{
"word": "бал",
"forms": [
"бал",
"балалъ",
"балалъул",
"балал"
],
"senses": [
{
"text": "ibik, zirve",
"examples": [
{
"av": "щобил бал",
"tr": "dağ sırtı; sırt çizgisi"
},
{
"av": "балал тӏогьиб",
"tr": "sırtın en tepesinde"
}
]
},
{
"text": "kesici ağız, bıçak ağzı",
"examples": [
{
"av": "носол бал",
"tr": "bıçak ağzı"
},
{
"av": "носол балалъ",
"tr": "zorla, güçbela, ancak"
},
{
"av": "носол балада бан букӏине",
"tr": "askıda olmak",
"comment": "kelimenin tam anlamıyla bıçağın sırtında asılı durmak"
},
{
"av": "бал рекӏараб",
"tr": "keskin bilenmiş"
},
{
"av": "бал рекӏараб хвалчен",
"tr": "keskin bilenmiş kılıç"
},
{
"av": "бал хва-хвараб",
"tr": "kör; körelmiş"
},
{
"av": "бал хва-хвараб гӏощтӏоца канахӏехь бичӏуларо",
"tr": "kör baltayla kütük kesilmez",
"labels": [
"atasözü"
]
}
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "балаб",
"stress": 2,
"forms": [
"балаб"
],
"gender_forms": [
"балаб",
"балав",
"балай"
],
"senses": [
{
"text": "keskin, bilenmiş",
"examples": [
{
"av": "балаб рахъ",
"tr": "keskin taraf, ağız"
},
{
"av": "гӏощтӏол балаб рахъ",
"tr": "balta ağzı"
},
{
"av": "балаб рахъалъ кьабизе",
"tr": "keskin tarafıyla vurmak"
}
]
}
],
"pos": "sıfat",
"form": "—"
}
{
"word": "балагь",
"stress": 4,
"forms": [
"балагь",
"балагьалъ",
"балагьалъул",
"балагьал"
],
"senses": [
{
"text": "felaket, musibet, acı, dert",
"labels": [
"halk ağzı"
],
"examples": [
{
"av": "лъадал балагь",
"tr": "su felaketi",
"comment": "nehirlerin taşması vb."
},
{
"av": "нагагьаб балагь",
"tr": "beklenmedik bela"
},
{
"av": "тӏабигӏияб балагь",
"tr": "doğal afet"
},
{
"av": "балагь гуреб жо гьечӏо досдасан",
"tr": "ondan bir keder, bir sıkıntı var"
},
{
"av": "балагь бачӏинабизе",
"tr": "acı vermek"
},
{
"av": "балагь бачӏине",
"tr": "gelmek — bela, musibet, felaket için"
},
{
"av": "дозде балагь бачӏун буго",
"tr": "başlarına felaket geldi, belaya bulaştılar"
},
{
"av": "гьаб щиб балагь диде бачӏараб?",
"tr": "başıma gelen bu musibet de ne?"
},
{
"av": "гьикъун бачӏунеб жо гуро балагь?",
"tr": "felaket sormaz: \"Geleyim mi?\"",
"labels": [
"deyiş"
]
},
{
"av": "балагь тӏаде бачине",
"tr": "bela davet etmek"
},
{
"av": "балагь тӏаса унгеги дудаса",
"tr": "bela seni bulmasın",
"labels": [
"hakaret sözü",
"deyim"
]
},
{
"av": "досул бетӏералде балагь рещтӏана",
"tr": "başına felaket geldi"
},
{
"av": "балагьалъ каву рагьугеги, квешаб хабаралъ нуцӏа рагьугеги",
"tr": "felaket kapıyı açmasın, kötü haber kapıyı açmasın",
"labels": [
"atasözü"
]
},
{
"av": "балагьалъул гӏаркьел, гӏажалалъул хеч",
"tr": "hüzün dalı, ölüm dikeni",
"labels": [
"deyiş"
],
"comment": "bir felaket hakkında"
},
{
"av": "балагьалъе гӏужлъун ккезе",
"tr": "mutsuzluğun sebebi olmak"
},
{
"av": "балагьалда цебе чӏаги",
"tr": "felaketin önüne engel olsun",
"comment": "sadaka alırken söylenen dilek"
},
{
"av": "балагьалде ккезе",
"tr": "bela ya da sıkıntıya düşmek"
},
{
"av": "цо балагьалде гъун вуго дов",
"tr": "başına bela davet ediyor, belayı çağırıyor"
},
{
"av": "балагьалдаса ворчӏизавизе (хвасарлъизавизе)",
"tr": "zor günde yardım etmek; felaketi defetmek"
},
{
"av": "балагьалдаса ворчӏизе (хвасарлъизе)",
"tr": "felaketlerden kurtulmak; beladan sıyrılmak"
},
{
"av": "Аллагьас цӏунаги гьединаб балагьалдаса",
"tr": "Allah böyle bir beladan korusun"
},
{
"av": "балъгояб (нагагьаб) балагьалдаса цӏуне, Бетӏергьан!",
"tr": "ey tanrım, gizli (beklenmedik) beladan koru!"
},
{
"av": "балагьал рикӏкӏад гьареги",
"tr": "belalar uzaklaşsın"
}
]
},
{
"text": "mahrumiyet, zorluk",
"examples": [
{
"av": "рагъул балагьал",
"tr": "savaşın zorlukları"
}
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "балагьаб",
"stress": 4,
"forms": [
"балагьаб"
],
"gender_forms": [
"балагьаб",
"балагьав",
"балагьай"
],
"senses": [
{
"text": "talihsiz; uğursuz; felaket; yıkıcı",
"examples": [
{
"av": "балагьаб горо-цӏер",
"tr": "yıkıcı dolu"
},
{
"av": "балагьаб гьури",
"tr": "yıkıcı kasırga"
},
{
"av": "балагьаб рокьи",
"tr": "mutsuz aşk"
},
{
"av": "балагьаб сордо",
"tr": "talihsiz gece"
},
{
"av": "балагьаб хӏалалде ккезе",
"tr": "zor duruma düşmek"
}
]
}
],
"pos": "sıfat",
"form": "—"
}
{
"word": "балагьахъди",
"stress": 4,
"stem": "б",
"forms": [
"балагьахъди"
],
"senses": [
{
"labels": [
"masdar",
"sıklık bildiren biçim",
"fiil"
],
"masdarfrom": "балагьахъдизе"
}
],
"pos": "fiil",
"form": "masdar"
}
{
"word": "балагьахъдизаби",
"stress": 4,
"stem": "б",
"forms": [
"балагьахъдизаби"
],
"labels": [
"masdar",
"sıklık bildiren biçim",
"ettirgen çatı",
"fiil"
],
"see_also": [
{
"target": "балагьахъдизабизе",
"kind": "see"
}
],
"pos": "fiil",
"form": "masdar"
}
{
"word": "балагьахъдизабизе",
"stress": 4,
"stem": "балагьахъдизаб",
"forms": [
"балагьахъдизабизе",
"балагьахъдизабула",
"балагьахъдизабила",
"балагьахъдизабуна",
"балагьахъдизабе"
],
"senses": [
{
"forceto": "балагьахъдизе",
"labels": [
"ettirgen çatı",
"sıklık bildiren biçim",
"fiil"
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "балагьахъдизе",
"kind": "from"
}
],
"pos": "fiil",
"form": "ettirgen çatı"
}
{
"word": "балагьахъдизе",
"stress": 4,
"stem": "балагьахъд",
"forms": [
"балагьахъдизе",
"балагьахъдула",
"балагьахъдила",
"балагьахъдана",
"балагьахъде"
],
"senses": [
{
"text": "tedirgin bir şekilde etrafa bakınmak, gözleriyle telaşla birini aramak",
"labels": [
"sıklık bildiren biçim"
],
"examples": [
{
"av": "гьабзазул хӏапи рагӏун, вехь валагьахъдизе лъугьана",
"tr": "köpeklerin havlamasını duyan çoban huzursuzca etrafa bakınmaya başladı"
},
{
"av": "эбелалъул гьаракь рагӏидал, лъимер балагьахъдана",
"tr": "annenin sesini duyduğunda çocuk gözleriyle onu aramaya başladı"
}
]
}
],
"pos": "fiil",
"form": "sıklık bildiren biçim"
}
{
"word": "балагьбачӏад",
"stress": 4,
"forms": [
"балагьбачӏад",
"балагьбачӏадица",
"балагьбачӏадил",
"балагьбачӏадал"
],
"senses": [
{
"text": "mutsuzluk dilenen kişi",
"labels": [
"hakaret sözü"
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "балагьи",
"stress": 4,
"stem": "б",
"forms": [
"балагьи",
"балагьиялъ",
"балагьиялъул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"masdar",
"fiil"
],
"masdarfrom": "балагьизе"
},
{
"text": "bakış, nazar",
"examples": [
{
"av": "досул балагьи ццидалаб букӏана",
"tr": "bakışı sertti"
},
{
"av": "досул цохӏо балагьи гӏолаан нижее",
"tr": "onun bir tek bakışı bizim için yeterliydi"
}
]
},
{
"text": "gözetim; bakım; özen",
"examples": [
{
"av": "тохтурасул балагьиялда гъоркь",
"tr": "doktor gözetiminde"
}
]
},
{
"text": "sevk belgesi, sevk",
"examples": [
{
"av": "гьаб магъил балагьи къиблаялде буго",
"tr": "bu tarım arazisinin kuzeyden güneye yönü"
}
]
},
{
"text": "birine olan sevgi; birine duyulan ilgi",
"labels": [
"mecaz anlamda"
],
"examples": [
{
"av": "балагьи гьагаб жо…",
"tr": "aşk çılgın bir şeydir…",
"labels": [
"folklor"
]
},
{
"av": "Балагьи, дир гьудул, лъилго бегьула, Балагьи хӏехьезе яхӏ къваригӏуна",
"tr": "Aşk herkesin başına gelir dostum, ama herkes aşka layık olamaz",
"labels": [
"folklor"
]
},
{
"av": "берзул балагьи",
"tr": "gözlerin öpülmesi"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "балай",
"kind": "see"
}
],
"pos": "fiil",
"form": "masdar"
}
{
"word": "балагьизаби",
"stress": 4,
"stem": "б",
"forms": [
"балагьизаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"masdar",
"ettirgen çatı",
"fiil"
],
"masdarforceto": "балагьизабизе"
}
],
"pos": "fiil",
"form": "masdar"
}
{
"word": "балагьизабизе",
"stem": "балагьизаб",
"forms": [
"балагьизабизе",
"балагьизабула",
"балагьизабила",
"балагьизабуна",
"балагьизабе"
],
"senses": [
{
"text": "vermek, birine baktırmak, inceletmek; bir şeyi inceletmek, baktırmak, gözden geçirtmek; bir şeyi incelemek, bakmak, gözden geçirmek",
"labels": [
"ettirgen çatı"
],
"examples": [
{
"av": "гьабураб хӏалтӏухъ комиссия балагьизабизе",
"tr": "komisyona yapılan işi inceleme fırsatı vermek"
}
]
},
{
"text": "yöneltmek, göndermek",
"examples": [
{
"av": "гӏурул рикьи гьабихъе балагьизабизе",
"tr": "nehir suyunun bir kısmını değirmene yönlendirmek"
},
{
"av": "чу магӏарде балагьизабуна",
"tr": "atı dağlara gönderdi",
"comment": "beslenmek üzere"
}
]
},
{
"text": "zorlamak, mecbur etmek veya birinden birine bir şey bulmasını, aramasını istemek",
"examples": [
{
"av": "дие цо лъикӏаб хӏалтӏи балагьизабе инсуда",
"tr": "babama söyle bana iyi bir iş bulsun"
}
]
},
{
"comment": "başka bir fiilin zarf-fiiliyle birlikte, farklı anlamlarda eylemin tamamlanması genel anlamıyla yardımcı fiil olarak işlev görür",
"examples": [
{
"av": "бичун балагьизабуна",
"tr": "sattı"
},
{
"av": "гьекъон балагьизабуна",
"tr": "dikti, yuvarladı",
"labels": [
"halk ağzı",
"deyim"
]
},
{
"av": "кьун балагьизабуна",
"tr": "verdi"
}
]
}
],
"pos": "fiil",
"form": "ettirgen çatı"
}
{
"word": "балагьизе",
"stress": 4,
"stem": "балагь",
"forms": [
"балагьизе",
"балагьула",
"балагьила",
"балагьана",
"балагье"
],
"senses": [
{
"text": "bakmak, göz atmak; incelemek, gözden geçirmek, tetkik etmek; dikkatlice bakmak",
"examples": [
{
"av": "бадиве валагьичӏо",
"tr": "gözünün içine bakmadı"
},
{
"av": "бадиве валагьичӏо",
"tr": "hiç dikkat etmedi, bıraktı",
"labels": [
"mecaz anlamda"
],
"comment": "ilgisiz, isteği karşılamadı"
},
{
"av": "гьарула дир гӏарзаялъухъ балагьеян",
"tr": "şikayetimin incelenmesini rica ederim"
},
{
"av": "гӏодое ялагьун йиго дой",
"tr": "o aşağı bakıyor"
},
{
"av": "гӏодое ялагьун йиго дой",
"tr": "başını öne eğdi, mahzunlaştı",
"labels": [
"mecaz anlamda"
]
},
{
"av": "мун киве валагьун вугев?",
"tr": "nereye bakıyorsun?"
},
{
"av": "нахъ валагьичӏого",
"tr": "hemen orada, arkasına bakmadan"
},
{
"av": "тохтур унтарасухъ валагьана",
"tr": "doktor hastayı muayene etti"
},
{
"av": "гӏадамазда гӏайибал чӏвалелде, цин духъго валагье",
"tr": "insanları suçlamadan önce, önce kendine bak"
},
{
"av": "гьаниве валагьея",
"tr": "şuraya bak"
},
{
"av": "эбел ясалъухъ ялагьана",
"tr": "anne kızına baktı"
},
{
"av": "ниж палугьанасул хӏикматал гьунаразухъ ралагьун руго",
"tr": "ip cambazının harika numaralarını izliyoruz"
}
]
},
{
"text": "beklemek, birini beklemek",
"examples": [
{
"av": "васасухъ валагьун вуго дун гьанив",
"tr": "ben burada oğlumu bekliyorum"
},
{
"av": "ралагьун чӏезе",
"tr": "beklemek, bekleyişte olmak; beklemek",
"comment": "birinin veya bir şeyin; birinin veya bir şeyin"
},
{
"av": "как ахӏиялъухъ ралагьун чӏун рукӏана ниж",
"tr": "ezanı bekliyorduk"
},
{
"av": "эбел духъ ялагьун чӏун йиго",
"tr": "anne seni bekliyor"
},
{
"av": "балагьун чӏа!",
"tr": "bekle; dur bakalım!; göreceğiz!"
},
{
"av": "балагье",
"tr": "bak; bakınız"
},
{
"av": "балагье, цӏва баккун буго!",
"tr": "bak, yıldız doğdu!"
},
{
"av": "балагьун рихьеха!",
"tr": "şuna bak!"
},
{
"av": "балагьун бихьила!",
"tr": "bakalım!"
},
{
"av": "цеве валагье!",
"tr": "ayaklarının altına bak!; sakin ol!",
"comment": "kelm. önüne bak!"
}
]
},
{
"text": "bir şeyi denemek; bir şeyi yoklamak, dokunmak",
"comment": "tadına bakılarak, el ile yoklanarak",
"examples": [
{
"av": "бидул кьабиялъухъ балагьизе",
"tr": "nabza bakmak"
},
{
"av": "татуялъухъ балагье",
"tr": "tadına bak"
},
{
"av": "унтарасул цӏаканалъухъ балагьизе",
"tr": "ateşine bakmak"
}
]
},
{
"text": "bir şeyi denemek; yoklamak, dokunarak yoklamak",
"comment": "tadına bakılarak, el ile yoklanarak",
"examples": [
{
"av": "квер хъван балагье",
"tr": "dokunarak dene"
}
]
},
{
"text": "dikkat etmek, bakmak",
"examples": [
{
"av": "балеб цӏадахъ балагьичӏого",
"tr": "yağmura aldırış etmeden; yağmur yağmasına rağmen"
},
{
"av": "лъихъго валагьичӏого, векерун ана ХӀасан",
"tr": "Hasan kimseye aldırış etmeden koştu"
},
{
"av": "сундухъго балагьичӏого",
"tr": "hiçbir şeye dikkat etmeden"
}
]
},
{
"text": "gözetmek, bakmak, gözlemlemek; ilgilenmek",
"examples": [
{
"av": "валагьизе чи гьечӏого хутӏараб",
"tr": "gözetimsiz kalmış"
},
{
"av": "вацасда тӏадкъана лъималазухъ валагьизе",
"tr": "kardeşine çocuklara göz kulak olmasını tapşırdı"
},
{
"av": "гьазухъ щив валагьилев?",
"tr": "onlarla kim ilgileniyor?"
},
{
"av": "гӏи-боцӏухъ ралагьизе",
"tr": "sığıra göz kulak olmak"
}
]
},
{
"text": "birine bakmak; biriyle ilgilenmek",
"comment": "aşk ilişkisi hakkında",
"examples": [
{
"av": "мун дой ясалъухъ балагьулев вукӏин лъала дида",
"tr": "o kızla çıktığını biliyorum"
}
]
},
{
"text": "(birini/bir şeyi) beklemek, gözlemek, yolunu gözlemek",
"examples": [
{
"av": "гьаб иш нужехъ балагьун буго",
"tr": "bu iş sizi bekliyor"
}
]
},
{
"text": "yönelmek",
"examples": [
{
"av": "бо хъалаялдехун балагьана",
"tr": "ordu kaleye doğru yöneldi"
},
{
"av": "рохьоехун ялагьун ана дой",
"tr": "ormana doğru yöneldi"
},
{
"av": "ралъдахъе балагьараб рагъи",
"tr": "denize bakan balkon"
},
{
"av": "рехъен магӏарде балагьана",
"tr": "sürü dağlara doğru yöneldi"
},
{
"av": "балагьагьараб бер къанщизегӏан заманалда",
"tr": "bir anda; açık göz kapanıncaya kadar"
},
{
"av": "балагьун бер щолареб",
"tr": "uçsuz bucaksız; engin"
},
{
"av": "бадивецин валагьичӏо",
"tr": "hiç dikkat etmedi",
"comment": "kelimenin tam anlamıyla yüzüne bile bakmadı"
},
{
"av": "балагьея!",
"tr": "(hitap) bak!; dinle!; kulak ver!"
},
{
"av": "балагьея, мун дагьав гӏодове виччан лъикӏ!",
"tr": "dinle, sakinleşsen iyi olur!"
},
{
"av": "нахъ балагьичӏого",
"tr": "hemen, ertelemeden"
}
]
},
{
"text": "aramak, araştırmak",
"examples": [
{
"av": "гӏилла балагьизе",
"tr": "sebep aramak"
},
{
"av": "къваригӏараб дару балагьизе",
"tr": "gerekli ilacı aramak"
},
{
"av": "лъикӏаб чу балагьизе",
"tr": "iyi bir at aramak"
},
{
"av": "ритӏухълъи балагьизе",
"tr": "hakkını aramak",
"comment": "veya adalet"
},
{
"av": "досул бераз цо щивалиго валагьулев вукӏана",
"tr": "gözleri birini arıyordu"
},
{
"av": "балагьана — батана, букарана — хъасана",
"tr": "aradı — buldu, kaşındı — kaşıdı",
"labels": [
"atasözü"
]
}
]
},
{
"text": "bulmak, birine bir şey arayıp bulmak",
"examples": [
{
"av": "дие цо лъикӏаб тӏехь балагье",
"tr": "bana iyi bir kitap bul"
},
{
"av": "чӏужу ялагьизе",
"tr": "eş aramak"
}
]
},
{
"text": "keşif yapmak, istihbarat yürütmek, arama çalışmaları yapmak",
"examples": [
{
"av": "пайдаял магӏданал ралагьизе",
"tr": "maden arama çalışmaları yürütmek"
}
]
}
],
"pos": "fiil",
"form": "mastar"
}
{
"word": "балагьун",
"stress": 4,
"stem": "б",
"forms": [
"балагьун"
],
"senses": [
{
"labels": [
"ulaç"
],
"deverbfrom": "балагьизе"
},
{
"text": "yana, bir şeye doğru",
"labels": [
"son çekim edatı"
],
"examples": [
{
"av": "гӏурухъехун ралагьун ана ниж",
"tr": "nehire doğru yola çıktık"
},
{
"av": "къиблаялдехун балагьун боржун ана къункърабазул тӏел",
"tr": "turna katarı güneye uçtu"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "балагьизе",
"kind": "from"
}
],
"pos": "fiil",
"form": "ulaç"
}
{
"word": "балагьутӏа",
"stress": 4,
"stem": "балагьутӏ",
"forms": [
"балагьутӏа",
"балагьутӏе",
"балагьутӏаса",
"балагьутӏасан"
],
"senses": [
{
"text": "her şeyin görüldüğü yerde; gözlem noktasında",
"labels": [
"zarf"
]
}
],
"pos": "zarf",
"form": "—"
}
{
"word": "балагьутӏабакӏ",
"stress": 4,
"forms": [
"балагьутӏабакӏ",
"балагьутӏабакӏалъ",
"балагьутӏабакӏалъул"
],
"senses": [
{
"text": "geniş manzaralı yer; bütün çevrenin görüldüğü gözlem noktası"
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "балагьчи",
"stress": 4,
"stem": "балагьч",
"forms": [
"балагьчи",
"балагьчияс",
"балагьчясул",
"балагьчагӏи"
],
"senses": [
{
"text": "felaket ve musibet taşıyıcısı",
"labels": [
"seyrek"
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "балагь-гӏазаб",
"stress": 4,
"forms": [
"балагь-гӏазаб",
"балагь-гӏазабалъ",
"балагь-гӏазабалъул"
],
"senses": [
{
"text": "keder, elem, sıkıntılar, talihsizlikler, felaketler, afetler",
"labels": [
"topluluk adı"
],
"examples": [
{
"av": "балагь-гӏазаб хӏехьезе",
"tr": "zorluklar yaşamak, sıkıntı çekmek"
}
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "балагь-гӏакъуба",
"stress": 4,
"forms": [
"балагь-гӏакъуба",
"балагь-гӏакъубаялъ",
"балагь-гӏакъубаялъул"
],
"labels": [
"topluluk adı"
],
"see_also": [
{
"target": "балагь-гӏазаб",
"kind": "see"
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "баладаго",
"stress": 4,
"forms": [
"баладаго"
],
"senses": [
{
"text": "başlangıçta, önce",
"labels": [
"zarf"
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "байбихьуда",
"kind": "see"
},
{
"target": "баладаса",
"kind": "see"
}
],
"pos": "zarf",
"form": "—"
}
{
"word": "баладаса",
"stress": 4,
"forms": [
"баладаса"
],
"labels": [
"zarf"
],
"see_also": [
{
"target": "байбихьуда",
"kind": "see"
},
{
"target": "баладаго",
"kind": "see"
}
],
"pos": "zarf",
"form": "—"
}
{
"word": "балай",
"stress": 4,
"stem": "бала",
"forms": [
"балай",
"балаялъ",
"балаялъул"
],
"senses": [
{
"text": "birine duyulan aşk, birine karşı hayranlık",
"examples": [
{
"av": "балай бегьизе",
"tr": "sevmek; aşık olmak",
"comment": "birini"
},
{
"av": "балай гьабизе",
"tr": "âşık olmak; tutulmak, kapılmak",
"comment": "birini; biri tarafından"
},
{
"av": "балай ккезе",
"tr": "birine aşık olmak; kapılmak, hayran olmak",
"comment": "birine"
},
{
"av": "дир балай ккарай яс",
"tr": "hoşlandığım kız"
},
{
"av": "Балаялъ рехана ралъдал тӏиналде, Жанивдай тӏерхьина, тӏаддай хутӏила",
"tr": "Aşk beni denizlerin girdabına attı, onda boğulacak mıyım yoksa su üstünde kalacak mıyım",
"labels": [
"folklor"
]
}
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "балалайка",
"stress": 6,
"forms": [
"балалайка",
"балалайкаялъ",
"балалайкаялъул",
"балалайкаби"
],
"senses": [
{
"text": "balalayka",
"examples": [
{
"av": "балалайка хъвазе лъала досда",
"tr": "o, balalaika çalmasını bilir"
}
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "балалайкачи",
"stress": 6,
"stem": "балалайкач",
"forms": [
"балалайкачи",
"балалайкачияс",
"балалайкачиясул",
"балалайкачагӏи"
],
"senses": [
{
"text": "balalaykaçı",
"examples": [
{
"av": "балалайкачияс кьурдул наку бачана",
"tr": "balalaykaçı oyun havası çaldı"
}
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "баланс",
"stress": 4,
"forms": [
"баланс",
"балансалъ",
"балансалъул"
],
"senses": [
{
"text": "bilanço",
"examples": [
{
"av": "дармил баланс",
"tr": "ticaret dengesi"
},
{
"av": "лъагӏалил баланс",
"tr": "yıllık bilanço"
},
{
"av": "баланс бахъизе",
"tr": "bilanço çıkarmak"
}
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "балансалъул",
"stress": 4,
"forms": [
"балансалъул"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "баланс",
"comment": "ismin -in hâli"
},
{
"text": "bilanço",
"examples": [
{
"av": "балансалъул отчёт",
"tr": "bilanço raporu"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "баланс",
"kind": "from"
}
],
"pos": "isim",
"form": "ilgi durumu"
}
{
"word": "бала-гъалагьи",
"stress": 4,
"stem": "б",
"forms": [
"бала-гъалагьи",
"бала-гъалагьиялъ",
"бала-гъалагьиялъул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"masdar",
"sıklık bildiren biçim",
"fiil"
],
"masdarfrom": "бала-гъалагьизе"
},
{
"text": "birine karşı ilgi, aşk ilişkisi; çapkınlık",
"labels": [
"konuşma dili"
],
"examples": [
{
"av": "бала-гъалагьи гьабизе",
"tr": "merak sarmak",
"comment": "birine"
},
{
"av": "дозул бала-гъалагьи бугилан рагӏана",
"tr": "aralarında aşk ilişkisi olduğunu duydum"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "балагьи",
"kind": "see",
"refwordnum": "4"
},
{
"target": "балай",
"kind": "see"
}
],
"pos": "fiil",
"form": "masdar"
}
{
"word": "бала-гъалагьизаби",
"stress": 4,
"stem": "б",
"forms": [
"бала-гъалагьизаби"
],
"labels": [
"masdar",
"sıklık bildiren biçim",
"ettirgen çatı",
"fiil"
],
"see_also": [
{
"target": "бала-гъалагьизабизе",
"kind": "see"
}
],
"pos": "fiil",
"form": "masdar"
}
{
"word": "бала-гъалагьизабизе",
"stress": 4,
"stem": "бала-гъалагьизаб",
"forms": [
"бала-гъалагьизабизе",
"бала-гъалагьизабула",
"бала-гъалагьизабила",
"бала-гъалагьизабуна",
"бала-гъалагьизабе"
],
"senses": [
{
"forceto": "бала-гъалагьизе",
"labels": [
"ettirgen çatı",
"sıklık bildiren biçim",
"fiil"
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "бала-гъалагьизе",
"kind": "from"
}
],
"pos": "fiil",
"form": "ettirgen çatı"
}
{
"word": "бала-гъалагьизе",
"stress": 4,
"stem": "бала-гъалагь",
"forms": [
"бала-гъалагьизе",
"бала-гъалагьула",
"бала-гъалагьила",
"бала-гъалагьана",
"бала-гъалагье"
],
"senses": [
{
"text": "incelemek, gözden geçirmek, bir şeyi tetkik etmek",
"examples": [
{
"av": "цӏиял тӏахьазухъ бала-гъалагьизе",
"tr": "yeni kitapları incelemek"
}
]
},
{
"text": "birini/bir şeyi gözlemek, gözetlemek",
"examples": [
{
"av": "лъималазухъ лъикӏго бала-гъалагье",
"tr": "çocukları iyi gözleyin"
},
{
"av": "найихъан наязухъ вала-гъалагьизе ккола",
"tr": "arıcı arıları gözlemelidir"
}
]
},
{
"text": "etrafa bakınmak, göz gezdirmek",
"comment": "etrafında",
"examples": [
{
"av": "дун магӏарухъе щвана, вала-гъалагьана — кӏудияб хиса-баси ккун буго",
"tr": "dağlardaydım, etrafıma baktım — büyük değişiklikler oldu"
}
]
}
],
"pos": "fiil",
"form": "mastar"
}
{
"word": "балерина",
"stress": 6,
"forms": [
"балерина",
"балеринаялъ",
"балеринаялъул",
"балеринаби"
],
"senses": [
{
"text": "balerin",
"examples": [
{
"av": "балеринаялъул кьурди",
"tr": "balerinin dansı"
}
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "балет",
"stress": 4,
"forms": [
"балет",
"балеталъ",
"балеталъул",
"балетал"
],
"senses": [
{
"text": "bale",
"examples": [
{
"av": "балеталъул артист",
"tr": "bale sanatçısı"
}
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "балеталъул",
"stress": 4,
"forms": [
"балеталъул"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "балет",
"comment": "ismin -in hâli"
},
{
"text": "bale ile ilgili; bale ...",
"examples": [
{
"av": "балеталъул школа",
"tr": "bale okulu"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "балет",
"kind": "from"
}
],
"pos": "isim",
"form": "ilgi durumu"
}
{
"word": "балики",
"stress": 2,
"forms": [
"балики"
],
"senses": [
{
"text": "belki, belki de, galiba, olası",
"labels": [
"ara söz"
],
"examples": [
{
"av": "балики, цӏад базе бегьула",
"tr": "belki yağmur yağar"
},
{
"av": "балики, гьедин батизеги бегьула",
"tr": "galiba öyledir"
}
]
}
],
"pos": "zarf",
"form": "—"
}
{
"word": "балкан",
"stress": 5,
"forms": [
"балкан",
"балканалъ",
"балканалъул",
"балканас",
"балканасул"
],
"senses": [
{
"text": "leş",
"examples": [
{
"av": "чудказ балкан кванала",
"tr": "akbabalar leşle beslenir"
},
{
"av": "балкан кваналеб чудук",
"tr": "leşle beslenen akbaba"
},
{
"av": "балканалъул махӏ",
"tr": "leş kokusu"
},
{
"av": "балканалде гьаби гӏадин тӏаделъана",
"tr": "leşe saldıran köpekler gibi saldırdılar"
}
]
},
{
"text": "pislik, iğrenç şey",
"labels": [
"mecaz anlamda"
],
"examples": [
{
"av": "балканалда квер хъваге",
"tr": "pisliğe dokunma"
}
]
},
{
"text": "alçak; iğrenç insan",
"labels": [
"mecaz anlamda",
"hakaret sözü"
],
"forms": [
"балканас",
"балканасул"
],
"examples": [
{
"av": "огь, балкан!",
"tr": "ah, hain!"
}
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "балканаб",
"stress": 5,
"forms": [
"балканаб"
],
"gender_forms": [
"балканаб",
"балканав",
"балканай"
],
"senses": [
{
"text": "iğrenç; pis; rezil; nefret uyandıran",
"labels": [
"seyrek"
],
"examples": [
{
"av": "балканаб махӏ",
"tr": "iğrenç koku"
}
]
}
],
"pos": "sıfat",
"form": "—"
}
{
"word": "балканахин",
"stress": 5,
"forms": [
"балканахин",
"балканахиналъ",
"балканахиналъул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"masdar",
"fiil"
],
"masdarfrom": "балканахине"
},
{
"text": "öfke, hırs, kuduzluk; vahşet",
"examples": [
{
"av": "досул балканахин бихьуларищ!",
"tr": "kuduruyor resmen!"
}
]
}
],
"pos": "fiil",
"form": "masdar"
}
{
"word": "балканахинаби",
"stress": 5,
"forms": [
"балканахинаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"masdar",
"ettirgen çatı",
"fiil"
],
"masdarforceto": "балканахинабизе"
}
],
"pos": "fiil",
"form": "masdar"
}
{
"word": "балканахинабизе",
"stem": "балканахинаб",
"forms": [
"балканахинабизе",
"балканахинабула",
"балканахинабила",
"балканахинабуна",
"балканахинабе"
],
"senses": [
{
"text": "birini öfkelendirmek; birini çileden çıkarmak, kudurtmak",
"labels": [
"ettirgen çatı"
]
}
],
"pos": "fiil",
"form": "ettirgen çatı"
}
{
"word": "балканахине",
"stress": 5,
"stem": "балканах",
"forms": [
"балканахине",
"балканахуна",
"балканахина",
"балканахана"
],
"senses": [
{
"text": "öfkelenmek; kudurmak; deliye dönmek",
"examples": [
{
"av": "жиндирго пастӏанир хӏамул рихьидал, дов балканахана",
"tr": "kendi bahçesinde eşekleri görünce deliye döndü"
}
]
}
],
"pos": "fiil",
"form": "mastar"
}
{
"word": "балкар",
"stress": 5,
"forms": [
"балкар"
],
"senses": [
{
"text": "Balkar",
"examples": [
{
"av": "балкар мацӏ",
"tr": "Balkarca"
},
{
"av": "балкар халкъ",
"tr": "Balkar halkı"
}
]
}
],
"pos": "sıfat",
"form": "—"
}
{
"word": "балкарав",
"stress": 5,
"stem": "балкара",
"forms": [
"балкарав",
"балкарас",
"балкарасул"
],
"senses": [
{
"text": "Balkarlı"
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "балкаразул",
"stress": 5,
"forms": [
"балкаразул"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "балкарал",
"comment": "ismin -in hâli"
},
{
"text": "Balkar",
"examples": [
{
"av": "балкаразул адабият",
"tr": "Balkar edebiyatı"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "балкарал",
"kind": "from"
}
],
"pos": "isim",
"form": "ilgi durumu"
}
{
"word": "балкарай",
"stress": 5,
"stem": "балкара",
"forms": [
"балкарай",
"балкаралъ",
"балкаралъул"
],
"senses": [
{
"text": "Balkar kadını"
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "балкарал",
"stress": 5,
"stem": "балкара",
"forms": [
"балкарал",
"балкараз",
"балкаразул"
],
"senses": [
{
"text": "Balkarlar"
}
],
"pos": "isim",
"form": "çoğul"
}
{
"word": "баллада",
"stress": 5,
"forms": [
"баллада",
"балладаялъ",
"балладаялъул",
"балладаби"
],
"senses": [
{
"text": "balad",
"examples": [
{
"av": "халкъияб баллада",
"tr": "halk baladı"
},
{
"av": "Хочбарил хӏакъалъулъ баллада",
"tr": "Hoçbar baladı"
},
{
"av": "баллада хъвазе",
"tr": "balad yazmak"
},
{
"av": "баллада цӏализе",
"tr": "bir balad okumak"
}
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "баллон",
"stress": 5,
"forms": [
"баллон",
"баллоналъ",
"баллоналъул",
"баллонал"
],
"senses": [
{
"text": "tüp, balon",
"examples": [
{
"av": "газалъул баллон",
"tr": "tüp gaz; gaz tüpü"
},
{
"av": "кислородалъул баллон",
"tr": "oksijen tüpü"
},
{
"av": "цӏорол баллон",
"tr": "cam balon, damacana"
}
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "балта",
"stress": 5,
"forms": [
"балта",
"балтаялъ",
"балтаялъул",
"балтаби"
],
"senses": [
{
"text": "balta"
}
],
"see_also": [
{
"target": "гӏащтӏи",
"kind": "see"
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "балугъаб",
"stress": 4,
"stem": "балугъа",
"forms": [
"балугъаб"
],
"gender_forms": [
"балугъаб",
"балугъав",
"балугъай"
],
"senses": [
{
"text": "reşit, ergin; olgun",
"examples": [
{
"av": "балугъаб гӏуж",
"tr": "reşit olma çağı"
},
{
"av": "балугъав гӏолохъанчи",
"tr": "reşit genç"
},
{
"av": "балугъав бихьинчи гурони нугӏлъиялъе бегьуларо",
"tr": "şahit olarak ancak reşit bir erkek kabul edilir",
"comment": "şeriata göre"
},
{
"av": "балугъай яс",
"tr": "reşit kız"
}
]
}
],
"pos": "sıfat",
"form": "—"
}
{
"word": "балугълъи",
"stress": 4,
"forms": [
"балугълъи",
"балугълъиялъ",
"балугълъиялъул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"masdar",
"fiil"
],
"masdarfrom": "балугълъизе"
},
{
"text": "reşit olma, ergenlik, olgunluk",
"examples": [
{
"av": "балугълъиялъул аттестат",
"tr": "lise diploması; olgunluk belgesi"
},
{
"av": "вас балугълъилъиялъул хӏурматалда данделъун рукӏана",
"tr": "oğlunun reşit olması şerefine toplandılar"
},
{
"av": "балугълъиялде вахине",
"tr": "reşit olmak"
}
]
}
],
"pos": "fiil",
"form": "masdar"
}
{
"word": "балугълъизе",
"stress": 4,
"stem": "балугълъ",
"forms": [
"балугълъизе",
"балугълъула",
"балугълъила",
"балугълъана",
"балугълъе"
],
"senses": [
{
"text": "reşit olmak",
"examples": [
{
"av": "мун гьанже кӏудияв гӏуна, дир вас, балугълъана",
"tr": "artık büyüdün oğlum, reşit oldun"
}
]
}
],
"pos": "fiil",
"form": "mastar"
}
{
"word": "балугъ-",
"stress": 4,
"forms": [
"балугъ-"
],
"senses": [
{
"text": "sözcük kökü",
"comment": "reşit olmayı, olgunluğu ifade eder"
}
],
"see_also": [
{
"target": "балугъаб",
"kind": "see"
},
{
"target": "балугълъи",
"kind": "see"
},
{
"target": "балугълъизе",
"kind": "see"
}
],
"pos": "deyim",
"form": "—"
}
{
"word": "балухъ",
"stress": 4,
"forms": [
"балухъ",
"балухъалъ",
"балхъица",
"балухъалъул",
"балхъил",
"балхъал"
],
"senses": [
{
"text": "tahta kaşık, kaşık",
"comment": "genel olarak",
"examples": [
{
"av": "гьаб балхъица чурпаги хузе бегьула карщги чӏикӏизе бегьула",
"tr": "bu kaşıkla hem çorba içilebilir hem de lapa yenilebilir"
},
{
"av": "кӏудадаца генул цӏулал берцинал балхъал гьарулаан",
"tr": "dede armut ağacından güzel kaşıklar yapıyordu"
}
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "балхъал",
"stress": 2,
"stem": "балхъа",
"forms": [
"балхъал",
"балхъаз",
"балхъазуд"
],
"senses": [
{
"labels": [
"çoğul"
],
"pluralfor": "балухъ"
}
],
"see_also": [
{
"target": "балухъ",
"kind": "from"
}
],
"pos": "isim",
"form": "çoğul"
}
{
"word": "балхъил",
"stress": 6,
"forms": [
"балхъил"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "балухъ",
"comment": "ismin -in hâli"
}
],
"see_also": [
{
"target": "балухъ",
"kind": "from"
}
],
"pos": "isim",
"form": "ilgi durumu"
}