wir

{
  "word": "wir",
  "forms": [
    "мы",
    "нас",
    "нам",
    "нами",
    "о нас"
  ],
  "labels": [
    "Pronomen",
    "Personalpronomen"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "нилъ, ниж",
      "examples": [
        {
          "de": "du und ich",
          "av": "дунги мунги; нижги мунги"
        },
        {
          "de": "wir waren zu zweit",
          "av": "ниж кӏигоял рукӏана"
        },
        {
          "de": "wir bekommen Gäste",
          "av": "нилъехъе (нижехъе) гьалбал рачӏунел руго"
        },
        {
          "de": "das ist von uns gemacht",
          "av": "гьеб нижеца гьабуна (гьабураб буго)"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "wir essen",
  "stress": 3,
  "forms": [
    "едим",
    "едите"
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "есть",
      "kind": "from",
      "refwordnum": "1",
      "comment": "настоящее время",
      "comment_lang": "ru"
    }
  ]
}

{
  "word": "wir werden geben",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "дадим",
    "дадимся",
    "дадите",
    "дадитесь"
  ],
  "labels": [
    "Plural"
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "дать",
      "kind": "from",
      "comment": "множественное число, будущее время",
      "comment_lang": "ru"
    },
    {
      "target": "даться",
      "kind": "from",
      "comment": "множественное число, будущее время",
      "comment_lang": "ru"
    }
  ]
}

{
  "word": "Wirbel",
  "stress": 6,
  "forms": [
    "вертлюг"
  ],
  "labels": [
    "Maskulinum"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "рохукъотӏул бетӏер",
      "labels": [
        "Anatomie"
      ]
    },
    {
      "text": "терхеро",
      "labels": [
        "Technik"
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "Wirbel",
  "stress": 7,
  "forms": [
    "позвонок"
  ],
  "labels": [
    "Maskulinum"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "гьодил (мугъзагьодил) ракьа",
      "labels": [
        "Anatomie"
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "Wirbel-",
  "stress": 7,
  "forms": [
    "вихревой",
    "вихревая",
    "вихревое"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "жемараб (гӏадалаб, жундузул) хехаб гьорол"
    },
    {
      "text": "речӏчӏун бачӏун, сверулаго хех унеб",
      "examples": [
        {
          "de": "Wirbelströmung",
          "av": "сверулаго унеб хехаб чвахи"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "Wirbel-; Wirbelsäulen-",
  "stress": 7,
  "stem": "ПОЗВОНОЧН",
  "forms": [
    "позвоночный",
    "позвоночная",
    "позвоночное"
  ],
  "senses": [
    {
      "labels": [
        "Anatomie"
      ],
      "examples": [
        {
          "de": "Wirbelsäule",
          "av": "мугъзагьодалъул хӏуби"
        },
        {
          "de": "Wirbeltiere",
          "av": "мугъзагьодал ругел хӏайванал"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "wirbellos",
  "stress": 10,
  "stem": "БЕСПОЗВОНОЧН",
  "forms": [
    "беспозвоночный",
    "беспозвоночная",
    "беспозвоночное"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "гьод гьечӏеб, гьодал гьечӏеб, гьодимокъ гьечӏеб",
      "examples": [
        {
          "de": "wirbellose Tiere",
          "av": "гьодимокъ гьечӏел хӏайванал, гьодимокъ гьечӏел рухӏчаголъаби"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "wirbeln",
  "stress": 7,
  "homonym": 1,
  "forms": [
    "закружить"
  ],
  "labels": [
    "vollendeter Aspekt"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "сверизе (сверизабизе) лъугьине",
      "precomment": "anfangen zu kreisen"
    }
  ]
}

{
  "word": "wirbeln",
  "stress": 7,
  "homonym": 2,
  "forms": [
    "закружить"
  ],
  "labels": [
    "vollendeter Aspekt"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "сверизе, сверун тиризе",
      "precomment": "wen-was"
    },
    {
      "text": "мекъса ккезавизе",
      "precomment": "jwen verwirren",
      "labels": [
        "im übertragenen Sinne",
        "umgangssprachliches Wort"
      ],
      "examples": [
        {
          "de": "den Kopf verdrehen",
          "av": "бетӏер сверизабизе"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "wirbeln",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "клубиться"
  ],
  "labels": [
    "unvollendeter Aspekt"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "бахъине, гьаваялде бахъине",
      "examples": [
        {
          "de": "Staub wirbelt auf der Straße",
          "av": "нухда хӏур бахъун буго"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "Wirbelsturm; Windhose",
  "forms": [
    "вихрь"
  ],
  "labels": [
    "Maskulinum"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "жемараб (гӏадалаб, жундузул) хехаб гьури"
    },
    {
      "text": "хехаб багъа-бачари, лъугьа-бахъиналъул гӏедегӏараб чвахи, цебе ин",
      "labels": [
        "im übertragenen Sinne"
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "Wirbelsäule",
  "stress": 7,
  "forms": [
    "позвоночник"
  ],
  "labels": [
    "Maskulinum"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "мугъзагьод",
      "labels": [
        "Anatomie"
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "Wirbelung",
  "stress": 7,
  "forms": [
    "завихрение"
  ],
  "labels": [
    "Neutrum"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "тӏад свери, тӏад тири"
    }
  ]
}

{
  "word": "wird auffliegen; wird sich erheben",
  "forms": [
    "взовьётся"
  ],
  "see_also": [
    {
      "target": "взвиться",
      "kind": "from"
    }
  ]
}

{
  "word": "wirken; beeinflussen",
  "stress": 4,
  "stem": "ПОДЕЙСТВОВА",
  "forms": [
    "подействовать"
  ],
  "labels": [
    "vollendeter Aspekt"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "асар гьабизе",
      "examples": [
        {
          "de": "meine Worte haben ihn nicht berührt",
          "av": "дир рагӏабаз гьесие асар гьабичӏо"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "цодагьаб мехалъ хӏалтӏизе",
      "comment": "дагьаб мехалъ иш гьабизе",
      "examples": [
        {
          "de": "das Spielzeug funktionierte einige Tage und ging kaputt",
          "av": "расанкӏо чанго къоялъ хӏалтӏана ва (хадуб) бекана"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "wirkend; aktiv",
  "stress": 2,
  "stem": "ДЕЙСТВУЮЩ",
  "forms": [
    "действующий",
    "действующая",
    "действующее"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "иш гьабулеб, хӏалтӏулеб",
      "precomment": "über Mechanismus o.ä."
    },
    {
      "text": "хӏалтӏулеб",
      "precomment": "über Gesetze u. Ä."
    },
    {
      "text": "рагъда бугеб армия",
      "precomment": "aktive Armee"
    },
    {
      "text": "иш гьабулев (гӏахьаллъулев) чи",
      "precomment": "Figur, Charakter",
      "labels": [
        "Theaterbegriff",
        "Literatur, Literaturwissenschaft"
      ]
    },
    {
      "text": "кинаб бугониги лъугьа-бахъиналъулъ гӏахьаллъи гьабулел чагӏи",
      "precomment": "handelnde Person (Teilnehmer des Ereignisses)",
      "comment": "участники какого-либо события"
    }
  ]
}

{
  "word": "wirklich",
  "stress": 9,
  "forms": [
    "по-настоящему"
  ],
  "labels": [
    "Adverb"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "букӏине кколеб куцалъ"
    }
  ]
}

{
  "word": "wirklich; tatsächlich",
  "stress": 2,
  "forms": [
    "действительно"
  ],
  "labels": [
    "Adverb"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "хӏакъикъаталда",
      "precomment": "tatsächlich; in der Tat",
      "comment": "ги",
      "examples": [
        {
          "de": "er ist wirklich krank geworden",
          "av": "дов хӏакъикъаталдаги унтана"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "унго-унголъунги, абухъего, битӏухъе бицани",
      "labels": [
        "als Schaltwort gebraucht"
      ],
      "examples": [
        {
          "de": "wirklich, du hattest Recht",
          "av": "унго-унголъунги, мун витӏарав вукӏун вуго"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "Wirklichkeit; Realität",
  "stress": 2,
  "stem": "ДЕЙСТВИТЕЛЬНОСТ",
  "forms": [
    "действительность"
  ],
  "labels": [
    "Femininum"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "хӏакъикъат, унго-унголъи",
      "examples": [
        {
          "de": "die Möglichkeit in Wirklichkeit umsetzen",
          "av": "бугеб рес гӏумруялде бахъинабизе"
        },
        {
          "de": "in Wirklichkeit",
          "av": "хӏакъикъаталдаги"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "Wirklichkeit; Realität",
  "forms": [
    "явь"
  ],
  "labels": [
    "Femininum"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "хӏакъикъат, унго-унголъи",
      "examples": [
        {
          "de": "ist das Traum oder Wirklichkeit?",
          "av": "гьаб макьуйищ яги хӏакъикъатищ?"
        },
        {
          "de": "Träume wurden Wirklichkeit",
          "av": "анищал хӏакъикъатлъун лъугьана",
          "comment": "хӏакъикъатлъана"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "wirksam, effektiv",
  "stress": 2,
  "stem": "ДЕЙСТВЕНН",
  "forms": [
    "действенный",
    "действенная",
    "действенное"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "цӏакъ асар гьабулеб",
      "examples": [
        {
          "de": "wirksames Mittel",
          "av": "асар гьабулеб тадбир"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "Wirksamkeit",
  "stress": 2,
  "forms": [
    "действенность"
  ],
  "labels": [
    "Femininum"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "жигараб куцалда асар гьабун бажари"
    }
  ]
}

{
  "word": "wirr; konfus",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "сумбурный",
    "сумбурная",
    "сумбурное"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "низам биххараб, баянлъи гьечӏеб, гӏалагъважаяб"
    }
  ]
}

{
  "word": "wirr; unzusammenhängend",
  "stress": 3,
  "forms": [
    "сбивчивый",
    "сбивчивая",
    "сбивчивое"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "цояб цогиялъе гӏакса кколеб, данде кколареб, жуба-гъубараб, къосаринарулеб, къосарунеб",
      "examples": [
        {
          "de": "verworrene Antwort",
          "av": "данде кколареб, къосараб жаваб"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "Wirrwarr",
  "stress": 8,
  "forms": [
    "бестолковщина"
  ],
  "labels": [
    "Femininum",
    "umgangssprachliches Wort"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "гӏадлу-низам гьечӏолъи, жубагъубай, гӏала-гъважа",
      "labels": [
        "umgangssprachliches Wort"
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "Wirrwarr",
  "stress": 9,
  "forms": [
    "неразбериха"
  ],
  "labels": [
    "umgangssprachliches Wort",
    "Femininum"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "низам, мухӏканлъи гьечӏолъи, гӏадлу гьечӏолъи; хӏапу-чапур, жуба-гъубай",
      "examples": [
        {
          "de": "völliges Durcheinander in den Angelegenheiten",
          "av": "ишазулъ тӏубараб низам гьечӏолъи"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "Wirtin",
  "stress": 6,
  "forms": [
    "трактирщица"
  ],
  "labels": [
    "Femininum"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "трактиралъул бетӏергьан"
    }
  ]
}

{
  "word": "wirtlich; herrschaftlich",
  "stress": 4,
  "stem": "ХОЗЯЙСК",
  "forms": [
    "хозяйский",
    "хозяйская",
    "хозяйское"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "хважайинасул, бетӏергьанчиясул",
      "examples": [
        {
          "de": "Wirtschaftsgebäude",
          "av": "хважайинасул рукъ"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "магӏишатияв, тохалав",
      "precomment": "aufmerksam, fürsorglich",
      "examples": [
        {
          "de": "hier ist ein Kennerblick nötig",
          "av": "гьаниб магӏишатияб бербалагьи хӏажатаб буго"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "кьварараб, буюрулеб",
      "precomment": "herrschsüchtig; machtvoll",
      "examples": [
        {
          "de": "etwas in herrischem Ton sagen",
          "av": "кьварараб гьаркьидалъун (щиб бугониги) абизе"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "Wirtschaft",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "хозяйство"
  ],
  "labels": [
    "Neutrum"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "магӏишат",
      "labels": [
        "in verschiedenen Bedeutungen"
      ],
      "examples": [
        {
          "de": "Volkswirtschaft",
          "av": "халкъияб магӏишат"
        },
        {
          "de": "Einzelwirtschaft",
          "av": "цо чи бетӏергьанаб магӏишат"
        },
        {
          "de": "Landwirtschaft",
          "av": "росдал магӏишат"
        },
        {
          "de": "kollektive Wirtschaft",
          "av": "гӏаммаб магӏишат"
        },
        {
          "de": "Haushalt",
          "av": "рукъалъул магӏишат"
        },
        {
          "de": "den Haushalt führen",
          "av": "рукъалъул магӏишаталда квалквадизе, тӏалаб-агъаз гьабизе",
          "comment": "гьабулев вукӏине"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "Wirtschaft",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "экономика"
  ],
  "labels": [
    "Femininum"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "экономика",
      "comment": "1) обществоялъул магӏишатияб гӏуцӏи, яшав; 2) магӏишаталъул кинаб бугониги цо рахъ лъазабулеб гӏелму; 3) халкъияб магӏишат ва гьеб бугеб даража"
    }
  ]
}

{
  "word": "wirtschaften",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "хозяйствовать"
  ],
  "labels": [
    "unvollendeter Aspekt"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "магӏишат гьабизе",
      "comment": "бачине"
    }
  ]
}

{
  "word": "Wirtschaften; Bewirtschaftung",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "хозяйствование"
  ],
  "labels": [
    "Neutrum"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "магӏишат гьаби",
      "examples": [
        {
          "de": "Wirtschaftsmethoden",
          "av": "магӏишат бачунел къагӏидаби"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "wirtschaften; hausen",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "хозяйничать"
  ],
  "labels": [
    "unvollendeter Aspekt"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "магӏишат гьабизе",
      "precomment": "einen Haushalt führen"
    },
    {
      "text": "гьикъичӏого чияр бакӏалда хважаинлъи гьабизе",
      "precomment": "verfügen",
      "examples": [
        {
          "de": "sich in einem fremden Haus wie zu Hause aufführen",
          "av": "жиндирго бакӏалда гӏадин, чияр рокъоб хважаинлъи гьабизе"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "wirtschaftlich",
  "stress": 6,
  "forms": [
    "домовитый",
    "домовитая",
    "домовитое"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "рукъалъул магӏишат лъикӏ хӏалтӏизабизе, гӏуцӏизе, бачине лъалев"
    }
  ]
}

{
  "word": "wirtschaftlich; fürsorglich",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "рачительный",
    "рачительная",
    "рачительное"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "ургъел-агъаз гьабулев, иш бетӏералде босулев"
    }
  ]
}

{
  "word": "wirtschaftlich; haushalts-",
  "stress": 4,
  "stem": "ХОЗЯЙСТВЕНН",
  "forms": [
    "хозяйственный",
    "хозяйственная",
    "хозяйственное"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "магӏишатияб, магӏишаталъул",
      "examples": [
        {
          "de": "wirtschaftliche Erfolge",
          "av": "магӏишатиял бергьенлъаби"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "магӏишат бачине лъалев",
      "precomment": "berechnend; sparsam",
      "examples": [
        {
          "de": "wirtschaftlicher Mensch",
          "av": "(магӏишатияв) магӏишат бачине лъалев чи"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "хайираб, пайдаяб, цӏуна-къараб",
      "precomment": "rational, verlustfrei",
      "examples": [
        {
          "de": "wirtschaftliche Bodennutzung",
          "av": "ракьалдаса цӏуна-къан пайда боси",
          "comment": "хайираб къагӏидаялъ ракь хӏалтӏизаби"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "магӏишаталъе бугеб, хӏажалъулеб",
      "precomment": "der Wirtschaftsführung dienend",
      "examples": [
        {
          "de": "Wirtschaftsgerät",
          "av": "магӏишаталъе хӏажалъулеб мал, гъирс, инвентарь"
        },
        {
          "de": "Kernseife",
          "av": "черолеб сапун"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "wirtschaftlich; ökonomisch",
  "stress": 7,
  "stem": "ЭКОНОМИЧЕСК",
  "forms": [
    "экономический",
    "экономическая",
    "экономическое"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "экономикияб",
      "comment": "экономика гӏуцӏиялда, бачиналда бухьараб",
      "examples": [
        {
          "de": "Wirtschaftskrise",
          "av": "экономикияб кризис"
        },
        {
          "de": "Wirtschaftsregion",
          "av": "экономикияб район"
        },
        {
          "de": "Wirtschaftsgeographie",
          "av": "экономикияб география"
        },
        {
          "de": "wirtschaftliche Entwicklung des Landes",
          "av": "улка экономикияб рахъалъ цебетӏей"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "магӏишатияб"
    }
  ]
}

{
  "word": "wirtschaftliche Rechnungsführung",
  "forms": [
    "хозрасчёт"
  ],
  "labels": [
    "Maskulinum"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "хозрасчет",
      "comment": "жиндирго хайиралъ жибго хьихьулеб къагӏидаялъ магӏишат гӏуцӏи",
      "examples": [
        {
          "de": "eine Werkstatt auf wirtschaftliche Rechnungsführung umstellen",
          "av": "цех хозрасчеталде бачине"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "Wirtschaftlichkeit",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "хозяйственность"
  ],
  "labels": [
    "Femininum"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "магӏишатчилъи, магӏишат бачине махшел букӏин"
    }
  ]
}

{
  "word": "Wirtschaftlichkeit",
  "stress": 7,
  "forms": [
    "экономичность"
  ],
  "labels": [
    "Femininum"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "пайда буголъи, магӏишатияб рахъалъ пайда буголъи, квегӏенлъи"
    }
  ]
}

{
  "word": "wirtschaftsfeindlich; misswirtschaftlich",
  "stem": "БЕСХОЗЯЙСТВЕНН",
  "forms": [
    "бесхозяйственный",
    "бесхозяйственная",
    "бесхозяйственное"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "магӏишат хӏалтӏизабун бажаруларев; бажарунгутӏиялъ магӏишат биххизе толев; магӏишаталъе зарар ккезе толев; ракӏ-ракӏалъ магӏишат гьабуларев",
      "examples": [
        {
          "de": "missbräuchlicher Umgang mit Eigentum",
          "av": "боцӏудехун кӏвар гьечӏеб бербалагьи, буголъиялдехун бетӏергьанчиясулаб гуреб бербалагьи"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "Wirtschaftsleiter",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "завхоз"
  ],
  "labels": [
    "Maskulinum"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "завхоз",
      "precomment": "Wirtschaftsleiter",
      "comment": "магӏишат бачунев чи"
    }
  ]
}

{
  "word": "Wirtschaftsleiter; Wirtschaftler",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "хозяйственник"
  ],
  "labels": [
    "Maskulinum"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "магӏишатияв нухмалъулев, цо идараялъул магӏишатияб рахъ бачунев чи"
    }
  ]
}

{
  "word": "wirtschaftsrechnend",
  "stem": "ХОЗРАСЧЁТН",
  "forms": [
    "хозрасчётный",
    "хозрасчётная",
    "хозрасчётное"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "хозрасчёталъулаб",
      "examples": [
        {
          "de": "wirtschaftliche Rechnungsführung",
          "av": "хозрасчёталъулаб магӏишат"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "Wirtschaftswissenschaftler",
  "stress": 7,
  "forms": [
    "экономист"
  ],
  "labels": [
    "Maskulinum"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "экономист",
      "comment": "экономикиял гӏелмабазул специалист, гӏалимчи; экономикиял суалазул специалист"
    }
  ]
}

{
  "word": "Wirtshaus",
  "stress": 6,
  "forms": [
    "трактир"
  ],
  "labels": [
    "Maskulinum"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "трактир",
      "comment": "гӏодобегӏанаб даражаялъул ресторан; цӏакъго цебе – ресторанги бугеб гостиница",
      "labels": [
        "veraltetes Wort"
      ]
    }
  ]
}