{
"word": "бача",
"stress": 4,
"forms": [
"бача",
"бачаялъ",
"бачаялъул",
"бачаби"
],
"senses": [
{
"text": "bulut, küçük bulut",
"examples": [
{
"av": "накӏкӏул бачаялъ бакъ бахчана",
"tr": "küçük bulut güneşi kapattı"
}
]
},
{
"text": "kalkan",
"comment": "savaşçının"
},
{
"text": "parça, kopuk parça, kesit",
"labels": [
"ağız sözü"
],
"examples": [
{
"av": "къохьол бача",
"tr": "deri parçası"
},
{
"av": "тӏутӏун бача-бача гьабизе",
"tr": "parpar etmek; parçalamak"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "парча",
"kind": "see"
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "бачавехь",
"stress": 4,
"forms": [
"бачавехь",
"бачавехьас",
"бачавехьсул"
],
"senses": [
{
"text": "buzağı çobanı",
"examples": [
{
"av": "бачавехьасул хӏакъалъулъ маргьа",
"tr": "buzağı çobanı masalı"
},
{
"av": "дуда цеве хӏалтӏиялдаса бачавехьлъун вукӏин лъикӏ",
"tr": "senin için çalışacağıma danabakan olurum"
}
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "бачавехьлъи",
"stress": 4,
"forms": [
"бачавехьлъи",
"бачавехьлъиялъ",
"бачавехьлъиялъул"
],
"senses": [
{
"text": "dana çobanlığı",
"examples": [
{
"av": "бачавехьлъи гьабизе",
"tr": "buzağı çobanlığı yapmak"
}
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "бачал",
"stress": 4,
"stem": "бача",
"forms": [
"бачал",
"бачаз",
"бачазул"
],
"senses": [
{
"labels": [
"çoğul"
],
"pluralfor": "бече"
}
],
"see_also": [
{
"target": "бече",
"kind": "from"
}
],
"pos": "isim",
"form": "çoğul"
}
{
"word": "бачари",
"stress": 4,
"stem": "б",
"forms": [
"бачари"
],
"senses": [
{
"labels": [
"masdar",
"sıklık bildiren biçim",
"fiil"
],
"masdarfrom": "бачаризе"
}
],
"pos": "fiil",
"form": "masdar"
}
{
"word": "бачаризаби",
"stress": 4,
"stem": "б",
"forms": [
"бачаризаби"
],
"labels": [
"masdar",
"sıklık bildiren biçim",
"ettirgen çatı",
"fiil"
],
"see_also": [
{
"target": "бачаризабизе",
"kind": "see"
}
],
"pos": "fiil",
"form": "masdar"
}
{
"word": "бачаризабизе",
"stress": 4,
"stem": "бачаризаб",
"forms": [
"бачаризабизе",
"бачаризабула",
"бачаризабила",
"бачаризабуна",
"бачаризабе"
],
"senses": [
{
"forceto": "бачаризе",
"labels": [
"ettirgen çatı",
"sıklık bildiren biçim"
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "бачаризе",
"kind": "from"
}
],
"pos": "fiil",
"form": "ettirgen çatı"
}
{
"word": "бачаризе",
"stress": 4,
"stem": "бачар",
"forms": [
"бачаризе",
"бачарула",
"бачарила",
"бачарана",
"бачаре"
],
"senses": [
{
"text": "bir şeyle bir şeyin üzerinden geçirmek",
"labels": [
"sıklık bildiren biçim"
],
"examples": [
{
"av": "хъухъадиро бачаризе",
"tr": "testere çekmek"
}
]
}
],
"pos": "fiil",
"form": "sıklık bildiren biçim"
}
{
"word": "бачахъи",
"stress": 4,
"stem": "б",
"forms": [
"бачахъи"
],
"senses": [
{
"labels": [
"masdar",
"fiil"
],
"masdarfrom": "бачахъизе"
}
],
"pos": "fiil",
"form": "masdar"
}
{
"word": "бачахъизаби",
"stress": 4,
"stem": "б",
"forms": [
"бачахъизаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"masdar",
"ettirgen çatı",
"fiil"
],
"masdarforceto": "бачахъизабизе"
}
],
"pos": "fiil",
"form": "masdar"
}
{
"word": "бачахъизабизе",
"stress": 4,
"stem": "бачахъизаб",
"forms": [
"бачахъизабизе",
"бачахъизабула",
"бачахъизабила",
"бачахъизабуна",
"бачахъизабе"
],
"senses": [
{
"labels": [
"ettirgen çatı"
],
"forceto": "бачахъизе"
}
],
"see_also": [
{
"target": "бачахъизе",
"kind": "from"
}
],
"pos": "fiil",
"form": "ettirgen çatı"
}
{
"word": "бачахъизе",
"stress": 4,
"stem": "бачахъ",
"forms": [
"бачахъизе",
"бачахъула",
"бачахъила",
"бачахъана",
"бачахъе"
],
"senses": [
{
"text": "kovmak, uzaklaştırmak, kaçırmak, ürkütmek",
"labels": [
"halk ağzı"
],
"examples": [
{
"av": "бахчаялдаса цӏцӏе бачахъизе",
"tr": "keçiyi bahçeden kovmak"
},
{
"av": "гьаби рачахъизе",
"tr": "köpekleri kovmak"
},
{
"av": "гьороца накӏкӏал рачахъана",
"tr": "rüzgar bulutları dağıttı"
},
{
"av": "квешал пикраби рекӏелъа рачахъе",
"tr": "kötü düşünceleri ruhundan kov"
}
]
},
{
"text": "kovmak, dışarı atmak; defetmek",
"labels": [
"mecaz anlamda"
],
"examples": [
{
"av": "питначи вачахъизе",
"tr": "ayaktakımını kovmak"
},
{
"av": "тушман вачахъизе",
"tr": "düşmanı kovmak"
},
{
"av": "хӏалтӏудаса ячахъун йиго дой",
"tr": "işten kovuldu"
}
]
}
],
"pos": "fiil",
"form": "mastar"
}
{
"word": "бачибокь",
"stress": 4,
"forms": [
"бачибокь",
"бачибокьалъ",
"бачибокьалъул",
"бачибокьал"
],
"senses": [
{
"text": "buzağı ahırı",
"examples": [
{
"av": "бачибокьоб чирахъ рекӏухъего хутӏун буго",
"tr": "buzağılıkta ışığı kapatmayı unutmuşlar"
},
{
"av": "кьагӏи бачибокьоре ун руго",
"tr": "kuzular buzağı ahırına girdi"
}
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "бачикӏал",
"stress": 4,
"forms": [
"бачикӏал",
"бачикӏалица",
"бачикӏалил"
],
"senses": [
{
"text": "suskun",
"labels": [
"halk ağzı"
]
}
],
"pos": "isim",
"form": "yalın durum"
}
{
"word": "бачил",
"stress": 4,
"forms": [
"бачил"
],
"senses": [
{
"genitivefrom": "бече",
"comment": "ismin -in hâli"
},
{
"text": "dana; buzağı",
"examples": [
{
"av": "бачил гӏамал",
"tr": "bocuk halleri, aptalca hareketler"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "бече",
"kind": "from"
}
],
"pos": "isim",
"form": "ilgi durumu"
}
{
"word": "бачин",
"stress": 2,
"stem": "б",
"forms": [
"бачин"
],
"senses": [
{
"labels": [
"masdar",
"fiil"
],
"masdarfrom": "бачине"
}
],
"pos": "fiil",
"form": "masdar"
}
{
"word": "бачинаби",
"stress": 2,
"stem": "б",
"forms": [
"бачинаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"masdar",
"ettirgen çatı",
"fiil"
],
"masdarforceto": "бачинабизе"
}
],
"pos": "fiil",
"form": "masdar"
}
{
"word": "бачинабизе",
"stress": 2,
"stem": "бачинаб",
"forms": [
"бачинабизе",
"бачинабула",
"бачинабила",
"бачинабуна",
"бачинабе"
],
"senses": [
{
"labels": [
"ettirgen çatı"
],
"forceto": "бачине"
}
],
"see_also": [
{
"target": "бачине",
"kind": "from"
}
],
"pos": "fiil",
"form": "ettirgen çatı"
}
{
"word": "бачине",
"stress": 2,
"stem": "бач",
"forms": [
"бачине",
"бачуна",
"бачина",
"бачана",
"баче"
],
"senses": [
{
"text": "götürmek, getirmek, sürmek; sevk etmek",
"comment": "uzakta",
"examples": [
{
"av": "добехун бачине",
"tr": "yana çekmek, başka yöne götürmek"
},
{
"av": "нахъе бачине",
"tr": "bir yerden götürmek, dışarı çıkarmak",
"comment": "bir yere"
},
{
"av": "цадахъ бачине",
"tr": "yanına almak; birlikte götürmek"
},
{
"av": "бо мугӏруздасан бачине",
"tr": "orduyu dağlardan geçirmek"
},
{
"av": "гӏака бокьоса къватӏибе бачине",
"tr": "ineği ahırdan çıkarmak"
},
{
"av": "къватӏиве ваче гьев вас",
"tr": "bu çocuğu sokağa çıkar"
},
{
"av": "кӏаз тӏаде бачине",
"tr": "örtüyle örtmek"
},
{
"av": "кӏал данде бачине",
"tr": "konuşmamak",
"comment": "kelm. ağzını kapatmak"
},
{
"av": "лъимер болъудахъа гъоркье бачине",
"tr": "çocuğu merdivenden aşağı indirmek"
},
{
"av": "рехьед кьотӏасан бачине",
"tr": "sürüyü köprüden geçirmek"
},
{
"av": "риидал гӏи магӏарде бачуна",
"tr": "yazın koyunlar dağlara sürülür"
},
{
"av": "гьанибе баче дурго гьой",
"tr": "köpeğini buraya getir"
},
{
"av": "лъимер кверги ккун баче",
"tr": "çocuğu elinden tutarak yürürt"
},
{
"av": "тира-сверизе раче лъимал",
"tr": "çocukları gezintiye çıkar(ın)"
},
{
"av": "чу азбаралде бачинее",
"tr": "atı avluya getir"
},
{
"av": "бачани хӏамаги уна хӏежалде",
"tr": "götürürsen eşek bile hacca gider",
"labels": [
"deyiş"
]
}
]
},
{
"text": "getirmek, sevk etmek",
"examples": [
{
"av": "далил бачине",
"tr": "kanıt sunmak"
},
{
"av": "мисал бачине",
"tr": "örnek vermek"
},
{
"av": "хӏужжа бачине",
"tr": "oldu bittiye getirmek"
}
]
},
{
"text": "bir şeyi sürmek; bir şeyi yönetmek",
"examples": [
{
"av": "комбайн бачине ругьунлъизе",
"tr": "biçerdöver kullanmayı öğrenmek"
},
{
"av": "мугӏрузул нухаздасан машина цӏодорго баче",
"tr": "dağ yollarında arabayı dikkatli sür"
}
]
},
{
"text": "çevirmek, tercüme etmek",
"examples": [
{
"av": "сагӏат цебе бачине",
"tr": "saatin akrep ve yelkovanını ileri veya geri almak"
},
{
"av": "цогидаб хӏалтӏуде вачине",
"tr": "başka bir işe nakletmek"
}
]
},
{
"text": "çevirmek; tercüme etmek",
"comment": "başka işaretlerle ifade etmek",
"examples": [
{
"av": "долларазде бачине",
"tr": "dolar olarak çevirmek"
}
]
},
{
"text": "geçirmek, refakat etmek, iletmek",
"examples": [
{
"av": "газ бачине",
"tr": "gaz döşemek"
},
{
"av": "лъим бачине",
"tr": "su getirmek"
}
]
},
{
"text": "oynamak",
"comment": "bir müzik aletinde",
"examples": [
{
"av": "кьурдул наку бачине",
"tr": "bir dans melodisi çalmak"
},
{
"av": "чагъана бачине",
"tr": "keman çalmak"
},
{
"av": "цо чагур баче нижее",
"tr": "bize çongur çal"
}
]
},
{
"text": "yuvarlamak",
"comment": "örneğin sıkıştırma sırasında silindir",
"examples": [
{
"av": "тӏохда михир бачине",
"tr": "çatıyı silindirle sıkıştırmak"
}
]
},
{
"text": "bir şey bağırmak; sık sık söylemek, uzun süre tekrarlamak",
"comment": "örneğin herhangi bir nida sözcüğü vb., ayrıca '-kat' bitimli fiillerin anlamına karşılık gelir",
"examples": [
{
"av": "алайсен бачине",
"tr": "yardım için bağırmak"
},
{
"av": "вай бачине",
"tr": "‘oy’ demek, “of!” çekmek"
},
{
"av": "гьарай бачине",
"tr": "imdat istemek, feryat etmek"
},
{
"av": "гьарс бачине!",
"tr": "bağırmak: \"Assa!\""
},
{
"av": "зикру бачине",
"tr": "müslüman dini formüllerini tekrarlamak"
},
{
"av": "лайла бачине",
"tr": "\"laila\" formülünü tekrarlamak"
},
{
"av": "у бачине",
"tr": "evet demek"
}
]
},
{
"comment": "başka bir fiilin ulağıyla birlikte, birinin ardından yapılan eylemin sıklığı genel anlamıyla yardımcı fiil olarak görev yapar",
"examples": [
{
"av": "кӏанцӏун бачине",
"tr": "zıplayıp durmak; hafifçe sıçramak"
},
{
"av": "гӏузру бачине",
"tr": "özür dilemek"
},
{
"av": "квер бачине",
"tr": "el sıkışmak, tokalaşmak"
},
{
"av": "махсараде бачине",
"tr": "şakaya dönüştürmek"
},
{
"av": "махӏ бачине",
"tr": "koku almak, kokusunu takip etmek",
"comment": "köpek hakkında"
},
{
"av": "нух бачине",
"tr": "rehberlik etmek, kılavuzluk etmek"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "лайла",
"kind": "see"
}
],
"pos": "fiil",
"form": "mastar"
}
{
"word": "баччари",
"stress": 5,
"stem": "б",
"forms": [
"баччари"
],
"senses": [
{
"labels": [
"masdar",
"sıklık bildiren biçim",
"fiil"
],
"masdarfrom": "баччаризе"
}
],
"pos": "fiil",
"form": "masdar"
}
{
"word": "баччаризаби",
"stress": 5,
"stem": "б",
"forms": [
"баччаризаби"
],
"labels": [
"masdar",
"sıklık bildiren biçim",
"ettirgen çatı",
"fiil"
],
"see_also": [
{
"target": "баччаризабизе",
"kind": "see"
}
],
"pos": "fiil",
"form": "masdar"
}
{
"word": "баччаризабизе",
"stress": 5,
"stem": "баччаризаб",
"forms": [
"баччаризабизе",
"баччаризабула",
"баччаризабила",
"баччаризабуна",
"баччаризабе"
],
"senses": [
{
"forceto": "баччаризе",
"labels": [
"ettirgen çatı",
"sıklık bildiren biçim"
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "баччаризе",
"kind": "from"
}
],
"pos": "fiil",
"form": "ettirgen çatı"
}
{
"word": "баччаризе",
"stress": 5,
"stem": "баччар",
"forms": [
"баччаризе",
"баччарула",
"баччарила",
"баччарана",
"баччаре"
],
"senses": [
{
"text": "taşımacılık yapmak; sırtında bir şey taşımak",
"labels": [
"sıklık bildiren biçim"
],
"examples": [
{
"av": "хур бакӏарулелъул баччаризе дица мадугьаласул хӏама бачана",
"tr": "hasat sırasında taşımalar için komşunun eşeğini alırdım"
},
{
"av": "цере руччаби раччарулаан",
"tr": "eski zamanlarda dağlı kadınlar sırtında taşırdı",
"comment": "her türlü yük"
}
]
}
],
"pos": "fiil",
"form": "sıklık bildiren biçim"
}
{
"word": "баччи",
"stress": 2,
"stem": "б",
"forms": [
"баччи"
],
"senses": [
{
"labels": [
"masdar",
"fiil"
],
"masdarfrom": "баччизе"
}
],
"pos": "fiil",
"form": "masdar"
}
{
"word": "баччизаби",
"stress": 2,
"stem": "б",
"forms": [
"баччизаби"
],
"senses": [
{
"labels": [
"masdar",
"ettirgen çatı",
"fiil"
],
"masdarforceto": "баччизабизе"
}
],
"pos": "fiil",
"form": "masdar"
}
{
"word": "баччизабизе",
"stress": 2,
"stem": "баччизаб",
"forms": [
"баччизабизе",
"баччизабула",
"баччизабила",
"баччизабуна",
"баччизабе"
],
"senses": [
{
"labels": [
"ettirgen çatı"
],
"forceto": "баччизе"
}
],
"see_also": [
{
"target": "баччизе",
"kind": "from"
}
],
"pos": "fiil",
"form": "ettirgen çatı"
}
{
"word": "баччизе",
"stress": 2,
"stem": "бачч",
"forms": [
"баччизе",
"баччула",
"баччила",
"баччана",
"бачче"
],
"senses": [
{
"text": "taşımak; götürmek, getirmek, nakletmek; ihraç etmek; geçirmek; uzağa götürmek; taşımak, nakletmek",
"examples": [
{
"av": "гӏухьбузе квен-тӏех баччизе",
"tr": "çobanlara erzak götürmek"
},
{
"av": "рохьоса цӏул баччизе",
"tr": "ormandan odun taşımak"
},
{
"av": "тукаде къайи баччизе",
"tr": "mağazaya mal getirmek"
},
{
"av": "хурзабахъе рак баччизе",
"tr": "tarlalara gübre taşımak"
}
]
},
{
"text": "taşımak, getirmek, götürmek, uzaklaştırmak, götürüp vermek, dışarı çıkarmak; içeri getirmek, önünden geçmek; taşımak, bir yerden başka bir yere taşımak; sürüklemek, çekmek; sürükleyip götürmek, çekip götürmek",
"examples": [
{
"av": "бакӏаб юк баччизе",
"tr": "ağır yük çekmek"
},
{
"av": "гъежалъ баччизе",
"tr": "omzunda taşıyıp bitirmek"
},
{
"av": "къайи рагъиде баччизе",
"tr": "eşyaları verandaya çıkarmak"
},
{
"av": "лъалъазе лъим баччизе",
"tr": "sulama için su taşımak"
},
{
"av": "лъим баччулев чи",
"tr": "su taşıyıcısı, saka"
},
{
"av": "мугъалъ баччун ролъ гьабихъе щвезабизе",
"tr": "değirmene sırtında buğday taşımak"
},
{
"av": "мугъзада ваччун ана долъ вас",
"tr": "o, erkek çocuğu sırtında taşıdı"
},
{
"av": "щварабщинаб жо рокъобе баччула дос",
"tr": "eline geçen her şeyi eve taşıyor"
},
{
"av": "къандалъаби гьакитӏе раччизе",
"tr": "çuvalı araca taşımak"
},
{
"av": "баччизе кӏолареб гьир",
"tr": "ağır yük; çekilmez acı"
}
]
},
{
"text": "katlanmak, tahammül etmek, dayanmak",
"labels": [
"mecaz anlamda"
],
"examples": [
{
"av": "гъийин (захӏмат) баччизе",
"tr": "hayatın zorluklarına katlanmak"
},
{
"av": "гӏазаб-гӏакъуба баччизе",
"tr": "eziyetlere katlanmak"
}
]
}
],
"pos": "fiil",
"form": "mastar"
}