{
"word": "basalt",
"stress": 4,
"forms": [
"базальт"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "базальт",
"comment": "вулканалдасан лъугьараб гамачӏ, чарангьецӏо"
}
]
}
{
"word": "basaltic",
"stress": 4,
"forms": [
"базальтовый",
"базальтовая",
"базальтовое"
],
"senses": [
{
"text": "базальталъул, чарангьецӏол"
}
]
}
{
"word": "base",
"stress": 2,
"stem": "БАЗ",
"forms": [
"база"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "кьучӏ",
"labels": [
"architecture"
]
},
{
"text": "база, кьучӏ",
"precomment": "basis; base",
"examples": [
{
"en": "economic base",
"av": "экономикияб база"
}
]
},
{
"text": "база, склад",
"precomment": "goods storage place",
"examples": [
{
"en": "receive goods at the base",
"av": "базаялдаса къайи босизе"
}
]
},
{
"text": "база",
"precomment": "service institution",
"examples": [
{
"en": "tourist base; holiday camp",
"av": "туристазул база"
}
]
},
{
"text": "база",
"labels": [
"military term"
],
"examples": [
{
"en": "air force base",
"av": "гьавадул рагъулаб база, рагъулаб авиациялъул база"
},
{
"en": "naval base",
"av": "рагъулаб флоталъул база"
}
]
}
]
}
{
"word": "base",
"stress": 4,
"forms": [
"базировать"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "базалъун гьабизе, цо бакӏ кьучӏлъун гьабизе, кьочӏое босизе",
"precomment": "what on what",
"examples": [
{
"en": "to base industry on local raw materials",
"av": "бакӏалъулаб сырье промышленносталъул базалъун гьабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "baseball",
"stress": 6,
"forms": [
"бейсбол"
],
"labels": [
"masculine gender",
"sports term"
],
"senses": [
{
"text": "бейсбол",
"comment": "торгӏо хӏаялъул цо къагӏида"
}
]
}
{
"word": "baseless; groundless",
"stress": 8,
"stem": "НЕОСНОВАТЕЛЬН",
"forms": [
"неосновательный",
"неосновательная",
"неосновательное"
],
"senses": [
{
"text": "гӏураб кьучӏ гьечӏеб; мухӏканаб гӏилла чӏезабичӏеб",
"precomment": "unfounded",
"examples": [
{
"en": "groundless accusation",
"av": "кьучӏ гьечӏеб гӏайиб гӏунтӏизаби"
}
]
},
{
"text": "кӏвар кьечӏеб, пикру гьабичӏеб",
"precomment": "frivolous",
"labels": [
"colloquial word"
]
}
]
}
{
"word": "basement; cellar",
"stress": 5,
"forms": [
"подвал"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "подвал",
"comment": "рукъалда гъоркь ччарбилъ гьабураб бакӏ",
"examples": [
{
"en": "wood cellar",
"av": "цӏул лъолеб подвал"
}
]
},
{
"text": "хасаб статья лъураб газеталъул гьумералъул гъоркьияб рахъ",
"labels": [
"printing industry"
]
}
]
}
{
"word": "basement; cellar",
"stress": 5,
"stem": "ПОДВАЛЬН",
"forms": [
"подвальный",
"подвальная",
"подвальное"
],
"senses": [
{
"text": "подвалалъул; подвалалъуб гӏадаб",
"examples": [
{
"en": "basement room",
"av": "подваллъун кколеб; подвалалъуб гӏадаб (бецӏлъи)"
}
]
},
{
"text": "газеталъул гьумералъул гъоркьияб рахъалда бахъараб статья (макъала)",
"precomment": "bottom-of-the-page article",
"labels": [
"printing industry"
]
}
]
}
{
"word": "basement; plinth",
"stress": 2,
"stem": "ЦОКОЛЬН",
"forms": [
"цокольный",
"цокольная",
"цокольное"
],
"senses": [
{
"text": "цоколалъул",
"examples": [
{
"en": "base slab",
"av": "цокола-лъул къоно"
},
{
"en": "basement floor",
"av": "цоколалъул борхалъуда бугеб тӏала"
}
]
}
]
}
{
"word": "baseness; meanness",
"stress": 2,
"forms": [
"низость"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "къадарлъи, хӏалихьалъи, гӏодобегӏанлъи, нахъегӏанлъи"
},
{
"text": "хӏалихьатаб, нахъегӏанаб иш, хьвада-чӏвади"
}
]
}
{
"word": "base; basic",
"stress": 2,
"forms": [
"базовый",
"базовая",
"базовое"
],
"senses": [
{
"text": "аслуяб, аслияб, кьучӏаб"
}
]
}
{
"word": "base; foundation",
"stress": 6,
"stem": "ОСНОВАНИ",
"forms": [
"основание"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "кьучӏ лъей",
"precomment": "according to the verb to found",
"examples": [
{
"en": "founding of the city",
"av": "шагьаралъе кьучӏ лъей"
}
]
},
{
"text": "кьучӏ",
"precomment": "foundation",
"examples": [
{
"en": "house on a stone foundation",
"av": "ганчӏил кьучӏ бугеб мина"
},
{
"en": "base of the wall",
"av": "къадал кьучӏ"
}
]
},
{
"text": "аслияб рахъ, хьибил",
"labels": [
"mathematics"
],
"examples": [
{
"en": "base of the pyramid",
"av": "пирамидаялъул аслияб рахъ"
}
]
},
{
"text": "кислотагун жубани, цӏамал лъугьунеб цолъи",
"labels": [
"chemistry"
]
},
{
"text": "гӏилла",
"precomment": "occasion, reason",
"examples": [
{
"en": "without any reason",
"av": "кинаб бугониги гӏилла гьечӏого"
},
{
"en": "weighty grounds",
"av": "гӏурал гӏиллаби"
},
{
"en": "on what grounds?",
"av": "щай? щиб гӏиллаялдалъун?"
}
]
},
{
"text": "кьочӏоде щвезегӏан, тӏубан",
"precomment": "to the ground",
"examples": [
{
"en": "the fortress is destroyed to the ground",
"av": "хъала тӏубан (кьочӏоде щвезегӏан) биххизабун буго"
}
]
}
]
}
{
"word": "bash",
"stress": 4,
"forms": [
"дубасить"
],
"labels": [
"imperfective aspect",
"colloquial (vernacular) word"
],
"senses": [
{
"text": "вухизе, чухӏизе",
"precomment": "whom",
"comment": "бить",
"examples": [
{
"en": "beat each other up",
"av": "цоцаца чухӏизе"
}
]
},
{
"text": "кӏутӏизе, бухизе",
"precomment": "on something; along something",
"examples": [
{
"en": "to bang on the door",
"av": "нуцӏа бухизе, нуцӏида кӏутӏизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "Bashkir",
"stress": 5,
"forms": [
"башкир"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "башкирав"
}
]
}
{
"word": "Bashkir",
"stress": 5,
"forms": [
"башкирский",
"башкирская",
"башкирское"
],
"senses": [
{
"text": "башкиразул",
"examples": [
{
"en": "Bashkir language",
"av": "башкир мацӏ, башкиразул мацӏ"
}
]
}
]
}
{
"word": "Bashkirs",
"stress": 5,
"forms": [
"башкиры"
],
"labels": [
"plural"
],
"senses": [
{
"text": "башкирал"
}
]
}
{
"word": "Bashkir woman",
"stress": 5,
"forms": [
"башкирка"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "башкирай"
}
]
}
{
"word": "bashlyk",
"stress": 5,
"forms": [
"башлык"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "башлихъ"
}
]
}
{
"word": "bash in",
"stress": 6,
"forms": [
"расквасить"
],
"labels": [
"perfective aspect",
"colloquial word"
],
"senses": [
{
"text": "бидухъ базабизе",
"examples": [
{
"en": "bloody one's nose",
"av": "магӏарзул къалал бидухъ разаризе"
}
]
},
{
"text": "лъама гьабизе, хӏарщ гӏадин гьабизе"
}
]
}
{
"word": "basic",
"stress": 2,
"forms": [
"базисный",
"базисная",
"базисное"
],
"senses": [
{
"text": "аслуяб, аслияб, кьучӏаб"
}
]
}
{
"word": "basin",
"stress": 7,
"forms": [
"котловина"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "жаниблъи, гъварилъи, танки"
}
]
}
{
"word": "basing",
"stress": 4,
"forms": [
"базирование"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "кьучӏлъун гьаби",
"precomment": "by the verb base"
},
{
"text": "база гьаби",
"precomment": "by the verb base"
},
{
"text": "кьучӏлъун букӏин",
"precomment": "by verb to be based"
},
{
"text": "базалъун хӏалтӏизаби",
"precomment": "by verb to be based"
}
],
"see_also": [
{
"target": "базировать",
"kind": "see"
},
{
"target": "базироваться",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "basin; pelvis",
"homonym": 1,
"forms": [
"таз"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "тӏарс",
"precomment": "tableware, dishes"
}
]
}
{
"word": "basin; pelvis",
"homonym": 2,
"forms": [
"таз"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "рохокъотӏиялъул ракьа, рохокъотӏи",
"labels": [
"anatomy"
]
}
]
}
{
"word": "basis",
"stress": 2,
"forms": [
"базис"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "базис",
"comment": "надстройка ялъе кьучӏлъун ругел общественныял бухьенал цойида данделъи",
"labels": [
"economics",
"philosophy"
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "база",
"kind": "see",
"comment": "I, 2"
}
]
}
{
"word": "basis; base",
"stress": 4,
"stem": "ОСНОВ",
"forms": [
"основа",
"основы"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "къали, черх",
"precomment": "framework; skeleton",
"examples": [
{
"en": "wooden base of the sofa",
"av": "диваналъул цӏулал къали"
}
]
},
{
"text": "аслу, кьучӏ",
"precomment": "the main thing upon which something rests"
},
{
"text": "аслу, кьучӏ",
"precomment": "elements",
"labels": [
"plural"
]
},
{
"text": "жанибкун",
"precomment": "warp threads",
"labels": [
"textile term"
]
},
{
"text": "аслу",
"labels": [
"grammar"
],
"examples": [
{
"en": "stem of a word",
"av": "рагӏул аслу"
},
{
"en": "on the basis of something",
"av": "сундулниги кьучӏалда"
},
{
"en": "take something as a basis",
"av": "кьочӏое босизе"
},
{
"en": "use as a basis",
"av": "кьочӏое лъезе"
}
]
}
]
}
{
"word": "bask",
"stress": 2,
"forms": [
"нежиться"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "рахӏаталда вукӏине; иш гьечӏолъиялдаса кеп босизе",
"examples": [
{
"en": "bask in the sun",
"av": "бакъалда вукӏун, кеп босизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "basket",
"stress": 5,
"forms": [
"корзина",
"корзинка"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "чӏеп"
}
]
}
{
"word": "basket",
"stress": 2,
"forms": [
"короб"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "сумало, сумалтӏам, тӏалагъуд",
"comment": "гъотӏол макъара-лъул, габанидул хъалалъул гьабураб гъутухъ"
},
{
"text": "цӏакъго гӏемераб жо бицине, рагӏул къали ххине",
"precomment": "talk a blue streak"
}
]
}
{
"word": "basketball",
"stress": 8,
"forms": [
"баскетбол"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "баскетбол"
}
]
}
{
"word": "basketball",
"stress": 8,
"stem": "БАСКЕТБОЛЬН",
"forms": [
"баскетбольный",
"баскетбольная",
"баскетбольное"
],
"senses": [
{
"text": "баскетболалъул",
"examples": [
{
"en": "basketball court",
"av": "баскетболалъул майдан"
}
]
}
]
}
{
"word": "basketball player",
"stress": 10,
"forms": [
"баскетболист"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "баскетболист",
"comment": "баскетбол хӏалев чи"
}
]
}
{
"word": "basket willow; osier",
"stress": 4,
"forms": [
"ракита"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "ракита",
"comment": "рицӏигъутӏбузул цо тайпа",
"labels": [
"botany"
]
}
]
}
{
"word": "basket, hamper",
"stress": 4,
"forms": [
"лукошко"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "чӏеп, корзинка"
}
]
}
{
"word": "basmachi",
"stress": 5,
"forms": [
"басмач"
],
"labels": [
"masculine gender",
"related to history",
"historical term"
],
"senses": [
{
"text": "басмач, гъачагъ, бандит",
"comment": "Гьоркьохъеб Азиялда революциялда данде чӏараб ишалда гӏахьаллъи гьабурав чи"
}
]
}
{
"word": "bass",
"stress": 2,
"forms": [
"бас"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "бас",
"comment": "бихьинчиясул гъварараб гьаракь, сас; гьеб гьаркьидалъун кечӏ ахӏулев чи"
},
{
"text": "бас",
"comment": "гьединаб гьаракьалъул музыкалияб алат"
}
]
}
{
"word": "bassoon",
"stress": 4,
"forms": [
"фагот"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "фагот",
"comment": "цӏулал зурмил цо тайпа",
"labels": [
"music"
]
}
]
}
{
"word": "bast",
"stress": 2,
"stem": "ЛЫК",
"forms": [
"лыко"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "гъотӏол макъаралда гъоркь букӏунеб хъал; гьеб хъалалъул хокӏи"
},
{
"text": "досдаги гьеб лъикӏ лъалеб; досдаги цӏакъ бичӏчӏулеб гьеб",
"precomment": "he is no fool; he is nobody's fool"
},
{
"text": "мехтиялъ мацӏ бабадулеб буго; кӏалъазе кӏвеялдаса ун мехтун вуго",
"precomment": "to be dead drunk"
}
]
}
{
"word": "bastard",
"stress": 5,
"forms": [
"паршивец"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "тӏохӏок"
}
]
}
{
"word": "bastard title",
"stress": 6,
"forms": [
"шмуцтитул"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "шмуцтитул",
"comment": "тӏехьалъул байбихьуда яги бутӏабазда, бутӏрузда цебе гьезул цӏар ялъуни сурат лъураб цо тӏамач",
"labels": [
"printing industry"
]
}
]
}
{
"word": "bastard; scoundrel",
"stress": 5,
"forms": [
"мерзавец"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "хӏарамзада, хъурумсахъ"
}
]
}
{
"word": "baste",
"forms": [
"примётывать"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "приметать",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "baste; sweep up",
"stress": 6,
"homonym": 1,
"forms": [
"наметать"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "дандеги гьабун, тӏаде рехизе; гьороца тӏамах кибениги бакӏаризе; гӏазул гӏанси лъугьинабизе",
"precomment": "what, of what (to throw together)"
},
{
"text": "ругьун гьабизе",
"precomment": "what",
"examples": [
{
"en": "to train one's eye",
"av": "бер ругьун гьабизе"
},
{
"en": "get one's hand in",
"av": "квер ругьун гьабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "baste; sweep up",
"stress": 6,
"homonym": 2,
"forms": [
"наметать"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "кьегӏалъе мухъги хӏисабалде босун, квералъ букъизе, квар чӏвазе",
"precomment": "what (sew)"
}
]
}
{
"word": "baste; sweep up",
"stress": 6,
"homonym": 3,
"forms": [
"наметать"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "намести",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "baste; tack",
"stress": 7,
"forms": [
"приметать"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "чӏахӏаго квар чӏван букъизе",
"precomment": "what",
"examples": [
{
"en": "baste a sleeve",
"av": "къвал чӏахӏаго квар чӏван букъизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "baste; tack",
"forms": [
"промётывать"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "прометать",
"kind": "see",
"refwordnum": "1"
}
]
}
{
"word": "basting; outline",
"homonym": 1,
"forms": [
"намётка"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "квар чӏвай, квералъ букъи",
"precomment": "by the verb nametat2"
},
{
"text": "кьегӏ чӏвалеб, букъулеб кун",
"precomment": "thread"
}
],
"see_also": [
{
"target": "наметать",
"kind": "see",
"refwordnum": "2"
}
]
}
{
"word": "basting; outline",
"homonym": 2,
"forms": [
"намётка"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "гӏуж бай, сундуениги чертеж бахъи",
"precomment": "according to the verb to outline"
},
{
"text": "мухӏкан, баян гьаби",
"precomment": "plan"
}
],
"see_also": [
{
"target": "наметить",
"kind": "see",
"refwordnum": "1"
}
]
}
{
"word": "bastion",
"stress": 6,
"forms": [
"бастион"
],
"labels": [
"masculine gender",
"military term"
],
"senses": [
{
"text": "бастион",
"comment": "щубокӏонаб формаялъул хъала ялъуни щулалъи, борж, си"
}
]
}
{
"word": "bast shoe",
"stress": 2,
"forms": [
"лапоть"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "гъотӏол макъаралъул хьит, тӏирих"
}
]
}
{
"word": "bast wisp; loofah",
"stress": 4,
"forms": [
"мочалка"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "мочалка"
}
]
}
{
"word": "bast; made of bast",
"stress": 6,
"forms": [
"лубяной",
"лубяная",
"лубяное"
],
"senses": [
{
"text": "макъаралъул гьабураб",
"examples": [
{
"en": "bast products",
"av": "макъаралъул гьарурал жал"
}
]
}
]
}
{
"word": "bast; phloem",
"forms": [
"луб"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "гъутӏбузул, хурдузул рихьал халатаб макъар, хъал; гъотӏол рохтиялдаса цӏибахъараб макъар",
"precomment": "plant tissue",
"labels": [
"botany"
]
},
{
"text": "лъолъол, хьодол, мичӏчӏил тӏеренаб хъал (рихьал)",
"comment": "дургъараб кун гьабизе хӏалтӏизабулеб"
}
]
}
{
"word": "bas-relief",
"stress": 7,
"forms": [
"барельеф"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "барельеф",
"comment": "къватӏибе цӏутӏизабун гьабураб сурат"
}
]
}
{
"word": "bas-relief",
"stress": 7,
"forms": [
"барельефный",
"барельефная",
"барельефное"
],
"senses": [
{
"text": "барельефияб, барельефалъулаб",
"examples": [
{
"en": "relief portrait",
"av": "барельефияб портрет"
}
]
}
]
}