fri

{
  "word": "Frieden; Welt",
  "homonym": 1,
  "forms": [
    "мир"
  ],
  "labels": [
    "Maskulinum"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "дунял",
      "comment": "планета",
      "labels": [
        "in verschiedenen Bedeutungen"
      ]
    },
    {
      "text": "дуниял-гӏалам",
      "comment": "вселенная",
      "examples": [
        {
          "de": "Entstehung der Welt",
          "av": "дунял бижи"
        },
        {
          "de": "auf der ganzen Welt",
          "av": "тӏолабго дунялалда"
        },
        {
          "de": "der erste der Welt",
          "av": "дунялалда тӏоцевесев"
        },
        {
          "de": "um die ganze Welt reisen",
          "av": "тӏолабго дунял тиризе, кивего щвезе"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "цӏвабзазул дуниял",
      "precomment": "Sternenwelten"
    },
    {
      "text": "цо бакӏалда яги дунялалдаго бижулеб гъветӏ-хер",
      "precomment": "Pflanzenwelt"
    },
    {
      "text": "инсанасул рухӏияб жанисеб дунял",
      "precomment": "die innere Welt des Menschen"
    },
    {
      "text": "магӏишат хвезабун, языхълъизаризе, гьардухъанлъиялде ккезаризе",
      "precomment": "an den Bettelstab bringen"
    },
    {
      "text": "гӏадамазда гьоркьов хвезеги бигьаяб букӏуна (хвелги берцинаб букӏуна)",
      "precomment": "stirbt man zusammen, ist der Tod nicht so schrecklich"
    }
  ]
}

{
  "word": "Frieden; Welt",
  "homonym": 2,
  "forms": [
    "мир"
  ],
  "labels": [
    "Maskulinum"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "рекъел",
      "precomment": "Kriegslosigkeit",
      "examples": [
        {
          "de": "Kampf der Völker für den Frieden",
          "av": "ракълие гӏоло халкъазул къеркьей"
        },
        {
          "de": "Frieden schließen",
          "av": "рекъел, ракълил къотӏи гьабизе"
        },
        {
          "de": "Friedensbefürworter",
          "av": "ракълил рахъ кколел (гӏадамал)"
        },
        {
          "de": "Weltrat des Friedens",
          "av": "тӏолгодунялалъул рекъел цӏуниялъул совет"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "дагӏба-къец гьечӏолъи",
      "precomment": "Mangel an Meinungsverschiedenheiten",
      "examples": [
        {
          "de": "in Frieden leben",
          "av": "ракълида гӏумру гьабизе"
        },
        {
          "de": "Friede deiner Asche",
          "av": "дур рухӏалъе паракъалъи щваги (алжан щваги)"
        },
        {
          "de": "in Frieden gehen lassen",
          "av": "тамихӏ гьабичӏого, гъоркьчӏел гьабичӏого виччан тезе"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "Friedensstifter",
  "stress": 7,
  "forms": [
    "миротворец"
  ],
  "labels": [
    "Maskulinum"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "дагӏбадулел рекъезарулев, ракълие, рагъ-кьал лъугӏиялъе кумек гьабулев"
    }
  ]
}

{
  "word": "Friedfertigkeit",
  "stress": 6,
  "forms": [
    "миролюбие"
  ],
  "labels": [
    "Neutrum"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "рекъел хиралъи, рекъел бокьи"
    }
  ]
}

{
  "word": "Friedhof",
  "stress": 3,
  "forms": [
    "кладбище"
  ],
  "labels": [
    "Neutrum"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "хабал, хабзал"
    }
  ]
}

{
  "word": "friedlich",
  "stress": 2,
  "stem": "МИРН",
  "forms": [
    "мирный",
    "мирная",
    "мирное"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "рекъел бокьулел, дагӏба-къец гьабуларел",
      "examples": [
        {
          "de": "Zivilbevölkerung",
          "av": "рагъулъ гӏахьаллъулареб, дагӏба-къец бокьулареб халкъ"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "рагъ гьечӏеб, ракълилаб",
      "examples": [
        {
          "de": "Friedensvertrag",
          "av": "ракълилаб къотӏи"
        },
        {
          "de": "friedlicher Aufbau",
          "av": "ракълилаб гӏуцӏарухъанлъи"
        },
        {
          "de": "friedliche Lage",
          "av": "рагъ гьечӏеб, ракълилаб ахӏвал-хӏал"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "сабруяб",
      "precomment": "ruhig",
      "examples": [
        {
          "de": "friedlicher Charakter",
          "av": "сабруяб, гӏодобе биччараб хасият"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "friedliebend",
  "stress": 8,
  "stem": "МИРОЛЮБИВ",
  "forms": [
    "миролюбивый",
    "миролюбивая",
    "миролюбивое"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "рекъел бокьулев, рагъ-кьал рихарав",
      "examples": [
        {
          "de": "friedliebende Völker",
          "av": "рекъел бокьулел халкъал"
        },
        {
          "de": "friedliebende Politik",
          "av": "ракълилаб политика, рекъел цӏунулеб политика"
        },
        {
          "de": "in friedfertigem Ton",
          "av": "хӏеренаб, хӏалимаб, гӏодобе биччараб каламалдалъун",
          "comment": "гьаракьалъ"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "frieren",
  "stress": 2,
  "forms": [
    "зябнуть"
  ],
  "labels": [
    "unvollendeter Aspekt"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "цӏоро-гъорозе, бугьине"
    }
  ]
}

{
  "word": "frieren",
  "forms": [
    "мёрзнуть"
  ],
  "labels": [
    "unvollendeter Aspekt"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "цӏороде сверизе; цӏер чӏвазе",
      "precomment": "zu Eis gefrieren",
      "examples": [
        {
          "de": "die Tränen froren auf den Wangen",
          "av": "кӏаркьбазда магӏуялда цӏер чӏвалеб букӏана"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "цӏорозе",
      "precomment": "durchfrieren"
    },
    {
      "text": "квачазе",
      "precomment": "frieren",
      "examples": [
        {
          "de": "die Hände frieren",
          "av": "кверал квачалел руго"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "frieren",
  "stress": 6,
  "forms": [
    "продрогнуть"
  ],
  "labels": [
    "vollendeter Aspekt"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "гъаргъар щвезе, квачан сородизе"
    }
  ]
}

{
  "word": "frieren",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "прозябнуть"
  ],
  "labels": [
    "vollendeter Aspekt",
    "umgangssprachliches Wort"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "кутакалда квачазе, гӏунизе",
      "examples": [
        {
          "de": "er ist vor Kälte erstarrt",
          "av": "гьев цӏороялда чӏеялъ гӏунана",
          "comment": "кутакалда квачана"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "frieren; erfrieren",
  "forms": [
    "замёрзнуть"
  ],
  "labels": [
    "vollendeter Aspekt"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "цӏорозе, цӏер чӏвазе, цӏороде буссине, цӏер лъугьине",
      "precomment": "gefrieren; zu Eis werden",
      "examples": [
        {
          "de": "das Wasser ist gefroren",
          "av": "лъеда цӏер чӏвана, лъим цӏороде буссана"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "гӏунизе, цӏорон хвезе",
      "precomment": "vor Kälte umkommen",
      "examples": [
        {
          "de": "der Vogel ist erfroren",
          "av": "хӏинчӏ цӏорон хвана"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "квачазе",
      "precomment": "frieren; sich erkälten",
      "examples": [
        {
          "de": "die Hände sind gefroren",
          "av": "кверал квачана, цӏорона"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "frieren; festfrieren",
  "forms": [
    "смёрзнуть"
  ],
  "labels": [
    "vollendeter Aspekt"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "кутакалда квачазе, цӏорозе"
    }
  ]
}

{
  "word": "frieren; frostig sein",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "морозить"
  ],
  "labels": [
    "unvollendeter Aspekt"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "цӏорозабизе, цӏорозе лъезе",
      "precomment": "etw. (einfrieren)",
      "examples": [
        {
          "de": "Äpfel dem Frost aussetzen",
          "av": "гӏеч цӏорозабизе"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "гӏунизавизе, вугьинавизе, гӏунун хвезавизе",
      "precomment": "jemanden/etwas (frieren lassen)",
      "labels": [
        "umgangssprachliches Wort"
      ]
    },
    {
      "text": "тӏадеги, дагьабги квачазе",
      "precomment": "unpersönlich",
      "examples": [
        {
          "de": "gegen Abend fing es an zu frieren",
          "av": "къасиялде дагьабги квачазе лъугьана"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "frieren; sich erkälten",
  "stress": 3,
  "forms": [
    "озябнуть"
  ],
  "labels": [
    "vollendeter Aspekt"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "квачазе, цӏорозе",
      "examples": [
        {
          "de": "ich friere",
          "av": "дун квачана"
        },
        {
          "de": "mir sind die Hände kalt geworden",
          "av": "дир кверал цӏорона"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "Frikadelle",
  "stress": 5,
  "stem": "КОТЛЕТ",
  "forms": [
    "котлета"
  ],
  "labels": [
    "Femininum"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "котлета",
      "examples": [
        {
          "de": "Lammkoteletts",
          "av": "гӏиял гьанал котлетал"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "Frikadelle; Klops; Kugel",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "биток"
  ],
  "labels": [
    "Maskulinum"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "биток",
      "comment": "буссараб гьанал гьабураб гургинаб котлета"
    }
  ]
}

{
  "word": "frisch",
  "stress": 3,
  "stem": "СВЕЖ",
  "forms": [
    "свежий",
    "свежая",
    "свежее"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "цӏияб, ахӏанже бетӏараб, туричӏеб, басралъичӏеб, махӏцинчӏеб, цӏекӏлъичӏеб, тӏабутӏинчӏеб, ккалачӏеб, бечӏачӏеб, бигинчӏеб",
      "precomment": "über Lebensmittel",
      "examples": [
        {
          "de": "frisches Fleisch",
          "av": "цӏигьан"
        },
        {
          "de": "frische Gurken",
          "av": "ахӏанже ретӏарал охцерал"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "гьогьомараб",
      "precomment": "kühl",
      "examples": [
        {
          "de": "frischer Wind",
          "av": "гьогьомараб гьури"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "бацӏцӏадаб, жеги хӏалтӏизабичӏеб",
      "precomment": "ungebraucht, sauber"
    },
    {
      "text": "сахаб",
      "precomment": "gesund",
      "examples": [
        {
          "de": "frische Gesichtsfarbe",
          "av": "сахаб, берцинаб гьурмал кьер"
        }
      ]
    },
    {
      "precomment": "kürzlich, neu",
      "examples": [
        {
          "de": "frischer Gedanke",
          "av": "цӏияб пикру"
        },
        {
          "de": "frische Nachrichten",
          "av": "цӏиял харбал"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "цӏиял къуваталгун",
      "precomment": "frisch gestärkt"
    },
    {
      "text": "роцӏараб бетӏергун (свакалалде, хӏухьбахъи гьабун хадуб)",
      "precomment": "mit frischem Kopf"
    }
  ]
}

{
  "word": "frisch",
  "stress": 5,
  "homonym": 1,
  "forms": [
    "свежо"
  ],
  "labels": [
    "Adverb"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "гьогьомун, квачан"
    },
    {
      "text": "гьогьомун буго, квачан буго",
      "labels": [
        "als Prädikat gebraucht",
        "unpersönlicher Gebrauch"
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "frisch gebacken",
  "forms": [
    "свежеиспечённый",
    "свежеиспечённая",
    "свежеиспечённое"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "ахӏанже бежараб, ахӏанже бежун бачӏараб",
      "examples": [
        {
          "de": "frisch gebackenes Brot",
          "av": "ахӏанже бежараб чед"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "ахӏанже лъугӏарав, цӏияв",
      "precomment": "neu",
      "labels": [
        "im übertragenen Sinne"
      ],
      "examples": [
        {
          "de": "frisch gebackener Arzt",
          "av": "ахӏанже лъугӏун вачӏарав тохтир"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "frisch gefroren",
  "stress": 11,
  "stem": "СВЕЖЕЗАМОРОЖЕНН",
  "forms": [
    "свежезамороженный",
    "свежезамороженная",
    "свежезамороженное"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "цӏидалъго цӏорозабураб, цӏер чӏвазабураб",
      "examples": [
        {
          "de": "tiefgekühlte Früchte",
          "av": "цӏидалъго цӏорозабураб пихъмичӏ"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "frisch gefroren",
  "stress": 9,
  "forms": [
    "свежемороженный",
    "свежемороженная",
    "свежемороженное"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "цӏидалъго цӏер чӏвазабураб, цӏорозабураб",
      "examples": [
        {
          "de": "frisch gefrorener Fisch",
          "av": "цӏидалъго цӏорозабураб, цӏер чӏвазабураб ччугӏа"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "frisch werden",
  "stress": 7,
  "forms": [
    "посвежеть"
  ],
  "labels": [
    "vollendeter Aspekt"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "гьогьомизе, гьогьен рехизе",
      "precomment": "kühler werden"
    },
    {
      "text": "лъикӏ лъугьине, цӏилъи чӏвазе",
      "precomment": "über eine Person"
    }
  ]
}

{
  "word": "Frische",
  "stress": 2,
  "forms": [
    "бодрость"
  ],
  "labels": [
    "Femininum"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "тирилъи, лебаллъи, жигар букӏин, тирха-кӏичи",
      "examples": [
        {
          "de": "Lebensmut; Frische des Geistes",
          "av": "рухӏалъул тирха-кӏичи"
        },
        {
          "de": "jemandem Mut einflößen",
          "av": "лъилниги чорхолъе чӏинкьа-кӏитӏи лъугьинабизе, тирха-кӏичизавизе"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "Frische",
  "stress": 3,
  "stem": "СВЕЖЕСТ",
  "forms": [
    "свежесть"
  ],
  "labels": [
    "Femininum"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "цӏилъи, гӏемер мехалъ бегун букӏинчӏолъи"
    },
    {
      "text": "гьогьоми",
      "precomment": "Kühle"
    },
    {
      "text": "бацӏцӏалъи, чорокаб гьечӏолъи"
    },
    {
      "text": "гӏемер бацӏцӏадаб гьечӏеб (гуреб); цӏияб гуреб",
      "precomment": "nicht mehr ganz frisch"
    }
  ]
}

{
  "word": "Frische Luft schnappen",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "проветриться"
  ],
  "labels": [
    "vollendeter Aspekt"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "гьава бацӏцӏалъизе, цӏияб гьава (гьури) базе",
      "examples": [
        {
          "de": "der Raum ist gut gelüftet worden",
          "av": "рокъоб гьава лъикӏ бацӏцӏалъун буго"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "бацӏцӏадаб гьаваялда вукӏине",
      "precomment": "sich erfrischen"
    }
  ]
}

{
  "word": "frischer werden",
  "stress": 5,
  "stem": "СВЕЖЕ",
  "forms": [
    "свежеть"
  ],
  "labels": [
    "unvollendeter Aspekt"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "гьогьомизе",
      "precomment": "unpersönlicher Gebrauch (über das Wetter)",
      "examples": [
        {
          "de": "es wird frisch draußen",
          "av": "къотӏноб гьогьомулеб буго"
        }
      ]
    },
    {
      "text": "сахаб кьер чӏвазе, гьурмада кьер чӏвазе",
      "precomment": "gesünder aussehen; rosiger werden"
    }
  ]
}

{
  "word": "frischgebacken",
  "forms": [
    "новоиспечённый",
    "новоиспечённая",
    "новоиспечённое"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "ахӏанже бежараб, ахӏанже ишалде лъугьарав, дагьаб цебе гьабураб, дагьаб цебе цӏар, хъулухъ щварав",
      "labels": [
        "scherzhaft"
      ],
      "examples": [
        {
          "de": "frischgebackener Wissenschaftler",
          "av": "дагьаб цебегӏан вахъарав гӏалимчи"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "frischgebacken",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "новоявленный",
    "новоявленная",
    "новоявленное"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "гьабсагӏат вачӏарав, ахӏанже загьирлъарав",
      "examples": [
        {
          "de": "selbsternannter Gelehrter",
          "av": "ахӏанже загьирлъарав гӏалимчи"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "Friseur",
  "stress": 7,
  "forms": [
    "парикмахер"
  ],
  "labels": [
    "Maskulinum"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "парикмахер"
    },
    {
      "text": "даллак"
    }
  ]
}

{
  "word": "Friseurin",
  "stress": 7,
  "forms": [
    "парикмахерша"
  ],
  "labels": [
    "Femininum"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "парикмахерша, даллак",
      "comment": "чӏужугӏадан"
    }
  ]
}

{
  "word": "Friseursalon",
  "stress": 7,
  "forms": [
    "парикмахерская"
  ],
  "labels": [
    "Femininum"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "парикмахерская",
      "comment": "бутӏрул къунцӏулеб, къачӏалеб бакӏ"
    },
    {
      "text": "даллакхана"
    }
  ]
}

{
  "word": "Friseursalon; Barbierstube",
  "stress": 4,
  "forms": [
    "цирюльня"
  ],
  "labels": [
    "Femininum"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "даллакхана, парикмахерская",
      "labels": [
        "veraltetes Wort"
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "Frisier-",
  "stem": "ПАРИКМАХЕРСК",
  "forms": [
    "парикмахерский",
    "парикмахерская",
    "парикмахерское"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "парикмахерасул(аб)",
      "examples": [
        {
          "de": "Friseurschere",
          "av": "парикмахерасул кӏвекьмахх, даллаккӏвекьмахх"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "Frist; Termin",
  "forms": [
    "срок"
  ],
  "labels": [
    "Maskulinum"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "болжал, цӏараб мех",
      "precomment": "Zeitspanne",
      "examples": [
        {
          "de": "fristgerecht",
          "av": "цӏараб мехалде"
        },
        {
          "de": "fristgerecht",
          "av": "жиндир гӏужда, заманалда"
        },
        {
          "de": "für die Dauer von bis zu drei Tagen",
          "av": "лъабго къоялъул болжалалде щвезегӏан, лъабго къоялъ"
        },
        {
          "de": "ich gebe Ihnen zwei Tage Zeit",
          "av": "кӏиго къо кьолеб буго дуе"
        },
        {
          "de": "nur Geduld",
          "av": "цодагьалъ чӏа, биччан те заман ине",
          "labels": [
            "разговорное слово"
          ]
        },
        {
          "de": "für eine bestimmte Zeit",
          "av": "кигӏаналиго заманалъ, дагьаб заманалъ, кидагоялъе гуро"
        }
      ]
    }
  ]
}

{
  "word": "fristen; hinschleppen",
  "stress": 5,
  "forms": [
    "влачить"
  ],
  "labels": [
    "unvollendeter Aspekt"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "язихъаб (мискинаб) бетӏербахъи гьабизе",
      "precomment": "ein kümmerliches Dasein fristen"
    }
  ]
}

{
  "word": "Fristüberschreitung",
  "stress": 6,
  "forms": [
    "просрочка"
  ],
  "labels": [
    "Femininum"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "болжал нахъе бахъи, болжалалдаса кватӏизаби"
    }
  ]
}

{
  "word": "Frisur",
  "homonym": 1,
  "forms": [
    "причёска"
  ],
  "senses": [
    {
      "text": "ххай",
      "precomment": "Aktion nach dem Verb kämmen"
    },
    {
      "text": "(жиндирго) бетӏер ххай",
      "precomment": "Vorgang des Sich-Kämmens"
    },
    {
      "text": "причёска, катӏари",
      "comment": "ххан, къунцӏун къачӏараб ботӏрол рас"
    }
  ]
}