{
"word": "бухӏ",
"forms": [
"бухӏ"
],
"exclamation": "бухӏ!",
"senses": [
{
"text": "ne, ateş!",
"labels": [
"çocuk dili"
]
}
],
"pos": "ünlem",
"form": "—"
}
{
"word": "бухӏадго",
"stress": 2,
"stem": "б",
"forms": [
"бухӏадго"
],
"senses": [
{
"text": "sıcak olarak",
"labels": [
"zarf"
],
"examples": [
{
"av": "доб лъим жеги бухӏадго буго",
"tr": "su hâlâ sıcak"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "бухӏилаго",
"kind": "see"
},
{
"target": "бухӏухъе",
"kind": "see"
}
],
"pos": "zarf",
"form": "—"
}
{
"word": "бухӏараб",
"stress": 2,
"stem": "б",
"forms": [
"бухӏараб"
],
"senses": [
{
"labels": [
"ortaç"
],
"participlefrom": "бухӏизе"
},
{
"text": "sıcak; yakıcı; yanıcı",
"examples": [
{
"av": "бухӏараб би",
"tr": "sıcak kan"
},
{
"av": "бухӏараб лъим",
"tr": "kaynar su"
},
{
"av": "бухӏараб квен",
"tr": "sıcak yemek"
},
{
"av": "бухӏараб магӏу",
"tr": "acı gözyaşları"
},
{
"av": "бухӏараб рагӏи",
"tr": "yakıcı söz"
},
{
"av": "бухӏараб хӏухьел",
"tr": "sıcak buhar"
},
{
"av": "бухӏараб чурпа",
"tr": "sıcak çorba"
}
]
},
{
"text": "sıcak, kavurucu, kızgın",
"examples": [
{
"av": "бухӏараб къо",
"tr": "sıcak gün"
},
{
"av": "бухӏараб рии",
"tr": "sıcak yaz"
},
{
"av": "бухӏараб хвел",
"tr": "genç bir erkeğin veya genç bir kadının ölümü",
"comment": "kelm. sıcak ölüm"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "бухӏизе",
"kind": "from"
}
],
"pos": "fiil",
"form": "ortaç"
}
{
"word": "бухӏаражо",
"stress": 2,
"forms": [
"бухӏаражо",
"бухӏаражоялъ",
"бухӏаражоялъул"
],
"senses": [
{
"text": "et suyu, haşlama suyu"
}
],
"see_also": [
{
"target": "гьагӏу",
"kind": "see"
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "бухӏари",
"stress": 5,
"stem": "б",
"forms": [
"бухӏари"
],
"senses": [
{
"labels": [
"masdar",
"sıklık bildiren biçim",
"fiil"
],
"masdarfrom": "бухӏаризе"
}
],
"pos": "fiil",
"form": "masdar"
}
{
"word": "бухӏаризаби",
"stress": 5,
"stem": "б",
"forms": [
"бухӏаризаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"masdar",
"sıklık bildiren biçim",
"ettirgen çatı",
"fiil"
],
"examples": [
{
"av": "ракӏ бухӏаризаби",
"tr": "mide yanması",
"labels": [
"ağız sözü"
]
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "бухӏаризабизе",
"kind": "see"
}
],
"pos": "fiil",
"form": "masdar"
}
{
"word": "бухӏаризабизе",
"stress": 5,
"stem": "бухӏаризаб",
"forms": [
"бухӏаризабизе",
"бухӏаризабула",
"бухӏаризабила",
"бухӏаризабуна",
"бухӏаризабе"
],
"senses": [
{
"text": "sabırsızlandırmak, telaşlandırmak",
"labels": [
"sıklık bildiren biçim",
"ettirgen çatı"
]
}
],
"pos": "fiil",
"form": "ettirgen çatı"
}
{
"word": "бухӏаризе",
"stress": 5,
"stem": "бухӏар",
"forms": [
"бухӏаризе",
"бухӏарула",
"бухӏарила",
"бухӏарана",
"бухӏаре"
],
"senses": [
{
"text": "sabırsızlanmak; çok endişelenmek; üzülmek, bir şeyle yanıp tutuşmak; bir şey için titremek",
"labels": [
"sıklık bildiren biçim"
],
"examples": [
{
"av": "дир ракӏ бухӏарулеб букӏана",
"tr": "kalbim şiddetle çarpıyordu"
},
{
"av": "мун вухӏаруге, гьудул, ракӏ гӏодобе биччазабе",
"tr": "endişelenme dostum, sakin ol"
},
{
"av": "тӏагӏарав васасул ургъелалъ вухӏарулев вукӏана эмен",
"tr": "baba, iz bırakmadan kaybolan oğlunu düşünerek kederleniyordu"
}
]
}
],
"pos": "fiil",
"form": "sıklık bildiren biçim"
}
{
"word": "бухӏа-цӏорой",
"stress": 2,
"stem": "бухӏа-цӏоро",
"forms": [
"бухӏа-цӏорой",
"бухӏа-цӏороялъ",
"бухӏа-цӏороялъул"
],
"senses": [
{
"text": "sıcaklık, ateş",
"labels": [
"topluluk adı"
],
"examples": [
{
"av": "бухӏа-цӏорой бачӏун вуго дов",
"tr": "ateşi var"
}
]
},
{
"text": "hava değişimleri",
"comment": "kelimesi kelimesine sıcak ve don",
"examples": [
{
"av": "бухӏа-цӏорой хӏехьезе захӏмалъила",
"tr": "hava değişimlerine katlanmak zor olacak"
}
]
},
{
"text": "duygu",
"labels": [
"mecaz anlamda"
],
"examples": [
{
"av": "бухӏа-цӏорой гьечӏев",
"tr": "duyarsız; hissiz"
}
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "бухӏи",
"stress": 2,
"homonym": 1,
"stem": "б",
"forms": [
"бухӏи",
"бухӏиялъ",
"бухӏиялъул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"masdar",
"fiil"
],
"masdarfrom": "бухӏизе"
},
{
"text": "sıcak, kavurucu sıcak; cehennem sıcağı",
"labels": [
"konuşma dili"
],
"examples": [
{
"av": "къалъул бухӏи",
"tr": "öğle sıcağı"
},
{
"av": "роол бухӏи",
"tr": "yaz sıcakları"
},
{
"av": "кванил бухӏи — бахӏарлъи",
"tr": "sıcak yemek yiyorsan — demek ki gençsin",
"labels": [
"deyiş"
]
}
]
},
{
"text": "keder, talihsizlik, bela, musibet",
"labels": [
"mecaz anlamda"
],
"examples": [
{
"av": "бухӏиялъ хӏал гьабуни, гамачӏги биунеб",
"tr": "büyük keder gelirse taş bile erir",
"labels": [
"atasözü"
]
}
]
}
],
"pos": "fiil",
"form": "masdar"
}
{
"word": "бухӏи",
"stress": 2,
"homonym": 2,
"forms": [
"бухӏи",
"бухӏиялъ",
"бухӏиялъул",
"бухӏиял"
],
"senses": [
{
"text": "küçük kuyruk",
"comment": "kuyruk yağının ucunda",
"examples": [
{
"av": "мохмохил бухӏи",
"tr": "kuyruk yağı ucu"
}
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "бухӏизаби",
"stress": 2,
"stem": "б",
"forms": [
"бухӏизаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"masdar",
"ettirgen çatı",
"fiil"
],
"masdarforceto": "бухӏизабизе"
}
],
"pos": "fiil",
"form": "masdar"
}
{
"word": "бухӏизабизе",
"stress": 2,
"stem": "бухӏизаб",
"forms": [
"бухӏизабизе",
"бухӏизабула",
"бухӏизабила",
"бухӏизабуна",
"бухӏизабе"
],
"senses": [
{
"text": "ısıtmak, bir şeyi ısıtmak",
"labels": [
"ettirgen çatı"
],
"examples": [
{
"av": "лъим бухӏизабизе",
"tr": "suyu ısıtmak"
},
{
"av": "чурпа бухӏизабизе",
"tr": "çorbayı ısıtmak"
}
]
}
],
"pos": "fiil",
"form": "ettirgen çatı"
}
{
"word": "бухӏизе",
"stress": 2,
"stem": "бухӏ",
"forms": [
"бухӏизе",
"бухӏула",
"бухӏила",
"бухӏана",
"бухӏе"
],
"senses": [
{
"text": "yanmak, yanıp bitmek, kül olmak; tutuşmak; kızışmak",
"examples": [
{
"av": "бухӏун лъугӏизе",
"tr": "yanıp bitmek, kül olmak",
"comment": "odunlar için"
},
{
"av": "бухӏун тӏурччи лъугьине",
"tr": "kömürleşmek"
},
{
"av": "бухӏараб рахи",
"tr": "yanmış kütük"
},
{
"av": "иту бухӏун буго",
"tr": "ütü ısındı"
},
{
"av": "нижер росу анкьцӏул бухӏанилан бицен буго",
"tr": "rivayete göre köyümüz yedi kez yanmıştır"
},
{
"av": "рохь бухӏулеб буго",
"tr": "orman yanıyor"
},
{
"av": "тохлъукье цӏа ккун рукъ бухӏана",
"tr": "tesadüfi bir yangından ev yandı"
},
{
"av": "цӏадаб бухӏулареб, лъадалъ гъанкъулареб",
"tr": "ateşte yanmaz suda batmaz",
"labels": [
"deyiş"
]
}
]
},
{
"text": "sıcaklaşmak, ısınmak, kızışmak",
"examples": [
{
"av": "бухӏун бакъ щвараб къо букӏана",
"tr": "sıcak, güneşli bir gündü"
},
{
"av": "кверал рухӏулел руго",
"tr": "elleri yanıyor"
},
{
"av": "чурпа бухӏун буго",
"tr": "çorba sıcak"
}
]
},
{
"text": "güneşte bronzlaşmak",
"examples": [
{
"av": "бакъуца вухӏизе",
"tr": "güneşte bronzlaşmak"
},
{
"av": "дов бакъуца вухӏун гьечӏо",
"tr": "o bronzlaşmadı"
}
]
},
{
"text": "büyük acı çekmek",
"labels": [
"mecaz anlamda"
],
"examples": [
{
"av": "тӏул-ракӏ бухӏулеб буго",
"tr": "içi yanıyor"
},
{
"av": "бухӏизе жо",
"tr": "tütün, sigara"
},
{
"av": "бухӏараб бакълъи, бакъвараб хьонлъи",
"tr": "güneşli taraf sıcakla kavrulmuş, gölgeli taraf kuraklıktan solmuş",
"labels": [
"deyiş"
],
"comment": "elverişsiz hava koşulları hakkında"
},
{
"av": "бухӏараб кьечӏони, бокьараб щоларо",
"tr": "ateşliyi [sevgiyi] vermezsen, arzulananı [şeyi] alamazsın",
"labels": [
"atasözü"
]
},
{
"av": "бухӏаралъусайила къехь тӏолеб",
"tr": "zincir en zayıf halkasından kopar",
"labels": [
"atasözü"
],
"comment": "kelimesi kelimesine: derisi yandığı yerden yırtılır"
}
]
}
],
"pos": "fiil",
"form": "mastar"
}
{
"word": "бухӏилаго",
"stress": 2,
"stem": "б",
"forms": [
"бухӏилаго"
],
"senses": [
{
"text": "sıcakken, henüz soğumadan",
"comment": "yiyecek hakkında",
"labels": [
"zarf"
],
"examples": [
{
"av": "бухӏилаго кванаге, квандеги пударуге",
"tr": "soğuyana kadar yeme ve yemeğe üfleme",
"labels": [
"atasözü"
]
},
{
"av": "рухӏилаго кваназе лъикӏал рукӏуна хъухъанчадал",
"tr": "krep sıcak yenir"
}
]
},
{
"text": "en başında",
"labels": [
"mecaz anlamda"
]
}
],
"pos": "zarf",
"form": "—"
}
{
"word": "бухӏи-цӏорой",
"stress": 2,
"stem": "бухӏи-цӏоро",
"forms": [
"бухӏи-цӏорой",
"бухӏи-цӏороялъ",
"бухӏи-цӏороялъул"
],
"senses": [
{
"text": "sıcak ve soğuk",
"labels": [
"topluluk adı"
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "бухӏнал",
"stress": 6,
"forms": [
"бухӏнал"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "бухӏун",
"comment": "ismin -in hâli"
}
],
"see_also": [
{
"target": "бухӏун",
"kind": "from"
}
],
"pos": "isim",
"form": "ilgi durumu"
}
{
"word": "бухӏумахӏ",
"stress": 2,
"forms": [
"бухӏумахӏ",
"бухӏумахӏалъ",
"бухӏумахӏалъул"
],
"senses": [
{
"text": "yanık kokusu",
"examples": [
{
"av": "бухӏумахӏ бахъараб",
"tr": "yanık, yanmış"
}
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "бухӏун",
"stress": 5,
"forms": [
"бухӏун",
"бухӏнаца",
"бухӏнал"
],
"senses": [
{
"text": "kül",
"examples": [
{
"av": "бухӏнал рохъо нахъе хъван, цӏадул рохъо цебе хъван",
"tr": "külü kenara çekerek, ateşin külünü kendine doğru çekerek",
"comment": "masal tekerlemesi"
}
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "бухӏунтӏатӏи",
"stress": 2,
"forms": [
"бухӏунтӏатӏи",
"бухӏунтӏатӏиялъ",
"бухӏунтӏатӏиялъул"
],
"senses": [
{
"text": "kızarmış kuyruk yağı; kavrulmuş iç yağı",
"comment": "özellikle bacaklardaki sıyrıkların tedavisinde kullanılır"
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "бухӏунхутӏ",
"stress": 2,
"forms": [
"бухӏунхутӏ",
"бухӏунхутӏалъ",
"бухӏунхутӏалъул",
"бухӏунхутӏал"
],
"senses": [
{
"text": "izmarit",
"examples": [
{
"av": "бухӏунхутӏ цебе ккараб бакӏалде рехизе бегьуларо",
"tr": "izmarit her yere atılamaz"
},
{
"av": "дос бухӏунхутӏ гӏодобе рехана",
"tr": "izmariti yere attı"
},
{
"av": "бухӏунхутӏалдасан цӏа ккезе бегьула",
"tr": "izmaritten yangın çıkabilir"
}
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "бухӏунчӏагӏа",
"stress": 2,
"stem": "бухӏунчӏагӏ",
"forms": [
"бухӏунчӏагӏа",
"бухӏунчӏагӏдаца",
"бухӏунчӏагӏдал"
],
"senses": [
{
"text": "sıcak boza"
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "бухӏунчӏикӏ",
"stress": 2,
"forms": [
"бухӏунчӏикӏ",
"бухӏунчӏикӏалъ",
"бухӏунчӏикӏалъул"
],
"senses": [
{
"text": "kaynatılmış süt veya peynir suyu ile kavut karıştırılarak yapılan ulusal yemek"
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "бухӏ-бухӏ",
"forms": [
"бухӏ-бухӏ"
],
"labels": [
"çocuk dili"
],
"exclamation": "бухӏ-бухӏ!",
"see_also": [
{
"target": "бухӏ",
"kind": "see"
}
],
"pos": "ünlem",
"form": "—"
}
{
"word": "бухӏ-бухӏи",
"stress": 7,
"stem": "бухӏ-б",
"forms": [
"бухӏ-бухӏи"
],
"senses": [
{
"labels": [
"masdar",
"sıklık bildiren biçim",
"fiil"
],
"masdarfrom": "бухӏ-бухӏизе"
}
],
"pos": "fiil",
"form": "masdar"
}
{
"word": "бухӏ-бухӏизаби",
"stress": 7,
"stem": "бухӏ-б",
"forms": [
"бухӏ-бухӏизаби"
],
"labels": [
"masdar",
"sıklık bildiren biçim",
"ettirgen çatı",
"fiil"
],
"see_also": [
{
"target": "бухӏ-бухӏизабизе",
"kind": "see"
}
],
"pos": "fiil",
"form": "masdar"
}
{
"word": "бухӏ-бухӏизабизе",
"stress": 7,
"stem": "бухӏ-бухӏизаб",
"forms": [
"бухӏ-бухӏизабизе",
"бухӏ-бухӏизабула",
"бухӏ-бухӏизабила",
"бухӏ-бухӏизабуна",
"бухӏ-бухӏизабе"
],
"senses": [
{
"text": "yakmak, haşlamak",
"labels": [
"sıklık bildiren biçim",
"ettirgen çatı"
],
"examples": [
{
"av": "мичӏица кверал рухӏ-рухӏизаруна",
"tr": "ısırgan elleri yaktı"
}
]
},
{
"text": "iğnelemek, batırmak, sokmak",
"labels": [
"mecaz anlamda"
],
"comment": "örneğin hoş olmayan bir konuşmayla, sövüşmeyle"
}
],
"pos": "fiil",
"form": "ettirgen çatı"
}
{
"word": "бухӏ-бухӏизе",
"stress": 7,
"stem": "бухӏ-бухӏ",
"forms": [
"бухӏ-бухӏизе",
"бухӏ-бухӏула",
"бухӏ-бухӏила",
"бухӏ-бухӏана",
"бухӏ-бухӏе"
],
"senses": [
{
"text": "bir şeyle elini yakmak; bir şeyden ağzı yanmak",
"labels": [
"sıklık bildiren biçim"
]
}
],
"pos": "fiil",
"form": "sıklık bildiren biçim"
}