{
"word": "батӏа",
"stress": 5,
"stem": "б",
"forms": [
"батӏа",
"батӏаго"
],
"senses": [
{
"text": "ayrı ayrı, ayrı olarak",
"labels": [
"zarf"
],
"examples": [
{
"av": "батӏа бахъизе",
"tr": "öğrenmek, tanımak"
},
{
"av": "бецӏаб бакӏалда чи ватӏа вахъизе захӏмалъула",
"tr": "karanlık bir yerde bir insanı tanımak zordur"
},
{
"av": "батӏа гьабизе",
"tr": "ayırmak, uzaklaştırmak; azarlamak, başından savmak"
},
{
"av": "кьагӏи гӏиядаса ратӏа гьаризе",
"tr": "kuzuları koyunlardan ayırmak"
},
{
"av": "батӏа гьабизе",
"tr": "birini veya bir şeyi birinden veya bir şeyden ayırt etmek"
},
{
"av": "гьал ясал цоцадаса ратӏа гьаризе лъаларо",
"tr": "bu kızları birbirinden ayırt etmek imkansız"
},
{
"av": "лъикӏабги квешабги батӏа гьабизе лъаларо досда",
"tr": "iyiyi kötüden ayırt edemiyor"
},
{
"av": "батӏа гьабизе",
"tr": "bir şeyden yoksun bırakmak"
},
{
"av": "хӏалтӏудаса ватӏа гьавизе",
"tr": "işten çıkarmak, işten azletmek"
},
{
"av": "батӏа тезе",
"tr": "ayırmak; tahsis etmek",
"comment": "aileden"
},
{
"av": "доз вас ватӏа тана",
"tr": "oğullarını öne çıkardılar"
},
{
"av": "батӏа тӏезе",
"tr": "ayrılmak, tecrit olmak; soyutlanmak"
},
{
"av": "батӏа тӏун",
"tr": "ayrı ayrı; ayrı olarak"
},
{
"av": "ватӏа кӏанцӏун чӏезе",
"tr": "ayrılmak, soyutlanmak",
"comment": "kendini başkalarına karşı koyarak"
},
{
"av": "ватӏа чӏезе",
"tr": "ayrı yaşamak, ayrılmak",
"comment": "aileden"
},
{
"av": "ратӏа гьаризе",
"tr": "ayırmak, aralarını açmak"
},
{
"av": "рагъулел ратӏа гьаризе",
"tr": "kavga edenleri ayırmak"
},
{
"av": "батӏаго лъезе",
"tr": "ayrı koymak, ayrı yerleştirmek"
},
{
"av": "гьаб тӏехь батӏаго лъе",
"tr": "bu kitabı ayrı koy"
},
{
"av": "батӏаго бугеб",
"tr": "ayrı, münferit"
},
{
"av": "батӏаго бугеб рукъ",
"tr": "ayrı oda"
},
{
"av": "лъимал нижеда цадахъ гьечӏо, батӏаго руго",
"tr": "çocuklar bizimle değil, ayrı yaşıyor"
},
{
"av": "батӏаго гӏумру гьабизе",
"tr": "ayrı yaşamak"
}
]
},
{
"text": "özellikle, bilhassa; ayrı olarak",
"examples": [
{
"av": "батӏаго лъикӏ бижун буго ролъ",
"tr": "buğday özellikle çok iyi ürün verdi"
},
{
"av": "киназего гьабулеб кумек, дие батӏаго щай гьабулареб?",
"tr": "herkese yapılan yardım neden bana yapılmıyor"
}
]
}
],
"pos": "zarf",
"form": "—"
}
{
"word": "батӏайиса",
"stress": 5,
"forms": [
"батӏайиса"
],
"senses": [
{
"text": "başka türlü, başka bir deyişle, aksi takdirde",
"labels": [
"zarf"
],
"examples": [
{
"av": "батӏайиса абизе",
"tr": "başka türlü söylemek"
},
{
"av": "батӏайиса гьабизе",
"tr": "başka türlü yapmak"
},
{
"av": "гьанже кинабго батӏайиса буго",
"tr": "şimdi her şey farklı"
},
{
"av": "батӏайиса букӏине рес гьечӏо",
"tr": "başka türlü olamaz"
}
]
}
],
"pos": "zarf",
"form": "—"
}
{
"word": "батӏалъи",
"stress": 5,
"stem": "б",
"forms": [
"батӏалъи",
"батӏалъиялъ",
"батӏалъиялъул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"masdar",
"fiil"
],
"masdarfrom": "батӏалъизе"
},
{
"text": "fark, ayrım",
"examples": [
{
"av": "батӏалъи гьабизе",
"tr": "ayırt etmek, bir şeyden/birinden ayırt etmek",
"comment": "birini, bir şeyi"
},
{
"av": "батӏалъи гьабичӏого",
"tr": "fark gözetmeksizin"
},
{
"av": "батӏалъи гьечӏо",
"tr": "fark etmez, hepsi bir; fark yok"
},
{
"av": "гьезда гьоркьоб кӏудияб батӏалъи гьечӏо",
"tr": "aralarında büyük bir fark yok"
},
{
"av": "батӏалъи щиб?",
"tr": "ne fark eder?; ne fark var?"
},
{
"av": "щибго батӏалъи гьечӏо",
"tr": "hiçbir fark yok"
}
]
},
{
"text": "ayırt edici özellik, hususiyet; özgülük, spesifiklik",
"examples": [
{
"av": "миллияб батӏалъи",
"tr": "ulusal özgünlük"
}
]
}
],
"pos": "fiil",
"form": "masdar"
}
{
"word": "батӏалъизаби",
"stress": 5,
"stem": "б",
"forms": [
"батӏалъизаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"masdar",
"ettirgen çatı",
"fiil"
],
"masdarforceto": "батӏалъизабизе"
}
],
"pos": "fiil",
"form": "masdar"
}
{
"word": "батӏалъизабизе",
"stress": 5,
"stem": "батӏалъизаб",
"forms": [
"батӏалъизабизе",
"батӏалъизабула",
"батӏалъизабила",
"батӏалъизабуна",
"батӏалъизабе"
],
"senses": [
{
"text": "ayırmak, ayırıp çıkarmak; ayırmak, tahsis etmek; dışlamak, koparıp atmak; soyutlamak, tecrit etmek",
"labels": [
"ettirgen çatı"
],
"examples": [
{
"av": "могьодаса накку батӏалъизабизе",
"tr": "samanı buğdaydan ayırmak"
},
{
"av": "гӏоркьилаздаса ватӏалъизавизе ккела вас",
"tr": "oğlanı serserilerden ayırmak gerekecek"
},
{
"av": "батӏалъизабураб член",
"tr": "ayrılmış cümle ögesi",
"labels": [
"dilbilgisi"
]
}
]
},
{
"text": "birini birinden ayrılmaya mecbur etmek; ayırmak; boşamak",
"examples": [
{
"av": "вокьулесдаса ятӏалъизаюна дой",
"tr": "o, sevgilisinden ayrıldı; onu sevdiğinden ayırdılar"
},
{
"av": "чӏужуялдаса ватӏалъизавизе",
"tr": "karısından boşanmasına yardımcı olmak"
}
]
}
],
"pos": "fiil",
"form": "ettirgen çatı"
}
{
"word": "батӏалъизе",
"stress": 5,
"stem": "батӏалъ",
"forms": [
"батӏалъизе",
"батӏалъула",
"батӏалъила",
"батӏалъана",
"батӏалъе"
],
"senses": [
{
"text": "ayrı duruma gelmek, ayrılmak; öne çıkmak, belirmek; dışланmak, kopmak; soyutlanmak, özerkleşmek",
"examples": [
{
"av": "тӏубанго батӏалъизе",
"tr": "tamamen ortadan kalkmak"
},
{
"av": "гьанадаса ракьа батӏалъана",
"tr": "et kemikten ayrıldı"
},
{
"av": "цо гӏака рохьдодаса батӏалъана",
"tr": "bir inek sürüden ayrıldı"
},
{
"av": "щай мун гьалмагъзабаздаса ватӏалъарав?",
"tr": "neden arkadaşlarından ayrıldın?"
}
]
},
{
"text": "ayrılmak; vedalaşmak; uzaklaşmak; yoksun kalmak",
"examples": [
{
"av": "гьудуласдаса ватӏалъизе",
"tr": "arkadaştan ayrılmak"
},
{
"av": "гӏарцудаса ватӏалъана дов",
"tr": "parasından oldu"
},
{
"av": "нилъедаса ватӏалъизе",
"tr": "ölmek, aramızdan ayrılmak"
},
{
"av": "цоцадаса ратӏалъуларел гьудулзаби",
"tr": "ayrılmaz dostlar"
},
{
"av": "чӏужуялдаса ватӏалъана дов",
"tr": "karısından ayrıldı; karısından boşandı; eşini kaybetti, karısı öldü"
}
]
},
{
"text": "bir şeyle bir şeyden ayrılmak, fark etmek; farklı olmak; bir şeyle öne çıkmak, temayüz etmek"
},
{
"text": "öne çıkmak; ayrılmak; soyutlanmak",
"comment": "aileden",
"examples": [
{
"av": "инсудаса ватӏалъана дов",
"tr": "babasından ayrıdı; artık kendi bağımsız evi / ekonomisi var"
}
]
},
{
"text": "bir şeyle farklılık göstermek",
"examples": [
{
"av": "сундалъун батӏалъулеб лъикӏабги квешабги?",
"tr": "iyi ile kötü nasıl ayırt edilir?"
}
]
}
],
"pos": "fiil",
"form": "mastar"
}
{
"word": "батӏаргьаби",
"stress": 5,
"stem": "батӏаргьаб",
"forms": [
"батӏаргьаби",
"батӏаргьабаз",
"батӏаргьабазул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"çoğul"
],
"pluralfor": "батӏаргьин"
}
],
"see_also": [
{
"target": "батӏаргьин",
"kind": "from"
}
],
"pos": "isim",
"form": "çoğul"
}
{
"word": "батӏаргьадул",
"stress": 5,
"forms": [
"батӏаргьадул"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "батӏаргьин",
"comment": "ismin -in hâli"
}
],
"see_also": [
{
"target": "батӏаргьин",
"kind": "from"
}
],
"pos": "isim",
"form": "ilgi durumu"
}
{
"word": "батӏаргьин",
"stress": 5,
"forms": [
"батӏаргьин",
"батӏаргьиналъ",
"батӏаргьаца",
"батӏаргьиналъул",
"батӏаргьадул",
"батӏаргьаби"
],
"senses": [
{
"text": "yünden örülmüş kemer",
"comment": "yükü sırtbağlamak veya eşeklerin üzerindeki yükü sabitlemek için",
"examples": [
{
"av": "батӏаргьада тӏаде тӏи бараб гӏадин",
"tr": "yünden örülmüş kayış üzerine malt konulduğu gibi",
"comment": "anlamsız bir eylem hakkında"
}
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "батӏа-батӏаго",
"stress": 5,
"forms": [
"батӏа-батӏаго"
],
"senses": [
{
"text": "ayrı ayrı; dağınık; ayrı; ayrı olarak; bireysel olarak",
"labels": [
"zarf"
],
"examples": [
{
"av": "батӏа-батӏаго лъезе",
"tr": "ayrı koymak"
},
{
"av": "яцал цадахъ хӏалтӏуларо, батӏа-батӏаго хӏалтӏула",
"tr": "kız kardeşler birlikte değil, ayrı çalışıyor"
}
]
},
{
"text": "çeşitli, farklı, türlü türlü; farklı olarak",
"examples": [
{
"av": "батӏа-батӏаго белъун буго ххам",
"tr": "kumaş eşit olmayan şekilde boyanmış"
}
]
}
],
"pos": "zarf",
"form": "—"
}
{
"word": "батӏа-батӏалъи",
"stress": 5,
"forms": [
"батӏа-батӏалъи"
],
"senses": [
{
"labels": [
"masdar",
"fiil"
],
"masdarfrom": "батӏа-батӏалъизе"
}
],
"pos": "fiil",
"form": "masdar"
}
{
"word": "батӏа-батӏалъизе",
"stress": 5,
"stem": "батӏа-батӏалъ",
"forms": [
"батӏа-батӏалъизе",
"батӏа-батӏалъула",
"батӏа-батӏалъила",
"батӏа-батӏалъана",
"батӏа-батӏалъе"
],
"senses": [
{
"text": "dağınık hale gelmek, birliğini yitirmek"
},
{
"text": "çeşitlenmek"
}
],
"pos": "fiil",
"form": "mastar"
}
{
"word": "батӏияб",
"stress": 5,
"stem": "батӏия",
"forms": [
"батӏияб"
],
"gender_forms": [
"батӏияб",
"батӏияв",
"батӏияй"
],
"senses": [
{
"text": "diğer, başka; ayrı",
"examples": [
{
"av": "думалъго (тӏубанго) батӏияб",
"tr": "bambaşka; tamamen farklı"
},
{
"av": "батӏияб къагӏида",
"tr": "başka, diğer yol"
},
{
"av": "батӏияб къимат",
"tr": "başka bir değerlendirme"
},
{
"av": "батӏияб нух",
"tr": "başka bir yol"
},
{
"av": "дов батӏияб росулъа ккола",
"tr": "o başka bir köyden"
}
]
},
{
"text": "bir şeyden veya birinden farklı",
"examples": [
{
"av": "гьелдаса батӏияб",
"tr": "bundan farklı"
},
{
"av": "цогидаздаса батӏияб",
"tr": "diğerlerinden farklı"
}
]
},
{
"text": "özel; özgün, spesifik; alışılmadık",
"examples": [
{
"av": "батӏияб букӏине",
"tr": "özel olmak, spesifik olmak"
},
{
"av": "батӏияб хабар щиб бугеб?",
"tr": "ne haber?"
},
{
"av": "гьаб куй батӏияб тайпаялъул буго",
"tr": "bu koç özel bir ırktandır"
},
{
"av": "батӏияв инсан вуго дов",
"tr": "o alışılmadık bir insan"
}
]
},
{
"text": "başka, hariç, -den başka",
"comment": "lokatif durumundaki çeşitli kelime türleriyle zarf olarak çevrilir",
"examples": [
{
"av": "гьалдаса батӏияб",
"tr": "bunun dışında"
},
{
"av": "батӏияб бетӏер баккиларо",
"tr": "yemek de yenmeyebilir; başka kafa çıkmaz",
"comment": "kelimenin tam anlamıyla masada az olan şeyden yiyemezsen"
}
]
}
],
"pos": "sıfat",
"form": "—"
}
{
"word": "батӏияб-тӏокӏаб",
"stress": 5,
"forms": [
"батӏияб-тӏокӏаб"
],
"gender_forms": [
"батӏияб-тӏокӏаб",
"батӏияв-тӏокӏав",
"батӏияй-тӏокӏай"
],
"senses": [
{
"text": "istisnai, olağanüstü"
}
],
"pos": "sıfat",
"form": "—"
}
{
"word": "батӏи-батӏияб",
"stress": 5,
"stem": "батӏи-батӏия",
"forms": [
"батӏи-батӏияб"
],
"gender_forms": [
"батӏи-батӏияб",
"батӏи-батӏияв",
"батӏи-батӏияй"
],
"senses": [
{
"text": "çeşitli; farklı, türlü; her türlü",
"examples": [
{
"av": "батӏи-батӏияб заманалда",
"tr": "farklı zamanlarda"
},
{
"av": "батӏи-батӏияб къагӏидаялъ",
"tr": "çeşitli şekillerde, farklı yollarla"
},
{
"av": "батӏи-батӏияб кьералъул",
"tr": "renkli; alacalı"
},
{
"av": "батӏи-батӏияб рахъалдасан",
"tr": "dört bir yandan, her yerden"
},
{
"av": "гъотӏода тӏамахги батӏи-батӏияб букӏуна",
"tr": "ağacın yaprakları bile farklı olur",
"labels": [
"atasözü"
]
},
{
"av": "тукаде батӏи-батӏияб къайи бачӏун буго",
"tr": "mağazaya çeşitli mallar geldi"
},
{
"av": "магӏарде дол батӏи-батӏияб нухдасан ана",
"tr": "dağlara farklı yollardan gittiler"
},
{
"av": "батӏи-батӏиял пикраби рижулел руго ботӏролъ",
"tr": "kafada türlü düşünceler beliriyor"
},
{
"av": "батӏи-батӏиял суалал кьезе",
"tr": "çeşitli sorular sormak"
},
{
"av": "батӏи-батӏиял харбалги рицун, гӏадамал гуккула дос",
"tr": "çeşitli hikâyelerle insanları kandırıyor"
}
]
}
],
"pos": "sıfat",
"form": "—"
}
{
"word": "батӏрикъ",
"stress": 6,
"forms": [
"батӏрикъ",
"батӏрикъас",
"батӏрикъасул",
"батӏрикъал"
],
"senses": [
{
"text": "patrisyen, patrik, patrikios",
"labels": [
"kitabî"
],
"comment": "kilise unvanı"
},
{
"text": "Batrik",
"precomment": "büyük harf 'B'",
"forms": [
"батӏрикъица",
"батӏрикъил"
],
"comment": "erkek özel adı"
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "батӏул",
"stress": 5,
"forms": [
"батӏул"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"av": "батӏул гьабизе",
"tr": "reddetmek, geri çevirmek; yanlış veya temelsiz saymak"
}
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "батӏулаб",
"stress": 5,
"forms": [
"батӏулаб"
],
"gender_forms": [
"батӏулаб",
"батӏулав",
"батӏулай"
],
"senses": [
{
"text": "yanlış, sahte; yalancı",
"examples": [
{
"av": "батӏулаб жо",
"tr": "yalan"
},
{
"av": "батӏулаб калам",
"tr": "yalancı söz, yalan konuşma"
}
]
},
{
"text": "reddedilmiş",
"examples": [
{
"av": "батӏулаб пикру",
"tr": "reddedilen fikir"
}
]
},
{
"text": "yersiz; temelsiz",
"examples": [
{
"av": "батӏулаб дагӏба",
"tr": "yersiz tartışma"
}
]
}
],
"pos": "sıfat",
"form": "—"
}
{
"word": "батӏуллъи",
"stress": 5,
"forms": [
"батӏуллъи"
],
"senses": [
{
"labels": [
"masdar",
"fiil"
],
"masdarfrom": "батӏуллъизе"
}
],
"pos": "fiil",
"form": "masdar"
}
{
"word": "батӏуллъизе",
"stress": 5,
"stem": "батӏуллъ",
"forms": [
"батӏуллъизе",
"батӏуллъула",
"батӏуллъила",
"батӏуллъана",
"батӏуллъе"
],
"senses": [
{
"text": "yanlış çıkmak, hükümsüz kalmak"
},
{
"text": "asılsız olmak, temelsiz kalmak",
"examples": [
{
"av": "досул пикру киназего батӏуллъана",
"tr": "onun görüşü herkesin gözünde yersiz ve dayanaksız kaldı"
}
]
}
],
"pos": "fiil",
"form": "mastar"
}