{
"word": "rat",
"stress": 3,
"forms": [
"крыса"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "кӏудияб гӏункӏкӏ"
}
]
}
{
"word": "rat",
"stress": 5,
"stem": "КРЫСИН",
"forms": [
"крысиный",
"крысиная",
"крысиное"
],
"senses": [
{
"text": "кӏудияб гӏункӏкӏалъул",
"examples": [
{
"en": "rat's hole",
"av": "кӏудияб гӏункӏкӏалъул каратӏ"
},
{
"en": "rat face (of a person)",
"av": "бегӏераб гьумер",
"comment": "кӏудияб гӏункӏкӏалъул гӏадинаб гьумер"
},
{
"en": "rat's tail (braid)",
"av": "къокъаб гъал",
"comment": "гӏонкӏкӏорачӏгӏадаб гъал"
}
]
}
]
}
{
"word": "ratchet wheel",
"stress": 7,
"forms": [
"храповик"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "храповик",
"comment": "цо рахъалдехун гурони хенолареб, цоцалъе риччарал чархазул механизм",
"labels": [
"technology"
]
}
]
}
{
"word": "rate setter",
"stress": 7,
"forms": [
"нормировщица"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "нормировщица"
}
]
}
{
"word": "rate-fixer",
"stress": 7,
"forms": [
"нормировщик"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "нормировщик",
"comment": "нормаби чӏезарулев хӏалтӏухъан"
}
]
}
{
"word": "rate; assess",
"stress": 5,
"forms": [
"расценивать"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "расценить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "rate; estimate",
"stress": 5,
"forms": [
"таксировать"
],
"labels": [
"perfective aspect",
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "такса чӏезабизе, багьадул роцен чӏезабизе",
"precomment": "what"
}
]
}
{
"word": "rate; pricing",
"stress": 5,
"stem": "РАСЦЕНК",
"forms": [
"расценка"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "багьа чӏезаби",
"precomment": "by the verb to evaluate"
},
{
"text": "чӏезабураб багьа",
"precomment": "price",
"examples": [
{
"en": "increase rates",
"av": "багьаби цӏикӏкӏинаризе, багьаби хиралъизаризе"
}
]
}
]
}
{
"word": "rate; stake; bet",
"stress": 3,
"homonym": 1,
"forms": [
"ставка"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "харжил роцен, къадар",
"precomment": "salary size, etc."
},
{
"text": "мугъчӏвай, хьул",
"precomment": "onto whom-what",
"labels": [
"figuratively"
]
}
]
}
{
"word": "rate; stake; bet",
"stress": 3,
"homonym": 2,
"forms": [
"ставка"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "ставка, штаб",
"precomment": "headquarters"
}
]
}
{
"word": "rate; stake; bet",
"stress": 3,
"homonym": 3,
"forms": [
"ставка"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"en": "confrontation",
"av": "цоцазул гьумер бихьулеб бакӏалде рачин",
"comment": "данде рачин"
}
]
}
]
}
{
"word": "rather; even",
"stress": 2,
"forms": [
"паче"
],
"labels": [
"adverb"
],
"senses": [
{
"text": "цӏикӏкӏун",
"labels": [
"archaic word"
],
"examples": [
{
"en": "all the more",
"av": "гьелдасаги цӏикӏкӏун"
}
]
}
]
}
rather; more precisely
сообщить о неточности{
"word": "rather; more precisely",
"stress": 5,
"forms": [
"вернее"
],
"senses": [
{
"text": "мухӏканго абуни",
"labels": [
"used as a parenthetical word"
],
"examples": [
{
"en": "write a note, or rather, an essay",
"av": "макъала, мухӏканго абуни, очерк хъвай"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "верный",
"kind": "from",
"comment": "сравнительная степень",
"comment_lang": "ru"
},
{
"target": "верно",
"kind": "from",
"comment": "сравнительная степень",
"comment_lang": "ru"
}
]
}
{
"word": "rather; sooner",
"stress": 5,
"homonym": 1,
"forms": [
"скорее"
],
"labels": [
"adverb"
],
"senses": [
{
"comment": "сравнительная степень к скорый и скоро",
"examples": [
{
"en": "the sooner the better",
"av": "кигӏан хехго бугониги (гьабуниги), гьедигӏанго лъикӏ букӏине буго"
}
]
},
{
"text": "-гӏан",
"precomment": "rather; more precisely",
"examples": [
{
"en": "I'd rather give them to my friend than sell them to you",
"av": "дуе ричизегӏан дирго гьудуласе сайигъат гьарила гьел"
},
{
"en": "more like mother than father",
"av": "инсудасаги эбелалда релълъарав вуго"
},
{
"en": "most likely",
"av": "сундасаго цебе"
}
]
}
]
}
{
"word": "ratification",
"stress": 11,
"forms": [
"ратификационный",
"ратификационная",
"ратификационное"
],
"senses": [
{
"text": "ратификациялъулаб, тасдикъ гьабиялъул(аб)"
}
]
}
{
"word": "ratification",
"stress": 8,
"forms": [
"ратификация"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "ратификация, тасдикъ гьаби, ритӏухъ гьаби",
"comment": "кӏиго я чанго пачалихъалъул вакилзабаз гьабураб къотӏи пачалихъияб бищун тӏадегӏанаб идараялъ тасдикъ гьаби"
}
]
}
{
"word": "ratify",
"stress": 8,
"forms": [
"ратифицировать"
],
"labels": [
"perfective aspect",
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "ратификация гьабизе, тасдикъ гьабизе, ритӏухъ гьабизе",
"precomment": "what"
}
]
}
{
"word": "ratio",
"stress": 8,
"forms": [
"соотношение"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "кӏиго я чанго предметалда, лъугьа-бахъиналда гьоркьоб бугеб бухьен, гьоркьоблъи"
},
{
"text": "цоцада данде ккун бугеб хӏал",
"examples": [
{
"en": "correlation of struggling forces",
"av": "къеркьолел ругел къуватазул цоцада данде ккун бугеб хӏал"
}
]
}
]
}
{
"word": "ration",
"forms": [
"паёк"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "паёк",
"comment": "хасаб къадаралда цо хасаб заманалъе кьолеб квен-тӏех",
"examples": [
{
"en": "monthly ration",
"av": "моцӏие кьураб паёк"
}
]
}
]
}
{
"word": "rational",
"stress": 7,
"stem": "РАЦИОНАЛЬН",
"forms": [
"рациональный",
"рациональная",
"рациональное"
],
"senses": [
{
"text": "гӏакълуялда рекъон кколеб, санагӏатаб, мунпагӏатаб, мустахӏикъаб; цӏодораб",
"precomment": "reasonable; sensible",
"examples": [
{
"en": "rational use of equipment",
"av": "тӏагӏел-гӏучӏ мунпагӏаталда, цӏодорго хӏалтӏизаби"
}
]
}
]
}
{
"word": "rationalism",
"stress": 9,
"forms": [
"рационализм"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "рационализм",
"comment": "дуниял бичӏчӏун лъаялъе кьучӏлъун, хӏалбихьи гуреб, гӏакълу бугилан абулеб идеализмияб философиялъул нух",
"labels": [
"philosophy"
]
},
{
"text": "гӏумруялде гӏакълияб бербалагьи",
"precomment": "rational attitude to life"
}
]
}
{
"word": "rationalist",
"stress": 9,
"forms": [
"рационалист"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "рационалист",
"comment": "рационализмалъул нух ккурав чи",
"labels": [
"philosophy"
]
},
{
"text": "бетӏер хӏалтӏулев чи, гӏумруялде гӏакълияб бербалагьи гьабулев чи",
"precomment": "rational person"
}
]
}
{
"word": "rationalistic",
"stress": 12,
"stem": "РАЦИОНАЛИСТИЧЕСК",
"forms": [
"рационалистический",
"рационалистическая",
"рационалистическое"
],
"senses": [
{
"text": "гӏумруялде гӏакълияб бербалагьи гьабулеб"
}
]
}
{
"word": "rationalization",
"stress": 11,
"forms": [
"рационализация"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "рационализация",
"comment": "кинаб бугониги ишалъул дагьабги цӏикӏкӏун камиллъи, лъугӏел, бигьалъи ва лъикӏ-лъи бачӏинаби"
}
]
}
rationalizer; innovator
сообщить о неточности{
"word": "rationalizer; innovator",
"stress": 11,
"forms": [
"рационализатор"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "рационализатор, рационализация гьабулев чи"
}
]
}
{
"word": "rationalizing",
"stress": 11,
"stem": "РАЦИОНАЛИЗАТОРСК",
"forms": [
"рационализаторский"
],
"senses": [
{
"text": "рационализаторасул(аб)",
"examples": [
{
"en": "rationalization proposal",
"av": "рационализациялъулаб предложение"
}
]
}
]
}
rationed; standardized
сообщить о неточности{
"word": "rationed; standardized",
"stress": 5,
"forms": [
"нормированный",
"нормированная",
"нормированное"
],
"senses": [
{
"text": "норма, роцен, заман чӏезабураб",
"examples": [
{
"en": "standard working day",
"av": "заман чӏезабураб хӏалтӏул къо"
}
]
}
]
}
rationing; standardisation
сообщить о неточности{
"word": "rationing; standardisation",
"stress": 5,
"forms": [
"нормирование"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "нормаби чӏезари, нормаби гьари",
"examples": [
{
"en": "wage standardization; work quota setting",
"av": "харж нормабазда рекъезаби"
}
]
}
]
}
{
"word": "ration, normalize",
"stress": 9,
"forms": [
"нормировать"
],
"labels": [
"perfective aspect",
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "гӏурхъи, нормаби чӏезаризе"
}
]
}
{
"word": "ration; diet",
"stress": 5,
"forms": [
"рацион"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "хӏайваназе цо нухалъ кьолеб кӏалцӏи-хералъул къадар",
"examples": [
{
"en": "daily ration",
"av": "цо сордо-къоялъ кьолеб кӏалцӏи-хералъул къадар"
}
]
}
]
}
{
"word": "rattle",
"stress": 5,
"forms": [
"трещотка"
],
"labels": [
"feminine gender",
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "трещотка",
"comment": "кьвах-кьвахи бахъинабулеб музыкалияб алат"
},
{
"text": "кьвах-кьвахиялда вукӏунев чи, гӏемер чвархъолев чи, чӏечӏого гаргадулев чи, чвархъеро",
"precomment": "about a person",
"labels": [
"figuratively",
"colloquial word"
]
}
]
}
{
"word": "rattle; crackle",
"stress": 9,
"forms": [
"трескотня"
],
"labels": [
"colloquial word",
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "гьоркьоса къотӏулареб хъуй, кьвагьи",
"examples": [
{
"en": "machine-gun rattle",
"av": "пулеметазул кьвагьи"
}
]
},
{
"text": "чвархъей, чӏалгӏаде хъуй-хъаялда гаргади, чӏечӏого гаргади, кӏалдибе барсун гьоло бараб кӏалъай",
"precomment": "chatter",
"labels": [
"figuratively"
]
}
]
}
{
"word": "rattle; jingling",
"stress": 8,
"forms": [
"дребезжание"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "звар-звари, жваргъ-жваргъи"
}
]
}
{
"word": "rattle; thunder",
"stress": 7,
"forms": [
"грохотать"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "дваргъи (чвархъи-двари) бахъинабизе, гъугъа(ди)зе",
"examples": [
{
"en": "thunder rumbles",
"av": "зоб гъугъадулеб буго"
}
]
}
]
}
{
"word": "rattle; wheeze",
"forms": [
"хрип"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "херхери, хъирхъири"
},
{
"text": "херхери, гьаракь гъвари",
"precomment": "pl. rales",
"labels": [
"medicine"
],
"examples": [
{
"en": "rales in the lungs",
"av": "гьуърулъ бугеб херхери"
}
]
}
]
}
{
"word": "rattling; explosive",
"stress": 5,
"stem": "ГРЕМУЧ",
"forms": [
"гремучий",
"гремучая",
"гремучее"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"en": "oxyhydrogen gas",
"av": "кьвагьулеб газ"
},
{
"en": "fulminate of mercury",
"av": "кьвагьулеб лъамамесед"
}
]
}
]
}