{
"word": "бугеб",
"stress": 2,
"stem": "буге",
"forms": [
"бугеб",
"бугелъ",
"бугеелъул"
],
"senses": [
{
"text": "olan, mevcut olan",
"examples": [
{
"av": "бугеелда гӏей гьабизе",
"tr": "elde olanla yetinmek"
},
{
"av": "бугелда ракӏ рази гьабе",
"tr": "elindekiyle yetin"
},
{
"av": "бугелдаса бер гӏорцӏуларев чи",
"tr": "doyumsuz kimse"
}
]
},
{
"comment": "isimlerle birleşerek bileşik sıfatlar yapar",
"examples": [
{
"av": "рухӏ бугеб",
"tr": "canlı"
},
{
"av": "тӏагӏам бугеб",
"tr": "lezzetli"
},
{
"av": "шавкат бугеб",
"tr": "silahlı"
}
]
},
{
"text": "var olan; bulunan",
"labels": [
"zamir"
],
"comment": "isimler, bulunma durumundaki sayılar ve zarflarla kombinasyon halinde",
"examples": [
{
"av": "аскӏоб бугеб",
"tr": "yakında bulunan"
},
{
"av": "гӏагарда бугеб",
"tr": "yakında bulunan, yakındaki"
},
{
"av": "кодоб бугеб",
"tr": "elde mevcut; hazır bulunan"
},
{
"av": "кодоб бугеб гӏарац",
"tr": "nakit para"
},
{
"av": "гъотӏокь бугеб",
"tr": "ağacın altında bulunan"
},
{
"av": "досухъ бугеб",
"tr": "onun yanında bulunan"
},
{
"av": "цоясухъ бугеб",
"tr": "birinde bulunan"
},
{
"av": "шагьаралда вугев",
"tr": "şehirde bulunan",
"comment": "bir kişi hakkında"
}
]
}
],
"pos": "zamir",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "бугедухъ",
"stress": 2,
"stem": "б",
"forms": [
"бугедухъ"
],
"senses": [
{
"text": "olduğu gibi; tastamam",
"labels": [
"zarf",
"seyrek"
],
"examples": [
{
"av": "бугедухъ те",
"tr": "olduğu gibi bırak"
}
]
}
],
"pos": "zarf",
"form": "—"
}
{
"word": "бугелъул",
"stress": 2,
"forms": [
"бугелъул"
],
"senses": [
{
"text": "çünkü öyle",
"labels": [
"zarf"
]
}
],
"pos": "zarf",
"form": "—"
}
{
"word": "буге-гьечӏеб",
"stress": 2,
"forms": [
"буге-гьечӏеб"
],
"gender_forms": [
"буге-гьечӏеб",
"буге-гьечӏев",
"буге-гьечӏей"
],
"senses": [
{
"text": "hepsi, herkes",
"comment": "kelimesi kelimesine var olan — var olmayan",
"labels": [
"çekimlenmez"
],
"examples": [
{
"av": "буге-гьечӏеб гӏарац",
"tr": "tüm paralar"
},
{
"av": "буге-гьечӏеб къуват кьезе",
"tr": "tüm güçlerini vermek, her şeyini ortaya koymak"
}
]
}
],
"pos": "sıfat",
"form": "—"
}
{
"word": "бугизего",
"stress": 2,
"stem": "б",
"forms": [
"бугизего"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"av": "бугизего бугеб",
"tr": "bir tek"
}
]
}
],
"pos": "fiil",
"form": "mastar"
}
{
"word": "бугин",
"stress": 4,
"forms": [
"бугин"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"av": "бугин кколеб",
"tr": "görünen"
}
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "бугнал",
"stress": 5,
"forms": [
"бугнал"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "бугун",
"comment": "ismin -in hâli"
}
],
"see_also": [
{
"target": "бугун",
"kind": "from"
}
],
"pos": "isim",
"form": "ilgi durumu"
}
{
"word": "бугнал",
"stress": 2,
"stem": "бугна",
"forms": [
"бугнал",
"бугназ",
"бугназул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"çoğul"
],
"pluralfor": "бугун"
}
],
"see_also": [
{
"target": "бугун",
"kind": "from"
}
],
"pos": "isim",
"form": "çoğul"
}
{
"word": "буго",
"stress": 2,
"stem": "б",
"forms": [
"буго"
],
"senses": [
{
"text": "var, mevcuttur, bulunur",
"comment": "'buk'ine' fiilinin şimdiki zamanı",
"examples": [
{
"av": "гьединаб гӏелму буго",
"tr": "böyle bir bilim vardır"
},
{
"av": "дихъ гӏарац буго",
"tr": "param var"
},
{
"av": "досул кӏиго вац вуго",
"tr": "onun iki kardeşi var"
},
{
"av": "нижер росулъ мажгит буго",
"tr": "köyümüzde bir cami var"
},
{
"av": "магӏарда гъваридаб хӏор буго",
"tr": "dağlarda derin bir göl var"
},
{
"av": "рукъалда цебе кӏудияб ах буго",
"tr": "evin önünde büyük bir bahçe var"
}
]
},
{
"text": "bir yerde bulunmak, yerleşmek",
"examples": [
{
"av": "вацасул хъизан росулъ буго",
"tr": "kardeşin ailesi köyde bulunuyor"
},
{
"av": "чу бокьоб буго",
"tr": "at ahırda bulunuyor"
},
{
"av": "Ахӏмад армиялда вуго",
"tr": "Ahmed askerlik yapıyor"
},
{
"av": "яц колотӏа йиго",
"tr": "kız kardeş çiftlikte"
},
{
"av": "нижер минаби росурагӏалда руго",
"tr": "evlerimiz köyün kenarında yer alıyor"
}
]
},
{
"text": "isim cümlelerinde ek fiil olarak görev yapar",
"examples": [
{
"av": "гьаб дир чу буго",
"tr": "bu benim atım"
},
{
"av": "гьаб вехьасул тӏил буго",
"tr": "bu çoban değneği"
},
{
"av": "гьав дир вас вуго",
"tr": "bu benim oğlum"
},
{
"av": "дой дир яц йиго",
"tr": "o benim kız kardeşim"
},
{
"av": "дол нижер росулъа руго",
"tr": "onlar bizim köyümüzdendir"
}
]
},
{
"text": "birleşik fiil yükleminde bağ fiil olarak görev yapar",
"examples": [
{
"av": "кету гӏорцӏун буго",
"tr": "kedi tok; karnı tok"
},
{
"av": "вац вакъун вуго",
"tr": "kardeş aç"
},
{
"av": "яц унтун йиго",
"tr": "kız kardeş hasta"
},
{
"av": "лъимал кьижун руго",
"tr": "çocuklar uyuyor"
}
]
},
{
"comment": "şimdiki zaman ortacına eklenen bir bağlaç olarak, fiilin şimdiki zamanını oluşturmaya yarar",
"examples": [
{
"av": "гьури пулеб буго",
"tr": "rüzgar esiyor"
},
{
"av": "гӏазу балеб буго",
"tr": "kar yağıyor"
},
{
"av": "ГӀали цӏалулев вуго",
"tr": "Ali okuyor"
},
{
"av": "ГӀашура кечӏ ахӏулей йиго",
"tr": "Aşura şarkı söylüyor"
},
{
"av": "хӏалтӏухъаби хӏухьбахъулел руго",
"tr": "işçiler dinleniyor"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "букӏине",
"kind": "from"
}
],
"pos": "fiil",
"form": "—"
}
{
"word": "буголъи",
"stress": 2,
"stem": "б",
"forms": [
"буголъи",
"буголъиялъ",
"буголъиялъул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"masdar",
"fiil"
],
"masdarfrom": "буголъизе"
},
{
"text": "mülk, servet; geçim imkânı; mal mülk; zenginlik; refah",
"examples": [
{
"av": "буголъи кьуркьудулеб, гьечӏолъи бахчарулеб",
"tr": "zenginlik kendini över, yoksulluk ise gizlenir",
"labels": [
"atasözü"
]
}
]
}
],
"pos": "fiil",
"form": "masdar"
}
{
"word": "буголъизе",
"stress": 2,
"stem": "буголъ",
"forms": [
"буголъизе",
"буголъула",
"буголъила",
"буголъана",
"буголъе"
],
"senses": [
{
"text": "olmak, var olmak",
"examples": [
{
"av": "буголъана",
"tr": "anlaşıldı; ortaya çıktı"
},
{
"av": "доб чӏегӏерлъи бегараб оц буголъила",
"tr": "şu (şu siyah olan), galiba yatan boğa",
"comment": "kelimesi kelimesine"
}
]
}
],
"pos": "fiil",
"form": "mastar"
}
{
"word": "бугун",
"stress": 4,
"forms": [
"бугун",
"бугуналъ",
"бугуналъул",
"бугнал"
],
"senses": [
{
"text": "pay; hisse; porsiyon",
"comment": "kesilmiş hayvan eti",
"examples": [
{
"av": "бугнал чӏвазе",
"tr": "(eti) parçalara ayırmak"
}
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}