
"figuratively"
],
"examples": [
{
"en": "turn for the better",
"av": "лъикӏаб рахъалде свери"
}
]
}
]
}
{
"word": "turnaround; turn",
"stress": 7,
"forms": [
"разворот"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "ричӏи, тӏибитӏи, бичи",
"precomment": "according to the verb to unfold"
},
{
"text": "кьури, свери, тири",
"precomment": "by the verb unfold"
},
{
"text": "свери, сверулеб бакӏ, свери гьабизе кколеб бакӏ",
"precomment": "turning point"
}
]
}
{
"word": "turned; chiselled",
"stem": "ТОЧЁН",
"forms": [
"точёный",
"точёная",
"точёное"
],
"senses": [
{
"text": "рекӏинабураб, чархида ккураб, рекӏараб",
"precomment": "sharp",
"examples": [
{
"en": "sharpened knife",
"av": "рекӏараб нус"
}
]
},
{
"text": "харатӏалъ бахъараб",
"precomment": "turned"
},
{
"text": "чӏурканаб, узданаб, халип рекъараб",
"precomment": "elegant in shape",
"labels": [
"figuratively"
],
"examples": [
{
"en": "chiseled profile",
"av": "чӏурканаб гьумер"
}
]
}
]
}
{
"word": "turner",
"stress": 2,
"forms": [
"токарь"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "токарь, харатӏчи",
"examples": [
{
"en": "metal turner",
"av": "металлалда харатӏ бахъулев чи"
}
]
}
]
}
{
"word": "turning",
"stress": 4,
"forms": [
"обточка"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "чархида кквей, харатӏалъ бахъи"
}
]
}
{
"word": "turning",
"stress": 4,
"stem": "ТОКАРН",
"forms": [
"токарный",
"токарная",
"токарное"
],
"senses": [
{
"text": "токарлъиялъул; харатӏалъул; харатӏ бахъулеб",
"examples": [
{
"en": "lathe",
"av": "харатӏ бахъулеб станок"
},
{
"en": "turning workshop",
"av": "токарьлъиялъул мастерская"
},
{
"en": "turning trade",
"av": "харатӏалъул хӏалтӏи"
}
]
}
]
}
{
"word": "turning, pivotal",
"stress": 6,
"forms": [
"поворотный",
"поворотная",
"поворотное"
],
"senses": [
{
"text": "щибниги сверизабизе, кьурун буссинабизе хӏалтӏизабулеб",
"precomment": "serving for turning"
},
{
"text": "беки, хиси кколеб",
"precomment": "turning; crucial",
"labels": [
"figuratively"
],
"examples": [
{
"en": "turning point in history",
"av": "историялда (хехаб) хиси, беки кколеб лахӏзат (заман)"
}
]
}
]
}
{
"word": "turning; crucial",
"stress": 6,
"forms": [
"переломный",
"переломная",
"переломное"
],
"senses": [
{
"text": "хиси ккараб",
"examples": [
{
"en": "turning point in the course of the illness",
"av": "унтул иналъулъ хиси ккараб заман (лахӏзат)"
}
]
}
]
}
{
"word": "turnip",
"stress": 2,
"forms": [
"репа"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "талган"
}
]
}
{
"word": "turnip",
"stress": 5,
"forms": [
"турнепс"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "боцӏуе кьолеб (боцӏул) талган",
"labels": [
"botany"
]
}
]
}
{
"word": "turnover",
"stress": 4,
"forms": [
"текучка"
],
"labels": [
"colloquial word",
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "аслиязе, кӏвар бугезе квалквал гьабулел гӏиси-бикъинал ишал"
},
{
"text": "щибаб къойилал ишал"
}
]
}
{
"word": "turnover, fluidity",
"stress": 4,
"forms": [
"текучесть"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "чвахун ин, чвахун унеб хасият, чвахи",
"precomment": "fluidity",
"labels": [
"physics"
]
},
{
"text": "хисарди, цо хӏал ккунгутӏи, хис-хиси",
"precomment": "inconstancy",
"labels": [
"figuratively"
],
"examples": [
{
"en": "staff turnover; labor turnover",
"av": "кадраби хис-хиси"
}
]
}
]
}
{
"word": "turnstile",
"stress": 5,
"forms": [
"вертушка"
],
"labels": [
"feminine gender",
"colloquial word"
],
"senses": [
{
"text": "техтеро, свердиро",
"labels": [
"colloquial word"
]
},
{
"text": "тӏадагьай гӏадан, хӏал кколарей гӏадан",
"labels": [
"figuratively",
"colloquial word",
"jocular"
]
}
]
}
{
"word": "turnstile",
"stress": 7,
"forms": [
"турникет"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "турникет",
"comment": "иргадал, цо-цоккун жаниве чи виччаялъе квегӏенаб тирулеб гъалду"
}
]
}
{
"word": "turn against",
"stress": 6,
"forms": [
"ополчить"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "лъиданиги данде рагъде рахъинелъун яргъид гӏуцӏизе; ополчение гӏуцӏизе",
"precomment": "whom-what or against whom-what"
},
{
"text": "данде рагъаризаризе, данде чӏезаризе"
}
]
}
{
"word": "turn away",
"stress": 7,
"forms": [
"отвернуть"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "кьурун нахъе бахъизе",
"precomment": "what (to unscrew)",
"examples": [
{
"en": "to unscrew a nut",
"av": "гайка кьурун нахъе бахъизе"
}
]
},
{
"text": "кьурун рагьизе",
"precomment": "open",
"examples": [
{
"en": "to turn on the tap",
"av": "кьурун кран рагьизе"
}
]
},
{
"text": "цояб рахъалдехун буссинабизе",
"precomment": "something (turn aside)",
"examples": [
{
"en": "wring the neck",
"av": "бетӏер цояб рахъалдехун буссинабизе"
}
]
},
{
"text": "кьурун тӏезе",
"precomment": "something (to tear off)",
"examples": [
{
"en": "to twist a doll's head off",
"av": "ясикӏоялъул бетӏер кьурун тӏезе"
}
]
},
{
"text": "цояб рахъалдехун чӏвазабизе, гьетӏизабизе",
"precomment": "what (to bend)",
"examples": [
{
"en": "to turn up a sleeve",
"av": "гурдил къвал нахъехун чӏвазабизе"
}
]
},
{
"text": "унаго батӏияб рахъалде сверизабизе",
"precomment": "(change direction)",
"labels": [
"colloquial word"
]
}
]
}
{
"word": "turn away",
"stress": 7,
"forms": [
"отвернуться"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "чучун бачӏине, чучизе",
"precomment": "(to unscrew)"
},
{
"text": "кьурун рагьун бачӏине",
"precomment": "(to open)"
},
{
"text": "цояб рахъалде буссине",
"precomment": "(turn aside)"
},
{
"text": "мугъ рехизе, барщун чӏезе",
"precomment": "from whom/what",
"labels": [
"figuratively"
]
}
]
}
{
"word": "turn away",
"forms": [
"отвёртывать(ся)"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "отвернуть",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "turn away",
"stress": 6,
"forms": [
"отворачиваться"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "отвернуться",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "turn a somersault",
"stress": 11,
"forms": [
"перекувырнуться"
],
"labels": [
"perfective aspect",
"colloquial word"
],
"senses": [
{
"text": "дегӏен чӏезе, бегуниса чӏвазе",
"labels": [
"colloquial word"
]
}
]
}
{
"word": "turn black, darken",
"stress": 7,
"forms": [
"почернеть"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "чӏегӏерлъизе"
}
]
}
{
"word": "turn coward",
"stress": 4,
"homonym": 1,
"forms": [
"струсить"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "хӏинкъизе",
"comment": "лъикьаниги-сункьаниги"
}
]
}
{
"word": "turn coward",
"stress": 6,
"homonym": 2,
"forms": [
"струсить"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "кӏутӏизе",
"comment": "бацӏцӏад гьабизелъун"
},
{
"text": "кӏутӏун, кӏобокӏун сундасаниги хъурараб жо гӏодобе базе, нахъе инабизе"
}
]
}
{
"word": "turn down; grind",
"stress": 4,
"forms": [
"обтачивать"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "обточить",
"kind": "see"
}
]
}
turn down; machine-finish
сообщить о неточности{
"word": "turn down; machine-finish",
"stress": 6,
"forms": [
"обточить"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "чархида кквезе; харатӏалъ цо кинаб бугониги формаялде бачине (харатӏалъ биччазе)",
"precomment": "what"
}
]
}
{
"word": "turn green",
"stress": 6,
"stem": "ЗЕЛЕНЕ",
"forms": [
"зеленеть"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "гӏурччинлъизе",
"precomment": "turn green",
"examples": [
{
"en": "meadows turn green",
"av": "мучӏдул гӏурччинлъулел руго"
},
{
"en": "to turn green with anger",
"av": "ццидаца (ццин бахъиналъ) гӏурччинлъизе"
}
]
},
{
"text": "гӏурччинго бихьизе",
"precomment": "to be visible — about greenery",
"examples": [
{
"en": "the forest looks green in the distance",
"av": "рикӏкӏада гӏурччинго бихьулеб буго рохь"
}
]
}
]
}
{
"word": "turn green",
"stress": 8,
"stem": "ПОЗЕЛЕНЕ",
"forms": [
"позеленеть"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "гӏурччинлъизе, гӏурччинкьер чӏвазе",
"examples": [
{
"en": "the meadows turned green",
"av": "харибакӏал (мучӏдул, сагаби) гӏурччинлъана"
}
]
},
{
"text": "ццидакьер чӏвазе, ццидаца гьумер гӏурччинлъизе",
"precomment": "out of anger; with rage"
}
]
}
{
"word": "turn grey",
"stress": 6,
"stem": "ПОСЕДЕ",
"forms": [
"поседеть"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "хъахӏлъизе",
"examples": [
{
"en": "hair turned grey",
"av": "рас хъахӏлъун буго"
}
]
}
]
}
{
"word": "turn grey",
"stress": 4,
"forms": [
"седеть"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "хъахӏлъизе, чарлъизе",
"precomment": "turn grey",
"comment": "ботӏрол, магжил рас"
}
]
}
{
"word": "turn grey",
"stress": 4,
"forms": [
"сереть"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "цӏахӏиллъизе",
"precomment": "turn grey"
},
{
"text": "цӏахӏиллъун бихьизе",
"precomment": "to show – about gray"
},
{
"text": "кьерукълъизе",
"precomment": "to lose color",
"labels": [
"figuratively"
]
}
]
}
{
"word": "turn inside out",
"stress": 6,
"forms": [
"выворачивать"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "вывернуть",
"kind": "see"
},
{
"target": "выворотить",
"kind": "see"
}
]
}
turn inside out; dislocate
сообщить о неточности{
"word": "turn inside out; dislocate",
"stress": 2,
"forms": [
"выворотить"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "(кьурун) бахъизе (тӏезе), бахъун рехизе",
"precomment": "what (to pull out)",
"labels": [
"colloquial word"
],
"examples": [
{
"en": "the storm uprooted the tree",
"av": "бураналъ гъветӏ кьолболъа бахъун рехана"
}
]
},
{
"text": "бегуниса рахъизе",
"precomment": "what (inside out)",
"labels": [
"colloquial word"
],
"examples": [
{
"en": "turn pockets inside out",
"av": "чунтби бегуниса рахъизе"
}
]
}
]
}
turn inside out; turn out
сообщить о неточности{
"word": "turn inside out; turn out",
"stress": 2,
"forms": [
"вывернуть"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "кьурун бахъизе",
"precomment": "what; unscrew",
"examples": [
{
"en": "unscrew a screw",
"av": "бурав кьурун бахъизе"
}
]
},
{
"text": "борчӏизабизе, къуркьизабизе",
"precomment": "dislocate; sprain",
"labels": [
"colloquial word"
],
"examples": [
{
"en": "twist a hand",
"av": "квер (гъеж) борчӏизабизе (къуркьизабизе)"
}
]
},
{
"text": "бегуниса бахъизе (рехизе)",
"precomment": "inside out",
"examples": [
{
"en": "turn sleeve inside out",
"av": "къвал бегуниса бахъизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "turn into a swamp",
"stress": 6,
"forms": [
"заболачивать"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "хьуцӏ лъугьинабизе, хьуцӏиде буссинабизе"
}
]
}
{
"word": "turn into; transform",
"stress": 8,
"forms": [
"превратить"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "сверизабизе, буссинабизе",
"precomment": "someone into someone",
"examples": [
{
"en": "turn ice into water",
"av": "цӏер лъеде сверизабизе"
},
{
"en": "turn the matter into a joke",
"av": "иш махсараялде сверизабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "turn into; transform",
"stress": 8,
"forms": [
"претвориться"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "гӏумруялде, яшавалде бахъине, тӏубазе",
"precomment": "into what",
"comment": "осуществиться",
"examples": [
{
"en": "the dream became reality",
"av": "анищ хӏакъикъатлъун лъугьана (гӏумруялде бахъана)"
}
]
}
]
}
{
"word": "turn off; switch off",
"stress": 2,
"forms": [
"выключить"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "хӏалтӏи чӏезабизе",
"precomment": "what cabinetmakers",
"comment": "гьоркьоб къотӏизабизе",
"examples": [
{
"en": "to switch off the electric current",
"av": "электрикияб ток гьоркьоб къотӏизабизе"
},
{
"en": "turn off the engine",
"av": "мотор чӏезабизе"
}
]
},
{
"text": "нахъе гьабизе",
"precomment": "whom-what",
"examples": [
{
"en": "strike off the list",
"av": "сияхӏалдаса нахъе гьабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "turn out",
"stress": 6,
"forms": [
"обнаружиться"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "батизе",
"precomment": "to be found; to find a reply",
"examples": [
{
"en": "the missing book was found",
"av": "билараб (тӏагӏараб) тӏехь батана"
}
]
},
{
"text": "батизе, загьирлъизе, тӏатине, баянлъизе",
"precomment": "become obvious, turn out",
"examples": [
{
"en": "pneumonia was discovered",
"av": "гьуърузул унти (гьорой) загьирлъана"
},
{
"en": "the child was found to have measles",
"av": "лъимадул меседил унти батана"
}
]
}
]
}
{
"word": "turn out",
"stress": 3,
"forms": [
"оказываться"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "цинги, хадуб баянлъана, якъинлъана, лъана",
"precomment": "it turns out",
"labels": [
"parenthetical word"
],
"examples": [
{
"en": "it turns out he left",
"av": "хадуб лъана, гъов ун вукӏун вуго"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "оказаться",
"kind": "see",
"refwordnum": "2"
}
]
}
{
"word": "turn out",
"stress": 6,
"forms": [
"получиться"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "лъугьине",
"precomment": "succeed",
"examples": [
{
"en": "it turned out well",
"av": "лъикӏ лъугьана"
}
]
},
{
"text": "ккезе",
"precomment": "happen",
"examples": [
{
"en": "trouble ensued",
"av": "лазатбахъи ккана"
},
{
"en": "it so happened that I am to blame",
"av": "гӏайибияв дун ккана"
}
]
}
]
}
{
"word": "turn out well",
"stress": 4,
"forms": [
"задаться"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "машгъуллъизе, тӏаделъизе",
"precomment": "with what, than",
"examples": [
{
"en": "to set oneself the goal of learning the Russian language",
"av": "гӏурус мацӏ лъазабиялде машгъуллъизе (тӏаделъизе)"
}
]
}
]
}
turn out; be revealed
сообщить о неточности{
"word": "turn out; be revealed",
"stress": 2,
"forms": [
"выявиться"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "тӏатине, загьирлъизе, лъазе"
}
]
}
{
"word": "turn over",
"stress": 9,
"forms": [
"перевернуться"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "сверизе, буссине",
"examples": [
{
"en": "turn from side to side",
"av": "хьибилалдаса хьибилалде сверизе (хьибил хисизе)"
}
]
},
{
"text": "рехун ине, бегизе",
"precomment": "overturn",
"examples": [
{
"en": "the boat overturned",
"av": "раса бегана"
}
]
},
{
"text": "хехго хисизе",
"precomment": "something, change sharply",
"labels": [
"figuratively",
"colloquial word"
]
}
]
}
{
"word": "turn over",
"forms": [
"перевёртывать(ся)"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "перевернуть",
"kind": "see"
},
{
"target": "перевернуться",
"kind": "see"
}
]
}
turn over; move about
сообщить о неточности{
"word": "turn over; move about",
"stress": 4,
"stem": "ВОРОЧА",
"forms": [
"ворочать"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "сверизабизе, добе-гьанибе бегизабизе, багъаризабизе",
"precomment": "whom-what (move, turn)",
"examples": [
{
"en": "turn over stones",
"av": "ганчӏал сверизаризе, доре-гьанире чӏвазаризе"
}
]
},
{
"text": "нухда бачине",
"precomment": "whom, what (to dispose of)",
"labels": [
"figuratively",
"colloquial word"
],
"examples": [
{
"en": "he manages everything",
"av": "дос киналго ишал нухда рачуна"
}
]
}
]
}
turn pages; leaf through
сообщить о неточности{
"word": "turn pages; leaf through",
"stress": 5,
"forms": [
"листать"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "тӏанчал регизе",
"precomment": "what",
"labels": [
"colloquial word"
],
"examples": [
{
"en": "to page through a book",
"av": "тӏехь бегизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "turn pink",
"stress": 6,
"forms": [
"розоветь"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "розаялъул кьераб лъугьине, багӏарлъун ине",
"precomment": "turn pink"
},
{
"text": "багӏараб кьер чӏвазе, багӏарлъизе",
"precomment": "blush"
}
]
}
{
"word": "turn rancid",
"stress": 5,
"forms": [
"прогоркнуть"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "кьогӏлъи рехизе; кьогӏлъиизе лъугьине",
"examples": [
{
"en": "the oil has gone rancid",
"av": "нахуде кьогӏлъи рехун буго"
}
]
},
{
"text": "махӏ кӏутӏизе"
}
]
}
turn red-brown; turn rusty
сообщить о неточности{
"word": "turn red-brown; turn rusty",
"stress": 6,
"forms": [
"порыжеть"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "тӏогьиллъизе"
}
]
}
{
"word": "turn red; glow",
"stress": 5,
"stem": "ЗААЛЕ",
"forms": [
"заалеть"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "багӏарлъизе лъугьине, багӏарлъизе",
"precomment": "turn red",
"examples": [
{
"en": "the east reddened",
"av": "бакъбаккул рахъ багӏарлъизе лъугьана"
},
{
"en": "the east reddened",
"av": "бакъбаккул рахъ багӏарлъана"
}
]
},
{
"text": "багӏарлъун бихьизе",
"precomment": "appear – about scarlet"
}
]
}
{
"word": "turn sour",
"stress": 7,
"forms": [
"прокисать"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "прокиснуть",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "turn sour",
"stress": 5,
"forms": [
"прокиснуть"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "цӏекӏлъизе",
"examples": [
{
"en": "the soup went sour",
"av": "чурпа цӏекӏлъун буго",
"comment": "чурпаялда цӏекӏлъи речӏчӏун буго"
}
]
}
]
}
{
"word": "turn sour",
"stress": 5,
"forms": [
"скисать"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "скиснуть",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "turn sour; ferment",
"stress": 6,
"forms": [
"закисать"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "закиснуть",
"kind": "see"
}
]
}
turn sour; get discouraged
сообщить о неточности{
"word": "turn sour; get discouraged",
"stress": 3,
"forms": [
"скиснуть"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "цӏекӏлъизе; бетизе",
"precomment": "about milk",
"examples": [
{
"en": "the milk has soured",
"av": "рахь цӏекӏлъана"
}
]
},
{
"text": "вечӏазе, дализе, чӏаголъи хвезе, гӏодов чӏвазе",
"labels": [
"figuratively",
"colloquial word"
]
}
]
}
{
"word": "turn sour; stagnate",
"stress": 4,
"forms": [
"закиснуть"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "цӏекӏлъизе",
"examples": [
{
"en": "the dough has soured",
"av": "хамур (буцараб жо) цӏекӏлъана"
}
]
},
{
"text": "вечӏазе; сундего гъира, интерес хвезе; сундулго ургъел гьечӏевлъун лъугьине",
"labels": [
"figuratively",
"colloquial word"
]
}
]
}
{
"word": "turn to stone",
"stress": 6,
"forms": [
"каменеть"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "гамачӏлъун къвакӏизе"
},
{
"text": "собозе, цӏоро-гъорозе, рухӏ гьечӏеблъун лъугьине",
"precomment": "about face, body parts",
"labels": [
"figuratively"
]
},
{
"text": "цӏакъго ццин бахъун лъугьине",
"precomment": "to become hardened"
}
]
}
{
"word": "turn yellow",
"stress": 7,
"stem": "ПОЖЕЛТЕ",
"forms": [
"пожелтеть"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "тӏогьиллъизе",
"examples": [
{
"en": "the leaves have turned yellow",
"av": "тӏанхал тӏогьиллъана",
"comment": "тӏамах тӏогьиллъана"
}
]
}
]
}
{
"word": "turn, pull off",
"stress": 8,
"forms": [
"провернуть"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "борлъизе, каратӏ бахъизе",
"precomment": "to drill something",
"labels": [
"colloquial word"
]
},
{
"text": "сверизабизе",
"precomment": "to make rotate"
},
{
"text": "гӏисин гьабизе, буссизе",
"precomment": "mince in a meat grinder"
},
{
"text": "тӏубазабизе, рагӏалде бахъинабизе",
"precomment": "to implement",
"labels": [
"figuratively",
"colloquial (vernacular) word"
]
}
]
}
{
"word": "turn, remake",
"stress": 10,
"forms": [
"перелицевать"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "гъоркьияб рахъ тӏаде гьабун цӏидасан букъизе; бегуниса бахъун букъизе",
"precomment": "what"
}
]
}
{
"word": "turn-down",
"stress": 7,
"forms": [
"отложной",
"отложная",
"отложное"
],
"senses": [
{
"text": "нахъе чӏвазабулеб",
"examples": [
{
"en": "turned-down collar",
"av": "нахъе чӏвазабулеб габур, бегараб габур"
}
]
}
]
}
{
"word": "turn; banking",
"stress": 4,
"homonym": 1,
"forms": [
"вираж"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "вираж, свери",
"precomment": "turn",
"comment": "боржунеб самолет, цо рахъалдеги гьетӏун, свери, автомобиль, велосипед ва ц. битӏараб нухдаса свери",
"examples": [
{
"en": "sharp turns",
"av": "кьурун руссарал (лабалал) виражал (свераби)"
}
]
}
]
}
{
"word": "turn; banking",
"stress": 4,
"homonym": 2,
"forms": [
"вираж"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "вираж",
"comment": "фотосураталъул хасаб кьер лъугьинабизе хӏалтӏизабулеб раствор",
"labels": [
"photography"
]
}
]
}
{
"word": "turn; bore",
"stress": 5,
"forms": [
"протачивать"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "проточить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "turn; queue",
"forms": [
"черёд"
],
"labels": [
"colloquial word",
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "ирга; къагӏида",
"examples": [
{
"en": "now it's your turn",
"av": "гьанже дур ирга (буго)"
},
{
"en": "take its course",
"av": "жиндирго къагӏидаялда, кидаго гӏадин ине"
}
]
}
]
}
{
"word": "turn; return",
"stress": 6,
"forms": [
"воротить"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "нахъбуссинабизе, тӏадбуссинабизе",
"precomment": "whom-what",
"labels": [
"colloquial word"
],
"examples": [
{
"en": "turn back halfway",
"av": "бащдаб нух тедал, нахъбуссинабизе"
}
]
},
{
"text": "нахъе кьезе, тӏадбуссинабизе",
"precomment": "to return",
"comment": "мас.: къарз"
},
{
"text": "нахъе босизе",
"precomment": "take back",
"examples": [
{
"en": "to return borrowed money",
"av": "къарзалъе босараб гӏарац нахъбуссинабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "turn; series",
"stress": 5,
"forms": [
"чреда"
],
"labels": [
"feminine gender",
"archaic word"
],
"see_also": [
{
"target": "очередь",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "turpentine",
"stress": 7,
"forms": [
"скипидар"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "скипидар"
}
]
}
{
"word": "turpentine",
"stress": 7,
"forms": [
"скипидарный",
"скипидарная",
"скипидарное"
],
"senses": [
{
"text": "скипидаралъул",
"examples": [
{
"en": "turpentine smell",
"av": "скипидаралъул махӏ"
}
]
}
]
}
{
"word": "turquoise",
"stress": 6,
"forms": [
"бирюза"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "фируза, пируза (гӏурччинаб яги хъахӏилкьераб къиматаб гамачӏ)"
}
]
}
{
"word": "turquoise",
"stress": 6,
"stem": "БИРЮЗОВ",
"forms": [
"бирюзовый",
"бирюзовая",
"бирюзовое"
],
"senses": [
{
"text": "фирузаялъул, фируза бугеб",
"examples": [
{
"en": "turquoise ring",
"av": "фирузаялъул нагӏли бугеб баргъич"
}
]
},
{
"text": "гӏурччинкьераб, фирузадул кьер бугеб"
}
]
}
{
"word": "turtle",
"stress": 6,
"forms": [
"черепаха"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "щурункъверкъ, тӏалакъверкъ",
"labels": [
"dialectism"
],
"examples": [
{
"en": "to crawl like a turtle",
"av": "бигьа гьабун ине (щурункъверкъ гӏадин)"
}
]
}
]
}
{
"word": "turtledove",
"stress": 2,
"forms": [
"горлинка",
"горлица"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "рохьимикки, гьерко",
"labels": [
"zoology"
]
}
]
}