{
"word": "breach",
"stress": 5,
"forms": [
"пробоина"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "тункун, речӏчӏун лъугьараб каратӏ; багьараб бакӏ"
}
]
}
{
"word": "breach, gap",
"stress": 5,
"forms": [
"пролом"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "беки; гъури; борлъи",
"precomment": "by the verb to break through"
},
{
"text": "бекараб (борлъараб) бакӏ; бахъараб каратӏ",
"precomment": "place"
}
]
}
{
"word": "breach; gap",
"forms": [
"брешь"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "каратӏ",
"comment": "къед, гамил хьибил ва ц. борлъун лъугьараб каратӏ",
"examples": [
{
"en": "shell hole",
"av": "гӏарадаялъул гуллил каратӏ"
},
{
"en": "make a breach in something",
"av": "сунданиги каратӏ бахъизе"
}
]
},
{
"text": "зарар, ками",
"comment": "недостача, ущерб",
"labels": [
"figuratively"
],
"examples": [
{
"en": "budget deficit; hole in the budget",
"av": "бюджеталъе ками (зарар), бюджеталъул гӏунгутӏи"
}
]
}
]
}
{
"word": "bread",
"stress": 8,
"forms": [
"панировать"
],
"labels": [
"perfective aspect",
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "бежилалде ханждалъ чучазабизе",
"precomment": "what",
"labels": [
"culinary term"
]
}
]
}
{
"word": "bread",
"forms": [
"хлеб"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "чед",
"examples": [
{
"en": "rye bread",
"av": "чӏегӏераб чед"
},
{
"en": "white bread",
"av": "хъахӏаб чед"
}
]
},
{
"text": "чадал",
"precomment": "plural breads",
"examples": [
{
"en": "round loaf of bread",
"av": "гургинаб чед"
}
]
},
{
"text": "тӏорщел",
"precomment": "grain",
"examples": [
{
"en": "grain purchase",
"av": "тӏорщел бичун боси"
}
]
},
{
"text": "хӏалухъаби",
"precomment": "plural grain, crops",
"comment": "тӏорода",
"examples": [
{
"en": "spring crops",
"av": "ихдалил хӏалухъаби"
},
{
"en": "winter crops",
"av": "хаслихъе хӏалухъаби"
},
{
"en": "standing crop",
"av": "лъилъичӏеб хӏалухъен"
}
]
},
{
"text": "бетӏербахъиялъе жо",
"precomment": "means of subsistence",
"labels": [
"figuratively"
],
"examples": [
{
"en": "earn one's daily bread",
"av": "чадихъ кьезе жо (бетӏербахъиялъе жо) балагьизе"
},
{
"en": "to deprive someone of their livelihood",
"av": "чадил кесекалдаса (щивниги) махӏрум гьавизе"
},
{
"en": "bread and salt; hospitality",
"av": "гьоболлъи"
},
{
"en": "meet someone with bread and salt",
"av": "чед-цӏамгун (хӏурматияб) дандчӏвай гьабизе"
},
{
"en": "to make ends meet",
"av": "мискинаб, язихъаб гӏумру гьабизе"
},
{
"en": "daily bread",
"av": "бетӏербахъиялъе бищунго чара гьечӏеб, гӏумруялъе кӏвар бугеб жо"
}
]
}
]
}
{
"word": "breading",
"stress": 6,
"stem": "ПАНИРОВОЧН",
"forms": [
"панировочный",
"панировочная",
"панировочное"
],
"senses": [
{
"labels": [
"culinary term"
],
"examples": [
{
"en": "breadcrumbs",
"av": "бежулеб жо гъорлъ чучазабулеб (хъурараб) сухари"
}
]
}
]
}
{
"word": "breadwinner",
"stress": 5,
"forms": [
"кормилец"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "хъизан хьихьулев чи"
}
]
}
{
"word": "breadwinner",
"stress": 5,
"forms": [
"кормилица"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "хъизан хьихьулей чӏужу"
},
{
"text": "керен кьун чияр лъимер хахулей гӏадан, чияр лъимералъе каранзул рахь кьолей чӏужу"
}
]
}
{
"word": "bread box",
"stress": 3,
"forms": [
"хлебница"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "чед лъолеб жо"
}
]
}
{
"word": "bread factory",
"stress": 9,
"forms": [
"хлебозавод"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "чадил завод"
}
]
}
{
"word": "bread slicer",
"stress": 7,
"forms": [
"хлеборезка"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "чедкъотӏ, чед къотӏулеб алат, чӏед къотӏулеб нус"
}
]
}
{
"word": "bread-producing",
"stress": 14,
"forms": [
"хлебопроизводящий",
"хлебопроизводящая",
"хлебопроизводящее"
],
"senses": [
{
"text": "тӏорщел гӏезабулеб",
"examples": [
{
"en": "grain-producing region",
"av": "тӏорщел гӏезабулеб район"
}
]
}
]
}
{
"word": "bread; grain",
"stress": 3,
"stem": "ХЛЕБН",
"forms": [
"хлебный",
"хлебная",
"хлебное"
],
"senses": [
{
"text": "чадил, тӏощалил",
"examples": [
{
"en": "grain reserves",
"av": "тӏорщалил нахърателал"
}
]
},
{
"text": "тӏорщалил (аб)",
"precomment": "serving for pouring grain",
"examples": [
{
"en": "granary",
"av": "тӏоршалил амбар, цагъур"
}
]
},
{
"text": "тӏорщалилаб",
"precomment": "fruitful",
"comment": "тӏорщел гьарзаяб",
"examples": [
{
"en": "abundant year",
"av": "тӏорщалил сон"
}
]
},
{
"text": "чадил гӏадаб",
"precomment": "bread-like",
"examples": [
{
"en": "bread smell",
"av": "чадил гӏадаб махӏ"
}
]
},
{
"text": "чадил гьабураб",
"precomment": "made from bread"
},
{
"text": "хайираб, пайдаяб",
"precomment": "profitable",
"labels": [
"figuratively",
"colloquial word"
],
"examples": [
{
"en": "lucrative position",
"av": "хайираб, тӏаде жо бачӏунеб хъулухъ"
}
]
}
]
}
{
"word": "break",
"stress": 4,
"forms": [
"заламывать"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "заломить",
"kind": "see",
"refwordnum": "1"
}
]
}
{
"word": "break",
"stress": 4,
"forms": [
"ломать"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "бекизе, бекизабизе, бек-бекизе; гъуризе, гъуризабизе, гъура-чункизе, гъура-чункизабизе",
"precomment": "what",
"examples": [
{
"en": "break branches",
"av": "гӏаркьалаби рекизе"
}
]
},
{
"text": "биххизабизе, бичизе, щущазабизе",
"precomment": "something (to destroy)"
}
]
}
{
"word": "break",
"stress": 4,
"forms": [
"ломить"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "бекизе, гъуризе",
"precomment": "what (break)",
"examples": [
{
"en": "ripe apples bend the branches",
"av": "барщараб гӏечуца гӏаркьалаби гъурулел руго"
}
]
},
{
"text": "цӏунизе",
"precomment": "something imper. (to ache)",
"examples": [
{
"en": "to ache in the lower back",
"av": "цӏалкӏугьод цӏунулеб буго"
}
]
},
{
"text": "хӏалица жанибе нух бахъизе, жаниве кӏанцӏун ине",
"precomment": "to walk briskly",
"labels": [
"colloquial (vernacular) word"
],
"examples": [
{
"en": "push forward regardless of obstacles",
"av": "сундухъго балагьичӏого, цеве ине"
}
]
}
]
}
{
"word": "break",
"stress": 6,
"stem": "НАЛОМА",
"forms": [
"наломать"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "бекизе, гъуризе",
"precomment": "what, of what",
"examples": [
{
"en": "the wind broke the branches",
"av": "гьороца гӏаркьалаби гъурана"
},
{
"en": "make a mess of things; make a blunder",
"av": "гъалатӏал риччазе, гӏантал жал гьаризе"
},
{
"en": "to beat someone up",
"av": "кутакалда кьабизе, вухизе, гъура-чункун вазе"
}
]
}
]
}
{
"word": "break",
"stress": 8,
"forms": [
"переломить"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "бекун рехизе, кӏихӏи бекизе",
"precomment": "what (into parts)",
"examples": [
{
"en": "to go too far",
"av": "тӏил бекун рехизе, кӏихӏи бекизе"
}
]
},
{
"text": "хисизабизе",
"precomment": "whom-what",
"labels": [
"figuratively"
],
"examples": [
{
"en": "overcome one's character",
"av": "жиндирго гӏамал-хасият хисизабизе"
},
{
"en": "overcome oneself",
"av": "живго хисизавизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "break",
"stress": 6,
"forms": [
"поломать"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "бекизе, бек-бекун базе",
"precomment": "something (to break)",
"examples": [
{
"en": "break a chair",
"av": "бакӏ бекизе"
}
]
},
{
"text": "къуркьизавизе, векизавизе",
"precomment": "whom-what",
"labels": [
"figuratively"
]
}
]
}
{
"word": "break",
"stress": 7,
"forms": [
"разломать"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "бек-бекизе, гъуризе",
"precomment": "what",
"examples": [
{
"en": "to break a stick",
"av": "тӏил бек-бекизе"
}
]
},
{
"text": "биххизабизе",
"precomment": "destroy",
"examples": [
{
"en": "to break down an old shed",
"av": "басрияб гьор биххизабизе, тӏатӏала ккезабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "break",
"forms": [
"слом"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "беки; биххи",
"precomment": "by the verb to break, destruction",
"examples": [
{
"en": "the house is slated for demolition",
"av": "мина биххизабизе бихьизабун буго"
}
]
},
{
"text": "бекараб бакӏ",
"precomment": "break point; fracture point"
}
]
}
{
"word": "break",
"stress": 5,
"forms": [
"сломать"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "бекизе",
"precomment": "what",
"examples": [
{
"en": "break a pencil",
"av": "къалам бекизе"
}
]
},
{
"text": "биххизе, хвезабизе",
"precomment": "what",
"examples": [
{
"en": "to demolish a house",
"av": "мина биххизабизе"
},
{
"en": "break one's neck",
"av": "хвезе; гӏажизлъизе, гъура-чункизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "break",
"stress": 5,
"forms": [
"сломить"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "бекизабизе, бегизабизе, гӏодоб чӏвазабизе",
"precomment": "what",
"examples": [
{
"en": "the wind broke the tree",
"av": "гьороца гъветӏ бекизабуна"
}
]
},
{
"text": "къезабизе, къуркьизабизе",
"labels": [
"figuratively"
],
"examples": [
{
"en": "break the enemy's resistance",
"av": "тушманасул дандечӏей къуркьизабизе, бекизабизе"
},
{
"en": "breakneck; headlong",
"av": "цӏакъ хехго, рекӏеда гьечӏого, хъатамасан, цӏакъ гӏедегӏун"
}
]
}
]
}
{
"word": "breakdown; breakage",
"stress": 4,
"stem": "ПОЛОМК",
"forms": [
"поломка"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "беки",
"precomment": "according to the verb to break"
},
{
"text": "беки, бекараб бакӏ",
"precomment": "damaged spot",
"examples": [
{
"en": "fix the breakdown",
"av": "бекараб бакӏ къачӏазе"
}
]
}
]
}
{
"word": "breaker",
"stress": 4,
"forms": [
"объездчик"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "хъаравул",
"precomment": "watchman",
"examples": [
{
"en": "forest ranger",
"av": "рохьил хъаравул"
}
]
},
{
"text": "чуял квегъулев чи",
"precomment": "horses"
}
]
}
{
"word": "breakfast",
"stress": 2,
"homonym": 1,
"forms": [
"завтрак"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "радалквен"
}
]
}
{
"word": "breakfast",
"stress": 2,
"homonym": 2,
"forms": [
"завтрак"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "“метер” бачун, гуккизе, гьересиял къотӏабаз гуккизе",
"precomment": "feed with false promises",
"labels": [
"colloquial word"
]
}
]
}
breaking; demolition; withdrawal symptoms
сообщить о неточности{
"word": "breaking; demolition; withdrawal symptoms",
"stress": 2,
"forms": [
"ломка"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "беки, гъури, гъура-чунки, биххи, бихха-бичи",
"precomment": "by verb break",
"examples": [
{
"en": "breakdown of character",
"av": "гӏамал-хасият хиси",
"comment": "инсанасул"
}
]
}
]
}
{
"word": "breakthrough",
"stress": 5,
"forms": [
"прорыв"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "тӏезаби",
"precomment": "by the verb to break through"
},
{
"text": "тӏун ин",
"precomment": "by the verb to break through"
},
{
"text": "тӏун араб бакӏ",
"precomment": "torn spot",
"examples": [
{
"en": "plug a breach in the dam",
"av": "сангаралда тӏун араб бакӏ бацизе"
}
]
},
{
"text": "хӏалтӏаби гьоркьоса тӏей, гьоркьор къотӏи, заманалда тӏубангутӏи, нахъахутӏи",
"precomment": "violation in the workflow"
}
]
}
{
"word": "breakwater",
"stress": 7,
"forms": [
"волнолом"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "карачелгьукъ, карачелбек, карачелкъотӏ, гумул чӏаралъуре рачӏунел карачалаби гьукъулеб сангар"
}
]
}
{
"word": "break apart",
"stress": 7,
"forms": [
"разломаться"
],
"labels": [
"perfective aspect",
"colloquial word"
],
"senses": [
{
"text": "бекун бутӏабазде биххун ине, тӏатӏала ккезе, биххун ине"
}
]
}
{
"word": "break away",
"stress": 6,
"forms": [
"отрываться"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"examples": [
{
"en": "read without stopping",
"av": "бер тӏаса босичӏого, цӏализе"
}
]
}
],
"see_also": [
{
"target": "оторваться",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "break free",
"stress": 2,
"forms": [
"высвободиться"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "тархъанлъизе, эркенлъизе, борчӏизе; хвасарлъизе",
"comment": "къварилъиялдаса, квекӏеналдаса ва ц.",
"examples": [
{
"en": "break free from an embrace",
"av": "къвалакьа ворчӏине"
}
]
},
{
"text": "тӏокӏлъизе (хӏалтӏизабичӏого, пайда босичӏого)",
"precomment": "fall out of use"
}
]
}
{
"word": "break free; escape",
"stress": 2,
"forms": [
"вырваться"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "тӏун (бахъун) ине",
"precomment": "to break away; to detach",
"examples": [
{
"en": "a page tore out of the book",
"av": "тӏехьалдаса тӏамач тӏун ана"
}
]
},
{
"text": "хвасарлъизе, борчӏизе",
"precomment": "to free oneself",
"examples": [
{
"en": "to break free from someone's embrace",
"av": "лъилниги къвалакьа ворчӏизе"
}
]
},
{
"text": "къватӏибе кӏанцӏун (бурун, чвахун) бачӏине (ине)",
"precomment": "rush outside",
"examples": [
{
"en": "the flame burst out of the chimney",
"av": "цӏа тӏалаялъуса къватӏибе бурун бачӏана, цӏа тӏалаялъуса къватӏибе гьелегьун бачӏана"
}
]
},
{
"text": "борчӏизе",
"precomment": "about word, groan, etc.",
"examples": [
{
"en": "a groan broke from the patient's chest",
"av": "унтарасул каранлъа угьи борчӏана"
}
]
},
{
"text": "хехго батӏалъун ине (сундасаниги)",
"precomment": "quickly separate",
"examples": [
{
"en": "the tank broke forward",
"av": "танк батӏалъун (цогидаздаса) цебе ана"
}
]
}
]
}
{
"word": "break in",
"stress": 3,
"forms": [
"вламываться"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "вломиться",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "break in",
"stress": 5,
"forms": [
"вломиться"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "хӏалица (зулмуялъ) жаниве лъугьине (кӏанцӏизе)",
"precomment": "into what",
"examples": [
{
"en": "break into a room",
"av": "хӏалица (зулмуялъ) рокъове кӏанцӏизе, хӏалица нуцӏаги рагьун, рокъове лъугьине (кӏанцӏизе)"
},
{
"en": "to break into a stranger's house",
"av": "хӏалица чияр рокъове кӏанцӏизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "break in",
"stress": 2,
"forms": [
"выездить"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "ругьун гьабизе",
"precomment": "whom (chu – rek'ade jagi jukal'e)",
"examples": [
{
"en": "breaking in steppe stallions is not easy",
"av": "гӏатӏиракьалъул айгъирал (буртби) ругьун гьаризе (квегъизе) бигьаяб гьечӏо"
}
]
}
]
}
{
"word": "break in; burst in",
"stress": 5,
"forms": [
"врываться"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "ворваться",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "break off",
"stress": 4,
"forms": [
"обламывать(ся)"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "обломать",
"kind": "see"
},
{
"target": "обломить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "break off",
"stress": 6,
"homonym": 1,
"forms": [
"отколоть"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "тӏезабизе",
"precomment": "something (to break off)",
"examples": [
{
"en": "break off a piece of sugar",
"av": "чакаралъул рекел тӏезабизе"
}
]
},
{
"text": "къваригӏел гьечӏеб жо абизе",
"precomment": "sth (to say something inappropriate)",
"labels": [
"colloquial word"
]
},
{
"text": "ватӏа гьавизе, тӏезавизе",
"precomment": "sb (to make break with sb)",
"labels": [
"figuratively"
],
"examples": [
{
"en": "alienate someone from friends",
"av": "щивниги гьудулзабаздаса ватӏа гьавизе, тӏезавизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "break off",
"stress": 6,
"homonym": 2,
"forms": [
"отколоть"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "чӏваралъуса бахъизе",
"precomment": "what",
"comment": "рукӏкӏен, сасу",
"examples": [
{
"en": "unpin a pin",
"av": "кӏичӏвалеб рукӏкӏен чӏваралъуса бахъизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "break off",
"stress": 6,
"forms": [
"отломить"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "бекун рехизе, бекун батӏа гьабизе",
"precomment": "what",
"examples": [
{
"en": "break off a branch",
"av": "гӏаркьел бекун рехизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "break off; snap",
"stress": 4,
"forms": [
"наламывать"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "наломать",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "break off; split off",
"stress": 4,
"forms": [
"откалывать(ся)"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "отколоть",
"kind": "see",
"refwordnum": "1,2"
}
]
}
break of a habit; deter
сообщить о неточности{
"word": "break of a habit; deter",
"stress": 4,
"forms": [
"отвадить"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "тезабизе",
"precomment": "whom from what",
"comment": "кинаб бугониги гӏамал",
"labels": [
"colloquial word"
],
"examples": [
{
"en": "break of smoking",
"av": "хъалиян тезабизе"
}
]
}
]
}
break out; force open
сообщить о неточности{
"word": "break out; force open",
"stress": 4,
"forms": [
"выламывать"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "выломать",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "break slightly",
"stress": 7,
"stem": "НАДЛОМИ",
"forms": [
"надломить"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "кьватӏизабизе",
"precomment": "what",
"examples": [
{
"en": "break a branch slightly; snap a branch",
"av": "гӏаркьел кьватӏизабизе"
}
]
},
{
"text": "загӏиплъизабизе, чучизе гьавизе, дагь гьабизе",
"precomment": "whom-what",
"labels": [
"figuratively"
],
"examples": [
{
"en": "break one's strength",
"av": "къуват дагьлъизабизе"
},
{
"en": "life broke him",
"av": "гӏумруялъ дов къулизавуна, ракӏ бекизабуна, гӏодов чӏвазавуна"
}
]
}
]
}
{
"word": "break through",
"stress": 5,
"forms": [
"пробиться"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "жиндиего нух бахъизе",
"precomment": "to pave one's way",
"comment": "хӏалица",
"examples": [
{
"en": "to push through the crowd",
"av": "руккалида гьоркьосан нух бахъизе"
}
]
},
{
"text": "къватӏибе баккизе, кӏанцӏизе",
"precomment": "protrude",
"examples": [
{
"en": "grass has sprouted",
"av": "гӏурччинхер къватӏибе баккана"
}
]
},
{
"text": "гӏемер къуват, хӏал кьезе",
"precomment": "to spend a lot of effort",
"labels": [
"colloquial word"
]
},
{
"text": "(къо) хӏехьезе",
"precomment": "to scrape by",
"labels": [
"colloquial word"
],
"examples": [
{
"en": "to make it through to spring",
"av": "ихдаллъагӏан хӏехьезе"
},
{
"en": "make one's way in life",
"av": "гӏадамалъе рахъине"
}
]
}
]
}
{
"word": "break through",
"stress": 6,
"stem": "ПРОРВА",
"forms": [
"прорвать"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "тӏезабун каратӏ лъугьинабизе",
"precomment": "what"
},
{
"text": "биххизабизе",
"precomment": "what (to break a barrier)",
"examples": [
{
"en": "water broke the dam",
"av": "лъеца сангар тӏезабуна (биххизабуна)",
"comment": "сангаралдасан лъеца нух бахъана"
}
]
},
{
"text": "дандечӏейги бекизабун (къуркьизабун) биххизабизе, тӏезабизе",
"precomment": "to break through, overcoming resistance"
},
{
"text": "къватӏибе рехизе, кьвагьизе, бихъизе",
"precomment": "whom unpers. (tsin)",
"labels": [
"colloquial word"
]
}
]
}
break through; collapse
сообщить о неточности{
"word": "break through; collapse",
"stress": 7,
"forms": [
"проломиться"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "сундулалиго бакӏлъиялъ бекун ине, кьватӏи лъугьине, кьватӏи рехизе"
}
]
}
break through; make one's way
сообщить о неточности{
"word": "break through; make one's way",
"stress": 7,
"forms": [
"пробиваться"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "пробиться",
"kind": "see",
"refwordnum": "1",
"comment": "1, 2, 4"
}
]
}
{
"word": "break through; smash",
"stress": 7,
"forms": [
"проломить"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "бекизе, гъуризе",
"precomment": "what",
"examples": [
{
"en": "break the ice",
"av": "цӏер гъуризе, (гъурун (бекун) каратӏ бахъизе)"
}
]
}
]
}
{
"word": "break under",
"stress": 7,
"forms": [
"подломиться"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "бек-бекун ине",
"examples": [
{
"en": "the ice gave way",
"av": "цӏер бек-бекун ана"
}
]
},
{
"text": "загӏиплъиялъ, свакаялъ сукӏун ине, рекун ине",
"precomment": "about legs, knees"
}
]
}
{
"word": "break up",
"stress": 8,
"forms": [
"раздолбить"
],
"labels": [
"perfective aspect",
"colloquial word"
],
"senses": [
{
"text": "гӏанлъун гӏатӏилъизабизе",
"precomment": "widen by chiseling",
"examples": [
{
"en": "break a hole with a crowbar",
"av": "хӏосалъ гӏанлъун, борлъун каратӏ гӏатӏид гьабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "break, get broken",
"stress": 5,
"forms": [
"сломаться"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "бекизе, хвезе; къуркьизе",
"comment": "жибго"
}
]
}
break; demand (price)
сообщить о неточности{
"word": "break; demand (price)",
"stress": 6,
"forms": [
"заломить"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "сукӏизабун, гьетӏизабун кьватӏизабизе",
"precomment": "something, to snap",
"labels": [
"colloquial word"
],
"examples": [
{
"en": "to break a branch",
"av": "гӏаркьел кьватӏизабизе"
}
]
},
{
"text": "цӏакъ цӏикӏкӏараб багьа абизе, зани бегизабизе",
"precomment": "to request",
"labels": [
"colloquial word"
],
"examples": [
{
"en": "to cock one's hat",
"av": "тӏагъур бекизабун лъезе; гӏинтӏа базабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "break; fracture",
"stress": 8,
"forms": [
"переломиться"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "бекун бачӏине, бекун ине, гъурун ине",
"examples": [
{
"en": "the bone broke",
"av": "ракьа гъурун (бекун) ана"
}
]
},
{
"text": "гӏамал-хасият хисизе, хисун ине",
"precomment": "change – about character"
}
]
}
{
"word": "break; fracture",
"stress": 8,
"forms": [
"перешибить"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "кьабун бекизабизе, хвезабизе",
"precomment": "what",
"labels": [
"colloquial word"
],
"examples": [
{
"en": "you can't fight city hall",
"av": "цӏал кьабун (цӏалаца) гӏоштӏогьод бекиларо"
}
]
}
]
}
{
"word": "break; fracture",
"stress": 7,
"forms": [
"преломить"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "бекизе",
"precomment": "what",
"labels": [
"physics"
]
},
{
"text": "батӏайиса, жиндирго къагӏидаялъ магӏна гьабизе, магӏна хисизабизе",
"precomment": "misinterpret something",
"labels": [
"figuratively"
]
}
]
}
{
"word": "break; fracture",
"stress": 7,
"stem": "РАЗЛОМИ",
"forms": [
"разломить"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "бекун бутӏабазде бикьизе, кескал гьаризе",
"precomment": "what (into parts)"
},
{
"text": "рукьби цӏунизе",
"precomment": "impersonal form of whom-what",
"examples": [
{
"en": "my whole body is aching",
"av": "дир рукьби цӏунулел руго",
"comment": "рекулеб гӏадаб хӏал буго"
}
]
}
]
}
{
"word": "break; fracture",
"stress": 7,
"forms": [
"разломиться"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "бек-бекун ине, бекун кескал лъугьине"
}
]
}
{
"word": "break; fracture",
"stress": 5,
"forms": [
"сломиться"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "бекизе"
},
{
"text": "хӏал лъугӏизе, къуркьизе",
"labels": [
"figuratively"
]
}
]
}
{
"word": "break; get broken",
"stress": 8,
"forms": [
"переломаться"
],
"labels": [
"perfective aspect",
"colloquial word"
],
"senses": [
{
"text": "гъур-гъурун ине, рек-рекун ине",
"labels": [
"colloquial word"
],
"examples": [
{
"en": "all pencils broke",
"av": "киналго карандашал рек-рекун ана"
}
]
}
]
}
{
"word": "break; get broken",
"stress": 6,
"forms": [
"поломаться"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "бекун ине",
"examples": [
{
"en": "the toys broke",
"av": "расанкӏаби рекун (рек-рекун) ана"
}
]
}
]
}
{
"word": "break; interrupt",
"stress": 8,
"forms": [
"перешибать"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "перешибить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "break; interval",
"stress": 6,
"forms": [
"перерыв"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "хӏалтӏулаго гьоркьоб хӏухьбахъи, лъалхъи (гьаби), хӏухь бахъизе чӏей"
},
{
"text": "гьоркьоса тӏей, гьоркъоб къотӏи; хӏалтӏулаго хӏухь бахъизе чӏараб заман",
"examples": [
{
"en": "lunch break",
"av": "къаде кваназе перерыв"
},
{
"en": "without a break",
"av": "гьоркьоса къотӏи гьечӏого"
}
]
},
{
"text": "щекӏ тӏей",
"precomment": "tendons"
}
]
}
{
"word": "break; smash",
"stress": 6,
"forms": [
"изломать"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "бекизе, бек-бекизе, бек-бекун базе, гъур-гъуризе",
"precomment": "what",
"examples": [
{
"en": "break a toy",
"av": "расанкӏо бек-бекизе"
}
]
},
{
"text": "хвезабизе",
"precomment": "whom-what",
"labels": [
"figuratively"
],
"examples": [
{
"en": "ruin someone's life",
"av": "гӏадамасул гӏумру хвезабизе"
}
]
}
]
}
{
"word": "bream",
"forms": [
"лещ"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "лещ ччугӏа",
"labels": [
"zoology"
]
}
]
}
{
"word": "breaststroke",
"forms": [
"брасс"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "брасс",
"comment": "лъедаса къватӏире кверал раккичӏого гьабулеб спорталъулаб лъедей, лъим ххай",
"labels": [
"sports term"
]
}
]
}
{
"word": "breath",
"stress": 6,
"forms": [
"дуновение"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "пуй",
"examples": [
{
"en": "breath of wind",
"av": "гьури пуй"
}
]
}
]
}
{
"word": "breathe",
"stress": 4,
"forms": [
"дышать"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "хӏухьел цӏазе",
"precomment": "with what and without object",
"examples": [
{
"en": "to breathe through the nose",
"av": "магӏазухъан хӏухьел цӏазе"
},
{
"en": "difficult to breathe",
"av": "хӏалица, захӏмат(го) хӏухьел цӏазе"
},
{
"en": "to be on one's last legs",
"av": "хвезе"
},
{
"en": "he is barely breathing",
"av": "дов холев вуго"
}
]
}
]
}
breathe out air and warm up a room
сообщить о неточности{
"word": "breathe out air and warm up a room",
"stress": 6,
"forms": [
"надышать"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "хӏухьел биччан, гьава хинлъизабизе; сундениги гьохьун, хӏухьел чӏвазабизе; гьохьун хинлъизабизе, биинабизе"
}
]
}
{
"word": "breathing",
"stress": 4,
"forms": [
"дыхание"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "хӏухьел",
"examples": [
{
"en": "hold one's breath",
"av": "хӏухьел кквезе"
}
]
},
{
"text": "гьури",
"comment": "(тӏаде щвей)",
"labels": [
"figuratively",
"poetic word"
],
"examples": [
{
"en": "breath of spring",
"av": "ихдалил гьури"
},
{
"en": "second wind",
"av": "рухӏ речӏчӏи",
"comment": "(цӏидасан)"
}
]
}
]
}
{
"word": "breath, inhalation",
"forms": [
"вдох"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "хӏухьелцӏай",
"comment": "цо нухалъ хӏухьел жанибе цӏай",
"examples": [
{
"en": "take a breath",
"av": "хӏухьел цӏазе"
},
{
"en": "inspiration!",
"av": "хӏухьел цӏай!",
"comment": "команда"
}
]
}
]
}
{
"word": "breeches",
"forms": [
"бриджи"
],
"labels": [
"plural"
],
"senses": [
{
"text": "бриджи",
"comment": "гӏагалги чакмабазда жанире тӏамулеб, накабалъаги къваридаб тӏажу"
}
]
}
{
"word": "breed",
"stress": 7,
"forms": [
"наплодить"
],
"labels": [
"perfective aspect",
"colloquial word"
],
"senses": [
{
"text": "гӏемерал тӏанчӏи гьаризе; гӏемер къинлъизе",
"precomment": "whom",
"examples": [
{
"en": "breed rabbits",
"av": "гӏемерал гӏанкӏал гӏезаризе (гӏанкӏица гӏемерал тӏанчӏи гьаризе)"
}
]
}
]
}
{
"word": "breed",
"stress": 5,
"forms": [
"плодиться"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "гӏемерлъизе, къинлъаризе",
"examples": [
{
"en": "rabbits multiply quickly",
"av": "гӏанкӏал хехго гӏемерлъула",
"comment": "кьинлъарула"
}
]
},
{
"text": "лъугьине, тӏибитӏизе",
"labels": [
"figuratively"
]
}
]
}
{
"word": "breed",
"stress": 5,
"forms": [
"случить"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "кӏанцӏизабизе, тӏаде биччазе",
"precomment": "whom (animals)",
"comment": "барти гӏалаялде, куй чахъдаде, бугъа гӏакдаде"
}
]
}
{
"word": "breeding",
"stress": 7,
"forms": [
"разведение"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "хьихьи, хьихьун гӏезаби",
"precomment": "by the verb breed",
"examples": [
{
"en": "cattle breeding",
"av": "боцӏи хьихьун гӏезаби"
}
]
},
{
"text": "бижизаби",
"examples": [
{
"en": "gardening; orchard cultivation",
"av": "ахал рижизари"
}
]
},
{
"text": "баки, рекӏинаби",
"examples": [
{
"en": "making a fire",
"av": "цӏа рекӏинаби"
}
]
}
]
}
{
"word": "breeding; selection",
"stress": 4,
"forms": [
"селекция"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "селекция",
"comment": "рижулел жалазул сортал, хӏайваназул тайпаби лъикӏлъизариялда тӏад хӏалтӏулеб къагӏида (агрономиялъул ва зоотехникаялъул бутӏа)"
}
]
}
{
"word": "breeding; selective",
"stress": 8,
"stem": "СЕЛЕКЦИОНН",
"forms": [
"селекционный",
"селекционная",
"селекционное"
],
"senses": [
{
"text": "селекциялъулаб",
"examples": [
{
"en": "breeding work",
"av": "селекциялда хурхарал хӏалтӏаби"
},
{
"en": "breeding station",
"av": "селекциялъулаб станция"
}
]
}
]
}
{
"word": "breed; appear",
"stress": 6,
"forms": [
"заводить(ся)"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "завести",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "breed; couple",
"stress": 5,
"forms": [
"случать"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "случить",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "breed; dilute",
"stress": 7,
"forms": [
"разводить(ся)"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "развести",
"kind": "see"
}
]
}
{
"word": "breed; produce",
"stress": 5,
"forms": [
"плодить"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "хьонтӏи биччазе, рижи лъугьинабизе",
"precomment": "whom-what",
"comment": "животных, растения"
},
{
"text": "гӏемер гьабизе",
"labels": [
"figuratively"
]
}
]
}
{
"word": "breed; rock",
"stress": 4,
"stem": "ПОРОД",
"forms": [
"порода"
],
"labels": [
"feminine gender"
],
"senses": [
{
"text": "тайпа",
"labels": [
"agriculture, agricultural term"
],
"examples": [
{
"en": "Orlov trotter horse",
"av": "орловалъулаб тайпаялъул чу"
},
{
"en": "coniferous species",
"av": "рукӏкӏби гӏадал тӏанхал ругел (накӏкӏигъотӏол) тайпаби"
}
]
},
{
"text": "тайпа",
"precomment": "category of people",
"examples": [
{
"en": "heroic breed",
"av": "залимаб тайпа"
},
{
"en": "man of a special breed",
"av": "хасаб тайпаялъул чи (инсан)"
}
]
},
{
"text": "минерал, тайпа",
"labels": [
"geology"
],
"examples": [
{
"en": "rocks",
"av": "мугӏрузул (мугӏрузда рукӏунел) минералал"
}
]
},
{
"text": "тайпа",
"precomment": "about plants",
"examples": [
{
"en": "deciduous tree species",
"av": "тӏанхал ругеб тайпа"
}
]
}
]
}
{
"word": "breeze",
"forms": [
"бриз"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "тӏадагьаб, гӏодобе биччараб гьури, цебесеб гьури",
"comment": "къад ралъдадасан ракъдаллъиялде, къаси ракъдаллъиялдасан ралъдаде пулеб"
}
]
}
{
"word": "breeze",
"stress": 6,
"forms": [
"ветерок"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "загӏипаб гьури",
"comment": "уменьшительное от ветер",
"labels": [
"diminutive meaning"
]
},
{
"precomment": "with a breeze, fast",
"text": "хехго, кӏудияб хехлъиялда (рекӏун ине)"
}
],
"see_also": [
{
"target": "ветер",
"kind": "from"
}
]
}
breezy; spirited; provocative
сообщить о неточности{
"word": "breezy; spirited; provocative",
"stress": 4,
"forms": [
"задорный",
"задорная",
"задорное"
],
"senses": [
{
"text": "гъираяб, шавкъ бугеб; лебалаб",
"examples": [
{
"en": "cheerful look",
"av": "лебалаб бербалагьи"
}
]
},
{
"text": "хехдарулев, хехго ццин бахъунев, дагӏбадизе хӏадурав",
"precomment": "hot-tempered"
}
]
}
{
"word": "brew",
"stress": 2,
"forms": [
"варево"
],
"labels": [
"neuter gender",
"colloquial (vernacular) word"
],
"senses": [
{
"text": "гьагӏу, лъамияб бухӏараб квен",
"labels": [
"colloquial (vernacular) word"
]
}
]
}
{
"word": "brewer",
"forms": [
"пивовар"
],
"labels": [
"masculine gender"
],
"senses": [
{
"text": "пиво гьабулев чи"
}
]
}
{
"word": "brewing",
"stress": 8,
"forms": [
"пивоварение"
],
"labels": [
"neuter gender"
],
"senses": [
{
"text": "пиво гьаби"
}
]
}
{
"word": "brewing",
"stress": 6,
"forms": [
"пивоваренный",
"пивоваренная",
"пивоваренное"
],
"senses": [
{
"text": "пиво гьабулеб",
"comment": "бахъулеб",
"examples": [
{
"en": "brewery",
"av": "пиво гьабулеб завод",
"comment": "пиводул завод"
}
]
}
]
}
{
"word": "brew; boil",
"stress": 6,
"forms": [
"заварить"
],
"labels": [
"perfective aspect"
],
"senses": [
{
"text": "гьалдолеб лъадалъе базе",
"precomment": "what",
"comment": "чай, кофе ва ц.",
"examples": [
{
"en": "to brew tea",
"av": "тӏаде гьалараб лъимги тӏун, чай хӏадуризе"
}
]
}
]
}
{
"word": "brew; steep",
"stress": 4,
"forms": [
"заваривать(ся)"
],
"labels": [
"imperfective aspect"
],
"see_also": [
{
"target": "заварить",
"kind": "see"
}
]
}